1
Devletin aldığı yüzde 10 KDV çekilmezse sinema biter, yeni teknoloji de seyirciyi eve çekti
Şahin Bey, baba ve amcasından devraldığı sinema sanat ve işletmeciliğini oğullarına teslim etmiş ama uzaktan izliyor. Büyük oğlu Fırat Dilbaz, ABD Alabama Üniversitesi’nde, 4 yıl Sinema TV okumuş, İstanbul Üniversitesi’de ise reklam. Babası ile birlikte çalışıyor, yabancı film ithalatı da yapıyor ve sinema salonlarında ve ulusal kanallarda vizyona sunuyor. Küçük oğlu, Uğur Dilbaz tiyatrocu. En küçük Kerem ise ABD’deki üniversite ve master sonrası, Majestik Film Sinema ve Otelcilik Cafe sorumlusu.
– Şahin Bey, siz kuşaktan kuşağa hem sanat, hem ticaretin içindesiniz. Bu süreç nasıl başladı? Nasıl gelişti?
Rahmetli amcam Osman Nami ve babam Kemal Dilbaz’dan devir aldım. Amcamla birlikte neredeyse 10 yıl, Türk sinemasında aklınıza kim geliyorsa onlarla film çektik. 35 yıl, eski Rüya Sineması’nda çalıştık.
– Sinema salonlarının geleceğini nasıl görüyorsunuz?
Elli yıldan fazla bu sektördeyim, çok kötüye gidiyor. Hele bu pandemi süreci, her sektör gibi bizi de hem yordu, hem yıprattı. Rüya Sineması’nda kiracıydık, hep kendi yerimiz olsa diyordum. Nitekim 35 yıl sonra salon gitti. Sonra burayı aldım. Ama bu devirde Sinema yapabilmek, çalıştırmak, ruhsatını almak mucize ötesi, 8-10 yıl uğraştım. İstiklal Caddesi’nde bir ben, bir Beyoğlu Sineması açık. Şimdi pandemiden korkuyorlar ama ondan önce de sıkıntı vardı. Sorun yeni teknoloji. Seyirci telefondan filmin fragmanına bakıyor, çoğu kez ona yetiyor! Daha da tehlikelisi daha vizyona girmeden kaçak filmi izlemek!
Yabancı film ithal ediyoruz. Hint Filmi getirdik, Raj Kapoor’un torunundan. Daha gösteremeden dizi olarak TV’de dönmeye başladı. Mahkemeyi kazandık ama beş kuruş alamadık. Bunun “telif hakkı” var. Marketlerden dublaj yapılmış film alınıyor ve TV’de gösteriliyor.
– Çözüm olarak ne yapılabilir?
Geçen hafta İBB ve İtalyan Kültür ile Fellini’nin 100. yılında -ücretsiz-etkinlik düzenledik. Kimse gelmiyor. Toplasan 15 kişi. Bunlar başyapıtlar. İnsanlar kolaya ve rahata alışmış. Evinde film izliyor. Film vizyona giriyor ve ilk günden çalınıyor!
– Basın gösterimleri dahil görüntü almak yasak.
Belki içerde makinist ile anlaşılıyor. Eskiden İstanbul Festivali, Atlas ve benim salonda gösterimler yapardı. Hepsi bitti, dijital olarak servis ediliyor.
– İnsanların salona gelmesi için ne gerekli?
