1
Devletin aldığı yüzde 10 KDV çekilmezse sinema biter, yeni teknoloji de seyirciyi eve çekti
Şahin Bey, baba ve amcasından devraldığı sinema sanat ve işletmeciliğini oğullarına teslim etmiş ama uzaktan izliyor. Büyük oğlu Fırat Dilbaz, ABD Alabama Üniversitesi’nde, 4 yıl Sinema TV okumuş, İstanbul Üniversitesi’de ise reklam. Babası ile birlikte çalışıyor, yabancı film ithalatı da yapıyor ve sinema salonlarında ve ulusal kanallarda vizyona sunuyor. Küçük oğlu, Uğur Dilbaz tiyatrocu. En küçük Kerem ise ABD’deki üniversite ve master sonrası, Majestik Film Sinema ve Otelcilik Cafe sorumlusu.
– Şahin Bey, siz kuşaktan kuşağa hem sanat, hem ticaretin içindesiniz. Bu süreç nasıl başladı? Nasıl gelişti?
Rahmetli amcam Osman Nami ve babam Kemal Dilbaz’dan devir aldım. Amcamla birlikte neredeyse 10 yıl, Türk sinemasında aklınıza kim geliyorsa onlarla film çektik. 35 yıl, eski Rüya Sineması’nda çalıştık.
– Sinema salonlarının geleceğini nasıl görüyorsunuz?
Elli yıldan fazla bu sektördeyim, çok kötüye gidiyor. Hele bu pandemi süreci, her sektör gibi bizi de hem yordu, hem yıprattı. Rüya Sineması’nda kiracıydık, hep kendi yerimiz olsa diyordum. Nitekim 35 yıl sonra salon gitti. Sonra burayı aldım. Ama bu devirde Sinema yapabilmek, çalıştırmak, ruhsatını almak mucize ötesi, 8-10 yıl uğraştım. İstiklal Caddesi’nde bir ben, bir Beyoğlu Sineması açık. Şimdi pandemiden korkuyorlar ama ondan önce de sıkıntı vardı. Sorun yeni teknoloji. Seyirci telefondan filmin fragmanına bakıyor, çoğu kez ona yetiyor! Daha da tehlikelisi daha vizyona girmeden kaçak filmi izlemek!
Yabancı film ithal ediyoruz. Hint Filmi getirdik, Raj Kapoor’un torunundan. Daha gösteremeden dizi olarak TV’de dönmeye başladı. Mahkemeyi kazandık ama beş kuruş alamadık. Bunun “telif hakkı” var. Marketlerden dublaj yapılmış film alınıyor ve TV’de gösteriliyor.
– Çözüm olarak ne yapılabilir?
Geçen hafta İBB ve İtalyan Kültür ile Fellini’nin 100. yılında -ücretsiz-etkinlik düzenledik. Kimse gelmiyor. Toplasan 15 kişi. Bunlar başyapıtlar. İnsanlar kolaya ve rahata alışmış. Evinde film izliyor. Film vizyona giriyor ve ilk günden çalınıyor!
– Basın gösterimleri dahil görüntü almak yasak.
Belki içerde makinist ile anlaşılıyor. Eskiden İstanbul Festivali, Atlas ve benim salonda gösterimler yapardı. Hepsi bitti, dijital olarak servis ediliyor.
– İnsanların salona gelmesi için ne gerekli?
