1
Cengiz Dağcı, 9 Mart 1919’da, Kırım’ın Gurzuf kentinde sekiz çocuklu bir ailenin 4’üncü çocuğu olarak dünyaya geldi. Ailesi 1923 yılında Gurzuf’tan Kızıltaş’a taşındı.
Dağcı 10 yaşındayken, 1929 yılının sonuna doğru Stalin’in Kırım Türklerini ata topraklarından sürmesine tanık oldu. Yurtlarından sebepsizce sürülen vatandaşlarının acılarına tanık olmak, Cengiz Dağcı’nın ruhunda derin izler bıraktı.
Babası tutuklandı
1930 yılında başlayan kolhoz (Rusya’da köylülerin ortak olarak çalıştıkları tarım işletmesi) neticesinde şahısların mülkiyet hakları ellerinden alındı. Cengiz Dağcı’nın babası kendi üzüm bağlarındaki asmaların yapraklarını ağlayarak öptüğü için tutuklandı. 3 ay hapis yatan baba serbest bırakılınca aile Akmescit’e taşındı.
Akmescit’te tahsiline devam eden Cengiz Dağcı, 1933-1934 yılları arasındaki kıtlığı yaşadı.
Edebiyat öğretmeni Akimova’nın yönlendirmesi ile 1936 yılında Gençlik Mecmuası’nda “Kış” ve “Kart-anay ve Eçkisi” isimli şiirleri çıkardı. Bu şiirleri “Söyleyin Duvarlar” ve “Sevdiğim Yalta” takip etti.
1937’de Akmescit Pedagoji Enstitüsü Tarih Fakültesi’ne giren Cengiz Dağcı bir yandan Kırım tarihini anlatan kitaplar okurken diğer yandan amcası sayesinde Ömer Seyfettin’in hikâyelerini keşfetti.
Savaşta Almanlara esir düştü
İkinci Dünya Savaşı dolayısıyla yaşıtları gibi askere çağrıldı. 1940’ın Aralık ayında Rus ordusuna katıldı.
Cengiz Dağcı, Ağustos 1941’de Almanlara esir düştü. Binlerce kader arkadaşıyla birlikte önce Ukrayna’da Kirovograd, 2 ay sonra da Uman esir kampına sevk edildi.
Uman esir kampında da açlık, aşırı soğuk, barınacak yer bulma, bit salgını, hastalık ve ölümle mücadele vardı.
Türkistan Lejyonu
Nisan 1942’de kendisini Nazilerin Müslüman esirlerden cephede yararlanmak amacıyla teşkil ettikleri Türkistan Lejyonu’nda buldu. Bu lejyondaki diğer Türk asıllı esirler gibi Cengiz Dağcı da Türkistan’ın bağımsızlığı için savaştığını zannetti.
Eylül 1942’de Almanlardan izin alarak Kırım’a ailesini ziyarete gitti. Bir hafta süren bu ziyaret sırasında ailesini de vatanını da son kez görmüş oldu.
Türkistan Lejyonu’na geri dönen Cengiz Dağcı’nın birliği, 1943 sonlarında Fransa’nın güneybatısına sevk edildi. Albi kasabasına vardıklarında Kırım’a dönmek istediğini söyledi ve isteği kabul edildi.
Varşova’da hayat arkadaşını buldu
Albi’den Varşova’ya gelen Cengiz Dağcı, Kırım yolu kapalı olduğu için Varşova’da beklemek zorunda kaldı.
1944’te Varşova’da hayat arkadaşı Regina ile tanıştı.
Savaşın Almanya’nın aleyhine değişmesi ve Rusların Polonya’ya doğru ilerlemesi Varşova’yı Cengiz Dağcı için tehlikeli hale getirdi.
Regina’nın yönlendirmesiyle Çestahova’ya giden Cengiz Dağcı, bir süre burada saklandı. Varşova’ya döndüğünde Regina’nın Radom’a gittiğini öğrendi.
Cengiz Dağcı, Frankfurt-Oder’e hareket ederek Tatar Millî Komitesi ile irtibat kurdu. Bir anlaşmazlık dolayısıyla Berlin’e giderek çalışmalarını Yaş Türkistan gazetesinde sürdürdü.
