1
Devletin aldığı yüzde 10 KDV çekilmezse sinema biter, yeni teknoloji de seyirciyi eve çekti
Şahin Bey, baba ve amcasından devraldığı sinema sanat ve işletmeciliğini oğullarına teslim etmiş ama uzaktan izliyor. Büyük oğlu Fırat Dilbaz, ABD Alabama Üniversitesi’nde, 4 yıl Sinema TV okumuş, İstanbul Üniversitesi’de ise reklam. Babası ile birlikte çalışıyor, yabancı film ithalatı da yapıyor ve sinema salonlarında ve ulusal kanallarda vizyona sunuyor. Küçük oğlu, Uğur Dilbaz tiyatrocu. En küçük Kerem ise ABD’deki üniversite ve master sonrası, Majestik Film Sinema ve Otelcilik Cafe sorumlusu.
– Şahin Bey, siz kuşaktan kuşağa hem sanat, hem ticaretin içindesiniz. Bu süreç nasıl başladı? Nasıl gelişti?
Rahmetli amcam Osman Nami ve babam Kemal Dilbaz’dan devir aldım. Amcamla birlikte neredeyse 10 yıl, Türk sinemasında aklınıza kim geliyorsa onlarla film çektik. 35 yıl, eski Rüya Sineması’nda çalıştık.
– Sinema salonlarının geleceğini nasıl görüyorsunuz?
Elli yıldan fazla bu sektördeyim, çok kötüye gidiyor. Hele bu pandemi süreci, her sektör gibi bizi de hem yordu, hem yıprattı. Rüya Sineması’nda kiracıydık, hep kendi yerimiz olsa diyordum. Nitekim 35 yıl sonra salon gitti. Sonra burayı aldım. Ama bu devirde Sinema yapabilmek, çalıştırmak, ruhsatını almak mucize ötesi, 8-10 yıl uğraştım. İstiklal Caddesi’nde bir ben, bir Beyoğlu Sineması açık. Şimdi pandemiden korkuyorlar ama ondan önce de sıkıntı vardı. Sorun yeni teknoloji. Seyirci telefondan filmin fragmanına bakıyor, çoğu kez ona yetiyor! Daha da tehlikelisi daha vizyona girmeden kaçak filmi izlemek!
Yabancı film ithal ediyoruz. Hint Filmi getirdik, Raj Kapoor’un torunundan. Daha gösteremeden dizi olarak TV’de dönmeye başladı. Mahkemeyi kazandık ama beş kuruş alamadık. Bunun “telif hakkı” var. Marketlerden dublaj yapılmış film alınıyor ve TV’de gösteriliyor.
– Çözüm olarak ne yapılabilir?
Geçen hafta İBB ve İtalyan Kültür ile Fellini’nin 100. yılında -ücretsiz-etkinlik düzenledik. Kimse gelmiyor. Toplasan 15 kişi. Bunlar başyapıtlar. İnsanlar kolaya ve rahata alışmış. Evinde film izliyor. Film vizyona giriyor ve ilk günden çalınıyor!
– Basın gösterimleri dahil görüntü almak yasak.
Belki içerde makinist ile anlaşılıyor. Eskiden İstanbul Festivali, Atlas ve benim salonda gösterimler yapardı. Hepsi bitti, dijital olarak servis ediliyor.
– İnsanların salona gelmesi için ne gerekli?
