

Bir döneme damga vuran, efsaneleşen dizilerin, tiyatro oyunlarının senaristi Kandemir Konduk, Devekuşu Kabare için yazdığı güldürülerle de hafızalara kazındı. Toplumsal gerçekleri güldürü sanatıyla ustaca işleyen Konduk’la SÖZCÜ Kitabevi’nden çıkan yeni kitabı ‘O Kadınlar’ı konuştuk. Bu kez güldürmek yerine düşündürüp kadınların dünden bugüne yaşadıklarına ayna tutan usta senarist mizahın geçmişten bugüne geldiği durumu da anlattı…
TÜRKİYE GERÇEKLERİ
– Kitabın ismi oldukça iddialı, kim ‘O Kadınlar’?
Haklısınız. Ben de öyle düşünüp SÖZCÜ HaftaSonu gazetesindeki mizah öykümde geçtiğimiz cuma günü aynı konuyu işledim. Kitabımın gülmece içerikli olmadığını vurguladım.
– Kitabın ismine bakınca kadınların bu kadar ötekileştirildiği ayrıştırıldığı günlerde ‘O Kadınlar’a bir sürü anlam yüklenebilir. Sizin vermek istediğiniz mesaj nedir?
Annemin zamanında İstanbul’da orta sınıf ve altı kadınların yalın ve sınırlı yaşamını yansıtmak… Aile, çevre, aşk ve kadın-erkek ilişkilerinin günümüzle olan benzemezliklerinin şaşırtıcı boyutunu vurgulamak… Her iki dönemde kadının mutluluk anlayışını sorgulamak… Ve güncel Türkiye gerçeğindeki kadın profillerini sergileyerek yorumu okura bırakmak.

“Demokratik yönetim olmayan ülkelerde kadına, çocuğa, hayvana, doğaya vahşice saldırılar sürer durur…”
‘HEP KORUMALIYIZ’
– Bu kitabın her kuşaktan kadına ve erkeğe söylediği en önemli söz nedir?
Sait Faik’ in dediği gibi; “Bir insanı sevmekle başlar her şey.” Ben de “Sevgi farkındalık yaratır çünkü…” diyerek üstada katılıyorum. “O Kadınlar” isimli kitabımda da ülkesinden kopuk bir yaşam süren genç kadının bir gün arkadaş sevgisiyle farklılaştığını ve kadın hakları savunuculuğuna dönüşebildiğine tanık oluyoruz.
– ‘Gülmek iyileştirir’ deriz ama artık ağlanacak halimize de gülemiyoruz… Güldürü ustasına soralım ne yapmalı umuda sarılmak için?
Umut candır. İkisini de ölene dek korumalıyız. Birini yitirirsek zaten ötekinin bir anlamı kalmaz. Ve yine derim ki; yaşama sevincimizi azaltanlara inat umudumuzu asla tüketmeyelim.

Kandemir Konduk, Hande Zeyrek’in sorularını yanıtladı. “Günümüzde güldürü sululuğa dönüştü” tespiti” yaptı.
– Geçmişe ve yazdıklarınıza özlem duyuyor musunuz?
Hem de nasıl… Kafamdan yeni oyunlar geçiyor, eskiz hazırlıyorum. Sonra karamsarlık çöküyor, kim oynayacak diyorum. Hoşgörü ne kadar önemli.
– Bugün olsa neleri yazardınız?
İcraatları, palavraları yazardım. Kimisi Ay’a gitmeye hazırlanırken bir yanda 5 maaş alanlar falan. Mizahçıya çok malzeme var ama sergileyecek kanal yok. Güldürü sululuğa dönüştü.

– Sizin kadın ve çocuk şiddetine karşı çözüm öneriniz nedir?
