1
Bir döneme damga vuran, efsaneleşen dizilerin, tiyatro oyunlarının senaristi Kandemir Konduk, Devekuşu Kabare için yazdığı güldürülerle de hafızalara kazındı. Toplumsal gerçekleri güldürü sanatıyla ustaca işleyen Konduk’la SÖZCÜ Kitabevi’nden çıkan yeni kitabı ‘O Kadınlar’ı konuştuk. Bu kez güldürmek yerine düşündürüp kadınların dünden bugüne yaşadıklarına ayna tutan usta senarist mizahın geçmişten bugüne geldiği durumu da anlattı…
TÜRKİYE GERÇEKLERİ
– Kitabın ismi oldukça iddialı, kim ‘O Kadınlar’?
Haklısınız. Ben de öyle düşünüp SÖZCÜ HaftaSonu gazetesindeki mizah öykümde geçtiğimiz cuma günü aynı konuyu işledim. Kitabımın gülmece içerikli olmadığını vurguladım.
– Kitabın ismine bakınca kadınların bu kadar ötekileştirildiği ayrıştırıldığı günlerde ‘O Kadınlar’a bir sürü anlam yüklenebilir. Sizin vermek istediğiniz mesaj nedir?
Annemin zamanında İstanbul’da orta sınıf ve altı kadınların yalın ve sınırlı yaşamını yansıtmak… Aile, çevre, aşk ve kadın-erkek ilişkilerinin günümüzle olan benzemezliklerinin şaşırtıcı boyutunu vurgulamak… Her iki dönemde kadının mutluluk anlayışını sorgulamak… Ve güncel Türkiye gerçeğindeki kadın profillerini sergileyerek yorumu okura bırakmak.
“Demokratik yönetim olmayan ülkelerde kadına, çocuğa, hayvana, doğaya vahşice saldırılar sürer durur…”
‘HEP KORUMALIYIZ’
– Bu kitabın her kuşaktan kadına ve erkeğe söylediği en önemli söz nedir?
Sait Faik’ in dediği gibi; “Bir insanı sevmekle başlar her şey.” Ben de “Sevgi farkındalık yaratır çünkü…” diyerek üstada katılıyorum. “O Kadınlar” isimli kitabımda da ülkesinden kopuk bir yaşam süren genç kadının bir gün arkadaş sevgisiyle farklılaştığını ve kadın hakları savunuculuğuna dönüşebildiğine tanık oluyoruz.
– ‘Gülmek iyileştirir’ deriz ama artık ağlanacak halimize de gülemiyoruz… Güldürü ustasına soralım ne yapmalı umuda sarılmak için?
Umut candır. İkisini de ölene dek korumalıyız. Birini yitirirsek zaten ötekinin bir anlamı kalmaz. Ve yine derim ki; yaşama sevincimizi azaltanlara inat umudumuzu asla tüketmeyelim.
Kandemir Konduk, Hande Zeyrek’in sorularını yanıtladı. “Günümüzde güldürü sululuğa dönüştü” tespiti” yaptı.
– Geçmişe ve yazdıklarınıza özlem duyuyor musunuz?
Hem de nasıl… Kafamdan yeni oyunlar geçiyor, eskiz hazırlıyorum. Sonra karamsarlık çöküyor, kim oynayacak diyorum. Hoşgörü ne kadar önemli.
– Bugün olsa neleri yazardınız?
İcraatları, palavraları yazardım. Kimisi Ay’a gitmeye hazırlanırken bir yanda 5 maaş alanlar falan. Mizahçıya çok malzeme var ama sergileyecek kanal yok. Güldürü sululuğa dönüştü.
– Sizin kadın ve çocuk şiddetine karşı çözüm öneriniz nedir?