İnanın 5-6 ödül almış filmleri bile getiriyoruz. Bunun belli bir izleyicisi var. İnsanların sanatı sevmesi lazım. Aylar önceden insanlar salonda yer ayırırken pandemi dışında ne oldu? Buna bakmak lazım. Neredeyse yedi yıldır bu salonu kazanç olmadan ayakta tutmaya çalışıyoruz. Yaşayalım diye çay, kahve satıyoruz. Elek-triğimi kurtarayım. Suyumu kurtarayım. Belki bizim gibi işletmeler için vergi azaltılsa. Normal bir esnaf gelir vergisi verirken ben, iki vergi ödemek durumundayım. Eğlence vergisi, her sattığım bilete yüzde 10 belediye, yüzde 18 KDV. Hükümet, mobile, arabalara, inşaata KDV’yi 5 yapıyor ya da sıfırlıyor ama sinema da yok! Kültür merkezi değil miyim? Yüzde 18 KDV, ağır. Bunların tiyatrodaki gibi kaldırılması lazım. Bildiğim kadarı ile turizm belgeli yerlerde su, elektriğin yarısı alınıyor. İnanın 20 Mart 2020 tarihinde kapattık, tüm giderleri ödedim. Elektrik, su ama sinemaya destek yok! Eskiden bir iki kişi gelse seyircimiz için oynardık. Şimdi mümkün değil! İçeride biri lamba var. Dünyanın parası. Makine için bir süre konmuş, örneğin 150 film oynatabilir. 150’den sonra kart doluyor. İsviçre ya da İngiltere’den o kart gelecek, makineme koyacağım ki film yeniden 150 kez oynasın. İçindeki lamba saatli, bir süre sonra bitiyor ve Türkiye’de yok. İthal.Gelene kadar beklemesi ayrı, Avro üzerinden olduğu için zaten çok pahalı. Eski makineler ne kadar güzeldi. Arada dişli sıyırır, tornacıya götürür, yaptılırdı. Veya sonradan lambalı hali ile. Yüzyıllarca gitmiş! Dünyayı doyurmuş! Ne zaman bu dijital çıktı. Her şey bitti.”
– Birçok sanatçı ile karşılaştınız ama sizde yeri başka olan Yılmaz Güney ile tanışmanız, senaryonuzu kullanması ve oyuncu olarak, neler yaşadınız?
Yılmaz Ağabey, amcam Nami Dilbaz’ın yakın dostuydu. Yıl, 1970’ler. Kendisi ile birlikte Ürgüp’e gittik. Fatma Girik ile “ACI” filmini çekecektik. Ben daha çok prodüksiyon işleriyle uğraşıyorum. Çekimlerde oyuncuya ihtiyaç duyuldu. Yılmaz Ağabey “Şahin’cim, sen oynar mısın?” dedi. Küçük bir roldü, film bitti, amcama dedi ki: “ Kafamda bir film daha var. Gelmişken çekelim. Buralar çok güzel”. Amcam, “Sermayem bu kadar”, deyince “Ben, kendime çekiyorum” o zaman deyip İstanbul’dan Bilal İnci, Reha Yurdakul gibi birkaç arkadaşını çağırdı. Böylece biz, Ürgüp’de AĞIT filmini de çekmiş olduk. Burada rolüm daha fazlaydı. Hem sahne arkası, hem filmde görevliydim. Altmış beş gün kaldık.
– Yılmaz Güney ile çalışmak nasıl bir duygu?
Çok güzel! Ömrünü, hayatını sinemaya vermiş. Hastasıydı. Evet, disiplinli bir yanı da vardı. O yıllarda filmler negatif çekilir sonra sinemalar için pozitif kopya olurdu. Şimdi dijital oluyor. Yılmaz Ağabey işine o kadar tutkuluydu ki Ürgüp’te çektiğimiz filmleri, otobüsle İstanbul’a gönderir, pozitife çevrilir ve biz, Ürgüp’te küçücük bir salonda ne çekmişiz diye heyecanla seyrederdik. Kendisinden öğrendiklerim 17-18 yaşlarında bir genç için çok kıymetli.
Şahin Bey’in bahsettiği imkânsızlıklar içinde çekilen film, AĞIT, yani Yılmaz Güney’in “kafamda yeni projeler var, buralara kadar gelmişken bir film daha çekelim” dediği, Adana Film Festivali’nde, En başarılı film; En başarılı Yönetmen; Senarist, Erkek Oyuncu ve Görüntü Yönetmeni (Gani Turanlı) ödülüne hak kazanır. 1971-72’de, Türk Sinema Derneğinin en iyi 10 filmi arasında EN İYİ seçilir. Milliyet Sanat dergisinin açık oturumunda, Venedik Film Festivali’nde elemeyi geçip ilk 10 arasında girmesi dolayısı ile YILMAZ GÜNEY YILIN SANATÇISI olur. Film çekimi sırasında Şahin Dilbaz, gerçek olsun diye patlatılan fünyelerle parçalanan kayalar yüzünden bir hafta yoğun bakımda kalır.