Mülteci kampına gönderildiler
Berlin’in bombalanması üzerine Cengiz Dağcı ve Regina, Şubat 1945’te Viyana’ya gitti. Viyana’dan trenle İnsburg’a gitmeye çabalarken Amerikan uçaklarının saldırısına uğradılar ve Regina kolundan yaralandı.
İsviçre’ye geçmek isteseler de Amerikalı askerler, onları diğer mültecilerle birlikte Avusturya’daki Landeck mülteci kampına götürdü.
Londra’ya yerleştiler
Cengiz ve Regina 18 Haziran 1945’te bu kampta evlendi ve bir kızları oldu. Dağcı ailesi önce İtalya’daki Barlette Kampı’na sonra da İngiltere’ye hareket etti.
1947 itibarıyla Londra’ya yerleşen Cengiz Dağcı lokantacılık yaparak hayatını kazandı. 1974’te Londra’da Wimbledon yakınlarındaki Southfields’e yerleşti.
13 Ocak 1998’de 53 yıllık hayat arkadaşı Regina hayatını kaybetti. Bu ölüm Dağcı’yı çok etkiledi ve eşinin ardından günlükler halinde kaleme aldığı duygularını, Regina adlı kitabında bir araya getirdi.
Dağcı, 2011’de gözlerini yumdu
Cengiz Dağcı, 22 Eylül 2011 tarihinde Southfields’te vefat etti. Vatan toprağı Kırım’dan ayrıldıktan sonra bir daha ata toprağına dönemeyen Dağcı’nın cenazesi, Türkiye hükümetinin girişimleriyle çocukluğunun geçtiği Kızıltaş köyünde defnedildi.
“Elhamdülillah Türküm, Müslümanım”
Cengiz Dağcı, Türkiye’ye hiç gelmediği halde romanlarını genellikle Türkiye Türkçesi ile yazdı.
Yazı hayatına şiirle başlayan Cengiz Dağcı, özellikle İkinci Dünya Savaşı öncesinde ve İkinci Dünya Savaşı sırasında kendi yaşadıklarından ve tanık olduğu olaylardan hareketle yazdığı romanları ve hatıra kitapları ile adını duyurdu.
Cengiz Dağcı, Sadık Turan’ın Hatıraları’nı, Varlık Yayınları’na Yaşar Nabi Nayır’a gönderdi.
Dağcı, Yaşar Nabi’ye gönderdiği ve hayatını anlattığı kısa notlarını şu cümleyle bitirdi:
“Elhamdülillah Türküm, Müslümanım ve bu notlarımda yazdığımın hepsinin de hakikat olduğuna yemin ederim.”
Romanların başkahramanı: Sadık Turan
Yaşar Nabi eserin ön sözünde şunları demiştir:
“Cengiz Dağcı’nın romanı 2 büyük kısma ayrılıyor. İlk kısmını bu ciltte (Korkunç Yıllar) okuyacaksınız. İkinci kısım ise Yurdunu Kaybeden Adam adını taşıyor.”
Yaşar Nabi, eserdeki dil sorunlarını giderdikten sonra 1956’da “Korkunç Yıllar” adıyla eseri yayımladı.
Cengiz Dağcı’nın Korkunç Yıllar ve Yurdunu Kaybeden Adam adlı romanlarının başkahramanının adının Sadık Turan olması son derece anlamlıdır.
Dil, din ve gönül birliği olan tüm Türklerin birleşmesinin önemine işaret ettiği bu romanlarının başkahramanı Türk birliği, Turan düşüncesine sadıktır.
“Deniz parçalanmaz. Biz Türk-Tatarız”
Cengiz Dağcı, Korkunç Yıllar romanında Kırım Türklerinin vatan topraklarına bağlılığını işledi ve romanında şu sözlere yer verdi:
“Bize Tatar diyorlar. Çerkez diyorlar. Türkmen diyorlar, Kazak diyorlar. Özbek diyorlar, Azer diyorlar, Karakalpak, Çeçen, Uygur, Kabardı, Başkırt, Kırgız diyorlar. Bunlar hep yalan! Deniz parçalanmaz. Biz Türk-Tatarız. Bunu senin kalbinin bildiği gibi, her Başkurt, her Kırgız, her Kazak’ın, Kırgız’ın da kalbi bilir. Kalbinin hisleriyle hareket et. Dünyanın boş hırslarına kapılma…”
Eserlerinde ne anlattı?
