
Kitap okuma sevgisini doğru yöntemlerle kazandırmanın çok kolay olduğunu, fakat kitap okuma nefretini sevgiye dönüştürmenin çok zor olduğunu belirten yazar Esra Zerbeliz Avgören, çocuklara okuma alışkanlığı kazandırmada doğru bilinen yanlışlar hakkında bilgi verdi.
Bu uygulama okuma alışkanlığına vurulan bir baltadır. Beynimizi, ‘kitap okumak uykuya hazırlıktır’ diye programlamış oluruz. Böyle programlanan beyin, günün hangi saatinde kitap okumaya başlanırsa bunu uykuya hazırlık olarak algılar. Sonra da ne zaman ele kitap alınsa göz kapakları ağırlaşır ve okumaya geçilemez.
Kitap okumaya özel zaman ayırıp sabit bir noktada dikkatlice kitap okumanın gerekliliği büyük bir yanlıştır. Kitap okuma eylemini hayatın dışına iter. Japonlar, günün her saatinde, her şekilde kitap okuyor. Bunun için özel bir tanımları bile var: Taşiyomi. Anlamı; ayakta, yürürken kitap okumak. Yani kitap okumayı özel zaman aralıklarına sıkıştırmamak. Her an her yerde kitap okunabilir. Burada en belirleyici unsur ihtiyaçtır.
Kutsal olan tüm konular dogmatiktir. Tartışmaya açık değildir. Kesin ve net sınırları vardır. Bu sıfatları kitaba yüklediğimizde, kitap kavramına çocuklar için kırmızı çizgilerin çok olduğu tedirgin edici sınırlar biçeriz. Tabuya dönüşen kitap kavramı çocuklar için çekici olmaktan çıkar. Yetişkin algılarıyla çocuklara dayatmalar yapılmaya başlar. Çocukların ihtiyaçları, yetişkinlerle aynı değildir. Çocuk, kitabın kutsallığına değil eğlencesine bakar. Aksi yaradılışa ters olur zaten. Eğlence yoksa çocuk o alanda yoktur. Bu yüzden çocuk kitapları kutsal değil eğlenceli olmalıdır. Kutsal olan bilgidir, bilmektir. Bu bilgiyi aldığımız tüm materyaller aracıdır. Araçları amaç haline getirmemeliyiz. Kısaca kitabın bir tüketim malzemesi olduğunu kabul edersek korkmayız ve daha kolay hayatımızın içine girebilir. Kitap kutsal değildir kültürel bir materyaldir.
Hayır! Kitap her zaman öğretmen değildir. Bazen arkadaş, bazen de baş belası olabilir. 200 yıl öncesinin kalıpları ile bugünün çocuklarını zorlamamak lazım. Bu kalıp içerisinde çocuklar kitapları sadece kendilerine öğretmenlik yapan materyaller olarak görecektir. Kitaplar sürekli öğrenmek için okunmaz. Eğlenmek, araştırmak, sosyalleşmek… gibi birçok sebepten dolayı okunabilir. Hatta kitapları boyayabilir, makasla kesip resimlerinden tablolar yapabilir, bölümleri ayırıp sıralamasını değiştirebilir. Kısacası çocuklar yaratıcılıklarını geliştiren her şekilde kitapları kullanılmalıdır. Kitabı öğretmen kılığına sokarsak okuma alışkanlığının oluşmasını sağlayan diğer etkenleri öldürmüş oluruz.
Her şeyi bilmeyin! Çocuklarınızın her sorusunu cevaplamayın. Sizin de merak ettiğinizi ve konuya tam hâkim olmadığınızı belirtip güvenilir bir ansiklopediden ya da internet üzerinden kelimeyi ya da konuyu araştırıp beraber okuyun. Okuma yazma bilmeyen çocuklarınıza siz okuyun. Sistemli ve bir şekilde bu tutumu görmüş olan birey, kendi başına araştırıp okumaya başlar. Hatta sonrasında size gelip bilmediklerinizi anlatacaktır.
