1
Fikret Reyhan’ın ilk gösterimini 2020’de Antalya Film Festivali’nde yapan ve kendisine jüri özel ödülü kazandıran filmi “Çatlak” geçen yılın en beğenilen filmlerinden biriydi. İstanbul Film Festivali’nde de “en iyi yönetmen” ve “en iyi senaryo” ödüllerini alan Reyhan, filminde ağır bir borcun altında çatlamaya yüz tutan bir aileyi mercek altına alıyordu. İnce örülmüş senaryo matematiği, titiz oyuncu yönetimi ve son derece verimli mekân kullanımıyla dikkat çeken film bu hafta MUBI’de izleyiciyle buluştu. Biz de bu vesileyle Fikret Reyhan’a ulaştık ve filmi konuştuk.
– “Çatlak” tamamı neredeyse tek bir mekânda, birbirleriyle aynı apartmanda altlı üstlü oturan geniş bir ailenin baba evinde geçen bir film. İlk nüveleri nasıl atılmıştı filmin, sizin kafanızda ve tek mekân, tek gün fikri başından beri var mıydı?
Kardeşimin arkadaşının başından geçen bir olayı bize anlatmasıyla Çatlak filminin ilk nüveleri atıldı aslında. O arkadaş aynı apartmanda içi içe yaşayan bir aileye yüklü miktarda borç para vermişti ve anlattıklarından yola çıkarsak o parayı kaptırmış görünüyordu ama o hâlâ ümidini yitirmemişti. İşte o borcun istenme sürecinde yaşanan trajikomik durumlar bu filmin kıvılcımı oldu. Bu anlatım tercihi bize daha kompakt bir film yapma şansı verdi diye düşünüyorum.
– Hikâyenizde çatlağı oluşturan şey yüklü bir borç. Sizce para her şeyi çatlatan bir meta mı?
Paranın asıl sıkıntılı kısmı olan güç ve lüksten hiç bahsetmesek dahi sadece yaşama güdüsüyle kazandığı anlam ve karmaşıklık bile insanı derin bir bencilliğe itiyor. Öyle ki söz ettiğiniz tüm çatlakların ve tartışmaların özünde de bu bencillik var aslında. Parayı metalaştıran da bu bencillik duygusu bence.
– Film aile kavramının pamuk ipliğine bağlı olduğunu gösteriyor. Aile nedir size göre, nasıl tanımlarsınız?
Tarım toplumu bize kalabalık ve içe dönük aileler vaat ederken, günümüzdeki aile biçimi kapitalizmin işleyişine uygun olarak varlığını daha çok biyolojik olarak sürdürüyor ve dışa dönük. “Kutsal aile” ve “aile değerleri” gibi kavramlar biraz da tarım toplumunun üretim ilişkilerine uygun olarak şekillenen kavramlardı. Çatlak’ta olduğu gibi Anadolu’dan İstanbul’a göç etmiş, tarım toplumu zihniyetiyle günümüzün kapitalist sistemine de kendini bir şekilde adapte etmeye çalışan bir ailenin gerek inanç gerekse gelenek anlamında deforme olmaması bir hayli zor. Hele Çatlak’taki gibi içi içe yaşamanın getirdiği klostrofobik yapıyı ve bireyin varoluşsal bencilliğini de hesap ettiğinizde aile içi büyük çatışmaların ve çatlakların oluşması kaçınılmaz oluyor.
– Toplumsal meselelere uzak durmayan bir sinemacısınız. Bugün Türkiye’de hangi çatlaklar çarpıyor gözünüze?
İnsan olarak geleneksel yapımız bu yoğun değişime ayak uydurma konusunda bu kadar acizken en büyük çatlakların içimizde yaşanması kaçınılmaz oluyor. İçimizde oluşan bütün bu çatlaklar ise bir bakıma toplumsal çatlakların da fay hattı gibi. Bu çatlaklar gerek insanı gerekse toplumu çürütmekten çok onları sistemin istediği yere doğru dönüştürmeyi hedefliyor. Bunun için de değişimin olduğu yerde her alanda çatlaklar olacaktır.