Enerjin oldukça yüksek ve kararlı bir şekilde yola çıkmaya hazırsın. İnisiyatif alma konusunda cesur adımlar atabilirsin. Bugün yaşanacak fırsatlar, hedeflerine ulaşmanda önemli bir rol oynayabilir. Kariyer alanında, sürpriz gelişmeler seni bekliyor. Sosyal ilişkilerde bazı tartışmalar yaşanabilir; ancak, transatlantik bir yaklaşım sergilemek sorunu kolayca çözmeni sağlayacak. Sağlığına dikkat etmen gereken bir dönemdesin; yeterince dinlenmek ve dengeli beslenmek ruh halini olumlu etkileyebilir. İçindeki yaratıcılığı serbest bırak ve tutkularını takip et; bu, hayatına yeni bir anlam katabilir. Unutma, cesur adımlar atarken çevrendeki desteklerle güçlenebilirsin.
Güçlü pratik zeka ve kararlılıkla dolu bir gün. Kendini oldukça motive hissedebilir, hedeflerine daha sıkı bir şekilde odaklanabilirsin. İş ve finans konularında alacağın kararlar, gelecekteki başarılarını zenginleştirebilir. Doğru zamanda doğru adımları atmaya dikkat et. Aynı zamanda, duygusal ilişkilerde sevgi ve şefkat ön planda olacak; bu nedenle sevdiklerinle kaliteli vakit geçirmeyi ihmal etme. Kendini ifade etme yeteneğin, başkaları üzerinde derin bir etki bırakabilir. Aynı zamanda, doğayla olan bağını güçlendirmek faydalı olacak. Yürüyüş veya açık havada yapılacak bir aktivite ruh halini besleyebilir. Geleceğe dönük planlarında esneklik gösterirsen, daha tatmin edici sonuçlar elde edebilirsin.
İletişim ve sosyal etkileşim ön planda olacak. Arkadaşlarınızdan veya ailenizden gelen bir haberi, önemli bir gelişmeyi değerlendirirken dikkatli olmanızda fayda var. İçsel bir merak ve öğrenme arzusu ile dolusunuz; yeni bilgiler edinmek ve bunları paylaşmak isteyeceksiniz. Ancak, bu süreçte başkalarının duygularına da hassasiyet göstermek gerekebilir. Yeniliklere açık bir gün geçirirken, zaman zaman çelişkili hisler yaşayabilirsiniz. Hızla geçen düşünceler arasında kaybolmamak için, anı yakalamaya çalışın. Çevrenizdeki insanların ruh hallerine dikkat etmek, iletişiminizi güçlendirebilir. Eski bir arkadaşla karşılaşma veya geçmişten bir konu gündeme gelebilir; bu durum iletişim ve bağlantılarınızı yeniden sağlamlaştırma fırsatı sunar. Kısa seyahatler veya sosyal etkinlikler gündeminizi renklendirebilir, yeni insanlarla tanışma olasılığı da oldukça yüksek. Bunun yaninda, öğleden sonra enerjinizi yenileyecek aktivitelere yönelmek için kendinize zaman tanıyın.
Duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanı. İçsel huzuru bulmak adına, geçmişle hesaplaşmak ve duygusal yaralarını sarma fırsatını değerlendirebilirsin. Aile ve sevdiklerinle olan ilişkilerin ön plana çıkarken, onlara karşı olan hislerin daha yoğun hissedilecek. Sıcak ve samimi anlar yaratmak için harika bir gün. Yaratıcı tarafını ortaya çıkararak, hobilerine odaklanman veya yeni projelere yönelmen seni tatmin edecek. İletişim kurarken cesur olmalı, hislerini açıkça ifade etmekten çekinmemelisin. Kendinle barışık ve içsel huzurunla günün tadını çıkarmalısın. Özellikle ruhsal dengeni sağlamak adına biraz yalnız kalmak, düşüncelerini toparlamak için iyi gelebilir. Unutma, duyguların seni yönlendirebilir; bu nedenle iç sesine kulak vermekten kaçınmamalısın.