Onlar için sık sık okunaklı notlar hazırlayın. Çantalarına, yastıklarının altına ve benzeri yerlere bırakın. İlk okudukları kelimeler sizden gelsin. Okuma-yazmanın iletişim yolu olduğunu öğrenmenin yanında değerini artırır. Müjdeli haberleri okuyarak alsınlar, okuma yetileriyle orantılı olarak yazı dilinizin ağırlaştığı metinler yazın. Hatta üşenmeyip postaneden mektuplar, kartpostallar gönderin. Yaşları ne olursa olsun çocuklarınızla konuşurken kullandığınız dili küçültmeyin. Bir yetişkin bireyle konuşur gibi yazın. Bu davranış, yeni kelimeler duymaya ve okumaya hazırlık olur ve okuma alışkanlığında bilmediği kelimelerin yolunu kesmesini engeller. Çocuklarınıza sorular sorup fikir alın ama en önemlisi onları dinlediğinizi hissettirin.
Çocuklar, kendilerine rol model aldıkları kişilerin söylemlerinden çok davranış ve tutumlarıyla ilgilenirler. Anne babanın yaptığı eylemden çok tutum önemlidir. Baskıcı, çocuğun seçimlerine saygı duymayan tutum zarar verir. Özdenetim mekanizmalarının gelişmesini engellemeyin. Eğer sağlıklı gelişim içerisindeyseler seçecekleri kitaplar sizler için sorun olmamalı. Ama kitap seçimlerinde kendi açınızdan sorunlar görüyorsanız bu sorun, kitap seçimi değil daha derinlerde yanlış giden başka konularla ilişkilidir.
Bugün, özgüvenin ve cesaretinin vurgulandığı bir gün. Yeni fırsatlara açık olman, farklı bir yönünü keşfetmene olanak tanıyacak. Karşılaştığın zorluklar, seni daha güçlü kılacak birer deneyim olacaktır. İlişkilerinde, düşüncelerini açıkça ifade etmekten çekinme; bu, başkalarının seni daha iyi anlamasını sağlayacak. Fikirlerinle dikkat çekmek, ilham vermek için harika bir zaman. Girişken tavırlarınla çevrendekilere enerji katma kapasiten yüksek. Ancak, sabırsız olabileceğin durumlarda biraz daha dikkatli olman faydalı olabilir. İçsel motivasyonunu kullanarak, hedeflerine bir adım daha yaklaşabilirsin. Sürprizlerle dolu bir gün seni bekliyor; akışa bırak ve yeniliklere açık ol.
Bugün çevrenizdeki güzelliklere ve estetik algınıza daha fazla dikkat edeceğiniz bir gün. Kendinizi ruhsal olarak huzurlu hissetmek için doğayla iç içe olmayı tercih edebilirsiniz. İlişkilerinizde sakin bir yaklaşım sergilemek, yakınlarınıza olan sevginizi daha iyi ifade etmenize yardımcı olacaktır. İş hayatında kararlılığınız ve azminizle dikkat çekebilirsiniz. Ancak, bazı konularda esnek olmanız ve yeniliklere açık kalmanız faydalı olacaktır. Maddi konularda da uzun vadeli düşünmek, geleceğinizi güvence altına almanızda büyük rol oynayabilir. Bugün güzellik ve konfor arayışınızın güçlü olduğu saatlerde kendinize küçük keyifler yaratmayı unutmayın.
Bugün zihin gücün zirve yapacak, bilgiye olan açlığın seni yeni keşiflere yönlendirebilir. Sosyal etkileşimlerin ön planda, yeni insanlar tanımak için uygun bir zaman. İletişimci doğan, karşılaştığın durumlarda etkili ve ikna edici olmanı sağlayacak. İçsel merakın, seni farklı fikirlere yönlendirebilir, bu da tartışmalarda cesur bir duruş sergilemeni sağlıyor. Ancak dikkat et, çok fazla bilgi alması seni yıpratabilir; derinlemesine düşünmek yerine yüzeyde kalmayı tercih etme. Anlık heyecanlar ve ilginç sohbetler seni cezbetse de, önemli kararlar almak için biraz beklemeni öneririm. Bugün açık fikirli olmak, yeni perspektifler kazanmanı sağlayacak. Kendi görüşlerine meydan okuduğunda, kişisel gelişimini hızlandırabilirsin.