Köklü bir değişim öneririm! İnsan malzemesinin, eğitim sisteminin, kimi geleneklerin, çağdışı düşüncelerin ve yasaların, adalet anlayışının, hükümetin bile değişmesinin yararlı olacağına inanıyorum. Çünkü bizi yönetenler, yaşam kadar “Yaşama biçimi” hakkımızı da kabul ederlerse ülkede demokrasi var diyebiliriz. Demokratik yönetim yoksa kadına, çocuğa, hayvana, ağaca, dereye vahşice saldırılar sürer durur. Sonuç: Çağdaş, laik, demokratik bir ülke niteliğine bir an önce kavuşabilmek!…
– Gerçeği güldürerek söylemenin etkisi fazladır demişsiniz ancak politik mizah yok denecek kadar azaldı. Yapılsa da davalar açılıyor…
Mizah öncelikle hoşgörü ister. Hoşgörü de özgüveni gelişmiş, olgunlaşmış kişilerde olur. Böylesi kişilerin yönetimde olması, eleştiriye gülümseyebilme çizgisine ulaşmaları da demokrasiyi içselleştirdikleri anlamına gelir. Bir ülkeyi bu düzeye çıkamamış kişiler yönetiyorsa orada mizahtan söz edilemez. Yazarı- çizeri- sanatçıyı mahkemelerde, cezaevlerinde süründürerek başarılı olduğunu sananların durumuna ise “Kara mizah” denir.
– Devekuşu Kabare bugün çekilebilir mi?
Aklıma “Abuzer Kadayıf” geldi. Metin Akpınar, Talat Bulut, Sibel Turnagöl’ün başrollerindeki sinema filminin siyaset, mafya, medya ilişkisini işleyen senaryosunu yazmıştım. Şimdi bu tür bir filmi yapmaya yapımcılar yanaşamaz. Çünkü çoğu komediyi sululuk sanıyor. Devekuşu Kabare gibi eleştirisel mizah yapan tiyatro da olamaz artık. Dedim ya, hoşgörü özgüvenle ilintilidir. Benim Devekuşu’ndaki oyunlarıma Süleyman Demirel, Mesut Yılmaz, Turgut Özal partilileriyle birlikte gelir ve icraatlarını, iğnelediğim skeçleri kahkahalarla izlerlerdi. Çetin Altan’ın sözüyle noktalayayım: “Bu da geçer, enseyi karartmayalım.”
Bugün enerjinin yüksek olduğu bir gün. İçsel motivasyonuyla harekete geçmek, yeni başlangıçlar yapmak için ideal. İkna kabiliyetin ile çevreni etkileme gücün artıyor; bu, iş ve sosyal ilişkilerde fırsatlar yaratabilir. Aceleci kararlar verme eğiliminde olabilirsin; bu nedenle, düşünmeden hareket etmekten kaçınmak faydalı olur. Kendini ifade ederken biraz daha sabırlı olman, iletişimde anlaşmazlıkları önleyebilir. Sağlığına özen göster ve dinlenmeyi de unutma; zira enerjin her şeyin anahtarı. Kendine güvenmenin getirdiği cesareti, yeniliklere açık bir zihinle birleştirerek harika işler başarabilirsin.
Duygusal ve maddi güven arayışında denge sağlamak için doğru adımlar atma zamanı. Bugün, içinde bulunduğunuz ortamda kendinizi ifade etmekte zorlanabilir ve başkalarının beklentileriyle çatışma yaşayabilirsiniz. Duygularınızı ve arzularınızı net bir şekilde tanımlamak, gereksiz gerilimleri ortadan kaldıracaktır. Maddi konularda aniden gelen fırsatlar karşınıza çıkabilir; değerlendirmek için bir adım geri atmak, muhtemel risklerden kaçınmanızı sağlayabilir. Gün boyunca çevrenizdeki insanlarla kuracağınız sağlam ve içten bağlantılar, ruh halinizi iyileştirecek ve sizi destekleyecek. Kendinize zaman ayırmayı unutmayın; doğayla iç içe olmak, düşüncelerinizi netleştirmenize yardımcı olabilir. Bugün, değişim rüzgarları esiyor; sadece dışarıda değil, içsel yolculuğunuzda da hayatınızı şekillendirme fırsatları sizi bekliyor. Geçmişte yaşadığınız deneyimlerden ders almak ve geleceğe odaklanmak için harika bir zaman.
Bugün zihinsel enerjin yüksek. Fikirlerin rüzgar gibi esip geçecek, etrafındaki insanları etkilemekte zorlanmayacaksın. Sosyal ortamların senin için oldukça verimli. Yeni kişilerle tanışmak ya da eski dostlarla buluşmak için harika bir zaman. Ancak, ikili ilişkilerde dikkatli olmalısın; biraz daha sabırlı ve anlayışlı olmak, beklenmedik sorunların önüne geçebilir. İçsel huzurunu bulmak için kendine zaman ayırmayı unutmamalısın. Kendini ifade etme konusunda çok yaratıcı olabilirsin. Sanatsal veya yazınsal projeler için harika fikirler aklına gelebilir. Bugün, özgür ruhunu ve çok yönlü düşünce yapını sergilemek için cesur ol!