Cengiz Dağcı; Korkunç Yıllar, Onlar da İnsandı, Anneme Mektuplar, İhtiyar Savaşçı gibi eserlerinde komünist Rusya’nın hakimiyetine girmeden önceki huzurlu ve mutlu Kırım’dan bahsetti.
Sürgünleri, işsizliği, açlığı, şahsi mallara devlet adına el koymayı, Kiril alfabesini kullanma mecburiyetini getirerek dil birliğini ortadan kaldırmayı, dinî vecibelerin yerine getirilmesinin ve geleneklerin uygulanmasının yasaklanmasını, Rusların Kırım Türklerine uyguladıkları Ruslaştırma politikası ve soykırımı Cengiz Dağcı; Korkunç Yıllar, Onlar da İnsandı ve O Topraklar Bizimdi adlı romanlarında yazdı.
Eserleri:
Romanları: Ölüm ve Korku Günleri, Dönüş, Genç Temuçin, Badem Dalında Asılı Bebekler, Üşüyen Sokak, Anneme Mektuplar, Benim Gibi Biri, Yoldaşlar, Biz Beraber Geçtik Bu Yolu,
Hikayeleri: Bay Markus Burton’un Köpeği, Bay John Marple’ın Son Yolculuğu Oy Markus Oy!, Rüyalarda: Ana ve Küçük Alimcan.
Hatıraları: Hatıralarda Cengiz Dağcı, Regina, Yansılar I-IV, Ben ve İçimdeki Ben (Yansılardan Kalan 5)
Risk almayı seven doğanız bugünlerde size pek çok fırsat sunuyor. Cesur adımlar atabileceğiniz bir zaman dilimindesiniz. Zihninizde beliren yeni projeler ve fikirler, yaratıcı potansiyelinizi serbest bırakmak için ideal. Sosyal çevrenizle etkileşimler güçlenirken, kendinizi daha fazla ifade etme ihtiyacı hissedebilirsiniz. Bu durum, liderlik özelliklerinizi ön plana çıkaracak ve çevrenizdeki insanlara ilham verecektir. Duygusal alanda ise, aşk hayatınıza ve ilişkilerinize odaklanmak için uygun bir zaman. Sevdiklerinizle geçireceğiniz samimi anlar, aranızdaki bağı kuvvetlendirecektir. Ancak, ani tepkilerden ve kılı kırk yararcasına eleştirilerden kaçınmakta fayda var. Gelişen olaylara açık olmak, sürpriz gelişmelere zemin hazırlayabilir. Kendinize karşı nazik olun; stresi ve kaygıyı bir kenara bırakıp anın tadını çıkarmaya çalışın. Özellikle bedeninize dikkat etmeniz gereken bir dönemdesiniz. Yeterince dinlenmek ve yenilenmek, enerjinizi dengelemek için önem kazanıyor. Pozitif enerjinizle çevrenizi sarmalayarak, kendinizi güvenli bir limanda hissedebilirsiniz.
Bugün, içsel huzur arayışın yoğunlaşabilir. Çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin, duygusal dengeyi sağlamak açısından önemli bir rol oynayacak. Özellikle ailenle veya yakın arkadaşlarınla yapacağın derinlemesine sohbetler, kalbinde taşımakta olduğun duyguları hafifletebilir. İş hayatında, sabırlı ve kararlı duruşun sayesinde beklediğin ilerlemeleri görebilirsin. Fakat, acele etmemen ve daha dikkatli bir yaklaşım sergilemen faydalı olacak. Maddi konularda harcama yapmadan önce iyi düşünmekte fayda var. Sağlığına da özen göstermek, özellikle zihin ve beden dengeni korumak adına önemli bir adım olabilir. Bugün kendine dışavurum sağlamak için yaratıcı projelere yönelmek, motivasyonunu arttırabilir. Eğer bir şeylerin lezzetini çıkarmak istiyorsan, basit ama keyifli anların tadını çıkar.
