1
Cengiz Dağcı, 9 Mart 1919’da, Kırım’ın Gurzuf kentinde sekiz çocuklu bir ailenin 4’üncü çocuğu olarak dünyaya geldi. Ailesi 1923 yılında Gurzuf’tan Kızıltaş’a taşındı.
Dağcı 10 yaşındayken, 1929 yılının sonuna doğru Stalin’in Kırım Türklerini ata topraklarından sürmesine tanık oldu. Yurtlarından sebepsizce sürülen vatandaşlarının acılarına tanık olmak, Cengiz Dağcı’nın ruhunda derin izler bıraktı.
Babası tutuklandı
1930 yılında başlayan kolhoz (Rusya’da köylülerin ortak olarak çalıştıkları tarım işletmesi) neticesinde şahısların mülkiyet hakları ellerinden alındı. Cengiz Dağcı’nın babası kendi üzüm bağlarındaki asmaların yapraklarını ağlayarak öptüğü için tutuklandı. 3 ay hapis yatan baba serbest bırakılınca aile Akmescit’e taşındı.
Akmescit’te tahsiline devam eden Cengiz Dağcı, 1933-1934 yılları arasındaki kıtlığı yaşadı.
Edebiyat öğretmeni Akimova’nın yönlendirmesi ile 1936 yılında Gençlik Mecmuası’nda “Kış” ve “Kart-anay ve Eçkisi” isimli şiirleri çıkardı. Bu şiirleri “Söyleyin Duvarlar” ve “Sevdiğim Yalta” takip etti.
1937’de Akmescit Pedagoji Enstitüsü Tarih Fakültesi’ne giren Cengiz Dağcı bir yandan Kırım tarihini anlatan kitaplar okurken diğer yandan amcası sayesinde Ömer Seyfettin’in hikâyelerini keşfetti.
Savaşta Almanlara esir düştü
İkinci Dünya Savaşı dolayısıyla yaşıtları gibi askere çağrıldı. 1940’ın Aralık ayında Rus ordusuna katıldı.
Cengiz Dağcı, Ağustos 1941’de Almanlara esir düştü. Binlerce kader arkadaşıyla birlikte önce Ukrayna’da Kirovograd, 2 ay sonra da Uman esir kampına sevk edildi.
Uman esir kampında da açlık, aşırı soğuk, barınacak yer bulma, bit salgını, hastalık ve ölümle mücadele vardı.
Türkistan Lejyonu
Nisan 1942’de kendisini Nazilerin Müslüman esirlerden cephede yararlanmak amacıyla teşkil ettikleri Türkistan Lejyonu’nda buldu. Bu lejyondaki diğer Türk asıllı esirler gibi Cengiz Dağcı da Türkistan’ın bağımsızlığı için savaştığını zannetti.
Eylül 1942’de Almanlardan izin alarak Kırım’a ailesini ziyarete gitti. Bir hafta süren bu ziyaret sırasında ailesini de vatanını da son kez görmüş oldu.
Türkistan Lejyonu’na geri dönen Cengiz Dağcı’nın birliği, 1943 sonlarında Fransa’nın güneybatısına sevk edildi. Albi kasabasına vardıklarında Kırım’a dönmek istediğini söyledi ve isteği kabul edildi.
Varşova’da hayat arkadaşını buldu
Albi’den Varşova’ya gelen Cengiz Dağcı, Kırım yolu kapalı olduğu için Varşova’da beklemek zorunda kaldı.
1944’te Varşova’da hayat arkadaşı Regina ile tanıştı.
Savaşın Almanya’nın aleyhine değişmesi ve Rusların Polonya’ya doğru ilerlemesi Varşova’yı Cengiz Dağcı için tehlikeli hale getirdi.
Regina’nın yönlendirmesiyle Çestahova’ya giden Cengiz Dağcı, bir süre burada saklandı. Varşova’ya döndüğünde Regina’nın Radom’a gittiğini öğrendi.
Cengiz Dağcı, Frankfurt-Oder’e hareket ederek Tatar Millî Komitesi ile irtibat kurdu. Bir anlaşmazlık dolayısıyla Berlin’e giderek çalışmalarını Yaş Türkistan gazetesinde sürdürdü.
Mülteci kampına gönderildiler
Berlin’in bombalanması üzerine Cengiz Dağcı ve Regina, Şubat 1945’te Viyana’ya gitti. Viyana’dan trenle İnsburg’a gitmeye çabalarken Amerikan uçaklarının saldırısına uğradılar ve Regina kolundan yaralandı.
