1
Hacivat ile Karagöz’ün meşhur atışmaları, yüzyıllar boyu Ramazan eğlencelerinin vazgeçilmezi oldu. Karagöz ve Hacivat’ın unutulmaması için doğduğu topraklar olan Bursa’da önemli bir adım atıldı. Uludağ Üniversitesi’nde Karagöz ve Kukla Oyunları Uygulama ve Araştırma Merkezi kuruldu.
Karagöz ve Kukla Oyunlarının dünya mirası haline getirmek için kurulan merkezde hem yeni hayaliler yetişecek hem de Karagöz kültürü gelecek kuşaklara aktarılmış olacak.
Merkezde Karagöz Sanatı ve Kukla Oyunları ile ilgili akademik çalışmalar da yürütülecek.
“Yeni hayalilerle Karagöz’ü anlatmayı planlıyoruz”
Karagöz ve Kukla Oyunları Merkezi Müdürü Dr. İbrahim Öztahtalı, merkezle ilgili şöyle konuştu:
“Özellikle Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları bölümünde de ders olarak okutuyoruz Karagöz’ü doğal olarak sahne sanatları konusunda uzmanlaşan arkadaşlarımızın aynı zamanda birer hayali olmalarını hedefliyoruz. Böylece hem Türkiye’ye hem dünyaya yeni hayalilerle Karagöz’ü anlatmayı planlıyoruz.”
500 kitaplık Karagöz Kütüphanesi hedefleniyor
Kukla Oyunları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde, Uluslararası ‘Karagöz Bibliyografyası’ çalışması yapıldı.
Dünya çapında makale, bildiri ve kitaplar belirlendi. Böylece en az 500 kitaplık bir Karagöz Kütüphanesi kurulması hedefleniyor.
Geleneksel Türk tiyatromuzun gölge oyunu Karagöz ve Hacivat’ın yaklaşık 500 yıla dayanan bir geçmişi var.
16. Yüzyılda gölge oyunu olarak topraklarımıza gelen ve 17. Yüzyılda adına Karagöz-Hacivat denilen geleneksel Türk gölge oyunu, yüzyıllardır 7’den 70’e herkesin severek ve heyecanla izlediği bir tiyatro olarak günümüzde de varlığını sürdürüyor.
Bir tarafta halk adamı ve doğrucu Karagöz, diğer tarafta kibar ve bilgili Hacivat, eski Ramazanların vazgeçilmez eğlencelerinden biriydi. Günümüzde varlığını hala sürdürüyor. Bugün dünyanın birçok ülkesinde tanınan Karagöz ve Hacivat, dünya kukla akademilerinde önemli bir yer tutuyor gölge sanatı olarak.
“Karagöz kendi varlığını sürdürmeye devam edecek”
Karagöz’ün Osmanlı imparatorluğu sınırları içinde çok büyük bir coğrafyada oynadığını ve 17. yüzyılda dönemin tek eğlencesi olduğunu söyleyen Karagöz Sanatçısı Cengiz Özek, Karagöz’ü şöyle anlatıyor:
“Karagöz, bir başkent folkloru. İstanbul o dönemlerde çok önemli bir şehirdi. Tüm dünyanın gelip görmek istediği en önemli şehirlerden biriydi. Ve İstanbul’dan gelen bir sanat, yüksek bir sanat olarak kabul edildiğinden dolayı herkes Karagöz’ü görmek istiyordu.
O iki karakter aslında kendi sağduyularını anlatıyor. Bir tanesi halkın ne derdi varsa onu anlatırken, diğeri de daha üst tabakadan birilerinin düşüncelerini anlatıyor. Konuşmalarda da ikisinin birbiriyle çarpışmasını izliyoruz. Ama zannetmeyin ki bütün oyunlar böyle. Karagöz’ün bambaşka oyunları da var. Özellikle halk hikayelerinden beslenen veya gerçeküstü birçok oyunu var. Bu da Karagöz’ün çok geniş bir oyun dağarcığı olduğunu gösteriyor.
O dönem içinde Karagöz, heyecan uyandıran bir tiyatro türüydü. Günümüzde de bu denli heyecan ve merakla izleniyor. Tabi ki genel seyirci pastası ufaldı. Çünkü paylaştığı birçok tiyatro türü var günümüzde. Onun için kendine has başka bir seyirci grubu da var. Geçen zaman içinde yaş grubu değişse de Karagöz kendi varlığını sürdürmeye devam edecek.”