Duygusal yoğunluğun arttığı bir dönemdesin. İçsel dünyana dönmek, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için harika bir zaman. Empati yeteneğinle çevrendeki insanlara destek olabilirsin. Evdeki huzur ortamı, ruhsal olarak seni besleyecek. Yaratıcılığını, sanatsal yeteneklerini ifade etmek için güzel fırsatlar bulacaksın. Duygusal olarak bazı geçmiş travmalarla yüzleşme peşindesin; bu, sana büyüme ve olgunlaşma fırsatı sunar. Belki yeni bir hobi edinebilirsin. İlişkilerde ise hassasiyetin, karşılıklı anlayış ve sevgiyle karşılık bulacak. İhtiyaç duyduğun destek, beklediğin yerden gelebilir. Unutma ki, duygusal dalgalanmaların ardından gelen barış her zaman değerlidir. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme, içsel huzurunu bulmak için kendine geçireceğin anlar büyük önem taşıyor.
Bugün, içsel gücünü ve liderlik vasıflarını ön plana çıkararak çevrendekilere ilham verebilirsin. Cesur ve kararlı bir tutum sergileyebilir, hedeflerine ulaşmak için gereken adımları atma isteği duyabilirsin. Çevrendeki insanlarla olan ilişkilerinde, samimiyet ve sıcaklık ön planda olacak. Sosyal etkileşimlerin artacak, yeni bağlantılar kurma fırsatı bulabilirsin. Kendine güvenin ve karizmatik duruşun, gözlerin üzerindeki ışığı artıracak. Duygusal olarak biraz daha derinde hissedebilirsin; bu, içsel huzurunu sağlaman için fırsatlar sunacak. Sağlık ve zindelik konularında dikkatli olman gereken bir dönemdesin; vücuduna iyi bakmayı unutma. Kendini ifade etme şeklin, yaratıcılığını ve enerjini artıracak, bu da başkaları üzerinde olumlu bir etki bırakacak. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, kalp bağlantılarını güçlendirebilir.
Detaylara odaklanma arzusun ön planda. Gün içinde karşına çıkacak fırsatlar, titizliğin ve analitik düşünme yeteneğin sayesinde en iyi şekilde değerlendirilecek. İş yerinde veya günlük yaşamda yaptığın özenli planlamalar, sürpriz sonuçlar doğurabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; ruhsal ve fiziksel sağlığına özen göstermek, iç huzurunu artıracak. İnsanlarla iletişimde dikkatli ol, olumsuz bir durumu kolayca olumlu hale getirebilirsin. Fakat, eleştirel yaklaşımını dengelemekte fayda var; daha şefkatli bir tutum, başkalarıyla olan ilişkilerini güçlendirecek. Gün sonunda, hedeflerine ulaşmanın verdiği mutlulukla rahatlayabilirsin.
Sosyal ilişkilerde dikkat çekici anlar yaşanabilir. İnsanlarla kurduğun bağlantılar, yeni fırsatları beraberinde getirebilir. Sanatsal bir yetenek veya hobi, günlük yaşamına renk katabilir. Duygusal dengeyi sağlamak için kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzuru bulmak bu dönemde önemli. Yüzleştiğin küçük sürtüşmeler, başkalarının perspektiflerini anlamak için bir fırsat sunuyor. Kabullenme ve empati, sosyal etkileşimlerde sana yardımcı olacak. Kendi ihtiyaçlarını da ihmal etmemelisin; dengeyi sağlamak, huzurunu korumak için gereklidir. Aceleci kararlar almaktan kaçın ve düşüncelerini netleştirerek ilerle. Bu süreçte, kendini ifade etmenin yollarını keşfetmekte fayda var; içindeki yaratıcı güç başkalarına ilham verme potansiyeline sahip.
Duygular, yoğun ve derin bir şekilde yüzeye çıkabilir. İçsel dönüşüm zamanı, geçmişle yüzleşme isteği baskın. Sezgilerin güçlendiği, duygu durumunun çalkantılı olduğu bir dönemdesin. Gizli kalmış meseleler açığa çıkabilir, bu açıdan dikkatli ol. İkili ilişkilerde derin sohbetler ve samimi paylaşımlar öne çıkıyor. Jüpiter’in etkisiyle, bazı kapılar aralanıyor; fakat sabırlı olmalısın. Finansal konularda acele kararlar almaktan kaçınmalısın; akılcı ve planlı adımlar, kazanç açısından daha faydalı olacaktır. Kendi iç dünyana dönmek, yeni vizyonlar geliştirmek için harika bir zaman. Kendi sınırlarını zorlamaktan çekinme; bu seni güçlendirecek. Kendine olan inancının artması, çevrendekilere ilham verebilir. Başkalarıyla olan iletişimini güçlendirmek için empati ve anlayışın ön planda olması seni daha iyi bir lider yapacak. Sezgilerini dinle, unutma; içsel sesin asla yanılmaz. Geleceğe dair hayallerinin peşinden git, cesaretin ve kararlılığın başarıyı getirecek.