İnanın 5-6 ödül almış filmleri bile getiriyoruz. Bunun belli bir izleyicisi var. İnsanların sanatı sevmesi lazım. Aylar önceden insanlar salonda yer ayırırken pandemi dışında ne oldu? Buna bakmak lazım. Neredeyse yedi yıldır bu salonu kazanç olmadan ayakta tutmaya çalışıyoruz. Yaşayalım diye çay, kahve satıyoruz. Elek-triğimi kurtarayım. Suyumu kurtarayım. Belki bizim gibi işletmeler için vergi azaltılsa. Normal bir esnaf gelir vergisi verirken ben, iki vergi ödemek durumundayım. Eğlence vergisi, her sattığım bilete yüzde 10 belediye, yüzde 18 KDV. Hükümet, mobile, arabalara, inşaata KDV’yi 5 yapıyor ya da sıfırlıyor ama sinema da yok! Kültür merkezi değil miyim? Yüzde 18 KDV, ağır. Bunların tiyatrodaki gibi kaldırılması lazım. Bildiğim kadarı ile turizm belgeli yerlerde su, elektriğin yarısı alınıyor. İnanın 20 Mart 2020 tarihinde kapattık, tüm giderleri ödedim. Elektrik, su ama sinemaya destek yok! Eskiden bir iki kişi gelse seyircimiz için oynardık. Şimdi mümkün değil! İçeride biri lamba var. Dünyanın parası. Makine için bir süre konmuş, örneğin 150 film oynatabilir. 150’den sonra kart doluyor. İsviçre ya da İngiltere’den o kart gelecek, makineme koyacağım ki film yeniden 150 kez oynasın. İçindeki lamba saatli, bir süre sonra bitiyor ve Türkiye’de yok. İthal.Gelene kadar beklemesi ayrı, Avro üzerinden olduğu için zaten çok pahalı. Eski makineler ne kadar güzeldi. Arada dişli sıyırır, tornacıya götürür, yaptılırdı. Veya sonradan lambalı hali ile. Yüzyıllarca gitmiş! Dünyayı doyurmuş! Ne zaman bu dijital çıktı. Her şey bitti.”
– Birçok sanatçı ile karşılaştınız ama sizde yeri başka olan Yılmaz Güney ile tanışmanız, senaryonuzu kullanması ve oyuncu olarak, neler yaşadınız?
Yılmaz Ağabey, amcam Nami Dilbaz’ın yakın dostuydu. Yıl, 1970’ler. Kendisi ile birlikte Ürgüp’e gittik. Fatma Girik ile “ACI” filmini çekecektik. Ben daha çok prodüksiyon işleriyle uğraşıyorum. Çekimlerde oyuncuya ihtiyaç duyuldu. Yılmaz Ağabey “Şahin’cim, sen oynar mısın?” dedi. Küçük bir roldü, film bitti, amcama dedi ki: “ Kafamda bir film daha var. Gelmişken çekelim. Buralar çok güzel”. Amcam, “Sermayem bu kadar”, deyince “Ben, kendime çekiyorum” o zaman deyip İstanbul’dan Bilal İnci, Reha Yurdakul gibi birkaç arkadaşını çağırdı. Böylece biz, Ürgüp’de AĞIT filmini de çekmiş olduk. Burada rolüm daha fazlaydı. Hem sahne arkası, hem filmde görevliydim. Altmış beş gün kaldık.
– Yılmaz Güney ile çalışmak nasıl bir duygu?
Çok güzel! Ömrünü, hayatını sinemaya vermiş. Hastasıydı. Evet, disiplinli bir yanı da vardı. O yıllarda filmler negatif çekilir sonra sinemalar için pozitif kopya olurdu. Şimdi dijital oluyor. Yılmaz Ağabey işine o kadar tutkuluydu ki Ürgüp’te çektiğimiz filmleri, otobüsle İstanbul’a gönderir, pozitife çevrilir ve biz, Ürgüp’te küçücük bir salonda ne çekmişiz diye heyecanla seyrederdik. Kendisinden öğrendiklerim 17-18 yaşlarında bir genç için çok kıymetli.
Şahin Bey’in bahsettiği imkânsızlıklar içinde çekilen film, AĞIT, yani Yılmaz Güney’in “kafamda yeni projeler var, buralara kadar gelmişken bir film daha çekelim” dediği, Adana Film Festivali’nde, En başarılı film; En başarılı Yönetmen; Senarist, Erkek Oyuncu ve Görüntü Yönetmeni (Gani Turanlı) ödülüne hak kazanır. 1971-72’de, Türk Sinema Derneğinin en iyi 10 filmi arasında EN İYİ seçilir. Milliyet Sanat dergisinin açık oturumunda, Venedik Film Festivali’nde elemeyi geçip ilk 10 arasında girmesi dolayısı ile YILMAZ GÜNEY YILIN SANATÇISI olur. Film çekimi sırasında Şahin Dilbaz, gerçek olsun diye patlatılan fünyelerle parçalanan kayalar yüzünden bir hafta yoğun bakımda kalır.