İsviçre’ye geçmek isteseler de Amerikalı askerler, onları diğer mültecilerle birlikte Avusturya’daki Landeck mülteci kampına götürdü.
Londra’ya yerleştiler
Cengiz ve Regina 18 Haziran 1945’te bu kampta evlendi ve bir kızları oldu. Dağcı ailesi önce İtalya’daki Barlette Kampı’na sonra da İngiltere’ye hareket etti.
1947 itibarıyla Londra’ya yerleşen Cengiz Dağcı lokantacılık yaparak hayatını kazandı. 1974’te Londra’da Wimbledon yakınlarındaki Southfields’e yerleşti.
13 Ocak 1998’de 53 yıllık hayat arkadaşı Regina hayatını kaybetti. Bu ölüm Dağcı’yı çok etkiledi ve eşinin ardından günlükler halinde kaleme aldığı duygularını, Regina adlı kitabında bir araya getirdi.
Dağcı, 2011’de gözlerini yumdu
Cengiz Dağcı, 22 Eylül 2011 tarihinde Southfields’te vefat etti. Vatan toprağı Kırım’dan ayrıldıktan sonra bir daha ata toprağına dönemeyen Dağcı’nın cenazesi, Türkiye hükümetinin girişimleriyle çocukluğunun geçtiği Kızıltaş köyünde defnedildi.
“Elhamdülillah Türküm, Müslümanım”
Cengiz Dağcı, Türkiye’ye hiç gelmediği halde romanlarını genellikle Türkiye Türkçesi ile yazdı.
Yazı hayatına şiirle başlayan Cengiz Dağcı, özellikle İkinci Dünya Savaşı öncesinde ve İkinci Dünya Savaşı sırasında kendi yaşadıklarından ve tanık olduğu olaylardan hareketle yazdığı romanları ve hatıra kitapları ile adını duyurdu.
Cengiz Dağcı, Sadık Turan’ın Hatıraları’nı, Varlık Yayınları’na Yaşar Nabi Nayır’a gönderdi.
Dağcı, Yaşar Nabi’ye gönderdiği ve hayatını anlattığı kısa notlarını şu cümleyle bitirdi:
“Elhamdülillah Türküm, Müslümanım ve bu notlarımda yazdığımın hepsinin de hakikat olduğuna yemin ederim.”
Romanların başkahramanı: Sadık Turan
Yaşar Nabi eserin ön sözünde şunları demiştir:
“Cengiz Dağcı’nın romanı 2 büyük kısma ayrılıyor. İlk kısmını bu ciltte (Korkunç Yıllar) okuyacaksınız. İkinci kısım ise Yurdunu Kaybeden Adam adını taşıyor.”
Yaşar Nabi, eserdeki dil sorunlarını giderdikten sonra 1956’da “Korkunç Yıllar” adıyla eseri yayımladı.
Cengiz Dağcı’nın Korkunç Yıllar ve Yurdunu Kaybeden Adam adlı romanlarının başkahramanının adının Sadık Turan olması son derece anlamlıdır.
Dil, din ve gönül birliği olan tüm Türklerin birleşmesinin önemine işaret ettiği bu romanlarının başkahramanı Türk birliği, Turan düşüncesine sadıktır.
“Deniz parçalanmaz. Biz Türk-Tatarız”
Cengiz Dağcı, Korkunç Yıllar romanında Kırım Türklerinin vatan topraklarına bağlılığını işledi ve romanında şu sözlere yer verdi:
“Bize Tatar diyorlar. Çerkez diyorlar. Türkmen diyorlar, Kazak diyorlar. Özbek diyorlar, Azer diyorlar, Karakalpak, Çeçen, Uygur, Kabardı, Başkırt, Kırgız diyorlar. Bunlar hep yalan! Deniz parçalanmaz. Biz Türk-Tatarız. Bunu senin kalbinin bildiği gibi, her Başkurt, her Kırgız, her Kazak’ın, Kırgız’ın da kalbi bilir. Kalbinin hisleriyle hareket et. Dünyanın boş hırslarına kapılma…”
Eserlerinde ne anlattı?
Cengiz Dağcı; Korkunç Yıllar, Onlar da İnsandı, Anneme Mektuplar, İhtiyar Savaşçı gibi eserlerinde komünist Rusya’nın hakimiyetine girmeden önceki huzurlu ve mutlu Kırım’dan bahsetti.