İletişim becerilerin ön planda olacak, sosyal çevrendeki insanlarla derin sohbetler yapma fırsatı bulacaksın. Farklı bakış açıları keşfetmek, zihninde yeni kapılar açacak. Aynı zamanda yaratıcı projelere yönelmek, hayal gücünü canlandırman için mükemmel bir fırsat. Ancak, dikkat etmen gereken noktalar mevcut. Dağınık düşüncelerin, odaklanmanı zorlaştırabilir. Kendine bir plan oluşturmak, hedeflerine ulaşmanı kolaylaştıracak. Yakın çevrendeki insanlarla yapacağın tartışmalar, senin için öğretici bir deneyim haline gelebilir; geri bildirimlere açık olun. İletişimde açıklık ve dürüstlük, ilişkilerin güçlenmesine katkıda bulunacak. Gözlem yeteneğin çok keskin; etrafındaki insanların iç dünyalarını anlama konusunda önemli ipuçları yakalayabilirsin. İyimser bakış açını koruyarak, zihnindeki karmaşayı dengelemeyi unutma.
Duyguların dalgalandığı bir gün. Kalp ve zihin arasında gidip gelebilirsin, bu da karar almanı zorlaştırabilir. Geçmiş anıların gün yüzüne çıkabilir; nostalji rüzgarı dindirmenin tam zamanı. Ailevi konular ön planda, sevdiklerinle arandaki bağları güçlendirmek için iyi bir fırsat sunulmakta. İçsel huzur arayışında, kendine daha fazla zaman ayırmalısın. Hayatın getirdiği belirsizliklerle yüzleşmen gerekebilir; ancak bu süreçte, sezgilerin sana rehberlik edecek. Dış dünyadan biraz geri çekilmek, ruhsal bir denge bulmana yardımcı olabilir. İletişimlerinde duygu yoğunluğu ön planda, kendini ifade etme şeklin son derece etkili olabilir. Unutma, hislerini paylaşmak, hem senin hem de karşındaki için iyileştirici bir süreçtir.
Bugün enerji dolu bir ruh halindesin. İçindeki yaratıcılık ateşi, tüm parlaklığıyla ortaya çıkacak. Yaratıcı projelere odaklanabilir, ilham dolu anlar yaşayabilirsin. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin keyifli ve canlı olacak, insanlar senin etrafında toplanmaktan keyif alacak. Kendini ifade etme konusunda cesur ol, fikirlerin dikkate alınacak.Aşk hayatında ise tutku dolu anlar seni bekliyor. Sevdiğin kişiyle derin bir bağ kurma şansı bulabilirsin, bu da ilişkinizi daha da güçlendirecek. Eğer yalnızsan, karizmatik duruşun ve çekici tavırların yeni fırsatlar getirebilir. İş hayatında liderlik vasıflarını ön plana çıkarma zamanı. Yeni projelerde inisiyatif almak, kariyerinde ilerlemeni hızlandırabilir. Ancak, iş birliği yapmaktan da çekinme. Takım çalışması sayesinde, daha büyük başarılara imza atabilirsin. Unutma, senin içindeki lider ruh, çevrendekilere ilham kaynağı olacaktır.Sağlık konularında dikkatli ol. Yüksek enerjini yönetmeyi öğrenmek, gün boyunca seni daha dinç tutabilir. Fiziksel aktiviteler ve açık hava, ruh halini daha da iyileştirecektir. Kendine biraz zaman ayırmayı unutma; zihinsel ve bedensel olarak dinlenmek, tazelenmene yardımcı olacak. Bugün, içindeki ışığın parlamasına izin ver ve hayatının her alanında cesur adımlar at. Başarı ve mutluluk seninle olsun!
Bugün, içsel denge ve uyum arayışında olacaksın. Sosyal etkileşimlerin artması, yeni dostluklar kurmak ya da mevcut ilişkilerini derinleştirmek için harika bir fırsat sunuyor. Ancak, kararsızlık hissi yakından peşini bırakmayabilir. Kendine güvendiğin konularda net olman, başkalarıyla olan iletişimini kolaylaştıracak. Sanatsal yönlerin öne çıkabilir; yaratıcılığını serbest bırakmak, kendini ifade etmenin keyfini yaşatacak. Sağlık açısından stresten uzak durmakta ve gevşemekte fayda var. Kendi ihtiyaçlarına özen göstererek, ruhsal dinginliğini yeniden kazanabilirsin. Unutma, dengeyi sağlamak senin yeteneğin; bugün bunu başarmak için harika bir gün!