“Karagöz, ihtiyacınız olduğu an sizi kucaklayan bir sanat”
Karagöz ve Hacivat perdedeki yerlerini almak ve seyirciyle buluşmak için havanın kararmasını bekler. İşte bu buluşmanın en güzel zamanıysa Ramazan geceleri olurdu.
Herkes iftarın ardından Karagöz ile Hacivat’ı izlemek için bir araya gelirdi.
Karagöz Sanatçısı Özek, eski Ramazanlarda şehir meydanlarında, kahvelerde oynatılan Karagöz ve Hacivat’ın bazı kaynaklara göre, ayın 29 günü oynatıldığını Kadir gecesi oynatılmadığını söylüyor:
“Ramazan ayının tamamında oynatılıyordu. Bu nedenle de o dönemin en büyük eğlencelerinden biri Karagöz’dü. İnsanlar sadece onu izlemeye gidiyordu. Karagöz bu şekilde ramazanın en büyük eğlencesi olarak kendi varlığını sürdürmüş, günümüzde de bunu yaşatmayı çalışan bu geleneği yaşatmaya çalışan birçok kurum ve kuruluş var. Ama Karagöz sadece ramazan eğlencesi değil bütün yılın eğlencesi sonuç olarak bir tiyatro. İhtiyaç hissettiğiniz an sizi kucaklayan bir sanat aslında.”
Karagöz kukla yapımı için genelde dana derisinin kullanıldığını söyleyen Karagöz sanatçısı Cengiz Özek, Aydınger kağıdına çizilen Karagöz figürünü kesip, bir süre suda beklettiği derinin altına koyarak başlıyor yapımına. Ardından keskin bir malzemeyle deriye işliyor.
Son olarak da Karagöz figürlerinin uzun zaman hayatta kalması için çeşitli çini mürekkepleri ve ecolin boyalarla boyama işlemini bitiriyor.
“Özel aletlere sahip olduğunuz an bir parçada deri olduğunda artık sizi kimse tutamaz. Siz de bir Karagöz sanatçısı olmaya aday haline gelirsiniz” diyor.
“Karagöz Müzesi kurmayı düşlüyorum”
Gölge ve kukla tiyatrosunun hem Türkiye hem de dünyaya ait örneklerini sanatseverlerle buluşturan İstanbul Karagöz Kukla Vakfı kurucusu ve Karagöz Sanatçısı Cengiz Özek, İstanbul’da Karagöz Müzesi kurmayı düşlediğini söyledi.
Önümüzdeki yıllarda projenin hayata geçeceğini söyleyen Özek, “Elimizde birçok Karagöz sanatçısına ait ve kendi yaptığımız çok sayıda Karagöz figürü var. 18. Yüzyıldan itibaren elimizde çok zengin bir koleksiyon mevcut. Bunların hepsini bir araya getirip, seyirciye ulaştırabileceğimiz, Karagöz perdesinin nasıl kurgulandığını anlatabileceğimiz bir müze düşlüyorum. Zaten en önemlisi materyalimiz var. Mekan da bir şekilde kendini gösterir diye düşünüyorum” diye anlatıyor.
Bugün enerjini yüksek tutma ihtiyacın artıyor. Hayatında yeni başlangıçlar için uygun bir dönemdesin; cesaretini toplayıp harekete geçebilirsin. Sosyal çevrendeki insanlarla etkileşimlerin yoğunlaşacak, yeni bağlantılar kurmak için mükemmel bir fırsat. Fakat dikkatli ol, bazı tartışmalar gündeme gelebilir; aceleci davranmadan, biraz daha sabırlı olman faydalı olabilir. Kendine olan güvenin artarken, içsel huzurunu sağlamana da yardımcı olacak aktiviteler bulabilirsin. Yeni projelere atılma konusunda heyecan duyuyorsun, bu tutkunu doğru bir şekilde yönlendirmeye dikkat et. Unutma, bugünkü adımların gelecekteki başarıların için önemli bir temeli oluşturacak.