Sürgünleri, işsizliği, açlığı, şahsi mallara devlet adına el koymayı, Kiril alfabesini kullanma mecburiyetini getirerek dil birliğini ortadan kaldırmayı, dinî vecibelerin yerine getirilmesinin ve geleneklerin uygulanmasının yasaklanmasını, Rusların Kırım Türklerine uyguladıkları Ruslaştırma politikası ve soykırımı Cengiz Dağcı; Korkunç Yıllar, Onlar da İnsandı ve O Topraklar Bizimdi adlı romanlarında yazdı.
Eserleri:
Romanları: Ölüm ve Korku Günleri, Dönüş, Genç Temuçin, Badem Dalında Asılı Bebekler, Üşüyen Sokak, Anneme Mektuplar, Benim Gibi Biri, Yoldaşlar, Biz Beraber Geçtik Bu Yolu,
Hikayeleri: Bay Markus Burton’un Köpeği, Bay John Marple’ın Son Yolculuğu Oy Markus Oy!, Rüyalarda: Ana ve Küçük Alimcan.
Hatıraları: Hatıralarda Cengiz Dağcı, Regina, Yansılar I-IV, Ben ve İçimdeki Ben (Yansılardan Kalan 5)
Bugün enerjin zirve yapmış durumda, cesaretin ve kararlılığınla öne çıkacaksın. Yeni başlangıçlar için harika bir zaman. İlişkilerde samimi ve açık olma ihtiyacı içindesin; bu, bağlantılarını derinleştirebilir. Gökyüzündeki etkileşimler, zihninde yeni fikirlerin filizlenmesine olanak tanıyor. Duygusal anlamda bir şeyleri kabullenmekte zorlanabilirsin, bu yüzden içe dönmek ve meditasyon yapmak faydalı olabilir. Kendine güven duymaktan çekinme; hayallerine ulaşmak için atacağın her adım değerli. Bugün, kalbine ve sezgilerine kulak vererek sürprizlerle dolu bir gün geçirebilir, hayal gücünü harekete geçirebilirsin. Acele etmemek ve durumu net bir şekilde değerlendirmek, sonunda büyük kazanımlar elde etmene yardımcı olacak.
Bugün hayatın tadını çıkarmak için mükemmel bir zaman. Estetik ve konfor arayışında olabilirsin; güzel şeylere olan ilgin artacak. Kendine ait bir alan yaratmak, ruhsal dinginliğini artırman açısından önemli. Finansal konular üzerinde düşünmek ve bütçeni gözden geçirmek için ideal bir dönemdesin. İkili ilişkilerde ise empati ve anlayış ön planda olacak. Sevdiklerinle kaliteli zaman geçirmeye, onlarla ortak ilgi alanları bulmaya odaklanabilirsin. Kendini yenileyip, stresini üzerinden atacak aktiviteler bulmak da faydalı olacak. Doğaya çıkmak, ruhunu canlandıracak. Esas önemli olan, kendini güçlü ve kararlı hissetmek; tüm bu süreçte içsel huzurunu bulabilirsin.
Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin yoğunlaşacağı bir dönemdesin. Yeni bağlantılar kurmak, fikir alışverişinde bulunmak için harika fırsatlar seni bekliyor. Kendi yeteneklerini sergilemekten çekinme; başkalarının ilgisini çekebilirsin. İletişim becerilerin ön planda olacak, belki de beklenmedik bir kişiyle derin bir sohbet gerçekleştirebilirsin. Duygusal olarak dalgalı bir ruh hali içinde olabilirsin; bu, geçmişle hesaplaşmak için bir fırsat sunuyor. Kendini dışarıda ifade etme isteğin artarken, içsel dünyana da göz atmayı unutma. Sorunlarla yüzleşirken, entelektüel bakış açın sana rehberlik edecek. Acele etme, her şeyin zamanı var. Yaratıcılığını sergilemek için ilham bulacağın anlar yaşayabilirsin. Bugün, içindeki merak duygusunu pekiştirerek kendini geliştirme yönünde önemli adımlar atabilirsin. Kısa yolculuklar ve keşifler, zihnini tazelemekte faydalı olacaktır. Önemli bir karar alırken, mantığını ve sezgini dengede tutmalısın. Duygusal açıdan sağlıklı ilişkiler kurmak için niyetini netleştir.
