1
Hacivat ile Karagöz’ün meşhur atışmaları, yüzyıllar boyu Ramazan eğlencelerinin vazgeçilmezi oldu. Karagöz ve Hacivat’ın unutulmaması için doğduğu topraklar olan Bursa’da önemli bir adım atıldı. Uludağ Üniversitesi’nde Karagöz ve Kukla Oyunları Uygulama ve Araştırma Merkezi kuruldu.
Karagöz ve Kukla Oyunlarının dünya mirası haline getirmek için kurulan merkezde hem yeni hayaliler yetişecek hem de Karagöz kültürü gelecek kuşaklara aktarılmış olacak.
Merkezde Karagöz Sanatı ve Kukla Oyunları ile ilgili akademik çalışmalar da yürütülecek.
“Yeni hayalilerle Karagöz’ü anlatmayı planlıyoruz”
Karagöz ve Kukla Oyunları Merkezi Müdürü Dr. İbrahim Öztahtalı, merkezle ilgili şöyle konuştu:
“Özellikle Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları bölümünde de ders olarak okutuyoruz Karagöz’ü doğal olarak sahne sanatları konusunda uzmanlaşan arkadaşlarımızın aynı zamanda birer hayali olmalarını hedefliyoruz. Böylece hem Türkiye’ye hem dünyaya yeni hayalilerle Karagöz’ü anlatmayı planlıyoruz.”
500 kitaplık Karagöz Kütüphanesi hedefleniyor
Kukla Oyunları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde, Uluslararası ‘Karagöz Bibliyografyası’ çalışması yapıldı.
Dünya çapında makale, bildiri ve kitaplar belirlendi. Böylece en az 500 kitaplık bir Karagöz Kütüphanesi kurulması hedefleniyor.
Geleneksel Türk tiyatromuzun gölge oyunu Karagöz ve Hacivat’ın yaklaşık 500 yıla dayanan bir geçmişi var.
16. Yüzyılda gölge oyunu olarak topraklarımıza gelen ve 17. Yüzyılda adına Karagöz-Hacivat denilen geleneksel Türk gölge oyunu, yüzyıllardır 7’den 70’e herkesin severek ve heyecanla izlediği bir tiyatro olarak günümüzde de varlığını sürdürüyor.
Bir tarafta halk adamı ve doğrucu Karagöz, diğer tarafta kibar ve bilgili Hacivat, eski Ramazanların vazgeçilmez eğlencelerinden biriydi. Günümüzde varlığını hala sürdürüyor. Bugün dünyanın birçok ülkesinde tanınan Karagöz ve Hacivat, dünya kukla akademilerinde önemli bir yer tutuyor gölge sanatı olarak.
“Karagöz kendi varlığını sürdürmeye devam edecek”
Karagöz’ün Osmanlı imparatorluğu sınırları içinde çok büyük bir coğrafyada oynadığını ve 17. yüzyılda dönemin tek eğlencesi olduğunu söyleyen Karagöz Sanatçısı Cengiz Özek, Karagöz’ü şöyle anlatıyor:
“Karagöz, bir başkent folkloru. İstanbul o dönemlerde çok önemli bir şehirdi. Tüm dünyanın gelip görmek istediği en önemli şehirlerden biriydi. Ve İstanbul’dan gelen bir sanat, yüksek bir sanat olarak kabul edildiğinden dolayı herkes Karagöz’ü görmek istiyordu.
O iki karakter aslında kendi sağduyularını anlatıyor. Bir tanesi halkın ne derdi varsa onu anlatırken, diğeri de daha üst tabakadan birilerinin düşüncelerini anlatıyor. Konuşmalarda da ikisinin birbiriyle çarpışmasını izliyoruz. Ama zannetmeyin ki bütün oyunlar böyle. Karagöz’ün bambaşka oyunları da var. Özellikle halk hikayelerinden beslenen veya gerçeküstü birçok oyunu var. Bu da Karagöz’ün çok geniş bir oyun dağarcığı olduğunu gösteriyor.