İnanın 5-6 ödül almış filmleri bile getiriyoruz. Bunun belli bir izleyicisi var. İnsanların sanatı sevmesi lazım. Aylar önceden insanlar salonda yer ayırırken pandemi dışında ne oldu? Buna bakmak lazım. Neredeyse yedi yıldır bu salonu kazanç olmadan ayakta tutmaya çalışıyoruz. Yaşayalım diye çay, kahve satıyoruz. Elek-triğimi kurtarayım. Suyumu kurtarayım. Belki bizim gibi işletmeler için vergi azaltılsa. Normal bir esnaf gelir vergisi verirken ben, iki vergi ödemek durumundayım. Eğlence vergisi, her sattığım bilete yüzde 10 belediye, yüzde 18 KDV. Hükümet, mobile, arabalara, inşaata KDV’yi 5 yapıyor ya da sıfırlıyor ama sinema da yok! Kültür merkezi değil miyim? Yüzde 18 KDV, ağır. Bunların tiyatrodaki gibi kaldırılması lazım. Bildiğim kadarı ile turizm belgeli yerlerde su, elektriğin yarısı alınıyor. İnanın 20 Mart 2020 tarihinde kapattık, tüm giderleri ödedim. Elektrik, su ama sinemaya destek yok! Eskiden bir iki kişi gelse seyircimiz için oynardık. Şimdi mümkün değil! İçeride biri lamba var. Dünyanın parası. Makine için bir süre konmuş, örneğin 150 film oynatabilir. 150’den sonra kart doluyor. İsviçre ya da İngiltere’den o kart gelecek, makineme koyacağım ki film yeniden 150 kez oynasın. İçindeki lamba saatli, bir süre sonra bitiyor ve Türkiye’de yok. İthal.Gelene kadar beklemesi ayrı, Avro üzerinden olduğu için zaten çok pahalı. Eski makineler ne kadar güzeldi. Arada dişli sıyırır, tornacıya götürür, yaptılırdı. Veya sonradan lambalı hali ile. Yüzyıllarca gitmiş! Dünyayı doyurmuş! Ne zaman bu dijital çıktı. Her şey bitti.”
– Birçok sanatçı ile karşılaştınız ama sizde yeri başka olan Yılmaz Güney ile tanışmanız, senaryonuzu kullanması ve oyuncu olarak, neler yaşadınız?
Yılmaz Ağabey, amcam Nami Dilbaz’ın yakın dostuydu. Yıl, 1970’ler. Kendisi ile birlikte Ürgüp’e gittik. Fatma Girik ile “ACI” filmini çekecektik. Ben daha çok prodüksiyon işleriyle uğraşıyorum. Çekimlerde oyuncuya ihtiyaç duyuldu. Yılmaz Ağabey “Şahin’cim, sen oynar mısın?” dedi. Küçük bir roldü, film bitti, amcama dedi ki: “ Kafamda bir film daha var. Gelmişken çekelim. Buralar çok güzel”. Amcam, “Sermayem bu kadar”, deyince “Ben, kendime çekiyorum” o zaman deyip İstanbul’dan Bilal İnci, Reha Yurdakul gibi birkaç arkadaşını çağırdı. Böylece biz, Ürgüp’de AĞIT filmini de çekmiş olduk. Burada rolüm daha fazlaydı. Hem sahne arkası, hem filmde görevliydim. Altmış beş gün kaldık.
– Yılmaz Güney ile çalışmak nasıl bir duygu?
Çok güzel! Ömrünü, hayatını sinemaya vermiş. Hastasıydı. Evet, disiplinli bir yanı da vardı. O yıllarda filmler negatif çekilir sonra sinemalar için pozitif kopya olurdu. Şimdi dijital oluyor. Yılmaz Ağabey işine o kadar tutkuluydu ki Ürgüp’te çektiğimiz filmleri, otobüsle İstanbul’a gönderir, pozitife çevrilir ve biz, Ürgüp’te küçücük bir salonda ne çekmişiz diye heyecanla seyrederdik. Kendisinden öğrendiklerim 17-18 yaşlarında bir genç için çok kıymetli.
Şahin Bey’in bahsettiği imkânsızlıklar içinde çekilen film, AĞIT, yani Yılmaz Güney’in “kafamda yeni projeler var, buralara kadar gelmişken bir film daha çekelim” dediği, Adana Film Festivali’nde, En başarılı film; En başarılı Yönetmen; Senarist, Erkek Oyuncu ve Görüntü Yönetmeni (Gani Turanlı) ödülüne hak kazanır. 1971-72’de, Türk Sinema Derneğinin en iyi 10 filmi arasında EN İYİ seçilir. Milliyet Sanat dergisinin açık oturumunda, Venedik Film Festivali’nde elemeyi geçip ilk 10 arasında girmesi dolayısı ile YILMAZ GÜNEY YILIN SANATÇISI olur. Film çekimi sırasında Şahin Dilbaz, gerçek olsun diye patlatılan fünyelerle parçalanan kayalar yüzünden bir hafta yoğun bakımda kalır.