Bugün, güven arayışın daha da ön plana çıkacak. Finansal konulara dair bir karara varmak, geleceğinle ilgili belirgin bir plan yapmanı sağlayacak. Duygusal ilişkilerinde daha tutkulu bir yaklaşım sergileyebilirsin; sevdiğin kişiyle yapacağın derin sohbetler, aranızdaki bağı güçlendirecek. Ancak, ani tepkilerden kaçınman önemli. Karşılaştığın zorluklara karşı sabırlı olmalı ve olayları akışına bırakmalısın.Kendine zaman ayırmayı unutma; doğada vakit geçirmek, iç huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Aile üyeleriyle bir araya gelmek, duygusal destek ve sevgi dolu anlar yaşamanı sağlayacak. Sağlığına dikkat et, dengeli bir beslenme ve düzenli bir yaşam tarzı, enerjini yükseltecek. Gözlerine dikkat et; belki de biraz dinlenmek iyi gelecek. Günün sonunda, içindekileri ifade etmek için uygun bir ortam yaratmak, duygusal yüklerini hafifletecektir.
Bugün iletişim yeteneklerin ön plana çıkıyor. Sosyal çevrende etkileyici konuşmalar yapabilir, yeni bağlantılar kurabilirsin. Zihinsel aktivitelerin oldukça verimli olacak; yazma, okuma veya öğrenme üzerine odaklanmak için mükemmel bir zaman. Ancak aynı zamanda dikkatini dağıtacak olaylarla karşılaşabilirsin, bu yüzden odaklanmaya özen göster. İkili ilişkilerde uzlaşmacı bir tutum sergilersen çatışmaları geride bırakabileceksin. Arkadaşlarınla olan bağlarını güçlendirebilir, eski dostlardan haber alabilirsin. Her anı değerlendirmek için açık fikirliliğini korumaya çalışmalısın. Hayatı dolu dolu yaşayabileceğin enerjik ve hareketli bir gün seni bekliyor.
Duygusal derinliklerin ve içsel huzurunla yüzleşme zamanı. Bugün, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için harika bir fırsat sunuluyor. Empati yeteneğin sayesinde başkalarının hislerini kolayca anlayacak, destek ihtiyacı olanlara yardım edebileceksin. İş yerinde, projelere dair yaratıcı fikirlerinle dikkat çekebilirsin; bu, iş arkadaşlarınla olan ilişkilerini daha da güçlendirecek. Parasal anlamda dikkatli olman, gereksiz harcamaların önüne geçmeni sağlayacak. Belki de bazı eski alışkanlıklarını bırakma zamanı gelmiştir. Kendine daha fazla zaman ayırmayı dene; bir yakın dostunla hoş bir sohbet, sana iyi gelecek. Geçmişle hesaplaşarak ilerlemeye çalış ve kendine yeni hedefler koy. Duyguların yoğun olabilir, bu nedenle kendini ifade etmekte zorlanabilirsin ama hissedilenleri paylaşmak, içsel huzurunu artıracak.Ruh halin dalgalı olabilir; duygusal iniş çıkışlarını yönetme konusunda nazik ol. Sahip olduğun sezgi gücü, seni doğru yola yönlendirecektir. Doğa yürüyüşleri veya meditasyon gibi etkinlikler, içsel dinginliğini sağlamak için iyi birer seçenek olabilir. Her şeyin geçici olduğunu unutma; durumlar ve hissiyatlar zamanla değişir. Kendine güven, hislerine güven.
İçsel huzur arayışında olacağın bir gün. Detaylara daha fazla dikkat etmek isteyebilirsin; bu, iş ve kişisel projelerinde sağlıklı sonuçlar elde etmene yardımcı olacak. Yıldızlar, düzen ve sistem kurma yeteneğini destekliyor. Arkadaşlarınla olan iletişimin, duygusal açıdan seni besleyici bir rol oynayabilir. Bir konuda kendini biraz sorgulayabilirsin; bu, içsel motivasyonunu artıracak fırsatlarla dolu bir keşfe dönüşebilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma, zira kendini eleştirmek yerine, öz sevgiye yönelmek, zihinsel ve duygusal sağlığını iyileştirecektir. Akşam saatlerinde bir hobine zaman ayırmak, seni daha canlı hissettirecek. Bu dönemde sağlığına özen göstererek dengeni bulmak, genel yaşam kaliteni artıracak.
Bugün, ilişkiler ve sosyal etkileşimler ön planda olacak. Kendini çevrendeki insanlarla daha uyumlu hissetmeye başlayabilirsin. Sosyal ortamlarında daha fazla görünür olman, önemli bağlantılar kurmanı sağlayacak. Ancak, başkalarının beklentileriyle kendi isteklerin arasında bir denge bulman gerekebilir. İlişkilerdeki dengeyi sağlamak için empati yeteneğini kullanmak, sorunları kolayca aşmana yardımcı olacaktır. Finansal konularda ise harcamalarına dikkat etmen faydalı olabilir. Kendi değerlerini sorgulayabilir, gelecekteki hedeflerinle ilgili daha net kararlar almak isteyebilirsin. İçsel huzuru yakalamak için biraz yalnız kalma ihtiyacı hissedebilirsin. Kendi ilgi alanlarına yönelmek, içsel dengeyi sağlamak açısından önemli olacak.