Duygusal yoğunluk ve içsel dünyanıza dair derinlemesine keşifler yapma isteği ön planda. Hassasiyetinizi koruyarak, sevdiklerinizle olan bağlarınızı güçlendirecek adımlar atabilirsiniz. Geçmişten gelen anıların öne çıkması, size bazı dersler sunabilir. Kendi duygusal ihtiyaçlarınıza odaklanmak, huzurunuzu artıracak. Ailevi ilişkilerde iletişim kanallarını açık tutmak önemli. Birikmiş hisleri paylaşmak, içsel bir rahatlama sağlayabilir. Aynı zamanda, besleyici tabiatınızla çevrenize sevgi ve destek sunmanız, karşılıklı ilişkilerinizi derinleştirecektir. Bu süreçte kendinizi açıkça ifade etme cesareti göstermek, hem sağlığınıza hem de ruh halinize olumlu katkılar sağlayacak. Unutmayın ki, duygusal dengeyi sağlamak için kendinize zaman ayırmak ve içsel huzurunuzu bulmak kritik bir öneme sahip.
Bugün, kişisel gücünüzü ve karizmanızı ön planda tutacak etkilerle dolu. Sahne sizin, kendinizi ifade etme zamanı. İçsel ışıltınız çevrenizdekileri etkileyecek. Kendinizi güçlü ve kararlı hissedeceksiniz; bu, zorluklara karşı daha cesur adımlar atmanıza olanak tanıyacak. Yaratıcılığınız zirveye ulaşacak ve bu, sanatsal projelerde veya kişisel hobi alanlarında somut sonuçlar doğurabilir. Ayrıca, sosyal etkileşimler de dikkat çekici olacak, yeni insanlarla tanışma fırsatları karşınıza çıkabilir. Bu günlerde, kalabalıklar içinde bile kendinizi yalnız hissetmeyeceksiniz. Sizi destekleyecek arkadaşlarınız ve sevdiklerinizle vakit geçirmek ruh halinizi yükseltebilir. Önceliklerinizi belirleyin, hedeflerinize odaklanın; zira bu dönem kararlı adımlarla ilerlemeniz için fırsatlar sunacaktır. Unutmayın, içsel gücünüzü sergilemek, hayallerinize ulaşmanızda önemli bir anahtar.
Detaylara verdiğin önem, bugün kendini ön plana çıkaracak. İş yerinde ya da eğitim hayatında küçük ama etkili adımlar atabilirsin. Dikkatini dağıtan unsurlardan uzak durmak, yaratıcı çözümler bulmana yardımcı olacak. Arkadaşlarınla olan iletişimin de güçlenecek; paylaşımlarınızda derin bir anlayış geliştirebilirsiniz. Ayrıca kişisel bakım ve sağlığına özen göstermek için harika bir zaman. Bu süreçte kendine yapılan yatırımların geri dönüşü oldukça faydalı olacak. Unutma ki, elemelerin ve titizliğinin keyfini sürmek, hayatına katacağın yeni dokunuşlarda büyük yarar sağlayabilir. Kendini özgür hisset ve düşüncelerini cesurca ifade et.
Dengeleri sağlamak için özen göstereceğin bir gün. Sosyal ilişkilerde gece yarısı bile sürebilecek derin konuşmalara hazır ol. İçsel huzuru bulmak için biraz yalnız kalmak isteyebilirsin; huzurun kaynağı, kendinle barışık olmaktan geçiyor. İş veya projelerle ilgili yaratıcı fikirlerin var; bu ilhamı not almayı unutma. Sevgi ve romantizmde tatlı sürprizler gündemde; eşin ya da partnerinle aranızda güzel bir bağ güçlenebilir. Ancak, başkalarının beklentilerine karşı kendi isteklerine öncelik vermeyi ihmal etme. Pozitif enerjin etrafındakileri saracak; samimiyetin ve zarafetinle dikkat çekeceksin. Hazır ol, yeni fırsatlar kapını çalabilir.