Bugün, duygusal derinlik ve içgörü arayışında olacaksın. Ailevi ilişkilerin ön planda olabilir; sevdiklerinle paylaşımları güçlendirmek adına güzel fırsatlar bulabilirsin. Empati yeteneğin yüksek, bu da başkalarının duygularını anlama kapasiteni artırıyor. Kendi sınırlarını belirlemekte zorlanabilirsin, bu yüzden kendine zaman ayırmayı unutma. İçsel huzurunu bulman, stresli durumların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Sadece sevdiklerine değil, kendine de nazik ol ve ihtiyaçlarını göz ardı etme. Küçük ama anlamlı anlar yaşamak için fırsatlar yaratabilirsin. Unutma, seni onurlandıran ve içsel gücünü ortaya çıkaran anlar, gerçek mutluluğun anahtarıdır.
Bugün kendine olan güvenin zirveye çıkıyor, etrafındakilere ilham kaynağı olabilirsin. Kendini sahnede hissetmek isteyeceğin bir gün. Yaratıcılığını sergilemek, kişisel projelere yönelmek veya hobilerinle ilgilenmek için harika bir zaman dilimi. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin güçlenebilir, yeni bağlar kurmak veya eski dostlukları tekrar canlandırmak için uygun fırsatlar sunulabilir. Ancak, egonun seni yönlendirmesine izin vermemek adına dikkatli olmalısın; başkalarının fikirlerine açık kalmak, ilişkilerinin derinleşmesine katkı sağlar. İçsel mutluluğunu artıracak aktivitelerle ilgilenmek, sana huzur verecek. Kendine ayırdığın zaman, zihinsel ve ruhsal sağlığını destekleyecektir. Özgür ruhunu besleyecek, keyifli anlar yaşamak için kendine izin vermeyi unutma.
Detaylara olan içgörün, bugün çevrendekilerin dikkatini çekecek. Küçük ayrıntıları gözden kaçırmadan yaklaşacağın her iş, başarılı sonuçlar doğuracak. Pratik zekan sayesinde karmaşık durumları çözme yeteneğin ön plana çıkacak. İş hayatında ekip çalışması gerektiren konularda ortaya koyacağın liderlik nitelikleri, hem senin hem de ekip arkadaşlarının motivasyonunu artıracak. Sosyal ilişkilerde ise samimi bir iletişim kurmak, kalıcı bağlantılar oluşturmandaki en etkili yol olacak. Kişisel gelişim açısından ise yeni bilgiler edinmeye yönelik tutkun, zihnini tazeleyecek ve ruhuna yenilik katacak. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; doğada vakit geçirerek enerjini yenileyebilirsin. Sağlık konularında ise, beslenme alışkanlıklarına dikkat etmen seni dinç tutacak. Dinlenme ve yenilenme fırsatlarını değerlendir, tüm stresini geride bırak.
Bugün sosyal etkileşimlerde kendini öne çıkaran bir enerji hakim. İkna edici sözlerin ve zarif davranışlarınla çevrendekilerin dikkatini çekmeyi başaracaksın. İlişkilerde dengeyi kurmak için atacağın adımlar son derece önemli. Belki de bir arkadaşınla bir tartışmanın üstesinden gelmek veya bir işbirliği yapmanın tam sırası. Sanatsal yönlerin canlanabilir, yaratıcılığını ifade etmek için harika fırsatlar bulabilirsin. Özellikle romantik ilişkilerde hafif bir gerilim hissedebilirsin, ancak bu durum, iletişim becerilerinle kolayca aşabileceğin bir engel. Kendine olan güvenin artıyor ve bu içsel güç, yeni fırsatlar keşfetmene yardımcı olabilir. Ayrıca, ruhsal arınma ve meditasyon gibi içsel dinginliği sağlayacak aktivitelere yönelmek, enerjini daha iyi yönetmeni sağlayacak. Bugün kendine zaman ayırmayı unutmamalısın; derin nefesler al, doğayla iç içe ol ve ruhunu besle. Unutma, senin zarafetin ve zekân, bugün seni güçlü kılacak.
Bugün, içsel derinliklerinizi keşfetmek için harika bir fırsat var. Duygularınızı anlamak ve bastırdığınız hislerle yüzleşmek için yürekliliğinizle öne çıkacaksınız. İletişimde açık olmak, özellikle yakın ilişkilerde daha fazla anlayış ve bağlılık getirebilir. Sezgileriniz oldukça güçlü; başkalarını anlamak için bu sezgileri kullanmalısınız. Aynı zamanda, gizli kalmış iş veya finansal durumlarla ilgili bilgileri ortaya çıkarma şansı da yakalayabilirsiniz. Ancak, her bilgiye güvenmemek, bazı durumlarda temkinli olmaktan yana olmalısınız.Kendinize yönelik bir sorgulama yaparak, gerçek arzularınızı ve isteklerinizi net bir şekilde belirleyebilirsiniz. Romantik ilişkilerde ise, tutkularınızın yükselmesi mümkün; bu, sevgiyi taze ve yoğun bir hale getirebilir. Ancak, sahiplenici tutumlarınızda dikkatli olmalısınız. Başkalarının sınırlarını ihlal etmemek adına anlayışlı olmak, ilişkilerde dengeyi sağlayacaktır. Sağlık alanında ise, stres yönetimi ve zihinsel dinginlik konularına odaklanmak faydalı olabilir. Gün boyunca kendinize zaman ayırmanız, içsel huzuru bulmanıza yardımcı olacaktır.