O dönem içinde Karagöz, heyecan uyandıran bir tiyatro türüydü. Günümüzde de bu denli heyecan ve merakla izleniyor. Tabi ki genel seyirci pastası ufaldı. Çünkü paylaştığı birçok tiyatro türü var günümüzde. Onun için kendine has başka bir seyirci grubu da var. Geçen zaman içinde yaş grubu değişse de Karagöz kendi varlığını sürdürmeye devam edecek.”
“Karagöz, ihtiyacınız olduğu an sizi kucaklayan bir sanat”
Karagöz ve Hacivat perdedeki yerlerini almak ve seyirciyle buluşmak için havanın kararmasını bekler. İşte bu buluşmanın en güzel zamanıysa Ramazan geceleri olurdu.
Herkes iftarın ardından Karagöz ile Hacivat’ı izlemek için bir araya gelirdi.
Karagöz Sanatçısı Özek, eski Ramazanlarda şehir meydanlarında, kahvelerde oynatılan Karagöz ve Hacivat’ın bazı kaynaklara göre, ayın 29 günü oynatıldığını Kadir gecesi oynatılmadığını söylüyor:
“Ramazan ayının tamamında oynatılıyordu. Bu nedenle de o dönemin en büyük eğlencelerinden biri Karagöz’dü. İnsanlar sadece onu izlemeye gidiyordu. Karagöz bu şekilde ramazanın en büyük eğlencesi olarak kendi varlığını sürdürmüş, günümüzde de bunu yaşatmayı çalışan bu geleneği yaşatmaya çalışan birçok kurum ve kuruluş var. Ama Karagöz sadece ramazan eğlencesi değil bütün yılın eğlencesi sonuç olarak bir tiyatro. İhtiyaç hissettiğiniz an sizi kucaklayan bir sanat aslında.”
Karagöz kukla yapımı için genelde dana derisinin kullanıldığını söyleyen Karagöz sanatçısı Cengiz Özek, Aydınger kağıdına çizilen Karagöz figürünü kesip, bir süre suda beklettiği derinin altına koyarak başlıyor yapımına. Ardından keskin bir malzemeyle deriye işliyor.
Son olarak da Karagöz figürlerinin uzun zaman hayatta kalması için çeşitli çini mürekkepleri ve ecolin boyalarla boyama işlemini bitiriyor.
“Özel aletlere sahip olduğunuz an bir parçada deri olduğunda artık sizi kimse tutamaz. Siz de bir Karagöz sanatçısı olmaya aday haline gelirsiniz” diyor.
“Karagöz Müzesi kurmayı düşlüyorum”
Gölge ve kukla tiyatrosunun hem Türkiye hem de dünyaya ait örneklerini sanatseverlerle buluşturan İstanbul Karagöz Kukla Vakfı kurucusu ve Karagöz Sanatçısı Cengiz Özek, İstanbul’da Karagöz Müzesi kurmayı düşlediğini söyledi.
Önümüzdeki yıllarda projenin hayata geçeceğini söyleyen Özek, “Elimizde birçok Karagöz sanatçısına ait ve kendi yaptığımız çok sayıda Karagöz figürü var. 18. Yüzyıldan itibaren elimizde çok zengin bir koleksiyon mevcut. Bunların hepsini bir araya getirip, seyirciye ulaştırabileceğimiz, Karagöz perdesinin nasıl kurgulandığını anlatabileceğimiz bir müze düşlüyorum. Zaten en önemlisi materyalimiz var. Mekan da bir şekilde kendini gösterir diye düşünüyorum” diye anlatıyor.
Bugün enerjin yüksek, kendini harika hissediyorsun. Hayatındaki hedeflere odaklanmak için mükemmel bir zaman. Cesaretin ve kararlılığın sayesinde, karşılaştığın zorluklarla başa çıkmakta zorlanmayacaksın. İletişim becerilerin de oldukça kuvvetli; bu nedenle sosyal çevrendeki insanlarla bağlantı kurmak için harika fırsatlar önüne gelecek. Ancak acele kararlar almaktan kaçınmalısın; içsel sezgine güvenmek, doğru adımları atmanda yardımcı olacak. Sevgi ve ilişkilerde de samimiyet ön planda; duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Bugün, beklenmedik sürprizler ve heyecan verici gelişmelerle dolu. Keşfetmeye ve yeni deneyimler yaşamaya açık ol.