Duygusal derinliklerin, gizli yaşantıların ve içsel dönüşümlerin bu dönemde daha fazla ön plana çıkıyor. İçinde bulunduğunuz durumlar, seni kendi iç dünyana yönlendirecek bir enerji taşıyor. İlişkilerde samimiyet arayışın artabilir; kendini açma ve karşı tarafla derin bağlantılar kurma isteği gözlemleniyor. Ancak güven arayışın biraz sarsılabilir. Aceleci olmadan, gözlemlerini ve hislerini derinlemesine incelemelisin.Kaybetme korkusu ya da kıskançlık gibi hislerle yüzleşmek, daha sağlıklı ilişkiler kurmana yardımcı olabilir. Yoğun hislerin seni yönlendirmesine izin vermek yerine, mantığını da devreye sokmalısın. Maddi konularda dikkatli olmalı, abartılı harcamalardan kaçınmalısın. Sezgilerinle hareket etmek, along the way, doğru kararlar almanı sağlayacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; ruhsal çalışmalar ve meditasyon, iç huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Kalp gözüyle bakmak gerekirse, teknoloji ve hayal gücünün birleştiği noktada yaratıcı projelere adım atarak, potansiyelini daha iyi değerlendirebilirsin.
Maceraperest ruhun, yeni ufuklara açılma zamanının geldiğini fısıldıyor. Kendine güvenerek yeni deneyimlere atılabilirsin. Arkadaş çevrenle birlikte heyecan verici bir aktivite planlamanın tam sırası. İçindeki yaratıcılık, bu süreçte sana ilham verecek. Ancak dikkat, bazı anlaşmazlıklar gündeme gelebilir; iletişimde açık ve samimi olduğunda sorunları aşabilirsin. Kişisel gelişimine yönelik atılımlar yapabilir, yeni hobiler edinebilirsin. Duygusal ilişkilerde derin bir bağ kurmaya çalış, sevdiğin kişilerle geçireceğin zaman sana büyük mutluluk getirecek. Kendi değerlerini gözden geçir, sınırlarını belirlemek, özgürlüğünü artırman için önemli. Unutma, yolculuk sadece fiziksel olmayabilir; ruhsal bir keşif de seni bekliyor.
Bugün, içsel disiplinin ve kararlılığının ön planda olacağı bir gün seni bekliyor. Hedeflerine odaklanmak için doğru bir zamanlama içindesin. Belirsizlikler karşısında sorumluluklarını daha da artırarak kendine güvenini tesis edebilirsin. İş hayatındaki projelerde detaylara dikkat etmen, başarılarını katbekat artıracak. Sosyal ilişkilerde ise, güven arayışında olduğun insanlarla daha derin bağlantılar kurabilirsin; samimi konuşmalar ve paylaşımlar seni daha iyi hissedecek. Özellikle ailenle vakit geçirmek, duygusal olarak denge bulmanı sağlayacak. Karar verme aşamasında dikkatli ol ve aceleci davranmamaya özen göster. Gökyüzü, sabırlı ve kararlı çabaların sayesinde beklenmedik fırsatların kapını çalabileceğini vurguluyor. Kendini ifade etme biçiminde orantılı bir yaklaşım benimsemek, hem işte hem de özel hayatta daha az çatışma yaşamanı sağlayacak. Ruhsal olarak da kendine ayırdığın zaman ve meditatif aktiviteler, içsel huzurunu artıracak.
Sosyal bağlarını güçlendireceğin ve yeni arkadaşlıklar edineceğin bir dönemdesin. Farklı düşüncelere açık olman, yeni projelerde dikkat çekmeni sağlayacak. Özellikle yaratıcı düşünme yeteneğin, sıradışı çözümler elde etmene yardımcı olacak. Bugün, içsel huzurunu koruman önem kazanıyor; meditasyon veya doğada zaman geçirme fikirleri rahatlamanı sağlayabilir. Sıcak ilişkiler içinde bulunduğun insanlarla samimiyetini artıracak aktiviteler planlayabilirsin. Parmaklarının ucunda dans eden yenilikçi fikirler, grup çalışmalarında seni ön plana çıkaracak. Duygusal derinliğini keşfetmek için bireysel aktivitelere de zaman ayırmalısın. Anlık kararlar verirken mantıklı düşünmeyi ihmal etme; içgüdülerine güvenebilirsin.