Bugün içsel motivasyonun ve enerji seviyenizin yüksek olduğu bir gün. Hedeflerinize odaklanarak, kararlılıkla ilerlemek isteyeceksiniz. İlişkilerde daha cesur adımlar atabilir, duygularınızı açıkça ifade edebilirsiniz. Sosyal çevrede dikkat çekebilir, yeni bağlantılar kurabilirsiniz. Ancak ani tepki verme eğiliminize dikkat edin; düşüncelerinizi bir adım geri atıp gözlemleyerek değerlendirmek faydalı olacaktır. Günün ilerleyen saatlerinde huzur arayışınız artabilir, biraz yalnız kalmak isteyebilirsiniz. Kendi içsel sesinize kulak vermek, zihninizi sakinleştirmenize yardımcı olacak. Unutmayın, bazen durmak ve düşünmek ilerlemenin en iyi yoludur.
Bugün, duygusal ve maddi anlamda güven arayışında olacaksın. İçsel huzurunu sağlamak adına çevrene yönelik tutumunu gözden geçirebilirsin. İlişkilerde sabırlı olmakta fayda var; dinlemeyi seçtiğinde, karşındakinin senin için ne kadar önemli olduğunu bir kez daha anlayacaksın. Maddi konularda yapılacak harcamaları dikkatli bir şekilde değerlendirmelisin; gereksiz harcamalardan kaçınmak, bütçeni daha sağlıklı yönetmeni sağlayacak. Doğanın huzur verici enerjisi seni sarmalarken, kendine zaman ayırmak ve sevdiklerinle güzel anlar paylaşmak ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. İçsel sesine kulak ver, bu sezgisel yönlerin seni doğru kararlar almaya yönlendirecek.
Bugün sosyal ilişkiler ön planda. Yeni insanlarla tanışma, mevcut arkadaşlarınla bağlarını güçlendirme fırsatı bulabilirsin. İletişim yeteneklerinle dikkat çekmek ve çevrendekilere ilham vermek için ideal bir zaman. Duygusal anlamda bir şeyleri içinizde tutmak, düşüncelerinizi net bir şekilde ifade etmemek, sizi içsel bir çatışmaya sürükleyebilir. Bunun yerine hislerinizi açıkça paylaşmayı deneyin, bu tür bir samimiyet, ilişkilerinizi derinleştirebilir. İlginç fikir ve projeleri hayata geçirmek için yeterince enerji ve motivasyon bulacaksın. Hızla gelişen olaylara ayak uydurmak zor olabilir, ama esnek kalmak ve akışa uyum sağlamak sana avantaj sağlayacak. Ayrıca, beklenmedik bir haber alabilirsin; bu, hayatında yeni bir sayfa açma fırsatı sunabilir. Eğlenceli ve maceraya açık bir gün seni bekliyor.
Duygusal derinliklerin, hassasiyetin ve koruma içgüdün ön planda. Bugün, sevdiklerinle olan ilişkilerde empati kurma becerinle dikkat çekebilirsin. İçsel huzurunu sağlamak için zaman ayırmak, ruhsal dengenin güçlenmesine katkı sağlar. Ailevi bağların güçleniyor; ortak projelerle birlikte kaliteli zaman geçirmek, aradaki bağı kuvvetlendirebilir. Duygusal olarak, geçmişten gelen anılar zihninde yer edebilir. Bunları dönüştürmek için yaratıcılığını kullanmak iyi bir fırsat sunuyor. İş yerinde bazı baskılar hissedebilirsin; bu durum, sakin kalmayı ve sezgilerine güvenmeyi gerektiriyor. Kendini ifade etme biçiminde ortaya çıkan değişimler, çevrendekilerin dikkatini çekebilir. Bugün, içsel yolculuğunun tadını çıkararak, kendinle barışık kalman gereken bir dönemdesin. Kendi ihtiyaçlarına saygı duymak, içsel huzurunu bulmana katkı sağlayacaktır.