Kendine güvenin zirveye çıkıyor ve etrafındakiler üzerindeki baskın enerjinle dikkat çekmeyi başarıyorsun. İlişkilerinde samimiyet ve sevgi ön planda. Beraberliklerin derinleşiyor, yalnız olanlar içinse aşk kapıda. İş hayatında yeni projeler veya iş birlikleri gündeme gelebilir; hayal gücünü ve liderlik becerilerini kullanma zamanı. Duygusal tarafın güçleniyor, sezgilerin seni doğru yolda yönlendiriyor. Ayrıca, sağlığına daha fazla önem vermek isteyebilirsin; spor veya bir hobi sana iyi gelecektir. Bugün, içsel bir aydınlanma hissi taşıman mümkün. Kendini ifade etmekten çekinme, yaratıcı yeteneklerini açığa çıkar! Rahatlamayı ve anın tadını çıkarmayı unutma.
Analitik zihin yapın bugün ön plana çıkacak. Küçük detaylar üzerinde durduğunuzda, fikirlerinizi netleştirmek ve projelerinizi geliştirmek için fırsatlar bulacaksınız. Zihinsel olarak dikkatli ve organize olmanız, birikimlerinizi doğru yönlendirme imkanı sağlar. Eleştirel bakış açınız, çevrenizdeki insanlarla olan ilişkilerinizde dengeyi bulmanıza yardımcı olacak. Fakat bazen fazla eleştirici olabileceğinizi unutmamak önemli. Kendinize ve başkalarına karşı nazik olmak, uyum yaratır. Sağlık konularında dikkatli olun; bedeninize iyi bakmak, ruhsal sağlığınıza da yansıyacak. Günün sonunda, yapıcı bir şeyler başarmanın verdiği mutlulukla dolu hissedeceksiniz. Gelişen olaylar karşısında esneklik göstermeyi ihmal etmeyin, bu size büyük kazanımlar sağlayabilir.
Harmoni arayışı içinde olacağın bir gün. Sosyal ilişkilerin güçlenecek ve yeni bağlantılar kurmak için ilham alacaksın. Duygularını ifade etmekte zorlanabilirsin, bu nedenle kendini açıkça ifade etme fırsatlarını iyi değerlendir. İş veya özel yaşamında denge sağlamak için zaman ayırmalısın. Belki de uzun zamandır ertelediğin bir projeye odaklanmak isteyeceksin. İçsel huzurlu bir ortam yaratmak için sevdiklerinle vakit geçirmek sana iyi gelecek. Ancak, başkalarının isteklerine karşı dikkatli ol; kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemelisin. Estetikle ilgili bir aktivite veya sanatla uğraşmak ruh halini iyileştirebilir. Unutma, şöyle bir geriye çekilip olaylara dışarıdan bakmak, daha bilinçli kararlar almanı sağlayacak.
Bugün içsel derinliklere inme isteği baskın. Duygularının karmaşasında kaybolmak, ama aynı zamanda yeni açılımlar keşfetmek mümkün. İçsel dönüşüm süreci, bazı sırların gün yüzüne çıkmasına vesile olabilir. İlişkilerde samimiyet arayışı ön planda; sevdiklerinle daha derin sohbetler yapma isteği var.Başka bir yandan, iş veya projelerde tutku dolu bir yaklaşım benimseyeceksin. Sıkıcı detaylar yerine büyük resme odaklanmayı tercih edebilirsin, bu da seni ileriye taşıyacak fırsatlar yaratabilir. Ancak ani tepkiler vermekten kaçınılması önemli; sabırlı kalmak, çatışmaları önleyebilir.Maddi konularda dikkatli olma ihtiyacı hissedebilirsin. Harcamalarına dikkat et, gereksiz risklerden uzak dur. Aksi takdirde beklenmedik kayıplar yaşanabilir. Gece saatlerinde, duygusal yoğunluğun artmasıyla birlikte gizemli bir duygu seline kapılabilirsin. Bu durum, ruhsal olarak kendini arayış içinde hissettirebilir. Kendi içsel dünyana yönelmek, yeni farkındalıklar kazanmanı sağlayabilir.