Duygusal derinliklerin ve içsel dünyanla daha fazla bağlantı kuracağın bir dönemdesin. Karşılaştığın olaylar, seni geçmişinle yüzleşmeye ve bazı yaralarını iyileştirmeye yönlendirebilir. Ailene ve sevdiklerine karşı duyduğun sorumluluklar seni biraz boğabilir, fakat içindeki empatinin seni güçlü kılacağını unutma. Yakın ilişkilerinde samimiyet ve açıklık, aradığın huzuru getirebilir. Yaratıcılığın zirveye çıkacak, belki de düşüncelerini sanatsal bir dille ifade etmek isteyeceksin. Kendine karşı nazik ol ve duygusal ihtiyaçlarını göz ardı etme; belki bir yürüyüş, bir kitap ya da sadece biraz yalnız kalmak sana iyi gelebilir. Bugün kendinle barışmanın yollarını aramak, geleceğe yönelik umut ve huzur dolu bir bakış açısı geliştirmene yardımcı olacak.
Işıltın, çevrendekilere ilham verme potansiyelinle dolup taşıyor. Bugün, yaratıcılığını serbest bırakman ve içindeki lideri beslemen için harika bir zaman. Sosyal ortamlarda parlayacak, ilgi odağı olacaksın. Duygusal ilişkilerde derin iletişim kurma arzusun artarken, samimi paylaşımlar yapabilir, kalbindeki hisleri daha açık ifade edebilirsin. Yalnızca kendini değil, başkalarını da motive etme gücün yüksek. Ancak, kendi ihtiyaçlarına da dikkat etmeni öneririm; biraz dinlenmeyi ihmal etme. İçsel huzurun, dışarıya yansıyacak ve gün boyunca karşındaki insanları etkisi altına alacak. Unutma, dış dünyaya sunduğun ışık, içindeki dengeyle doğru orantılı. Hedeflerine ulaşma isteğin, sana yeni kapılar açabilir. Kendine güven, başarı kaçınılmaz olacak.
Gün, detaylarla dolu ve oldukça üretken geçecek. İş yerinde veya kişisel projelerinde disiplinini koruyabilirsin. Küçük ayrıntılara dikkat ederek işlerin daha verimli ilerlemesine katkı sağlayacaksın. Eleştirel düşünme kabiliyetin, sorunların üstesinden gelmende büyük rol oynayacak. İlişkilerde ise, yapıcı geri bildirimler vererek yakınlarınla olan bağlarını güçlendirebilirsin. Aynı zamanda kendine zaman ayırmayı ihmal etme; zihnini temizlemek ve ruhunu beslemek için doğayla iç içe olacağın kısa yürüyüşler yapmak faydalı olacak. Sağlığınla ilgili, hafif egzersizler ve dengeli beslenme seni daha iyi hissettirecektir. Tutkuların ve hedeflerin için attığın adımlar, gelecekte güzel sonuçlar getirecek. Bu yüzden kararlarını güvendiğin intuitionalara göre şekillendirmekte fayda var.
Harmoni arayışında ve ilişkilerde denge sağlama çabasında olabilirsin. Bugün, etrafındaki insanların duygusal ihtiyaçlarına duyarlılığın artacak. Belki de bazı insanlarla daha derin sohbetler yaparak bağlarını güçlendirebilirsin. Yeniliklere açık olman, sana farklı bakış açıları sunabilir ve bu da kararlarını olumlu yönde etkileyebilir. Sanatsal yeteneklerini ortaya çıkaracak aktivitelere yönelmek isteyebilirsin. Tutku ve yaratıcılık, geliştirdiğin projelerde ön plana çıkacak. Özellikle estetik ve güzellikle ilgili konularda ilham verici bir gün. İçgüdüsel olarak hoşlandığın şeylere yönelmek seni daha mutlu kılacak. Ağır ilerleyen ilişkilerde kazandığın sabır, bugünkü durumları çözmene yardımcı olabilir. Kim bilir, belki de havada aşk kokusu var. Sosyal çevrendeki etkileşimlerin, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Duygularını ifade etmekten korkma; bu, ilişkilerini daha da derinleştirecektir.