İçsel derinliklerde dolaşmak için harika bir zaman. Duygularınız yüzeye çıkabilir; bu sebeple onları anlamak ve kabullenmek önemli. Kendinizi sorgularken, gizli kalmış yeteneklerinizin farkına varabilirsiniz. Sosyal çevrenizle olan ilişkilerde biraz daha dikkatli olmalısınız. Geçmişe dair bir konunun tekrar gündeme gelmesi, kararsızlık yaratabilir. İletişimde samimiyet ön planda olmalı; bazen duyguların neden olduğu çatışmalar, yanlış anlamalara yol açabilir. Ayrıca, ruhunuza iyi gelecek bir aktivite, dinlenmenizi ve yenilenmenizi sağlayabilir. Kendi iç yolculuğunuza zaman ayırmak, kendinizi bulmanıza yardımcı olacaktır. Cesaretinizi toplayıp sınırların ötesine geçmek, yaşamınıza yeni bir enerji katabilir.
Bugün, özgürlüğe ve maceraya olan tutkun seni sarıp sarmalayacak. Keşfetmek istediğin yerler, ilginç insanlar veya yeni fikirler seni çağırıyor. Zihnindeki sınırları aşmak ve yeniliklere açık olmak için güzel bir zaman. Özellikle sosyal ortamlarda bulunmak, yeni bağlantılar kurmak ve entelektüel paylaşımlarda bulunmak sana büyük keyif verecek. İçsel huzurun ve mutluluğun, dış dünyayla olan etkileşimlerinden besleniyor. Gün içinde karşılaşacağın fırsatları değerlendirmekte tereddüt etme; sezgilerinle hareket ettiğinde, hayatında önemli değişiklikler yaratabilirsin. Ayrıca, iletişimde açık ve dürüst olmak, ilişkilerini derinleştirecek ve ortak paydalarda buluşmanı sağlayacak. Kısa seyahat veya açık hava etkinlikleri, hem ruh halini canlandıracak hem de taze enerji verecek. Anlık heyecanlar ve sürprizler kapını çalabilir; bu güzellikleri yakalamak için hazır ol!
Sosyal etkileşimlerin yoğunlaşacağı bir gün. Arkadaşlarla kurulan derin sohbetler ve paylaşımlar, yeni perspektifler kazanmanı sağlayabilir. Gelecek odaklı düşünceler ve yenilikçi fikirler ön planda. Bu dönemde içsel özgürlüğe olan tutkun artacak. Kendi fikirlerini cesurca ifade etme isteği, başkalarını da etkilemeye başlayacak. Aniden gelişen olaylar, yaratıcı yönlerini besleyebilir. Duygusal derinlikler yerine mantığın sesine kulak vermek, bugün atacağın adımlarda sana rehberlik edecek. Unutma, bazen tek başına yürümek, kalabalık içinde kaybolmaktan daha değerlidir. Doğru bildiğin yolda yürümeye devam et.
Duygusal derinlikler ve sezgisel güçler bugün ön planda. İçsel hislerin güçlendiği bu dönemde, çevrendeki insanları anlama yeteneğin artıyor. Sürdürülen ilişkilerde empati ve hoşgörü gösterme fırsatı doğabilir, bu da bağlarını güçlendirebilir. Yaratıcılığın tavan yapacağı, sanatsal projelere yönelmek için harika bir zaman. Bununla birlikte, içsel huzurunu sağlamak için kendine zaman ayırmayı ihmal etme. Akışa uyum sağlarken, içsel sesini dinlemeyi unutma; bu, yeni ve ilgi çekici fırsatlarla tanışmana yardımcı olabilir. Gizemli ve mistik bir ruh hali, seni keşiflere yönlendirebilir. Duygusal yüklerin hafiflemesi, yeni başlangıçlara zemin hazırlayacak. Kendini ifade etme biçimin, çevrendekiler üzerinde hoş bir etki bırakabilir. Hayallerin için adım atmak konusunda cesur ol, dünyanın sana sunduğu güzellikleri kucakla.
1
2
3
4
5
6