Özgüvenin zirveye ulaşacağı bir gün, etrafındakileri etkileme kabiliyetinle fark edileceksin. Yaratıcılığın ön planda ve bu, hem iş hayatında hem de sosyal çevrende yeni fırsatlar yaratabilir. Cesur adımlar atmak için uygun bir zaman dilimindesin; risk almayı düşünebilirsin. Ancak dikkatli ol, performansını sorgulaman gereken anlar olabilir. Bireysel başarıların yanında, işbirliği içinde olduğun kişilerin görüşlerine de önem vermen faydalı olacak. Kalp gözüyle dinlemeyi unutma; bu sayede güzel bağlantılar ve ilişkiler geliştirebilirsin. Kendini ifade ettiğin alanlarda ilgi çekerken, başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılığın da takdir toplayacak. İçsel huzurun artacak, kendine olan güvenin pekişecek. İlişkilerinde ise samimiyet ön planda, duygusal bağların güçlenecek. Kendini açıkça ifade et, hislerini paylaşmaktan çekinme; bu, senin için olumlu değişimlerin kapısını aralayacak.
Etrafındaki karmaşanın içinden sıyrılmak ve zihnindeki düşünceleri netleştirmek için doğru bir gün. Organize olma arzun, sana önemli birçok işi başarma fırsatı verecek. Tamamlanması gereken projeler ve detaylarla dolu bir gündesin; bu sırada pratik ve analitik bakış açınla tüm zorlukları aşabilirsin.Sosyal ilişkilerin biraz yavaşlayabilir, ancak buna olumlu yanaşmak daha iyi olacaktır. Kendine dönme ve kişisel gelişime eğilimli olduğun bu zaman diliminde, içsel huzuru bulmaya odaklanman önem taşıyor. Belki de bir hobi edinmek ya da yeni bir beceri öğrenmek, ruhsal olarak seni daha iyi hissettirebilir.Çevrendeki insanlara yardım etme isteğin artıyor; başkalarının sorunlarını çözmek konusunda bir liderlik rolü üstlenebilirsin. Fakat bu süreçte kendi ihtiyaçlarını unutmaman gerektiğini de ıskalamamalısın. Duygusal dengeyi sağlamak için kendine zaman ayırmayı önceliklendirmek, sağlığını da olumlu etkileyecektir.
Duygusal denge arayışın bu günlerde daha da belirginleşebilir. İlişkilerde yaşanan küçük çatışmalar, iletişim becerilerinle kolayca aşılabilir. Sosyal çevrende seni destekleyen insanlarla bir araya gelmek, moral anlamında büyük bir katkı sağlar. Estetik algın, çevrendeki güzellikleri daha derinlemesine takdir etmene olanak tanırken, sanatsal yönlerini ortaya çıkarmak için ilham bulabilirsin. Karar alırken başkalarının düşüncelerini de göz önünde bulundurmak, öz saygını korumanı sağlayabilir. Bu süreçte kendi içsel isteklere kulak vermek önem kazanır; dengeli bir hayat sürdürmek için kendi ihtiyaçlarına odaklanmayı unutma. Gelecek adına mutluluk veren adımlar atabilmek için içsel huzurunu sağlamalı, fazlasıyla gergin ortamlardan uzak durmalısın. Hayatında yeni bir denge oluşturmak için bir şeyleri geride bırakma zamanı gelebilir. Cesaretle kendi yolunu çizmekten çekinme.
Gizli duyguların su yüzüne çıkma zamanı. İçsel çatışmalarla başa çıkmak, kendini gözden geçirmek gereken bir dönemdesin. Karşılaştığın zorlukları avantaja dönüştürme yeteneğin, ruhsal deneyimlerinle birleşerek seni daha güçlü kılacak. Başkalarının hislerine duyarlı olman, ilişkilerini derinleştirebilir ama sınırlarını korumayı da unutmamalısın. İş veya kariyer konularında, daha önceden düşündüğün bir projeye yeniden odaklanma fırsatı bulabilirsin. Sosyal çevrendeki insanlar, sana ilham verici bir destek sunacak. Kalp konusunda, duygusal derinliklere inme isteği artabilir, bu senin için çözüm getiren bir süreç olabilir. Unutma, dönüşüm her zaman zorlu ama bir o kadar da ödüllendirici bir yolculuktur. Özgün bakış açını kaybetmeden, kendini ifade etme biçimini güçlendirmeye çalış.