Köklü bir değişim öneririm! İnsan malzemesinin, eğitim sisteminin, kimi geleneklerin, çağdışı düşüncelerin ve yasaların, adalet anlayışının, hükümetin bile değişmesinin yararlı olacağına inanıyorum. Çünkü bizi yönetenler, yaşam kadar “Yaşama biçimi” hakkımızı da kabul ederlerse ülkede demokrasi var diyebiliriz. Demokratik yönetim yoksa kadına, çocuğa, hayvana, ağaca, dereye vahşice saldırılar sürer durur. Sonuç: Çağdaş, laik, demokratik bir ülke niteliğine bir an önce kavuşabilmek!…
– Gerçeği güldürerek söylemenin etkisi fazladır demişsiniz ancak politik mizah yok denecek kadar azaldı. Yapılsa da davalar açılıyor…
Mizah öncelikle hoşgörü ister. Hoşgörü de özgüveni gelişmiş, olgunlaşmış kişilerde olur. Böylesi kişilerin yönetimde olması, eleştiriye gülümseyebilme çizgisine ulaşmaları da demokrasiyi içselleştirdikleri anlamına gelir. Bir ülkeyi bu düzeye çıkamamış kişiler yönetiyorsa orada mizahtan söz edilemez. Yazarı- çizeri- sanatçıyı mahkemelerde, cezaevlerinde süründürerek başarılı olduğunu sananların durumuna ise “Kara mizah” denir.
– Devekuşu Kabare bugün çekilebilir mi?
Aklıma “Abuzer Kadayıf” geldi. Metin Akpınar, Talat Bulut, Sibel Turnagöl’ün başrollerindeki sinema filminin siyaset, mafya, medya ilişkisini işleyen senaryosunu yazmıştım. Şimdi bu tür bir filmi yapmaya yapımcılar yanaşamaz. Çünkü çoğu komediyi sululuk sanıyor. Devekuşu Kabare gibi eleştirisel mizah yapan tiyatro da olamaz artık. Dedim ya, hoşgörü özgüvenle ilintilidir. Benim Devekuşu’ndaki oyunlarıma Süleyman Demirel, Mesut Yılmaz, Turgut Özal partilileriyle birlikte gelir ve icraatlarını, iğnelediğim skeçleri kahkahalarla izlerlerdi. Çetin Altan’ın sözüyle noktalayayım: “Bu da geçer, enseyi karartmayalım.”
Enerjin yükseliyor, bu güçlü motivasyonun seni yeni fırsatlara yöneltebilir. Kendine güvenin tazelendiği bu dönemde, liderlik özelliklerini sergilemek için harika bir zaman. İlişkilerinde daha açık ve dürüst olmalısın; sevdiğinle köklü konuşmalar yaparak bağlarınızı güçlendirmek mümkün. İş veya kariyer alanında cesur adımlar atma cesaretini bulabilirsin, risk almaktan çekinme. Sağlığınla ilgili dikkat etmen gereken noktalar var; dinlenmeye ve zihinsel rahatlamaya özen göstermelisin. Çevrendeki insanlara karşı anlayışlı ve destekleyici olmak, senin için önemli bir tatmin kaynağı oluşturacak. Günün sonunda, içsel huzurun ve keyfin yüce kalacak; bu da çevrendekilere yansıyarak, olumlu bir atmosfer yaratmanı sağlayacak.
Stabilite ve güven arayışın bu günlerde daha da belirginleşiyor. Duygusal ve fiziksel konforunu ön planda tutmak isteyeceksin. Maddi konulara dair fırsatlar kapını çalabilir; fırsatları iyi değerlendirmek için dikkatli olmalısın. İlişkilerde samimiyet ve sadakat ön planda; sevdiklerinle arandaki bağları güçlendirmek için keyifli zamanlar yaratabilirsin. Kendine yönelik bakım ve öz şefkat önem kazanıyor; doğayla iç içe zaman geçirebilirsen ruhsal olarak tazeleneceksin. Her adımında kararlılığını korumalısın; bu senin en büyük gücün olacak.