Duygusal derinlikler bu dönem seni etkisi altına alabilir. İçsel yolculuğa çıkma isteğin artarken, başkalarıyla olan etkileşimlerin de oldukça yoğun geçecektir. İçinde birikenleri dışa vurmak, belki de en doğru yol olacaktır. Gizli kalmış duyguların açığa çıkabilir; bu durum hem ilişkilerini güçlendirebilir hem de sana yeni bakış açıları kazandırabilir. Ancak dikkat etmen gereken bir husus var; tutkularını kontrol edebilmek önemli. Aksi halde, kıskançlık ya da aşırı sahiplenme gibi hissiyatlar yüzünden yaşanacak çatışmalar söz konusu olabilir. Kendini yeniden keşfederken, çevrendeki insanların duygularına da dikkat etmen gerekecek. İçsel dönüşüm ve yenilenme süreci, sana hem cesaret hem de güç verecek. Unutma ki, bu yolculuk yalnızca kendini anlamana değil, başkalarıyla olan derin bağlarını da güçlendirmene yardımcı olacak. Kendinle barışık kalmayı ihmal etme.
Serüven arayışın pekişiyor, yeni deneyimler peşindesin. Bugün, cesur adımlar atma isteğin artacak, içindeki tutku seni yönlendirecek. Sosyal ortamlarda daha fazla yer alabilir, ilginç insanlarla tanışabilirsin. Fikirlerini paylaşma konusunda hevesli olacaksın, bu da çevrendekilere ilham verecek. Ancak, aşırı iyimserlik bazı durumları göz ardı etmene neden olabilir. Dikkatini dağıtan şeyler yerine, hedeflerine odaklanmayı unutma. Seyahat veya farklı kültürlerle ilgili fırsatlar kapını çalabilir. İçsel keşifler yaparak, seni mutlu eden şeylere yönelmeyi dene. Kalbindeki serüven tutkusu, senin en büyük rehberin olacak.
Bugün, hedeflerine odaklanma gücün ön plana çıkıyor. Uzun vadeli planlarının üzerinde düşünmek ve stratejik adımlar atmak için mükemmel bir zaman. Kararlılığın sayesinde zorlukların üstesinden gelebilir, projelerinde ilerleme kaydedebilirsin. İletişim kurduğun kişilerden ilham alabilir, yeni perspektifler kazanabilirsin. Ancak, başkalarının görüşlerine kulak verirken, kendi iç sesini de dinlemeyi unutma. Sağlık konularına özen göstermek, genel iyilik halin için önem taşıyor. Günün sonunda, amacına doğru attığın o sağlam adımları görmek seni mutlu edebilir.
Bugün, özgür ruhun ve yenilikçi düşüncelerin ön planda olacak. Farklı fikirler ve alışılmadık projeler konusunda ilham dolu anlar yaşayabilirsin. Sosyal çevrenle iletişimlerin güçlenecek; belki de beklenmedik bir arkadaşlık ya da işbirliği kapını çalacak. Duygusal anlamda bağımsızlık arayışın, ilişkilerinde yeni dinamikler yaratabilir. Özgürlük ihtiyacını iyi dengelemeli, sevdiklerinle olan bağlarını da ihmal etmemelisin. Anlık kararlar vermekten kaçın; düşüncelerini netleştirmek için bir süre durup kendine zaman ayırmak faydalı olabilir. Gözlemlerin ve sezgilerin bugün seni doğru yöne yönlendirecek. Yaratıcılığını ortaya koymak için harika bir zaman. Unutma, en sıradan anlar bile senin için heyecan verici deneyimlere dönüşebilir.
Duygusal derinliklerin su yüzüne çıkacağı bir gün. İçsel sezgilerin güçleniyor; bu, çevrendekilerle olan bağlarını daha da derinleştirmeni sağlayabilir. Hayal gücün, yaratıcı projelerini besleyecek yeni fikirlerinle seninle olacak. Sanat ya da yazma gibi faaliyetlere yönelmek, ruhunu canlandırabilir. Kalbinin sesine kulak vermek, sana doğru yönde rehberlik edecek. İlişkilerde anlayış ve empati ön planda olacak; bu, sosyal çevrendeki insanlarla sıcak ve samimi bağlar kurmana yardımcı olabilir. Kendini ifade etme biçiminde daha cesur olabilir, bu da yeni kapılar açmana vesile olabilir. Gün sonuna yaklaşırken, iç huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğada vakit geçirmek faydalı olabilir. Sezgi ve hayallerin peşinden git, çünkü bu dönemde içsel bilgelik sana yol gösterecek.