Bugün, macera arayışın seni sıradışı deneyimlere sürükleyebilir. Zihnindeki merak duygusu ön planda ve yeni bilgiler öğrenme isteği seni yönlendirebilir. Sosyal ilişkilerde daha açık ve samimi bir yaklaşım benimsemek, çevrendekilerle olan bağlarını güçlendirecek. Yakın arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, hem eğlenceli hem de ilham verici olabilir. Ancak düşüncelerini başkalarıyla paylaşırken, onların algılarına saygı göstermeyi unutmamalısın. Sürprizlere hazır ol; beklenmedik gelişmeler gününü renklendirebilir. Duygusal anlamda ise özgürlük arayışın, daha önceki ilişkilerden aldığın derslerle birleşerek sana güçlü bir perspektif sunabilir. Kendini ifade etmekte cesaretini kullan, hayallerine dair adımlar atmak için uygun bir zaman. Eğlenceli aktiviteler ve yeni hobi edinimleri, ruh halini yükseltebilir. Kısacası, yaşamın sunduğu fırsatları değerlendirmeye açık ol ve kalbinin sesine kulak ver.
Bugün, çalışkan ve disiplinli doğanın ön planda olduğunu hissedeceksin. İşine olan bağlılığın sayesinde önemli gelişmeler yaşayabilir, hedeflerine bir adım daha yaklaşabilirsin. Ancak acele kararlar vermekten kaçınmalısın; sabırlı ve düşünceli bir yaklaşım en iyisi. İş arkadaşlarınla olan ilişkilerine önem ver, aranızdaki iletişimi güçlendirmek için zaman ayırmak faydalı olacak. Kişisel hayatında ise, sevdiklerinle vakit geçirmek, sana huzur ve keyif getirecek. Bu süreçte kendine karşı nazik olmayı unutma, ruhsal sağlığını ihmal etme. Yeni başlangıçlar için içsel olarak kendini hazırlamalısın; böylece önüne çıkan fırsatları daha iyi değerlendirebilirsin.
Bugün zihninizde birçok yeni fikir ve ilham parıltısı dolaşıyor. Sosyal çevrenizle etkileşimlerinizde daha açık ve anlayışlı bir tutum sergilemeniz, aranızdaki bağları güçlendirebilir. Yenilik arayışınız, başkaları ile olan iletişiminizde farklı ve yaratıcı yollar bulmanıza olanak sağlayacak. Ancak aşırı bağımsızlık arzusu, bazı ilişkilerde gerginlik yaratabilir; bu nedenle dengeyi kurmak önem taşıyor. Bugün, kişisel projeleriniz üzerinde yoğunlaşmak isteyebilirsiniz, özellikle de toplumsal konulara dair duyarlılığınız artacak. Bu durum, sizi grup çalışmalarına veya gönüllü projelere yönlendirebilir. Duygusal olarak daha derin bağlantılar kurmak isteyebilir ancak bu, sert duygusal tepkilerden kaçınmanızı gerektiriyor. İçsel dünyanızda bir yenilenme hissedebilir, geçmiş deneyimlerinizi sorgulayarak geleceğiniz için yeni perspektifler geliştirebilirsiniz. Özgürlüğe olan tutkunuz, yeni fırsatlarla karşılaşmanıza ve risk almanıza yardımcı olabilir; bu fırsatların kıymetini bilin.
Duygusal derinliklerin ve sezgilerin ön planda olduğu bir dönemdesin. İçsel huzurunu sağlamak için kendine zaman ayırmalısın. Hayal gücün ve yaratıcılığın, sanatsal projelerde ya da yazma çalışmalarında seni yükseltebilir. İkili ilişkilerde daha fazla empati ve anlayış göstererek bağlarını güçlendirebilirsin. Bugün, hislerin konusunda dikkatli olman gereken bir gün; karşındakilerin sözleri veya davranışları seni etkileyebilir. Kendini güvende hissetmek için, iç sesine kulak vermeyi unutma. Küçük ama önemli değişiklikler yaparak hayatına yeni bir soluk getirebilirsin. Manfaat sağlayabileceğin destekler aramak için sosyal ortamlarını kullanabilirsin. Özellikle arkadaşlarınla geçireceğin zamanlar, ruhunun ihtiyaç duyduğu yenilenmeyi sağlayacaktır. Duygusal yüklerini hafifletmek adına doğa ile bağlantı kurmayı denemelisin. Kim bilir, belki de sakin bir yürüyüş sana ilham verebilir.