Bugün, zihinsel becerilerin ve iletişim kabiliyetinin ön planda olacağı bir gün. Farklı düşünceleri bir araya getirerek yeni fikirler geliştirebilirsin. Sosyal ortamlarda meraklı tavrın, başkalarıyla bağlantı kurmanı kolaylaştıracak. Ancak, dağılmaman için bu sürecin tadını çıkarmalı ve aşırı harekete kapılmamaya dikkat etmelisin. Ana konuların üzerinde derinleşmek yerine, yüzeyde kalmayı tercih edebilirsin. Kısa yolculuklar veya anlık planlarla kendini şımartabilirsin. Yaşadığın anların tadını çıkarmak, gelecekteki deneyimlerini zenginleştirecek. İçsel dünyanı keşfetmek için kitap okuyabilir ya da ilham verici bir film izleyebilirsin. Hislerini ifade etmekteki başarı, seni daha da özgüvenli hissettirecek. Dinamik enerjini doğru yönlendirerek, başkalarıyla olan ilişkilerini güçlendirebilirsin. Unutma, en büyük güç bazen en basit şeylerde saklıdır.
Duygusal derinliğin ve sezgisel yeteneklerin bugün özellikle ön planda. İçsel huzuru yakalamak için kendine biraz zaman ayırmalısın. Aile ve sevdiklerinle olan ilişkilerin bu dönemde daha fazla önem kazanacak, birlikte geçireceğin zamanlar ruhuna iyi gelecek. Onların ihtiyaçlarına cevap vermek, sana da tatmin hissi verecek. İş ya da sosyal yaşamda aldığın kararların arkanında güçlü bir motivasyon yatıyor, bu yüzden içgüdülerine güvenebilirsin. Gün içinde karşılaşabileceğin bazı zorluklar, aslında seni daha güçlü kılacak fırsatlar sunuyor. Yeniliklere açık ol ve yaratıcılığını kullan. Belirsizliklere karşı sabırlı olmalısın; zaman her şeyi yoluna koyacak. Kendini ifade ederken duygu, samimiyet ve zarafetle hareket etmen, çevrendekilerle güçlü bağlar kurmanı sağlayacak.
Detaylara olan düşkünlüğün, bu dönemde seni çok başarılı kılacak. Küçük sorunları büyütmek yerine, mantıklı bir şekilde çözüm üretmek üzerine yoğunlaşmalısın. İş veya günlük yaşamında, planlarını gözden geçirip gereksiz yüklerden kurtulmak, sana büyük bir ferahlama sağlayabilir. Kendini daha sağlıklı ve zinde hissetmek için rutinine ufak değişiklikler eklemeyi düşün. İnsanlarla olan iletişiminde hassasiyetin artacak; bu, anlaşmazlıkları çözmekte avantaj sağlayabilir. Kendine biraz zaman ayırarak, ruhsal ve bedensel dengeyi sağlamak için meditasyon ya da doğa yürüyüşü gibi aktiviteler de düşündürebilir. Arkadaşlarınla olan ilişkilerde, destekleyici bir rol üstlenmek, aranızdaki bağı kuvvetlendirecek. Kişisel hedeflerine odaklı kalabilirsin; kararlı ve azimli bir tutum sergilersen, üstesinden gelemeyeceğin hiçbir engel yok. Kendine güven ve potansiyelini ortaya çıkarma zamanı!
Tansiyonun yükseldiği, duygusal dalgalanmaların yoğun olduğu bir gün. İçsel mücadelelerle yüzleşmek, gizli korkularını ifşa etmek zorunda kalabilirsin. Empatinin yüksek olduğu bu dönem, başkalarının duygularına duyarlılığını artıracak. Kendi hislerini başkalarıyla paylaşma isteğin artarken, ilişkilerde derin bağlar kurma fırsatı doğabilir. Gizli düşmanlıklar veya takıntılı düşünceler seni rahatsız edebilir, bu yüzden dikkatli ol. Aynı zamanda, hedeflerine ulaşma konusunda derin bir motivasyon hissedeceksin, kararlılığın seni başarıya götürebilir. Dikkat etmen gereken ise, intikam alma veya kıskanma eğilimleridir; bunlar seni geri çekebilir. Kendine karşı nazik ol, geçmişle yüzleşmek, geleceğe daha huzurlu adımlarla ilerlemeni sağlayabilir. Şimdi iç huzuru bulmak için meditasyon veya yalnız kalmayı tercih etmek faydalı olabilir.