Bugün enerjin yüksek, ancak bu enerjiyi yönlendirmek önem taşıyor. Kararlılık ve cesaretinle yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin. Ancak aceleci davranmaktan kaçınmalısın; düşünmeden atılacağın adımlar varsa, bunlar geri tepebilir. İletişim kurma becerilerinle çevrendekileri etkileyebilirsin. Özellikle iş ilişkilerinde yaratıcı fikirlerinle dikkat çekmeye hazır ol. Aşk hayatında ise samimiyet ve içtenlik ön planda; duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Sağlığına ise biraz daha özen göstererek ve stresle başa çıkararak yaklaşmalısın. Unutma ki, her yeni gün bir fırsat sunar.
Bugün kendinizi huzurlu ve dengeli hissetmek için kişisel alanınıza ihtiyaç duyabilirsiniz. Kendinize zaman ayırmak, stresli durumlardan uzaklaşmak için bir fırsat sunuyor. İşle ilgili konularda kararlı ve disiplinli bir yaklaşım sergilemek, başarılarınızı artırabilir. Maddi konulara yönelik alım-satım kararlarında sade ve net olmanız, gereksiz harcamalardan kaçınmanıza yardımcı olabilir. İletişimde açık ve dürüst olmak, hem kişisel hem de profesyonel ilişkilerinizi güçlendirecek. Sevdiklerinizle geçireceğiniz zaman, ruh halinizi canlandıracak ve sizi daha da motive edecek. Güzellik ve estetikle ilgilenmek için harika bir gün; belki bir hobi edinebilir veya var olan ilginizi derinleştirebilirsiniz. Sonuç olarak, kendinizi yeniden tazelemek ve içsel huzurunuzu bulmak için ideal bir dönemdesiniz.
Bugün zihin pınarların akacak; entelektüel merakların peşinden sürüklenebilirsin. Sosyal ilişkilerde, beklenmedik anlık sürprizler ve ilginç sohbetler yaşayabilirsin. Kendini ifade etme yeteneğin yüksek olacak, başkalarını etkilemek için mükemmel bir zaman dilimi. Ancak dikkat, bazı konularda yüzeysel kalmamaya özen göstermelisin. Dolayısıyla, derinlemesine düşünmek ve anlamak için zamanı kullanmak faydalı olabilir. Kendi düşüncelerinde netlik ararken, başkalarının fikirlerine de açık olman çok önemli. Duygusal gezintiler yapmak, seni daha da derinlemesine düşünmeye yönlendirebilir. İletişim becerilerin, birçok kapıyı açacak; toplantılarda veya sosyal etkinliklerde kendine güvenle yer alabilirsin. Sezgilerin, seni doğru yolda yönlendirecek ve kararsız kaldığın alanlarda, içsel sesine kulak vermeni gerektirebilir. Bugün, yeni bağlantılar kurmak ve eski dostlarla buluşmak için mükemmel bir gün. Yeni bir hobi edinebilir veya bilgi dağarcığını genişletecek aktiviteler peşine düşebilirsin.
Duygular derinlemesine yüzeye çıkarken, içsel bir gözle bakmakta fayda var. Ailevi konular gündemin önemli bir parçası olacak; özellikle sevdiklerinizle olan ilişkilerinizi yeniden değerlendirmek isteyebilirsiniz. Geçmişte yaşananları yeniden düşünmek, sizi daha sağlam adımlar atmaya yönlendirebilir. Arkadaşlarınızdan ya da sosyal çevrenizden alacağınız destek, kaygılarınızı hafifletecek. Bugün, içsel dengelerinizi bulmak için kendinize zaman ayırmayı unutmayın. Duygusal hassasiyetleriniz artabilir; bu nedenle çevrenizdeki insanlarla iletişiminizi dikkatli kurmalısınız. Kendi ihtiyaçlarınıza öncelik vermek, kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olacak. Unutmayın, içsel huzurunuzu bulduğunuzda dış dünyadaki sorunlarla daha kolay baş edebilir ve olumlu bir enerji yayabilirsiniz. İş konusunda yaratıcı fikirler üretmekte zorluk çekebilirken, bu durumun geçici olduğunu bilmelisiniz. Zamanla yollar açılacak ve düşündüğünüz projeleri hayata geçirme imkanı bulacaksınız. Kalbinizin sesini dinleyerek adım atmaktan çekinmeyin, bu gün size yeni ufuklar açabilir.