Bugün içsel huzur arayışında olabilirsin. Aşk ve ilişkilerde daha fazla derinlik hissetmek isteyeceksin. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için anlam dolu sohbetler yapabilirsin. Kendini ifade etme konusunda kararlı olmalı ve duygularını açıkça dile getirmelisin. Ayrıca, keskin bir sezgiyle bazı sorunları çözme becerin yükselebilir; içgüdüne güven. İş yerinde dikkatini dağıtan unsurlara karşı daha dikkatli olmalısın. Bütçeni gözden geçirmek, gelecek için plan yapmana yardımcı olabilir. Sağlığına özen göstermeyi unutma; doğaya çıkmak, taze havayı solumak ruhuna iyi gelecektir. Kendi sınırlarını belirleyerek kendi konfor alanında kalmaya çalış. Yavaş ama istikrarlı adımlarla ilerlemek, başkalarının saygısını kazanmana yardımcı olacak.
İkizler burcunun bugünkü enerjileri merak uyandırıcı ve iletişim açısından zengin bir gün vadediyor. Zihnin hızla çalışacak, yaratıcı fikirler birbiri ardına gelecek. Kısa yolculuklar veya aniden yapılan planlar, günün akışında heyecan katabilir. Sosyal ilişkilerde kendinizi ifade etme isteğiniz artacak, başkalarıyla kurduğunuz bağlantılarda derinleşme fırsatları bulabilirsiniz. Ancak, dikkat etmeniz gereken nokta, yüzeysel konuşmalardan kaçınmak; duygularınızı daha iyi aktarabilmek için düşüncelerinizi netleştirmek önemli. Sürükleyici sohbetler ve fikir alışverişleri, bugün ruh halinizi canlı tutacak ve ilham kaynağı olacaktır. Kendinizi özgür hissettiğiniz bir ortamda bulunmak, içsel dengeyi sağlarken, çevrenizdeki insanlara da ışık saçmanızı sağlayacak. Anlık deneyimlere açık olun, çünkü bu dönemde beklenmedik anlara tanıklık edebilirsiniz.
Duygusal derinliklerin seni sararken, kendini içsel bir yolculuğa çıkaracak düşünceler içinde bulabilirsin. Ailen ve sevdiklerinle olan bağların güçleniyor. Onların yanında olmak, kalbindeki sıcaklığı artıracak. Sözlerin, içtenliğin ve yaratıcılığınla çevrendekileri etkileme gücüne sahipsin. Evdeki huzur, dış dünyadaki karmaşanın yükünü hafifletecek. Kendine zaman ayırmayı unutma; bir şeyler yaratmak, yeni ilhamlar bulmana yardımcı olacak. Geçmişle barışma fırsatı, içinde huzur bulmaya vesile olabilir. Yaşadıkların, seni daha güçlü ve bilge birine dönüştürüyor. Duygularını açık bir şekilde ifade etmek, ruhsal dengeyi sağlamana yardımcı olabilir.
Bugün içsel gücünüzü hissetme ve çevrenizdekilere ilham verme konusunda güçlü bir potansiyele sahip olduğunuz bir dönemdesiniz. Kendinizi ifade etme isteği artabilir ve kararlılığınızla başkalarını etkileme yeteneğiniz ön plana çıkabilir. Sosyal ortamlarda parlayarak dikkat çekmek için harika bir fırsat sunuluyor. Arkadaşlarınızla bir araya gelmek, yeni projeler üzerinde konuşmak ve aklınızdaki fikirleri paylaşmak için ideal bir zaman dilimi.Duygusal alanda ise, derin düşünceler içine dalabileceğiniz ve daha fazla bağlılık arayışında olabileceğiniz bir dönemdesiniz. İlişkilerdeki dengeyi sağlama ve derin anlamlar oluşturma isteği ön planda olabilir. Karşılıklı anlayışa dayalı bir iletişim kurmak, sağlıklı bir ilişki dinamiğini güçlendirebilir.Ayrıca, yaratıcı yönlerinizi keşfetmek ve kendi iç dünyanızla bağlantı kurmak için de fırsatların ortaya çıkması muhtemel. Bu süreçte kendinize olan güveniniz artacak ve hayallerinizi gerçekleştirme konusunda daha istekli hissedeceksiniz. Harekete geçmek ve cesur adımlar atmak için bugünü değerlendirin.