Bugün içsel derinliklerine inme ve duygusal dönüşüm için güçlü bir istek hissetmen muhtemel. Gizli sırların ve geçmiş travmaların yüzeye çıkması, seni daha güçlü bir birey haline getirmek için bir fırsat sunuyor. Etrafındaki insanlarla olan bağlarını yeniden değerlendirmek isteyebilirsin; daha önce göz ardı ettiğin hislerinle yüzleşmen faydalı olacaktır. Kendine güven ve kararlılığın, zorluklarla başa çıkmanı sağlayacak. Bu dönemde sezgilerine güvenmek, sana doğru yönlendirmeleri yapacak. İlişkilerinde, açıklık ve dürüstlük üst düzeyde olabilir; kalpleriyle konuşmak isteyenlerle derin bağlar kurabilirsin. İçsel bir huzur arayışı içinde olabilirsin, bu nedenle kendine zaman ayırmak, meditasyon ya da doğa yürüyüşleri gibi ruhunu dinlendirecek aktivitelere yönelmek iyi olacaktır. Eğer yeni bir projeye başlamak istiyorsan, bunlar için ideal bir zaman. Yaratıcı ve sezgisel fikirlerin aklında canlanması mümkün. Güçlü bir tutku ve azimle, hayallerini gerçeğe dönüştürebilirsin; bu süreçte sabırlı olmayı unutma. Geleceğe dair beklentilerin, bugün alacağın cesur adımlarla şekillenecek. Her anın tadını çıkar ve karanlıkla aydınlık arasındaki dengeyi bulmayı hedefle.
Bugün, macera arzusunun iyice belirginleşeceği bir gün. Yeni deneyimlere açık olmalısın; belki de sıradan rutinin dışına çıkıp keşfetmeye yönelik fırsatlar karşına çıkacak. Karşılaştığın insanlar ve durumlar ruhunu besleyecek ve geniş perspektifler kazandıracak. Eğitim ve öğrenme ile ilgili konularda şansın yüksek. Seyahat planları yapabilir veya yeni bir hobiye başlayabilirsin. Sosyal ilişkilerde açık ve dürüst olmak, sana daha fazla ilgi çekecek. Bazen cesur adımlar atmanın, hayatta kalmanın ve büyümenin anahtarı olduğunu unutma. Bugün hevesle yöneldiğin her şeyde olumlu gelişmeler bekleyebilirsin. Kalbini ve zihnini açık tutmayı ihmal etme.
Bugün sosyal hayatta öne çıkacağın, ilginç insanlarla tanışacağın bir dönemdesin. Yeniliklere ve farklı fikirlere açık olman, senin için hem yaratıcı bir ilham kaynağı olacak hem de çevrendekilerle olan etkileşimini artıracak. İçsel özgürlüğünü hissetmek için birkaç saatini yalnız geçirmen faydalı olabilir. Duygusal derinliklere dalmak veya meditasyon yapmak, zihnindeki karmaşayı hafifletecek. Sevgi ve arkadaşlık ilişkilerinde ise karşılıklı anlayış, cömertlik ve sabır bu dönemin anahtarları. İletişimde daha samimi ve içten olman, bağlarını güçlendirecek. Ayrıca yeni projelere başlamayı düşünüyorsan, bugünün bu konuda harekete geçmek için uygun bir zaman olduğunu hatırla. Cesur adımlar atmak için içindeki tutkuyu dinle.
Duyguların derinliklerinde yüzme zamanı. İç dünyanda bir huzursuzluk hissedebilirsin, ancak bu, sezgisel yeteneklerini ve yaratıcılığını ortaya çıkaracak fırsatlar doğurabilir. Duygusal olarak destek arayışında olabilirsin; başkalarıyla empati kurmak, unutulmaz bağlantılar kurmanı sağlayacak. Hayal gücünü kullanmak, sanatsal bir projeye yönelmek veya sadece doğanın tadını çıkarmak için harika bir dönemdesin.İletişim içerisine girdiğin kişilerden bazıları, senin içsel yolculuğunu anlamakta zorluk çekebilir. Bu durumda sabırlı olmak önem taşıyor; hislerini açıkça ifade etmemek, yanlış anlamalara neden olabilir. Kendini rahat hissettiğin bir ortamda bulunmak, güvende hissetmeni ve daha cesur adımlar atmanı sağlayabilir.Finansal konularda dikkatli olmalısın; göz alıcı fırsatlar seni bekliyor, ancak aceleci kararlar almak yerine dikkatli düşünmelisin. Birikim yapmak ya da harcamalarını kontrol altında tutmak, ilerleyen günlerde sana fayda sağlayacaktır. Her şeyden önce, içsel huzurunu sağlamadan dış dünyada arayışa girmemek faydalı olacaktır. Bu denge, ruhsal ve duygusal sağlığını güçlendirecek.