Bugün içindeki cesareti ve yaratıcılığı dışa vurma fırsatını bulacaksın. Kalabalıklar içinde parlayacak, dikkatleri üzerine çekeceksin. Kendine güvenin artarken, liderlik vasıfların ön plana çıkacak. Ancak, aşırı gururlu davranışlardan kaçınmalısın; çünkü çevrendekilerle olan ilişkilerin zedelenebilir. Esnek olmayı öğrenmeli, başkalarının fikirlerine de kulak vermelisin. İçsel dünyanda yaşadığın dalgalanmalar, seni derin düşüncelere itebilir; ancak bunu pozitif bir ivmeye dönüştürme şansın var. Gözlerinde parıldayan bir ışıltıyla, yeni projelere atılmak için uygun bir zaman. Aşk hayatında, samimiyet ve sıcaklık ön planda; duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Kendine inan ve içindeki ışığı dışarıya yansıt.
Detaylara olan düşkünlüğün bugün seni yeni bir projeye yönlendirebilir. Yeniliklerden çekinmemen gereken bir dönemdesin; cesaretini toplayarak değişime açık olmalısın. İş yerinde bir takım arkadaşınla olan iletişimin, belirli bir sorunun üstesinden gelmene yardımcı olabilir. Eleştirilerin yapıcı bir dil kullanarak dile getirilmesi önem kazanıyor; dolayısıyla iletişiminizi dikkatle yönlendirmekte fayda var.Kendine olan güvenin artarken, çevrendeki insanlara da ilham verebilirsin. Sağlığınla ilgili attığın adımlar, sana hem fiziksel hem de zihinsel dinginlik getirecek. Günün ilerleyen saatlerinde huzur arayışında olabilirsin; doğada vakit geçirmek, meditasyon yapmak veya sevdiklerinle keyifli anlar yaşamak sana iyi gelecektir. İçindeki mükemmelliyetçilik duygusunun, seni yavaşlatmasına izin verme; aksine, daha pratik çözümler üreterek ilerlemek için fırsat yarat.
Sosyal ilişkilerin ve arkadaşlıkların öne çıktığı bir gün. İnsanlarla olan etkileşimlerinizi derinleştirmenin tam zamanı. Yeni bağlantılar kurmak ya da var olan ilişkileri güçlendirmek için fırsatlar karşınıza çıkabilir. Duygusal denge arayışında olduğunuzu hissedebilirsiniz, bu nedenle içsel huzuru sağlamak adına meditasyon ya da doğa yürüyüşü gibi aktiviteler yararlı olacaktır. Estetik ve sanatla ilgili konular ilginizi çekebilir; bu sayede yaratıcılığınızı besleyebilir ve kendinizi ifade etme yolları bulabilirsiniz. Karar verme süreçlerinde başkalarının görüşlerine açık olmak, önemli bir bakış açısı kazanmanıza yardımcı olabilir. Unutmayın, hayata karşı gösterdiğiniz zarafet ve anlayış, çevrenize ilham verebilir.
Derin duyguların ve sezgilerin ön planda olduğu bir dönemdesin. Gizemli bir çekim gücün var ve çevrendeki insanlar üzerinde etkileyici bir aura yayabilirsin. İçsel düşüncelerin, sana önemli içgörüler kazandırabilir. Ani duygusal dalgalanmalar yaşayabileceğin için, bu süreçte hislerini iyi dengelemen faydalı olacak. İlişkiler açısından samimi ve derin bağlar kurma fırsatı bulabilirsin; bu, yeni insanlarla tanışma ya da mevcut ilişkilerini derinleştirme zamanıdır. Ancak, karamsar düşünceler seni zorlayabilir. Kendine karşı nazik olmalı ve pozitif düşünmelisin. İş yerinde ise, gizli kalmış yeteneklerini ortaya koyman gerekecek. Gücünün ve tutkunun seni destekleyeceği bir gün. Yeni projeler ya da hedefler belirleyerek enerjini bu alanlarda harcamak, ilerlemeni hızlandırabilir. Sadece dışa dönük olmalı ve içsel sesini dinlemelisin. Kendine güven, her şeyin başlangıcını oluşturacak.