Macera arzusu içindeki ruhun, yeni fırsatlarla karşılaşmanın eşiğinde. Keşfetme isteğin, sosyal ortamlarda daha fazla yer almanı sağlayabilir. Eğitim veya yeni bir beceri öğrenme konularında cesur adımlar atmak için doğru bir zaman. Yıldızların hareketi, hayal gücünü besliyor; yaratıcılığını dolu dolu ifade etme fırsatın var. İletişimdeki açıklık, ilişkilerde önemli bir dönüm noktası sunabilir. Özellikle sevdiğin kişilerle daha derin bağlar kurmak için bu enerjiyi kullanabilirsin. İçsel huzuru sağlamak için biraz yalnız kalmayı da ihmal etme; meditasyon veya doğada vakit geçirmek ruhunu canlandıracak. Enerjini pozitif yönde yönlendir, yeni başlangıçlar ufukta seni bekliyor.
Disiplinin ve azminle bu günü verimli bir şekilde değerlendirebilirsin. Karşılaştığın zorluklar, sana güçlü bir pes etmeme iradesi kazandıracak. İş hayatında yeni fırsatlar kapını çalabilir; bu durum, sosyal ağlarını genişletmene ve fikirlerini paylaşmana olanak tanıyacak. Maddi konularda ise dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını planlı yapmalısın. Ailevi meselelerde empati kurmaya açık olman, aralarındaki iletişimi güçlendirecek. Kendine zaman ayırmayı unutma; ruhsal ve fiziksel sağlığın için küçük bir mola iyi gelecektir. İlişkilerde samimiyet ve açıksözlülük, sürtüşmeleri azaltabilir. Bu süreçte kendine güven ve iç sesine dikkat et; hedeflerine doğru adım atarken kararlılığını koru.
Bugün kendi iç dünyanla olan bağını daha derinlemesine incelemek isteyebilirsin. Düşüncelerin, hayal gücün ve sezgilerin baskın olacak; bu da seni yenilikçi fikirlere ve hayalperest projelere yönlendirebilir. Sosyal çevrende bazı beklenmedik sürprizler yaşanabilir; arkadaşlarınla olan ilişkilerine dikkat etmen gerekebilir. Kalbini açmak ve duygularını ifade etmek için doğru bir zaman; hislerine sadık kal ve içsel sesine güven. Ayrıca, teknoloji ve bilim alanında yeni bilgiler öğrenmek isteyebilirsin. Bu konudaki merakın seni farklı düşünce yapılarıyla tanıştırabilir. Unutma, sınırlarını zorlamak, kişisel gelişimine büyük katkı sağlayacak.
Hayal gücün bugün oldukça yoğun ve yaratıcı projelere giriş için mükemmel bir zaman. Duygusal derinliklerindeki zenginlik, insanlarla olan iletişiminde samimiyet ve anlayışla birleşebilir. Düşüncelerin akışkan ve özgür; bu nedenle içsel hislerine güvenerek yeni fikirlere yelken açabilirsin. Sosyal çevrendeki etkileşimler barışçıl olabilir, ancak sınırlarını korumayı unutma. Kendine dönme ihtiyacın da belirginleşebilir; yalnız kalmak, düşüncelerinle barışman ve içsel huzuru bulman için önemli. Rüyalar veya sezgisel deneyimler seni yönlendirebilir. Duygusal açıdan kendini ifade etme şeklin, çevrendekilerde derin bir etki bırakabilir. Başkalarına ilham vermek adına içten bir paylaşımda bulunmayı düşünebilirsin. Kendine karşı nazik olmayı unutmamalısın; bazen sadece durup nefes almak da yetebilir.