Bugün yeni maceralara atılmak için mükemmel bir zaman. İçinde taşıdığın özgür ruh, keşfetme isteğini daha da artırıyor. Seyahat planları veya yeni hobbyler edinme arzusu içindesin. Sosyal çevrenle etkileşimlerin canlı, yeni insanlarla tanışabilir ve ilham verici fikirler edinebilirsin. Yaratıcılığın zirveye çıkıyor; sanatsal projeler veya yazma çalışmaları için ilham alabileceğin bir dönemdesin. Ancak dikkat etmen gereken bir nokta var; ani ve düşünmeden yapılan harcamalar, bütçeni zorlayabilir. Üstelik, duygusal ilişkilerde de açık ve dürüst iletişim kurmak çok önemli. Sevgi ve arkadaşlık temalarında kalbini dinlemeyi unutma. Kendini ifade etmekten çekinme; bu, hem senin hem de çevrendekilerin içsel huzur bulmasını kolaylaştıracak.
İlerlemekte olduğun yolda sağlam adımlar atmak isteyeceksin. Bugün, hedeflerin üzerine yoğunlaşarak, stratejik düşünce ve disiplinle hareket etme arzusu içinde olabilirsin. Geçmişteki deneyimlerini değerlendirerek, yeni fırsatlara odaklanmak için doğru zamanı bekleyeceksin. İş ve kariyer olaylarında sabırlı olman önem taşıyor; bu bağlamda atacağın adımların kalitesi, uzun vadede sana büyük kazanç sağlamaya aday. Duygusal açıdan, içsel huzur arayışında olabilirsin. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, bağları güçlendirmene olanak tanıyacak. Kararlılık ve azim, bulunduğun durumu ileriye taşıyacak anahtar kavramlar. Kendine güven ve cesur ol; her adımın, seni hedeflerine yaklaştıracak.
Bugün, yaratıcı potansiyelinizin zirveye çıkacağı bir dönemdesiniz. Zihinsel esnekliğiniz yeni fikirleri keşfetmenizi sağlarken, sosyal çevrenizdeki insanlarla kuracağınız derin bağlantılar hayatınıza renk katacak. Ani ilham anları yaşayabilir, beklenmedik yollarla çözümler bulabilirsiniz. Hedeflerinizi gözden geçirip, onlara ulaşmak için kendinize yeni stratejiler belirlemeniz faydalı olacaktır. İlişkilerde ise, samimi ve açık iletişim kurmanız, anlaşmazlıkları kolaylıkla aşmanıza yardımcı olacaktır. Fark yaratma arzunuz, çevrenizdeki insanları da etkileyerek, birlikte güzel projeler yapma fırsatı sunabilir. Kendinize güvenin ve içsel sesinize kulak verin. Bu enerji dolu gün, sizi ileri taşımak için mükemmel bir zemin oluşturuyor.
Duygular derinleşiyor, sezgilerin güçleniyor. İç dünyana döndüğün, kendi korkularınla yüzleştiğin bir dönemdesin. Hayal gücünün ve yaratıcılığının artmasıyla birlikte, sanatsal ve ruhsal alanlarda ilham bulabilirsin. Aynı zamanda ilişkilerinde bazı belirsizliklerle karşılaşabilirsin; bu durum seni düşünmeye sevk edecek ve içgüdülerinle hareket etmeni gerektirecek. Duygusal zekanı kullanarak, karışık durumları anlamlandırabilir ve empati kurarak insanlarla daha derin bağlar kurabilirsin. Kendine zaman ayırmayı ve ruhsal yenilenmeyi ihmal etme, seni huzura kavuşturacak olan şey belki de yalnızlık ve meditasyon. Sakin kalmayı başardığında, birçok problemin üstesinden gelebileceğini göreceksin.