Bugün enerjin oldukça yüksek; yeni deneyimlere açık olabilirsin. Sosyal ortamlarda parlaman, dikkatlerin üzerinde toplanmasını sağlayacak. Seyahat planları veya macera arayışı içindeysen, bu süreçte bırak bakalım hayat seni nereye götürecek. İş veya eğitim alanında yenilikçi fikirlerinle dikkat çekebilirsin; sunum veya grup çalışmalarında liderlik vasfını ortaya koyabilirsin.Aşk açısından heyecan verici bir gün seni bekliyor. Bu, yeni bir ilişkiye başlamanın ya da mevcut ilişkinin derinleşmesinin tam zamanı. Karşı tarafı etkilemek için içten ve samimi davran; bu, kalbindeki tutkuları açığa çıkartmana yardımcı olacak. Finansal durumunda ani değişiklikler olabilir; fırsatları değerlendirmek için biraz cesaretlenmelisin. Harcama alışkanlıkların üzerinde düşünmek, bugünden yarına sağlıklı bir bütçe oluşturmanı kolaylaştırabilir.Kendine zaman ayırmayı unutmamalısın. Kısa bir yürüyüş veya meditasyon, zihin ve beden sağlığın için mükemmel bir denge oluşturabilir. Yıldızların konumu, seni derin düşüncelere itebilir; sezgilerine güvenmeyi unutma. Duygusal zekanı kullanarak, çevrendekilerle olan ilişkilerini güçlendirebilirsin.
Bugün, sorumluluklarına karşı duyduğun bağlılık daha da güçleniyor. İş yerindeki projeler üzerinde çalışırken, disiplin ve kararlılıkla ilerlemenin faydalarını hissedeceksin. Ancak, başkalarının fikirlerine de açık olmak, senin için yeni bakış açıları kazandırabilir. İletişim becerilerinle, ekip arkadaşlarınla uyum içinde çalışmak seni daha da ileri taşıyabilir. Aşk hayatında ise samimiyet ve güven ön planda. Partnerinle olan bağını kuvvetlendirecek küçük sürprizler yapabilirsin. Duygusal olarak derinleşme arzusu içinde olduğun bu dönemde, hislerini açıkça ifade etmekten çekinme. Kendi içsel huzurunu sağlamak için gözden geçirmelerin, kendini yeniden şekillendirmeni sağlayabilir. Sağlık açısından, fiziksel aktivitelerde bulunmak ve doğayla bağ kurmak için uygun bir gün. Bedenine ve ruhuna iyi gelecek aktivitelerle stresini azaltabilirsin. Bugün, kararlılığını ve azmini karşılaştığın her alanda sergilemek için sebat et. Geleceğe yönelik hedeflerine bir adım daha yaklaşma fırsatını değerlendirmeyi unutma.
Bağımsızlık ve yenilik arayışında keyifli bir gün. Farklı düşüncelerin ve yenilikçi yaklaşımların altında içsel huzurunuzu bulabilirsiniz. Sosyal çevrenizle derin bağlantılar kurma fırsatları doğacak; bu, sizi heyecanlandıracak ve yeniliklere açık hale getirecek. Amaçlarınıza ulaşmak için yaratıcı çözümler üretebilir, aynı zamanda başkalarına ilham verebilirsiniz. Duygusal olarak da denge arayışında olabilir, içsel çatışmalardan uzak durarak huzurlu bir alan yaratmaya özen gösterin. Bugün, sınırlarınızı genişletme ve özgürlüğünüzü belirleme çabalarınız pekişebilir. Unutmayın ki, yaratıcı düşünce ve bağımsızlık, sizi gelecekte daha da ileri taşıyacak.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda yolculuk yaparak, kendini tanıma fırsatı bulacaksın. Yaratıcılığın artarken, sanatsal projelere odaklanmak için elverişli bir zaman. Hayal gücünün sınırlarını zorlayarak, çevrendekilere ilham verecek fikirler geliştirmek mümkün. İlişkilerinde ise empati ve anlayış ön planda; sevdiklerinle kuracağın duygusal bağlar, aranızdaki ilişkiyi güçlendirecek. Ancak, karamsar düşüncelerin gününü olumsuz etkileyebilir. Zihnindeki olumsuz düşünceleri bir kenara bırakmalı ve olumlu yönlere odaklanmalısın. Kendini ifade etme biçimin, başkalarının gözünde farklı bir ışık yaymana neden olacak. Bugün, hayatındaki değişimlerin köklü olmasını sağlayacak adımlar atabilirsin. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu bulmak, ruhunu beslemek için önem taşıyor.