Yeni maceralara atılma isteği içindesin. Düşüncelerinde özgürlük ve serüven temasının hâkim olduğu bu dönemde, kendine bir yol çizmek adına cesur adımlar atabilirsin. Sosyal çevrenle iletişimlerin kuvvetlenecek; yeni insanlarla tanışmak, ilham verici fikirlerle karşılaşmana sebep olacak. Hakikatin peşine düşmeye, öğrenmeye ve deneyimlemeye açık olmalısın. Bilgi arayışın, özellikle sanatsal veya felsefi konulara yönelmeni sağlayabilir. Fakat dikkatli ol; bazı yeni tanışlıklar beklentilerini karşılamayabilir. İçsel huzurunu korumak, anı yaşamanı sağlayacak. Kendi değerlerini belirleyerek, sıradanlıktan uzaklaşmaya çalış. Bugün eğlence dolu etkinliklere katılmak, ruh halini canlandıracak. Duygusal ilişkilerde ise samimiyetin önemini anımsamalısın; açık iletişim ve güven odaklı bir yaklaşım, bağlarını güçlendirecektir.
Kariyer ve hedef odaklı düşüncelerin yoğunlaşacağı bir gün. Sorumluluklar ve görevler, havada asılı bir şekilde seni bekliyor. Gelişmeleri dikkatli analiz etmen gerekecek. Yakın çevrendeki yenilikçi fikirler seni cesaretlendirirken, pek çok insanın görüşüne ihtiyacın olacak. İletişim kurmak ve fikir alışverişinde bulunmak, çözüm arayışına hız katabilir. Duygusal derinlikler tasavvur edebildiğin kadar, bu yoğunluk içinde kendi sınırlarının içinde kalmayı da unutmamalısın. Sağlığını ihmal etmemek, zihninin ve bedeninin dengede kalması için şart. Başarıyı getiren adımları atarken, içinde sabit bir motivasyon bulmalısın. Planlama becerilerini kullanarak, bu süre zarfında uzun vadeli hedeflerine daha yaklaşmalı, küçük ama etkili hamlelerle güvenini pekiştirmelisin. Başkalarına olan tutumun, onların sana karşı tutumunu da şekillendirebilir, bu dengeyi korumak önemli. Kararlılıkla ilerlemek, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak.
Bugün, içsel özgürlüğüne ve yaratıcılığına odaklanacağın bir gün. Yeni deneyimlere açık ol ve sıradanlıktan uzaklaşmayı dene. İnovatif düşüncelerin sayesinde çevrendekileri etkileyebilirsin. Sosyal ilişkilerin güçleniyor; arkadaşlarınla yapacağın derin sohbetler, yeni fikirler ve değerli paylaşımlar sağlayacak. Aniden çıkan fırsatlar karşısında cesur olmalısın. Hayal gücünü serbest bırak, belki de aklına gelen orijinal fikirler seni yeni bir yola yönlendirebilir. Duygusal anlamda, kendi iç dünyanda barış arayışındasın; bu, duygusal derinliklerini keşfetmende yardımcı olacak. Unutma, en büyük özgürlük içsel huzuru bulmaktan gelir.
Duygusal derinliklerle dolu bir gün. İçsel sezgilerin güçlü bir şekilde uyanıyor; hayallerin ve gerçekliğin arasındaki bağlantı daha belirgin hale geliyor. Sanatsal ifaden için mükemmel bir zaman. Yaratıcılığın sana ilham verecek, bu yüzden içindeki sanatkarı özgür bırak. İlişkilerde, empati ve anlayış ön planda. Sevdiklerinle derin sohbetler yapmak, kalp bağlarını güçlendirebilir. Kendini savunmasız hissetsen de, bu, başkalarıyla daha yakın ilişkiler kurmana yardımcı olacak. Huzur arayışında iyi bir yolculuk yapabilirsin; doğayla zaman geçirerek sakinleşmek isteyebilirsin. Gözlem yeteneğin artıyor, çevrendeki detayları kaçırma. Kalbin ve zihnin arasında denge bulmanın yollarını keşfetmelisin. Unutma, bazen en iyi yanıtlar içsel sessizlikte bulunur. Kendine bir nebze olsun zaman ayırmayı unutma; bu, ruhunu besleyecek.