Heyecan dolu bir gün seni bekliyor. İçindeki keşif arzusu yeniden alevleniyor. Yeni maceralara atılma isteğin, çevrendeki insanlarla paylaşılan keyifli anlarla birleşerek seni besleyecek. Yeni bilgiler edinmek, farklı kültürlerle etkileşime girmek için mükemmel bir zaman. Enerjin yüksek, bu yüzden sağlık ve egzersiz konularına yönelmek için motive olabilirsin. Ancak, aceleyle alınan kararların seni yanıltabileceğini unutmamalısın; düşünmeden hareket etme. İletişimde açık olmak, tutkularını ifade etmek ve samimi bağlantılar kurmak için ideal bir gün. Sana sunulan fırsatları değerlendirirken, sezgilerine güvenmeyi unutma!
Emeklerin karşılığını alma arayışında olabilir, bu dönem öz disiplinin ve kararlılığın seni hedeflerine bir adım daha yaklaştırabilir. Geçmişteki deneyimlerin, mevcut durumunu daha iyi analiz etmeni sağlayacak. İş hayatında yeni fırsatlar gündeme gelebilir; bu fırsatları değerlendirmek için cesaret gerekecek. İş birlikleri güçlü hale gelebilir ama güvenilirliğe dikkat etmen önemli. Aşk hayatında ise, duygusal derinliğin ilişkilerdeki bağlılığını artırabilir. Kendi iç dünyana dönmek, sana yeni keşifler yapma olanağı sunacak. Sabırlı bir yaklaşım sergileyerek, karmaşık durumları daha rahat yönetebilirsin. Sağlığında ise biraz dinlenmeye ve ruhunu besleyen aktivitelere yönelmeye ihtiyaç var. Denge, bu dönemde anahtarın olacak.
Bugün, yenilikçi düşünce yapınla çevrendekilere ilham verebilirsin. Farklı bakış açıları arayarak, alışıldık kalıpları kırmaya yöneliyorsun. Sosyal çevrendeki insanlarla etkileşimlerin güçlenecek; fikir alışverişleri ve tartışmalar sana yeni ufuklar açacak. Duygusal olarak ise, özgürlüğüne olan düşkünlüğün biraz sorgulanabilir. İçsel huzurunu sağlamalı ve başkalarının beklentilerine kapılmamalısın. Aynı zamanda, grup çalışmaları ve ortak projeler için oldukça uygun bir zaman dilimindesin. Farklı düşüncelere açık olman, sürpriz iş birliklerini de beraberinde getirebilir. Kendini daha iyi ifade edebilmenin yollarını ararken, sosyal becerilerinle dikkat çekeceksin. Unutma, bu günkü deneyimlerin gelecekteki motivasyonlarına yön verebilir. Dikkatini detaylara vermek, yaratıcılığını beslemeni sağlayacak.
İçsel dünyana yönelmek için harika bir gün. Hayal gücün ve sezgilerin oldukça güçlü. Belki de sanatla, yazıyla veya herhangi bir yaratıcı aktiviteyle uğraşmak isteyebilirsin. Gün boyunca bağımsız düşünme ve başkalarının beklentilerinden uzaklaşma arzusu içinde olabilirsin. Sevdiklerinle, özellikle de duygusal olarak yakın hissettiğin kişilerle derin sohbetler yapma isteği seni sarmalayacak. Kendi hislerine odaklanarak, çevrenle daha anlamlı bir bağ kurabilirsin. Bu aralar aklında dolaşan bazı soruların cevaplarını bulma yolunda kaydettiğin ilerleme, seni sese katacak. Kendine karşı nazik ol, çünkü duygu yoğunluğu bazen seni yıpratabilir. Rahatlamak ve ruhunu dinlendirmek için doğayla baş başa kalma fırsatları yaratmayı unutma. Bugün, içsel keşiflerine kapı açacak ve duygusal bir yenilenme getirecek anlara hazırlıklı ol.
1
2
3
4
5
6