Bugün, detaylara olan düşkünlüğün ve analitik düşünme yeteneğin ön plana çıkıyor. Günlük işlerinde veya kişisel projelerinde sistematik bir yaklaşım sergilemek, başarıya ulaşmanda büyük rol oynayabilir. Çevrendeki insanlarla olan iletişiminde kendini ifade etme şeklin, samimi ve içten bir şekilde dikkat çekiyor. Belki de bir arkadaşından alacağın bir tavsiye, düşüncelerini netleştirmen konusunda sana yardımcı olabilir.Sağlık alanında vücut ihtiyaçlarını dinlemeyi ihmal etme. Kendine zaman ayırmak, zihnindeki karmaşayı azaltacak. Kendi bakımlarına önem vermek, ruhsal ve bedensel dengenin sağlanmasında faydalı olacak. Belki de meditasyon ya da doğa yürüyüşü gibi sakin aktiviteler, ruhunu beslemenin kapılarını aralayabilir.Özel hayatında ise, duygusal olarak kendini biraz daha açık ve savunmasız hissetmek veya hissettirmek isteyebilirsin. Sevdiklerinle derinlemesine sohbetler yaparak aranızdaki bağı güçlendirme şansını değerlendir. Bu tür bir iletişim, ilişkilerinde yeni boyutlar keşfetmene olanak tanıyabilir. Unutma, gerçek hislerini paylaşmak, karşılıklı anlayışı artırır.
Bugün ilişkilerde uyum arayışın ön planda. Sosyal ortamlarda sevdiklerinle bir araya gelmek, ortak projeler geliştirmek için mükemmel bir zaman. Duygusal dengeni sağlamak, başkalarının ihtiyaçlarına duyarlı olmak seni daha da güçlendirecek. Başkalarıyla olan etkileşimlerin, düşüncelerini paylaşmanın, yeni perspektifler kazanmana yardımcı olacak. Karar alma süreçleri oldukça hassas; dikkatli ol, acele etme. Sevdiklerinle arandaki iletişim, samimiyetle büyüyecek. Güzel bir gün seni bekliyor, keyfine bak!
Baskıdan uzak durmak, içsel huzura ulaşmanın anahtarı olacak. Bugün hislerin yoğun ve derin olabilir. İçsel dünyanda düşündüğün konulara odaklanmak, seni yeniden değerlendirmeye yönlendirecek. Şüpheci bir bakış açısıyla çevreni analiz edebilir, bu sayede karanlık noktaları aydınlatma fırsatı bulabilirsin. Sosyal ilişkilerde ise kabuğunu kırmak, yeni insanlarla tanışmak için güzel bir zaman. Ancak güven duygunu önceliklendirmek önemli. Kendini ifade ederken içtenliğini korumak, başkalarının seni anlamasına yardımcı olacak. İçsel güç ve sezgilerinle, karşına çıkacak fırsatları değerlendirme konusunda herkesten daha avantajlı hissedeceksin. Duygusal ilişkilerde derinlik arayışın, samimi diyaloglara kapı açabilir. Her zamankinden daha cesur olugun anlarda, kalbini açmaya hazır ol. Kendi sınırlarını zorlamak ve yenilikleri kabullenmek, büyüme yolunda önemli adımlar atmanı sağlayacak.
Bugün, maceraperest ruhun daha da canlanacak. Sakin bir çevreden uzaklaşma arzusu içindesin; yeni yerler keşfetmek ve farklı deneyimlerle zenginleşmek istiyorsun. İçsel bir yolculuğa çıkmak sana iyi gelecek. Sosyal ilişkilerde olumlu bir etkileşim dönemi var; yeni insanlarla tanışabilir veya mevcut arkadaşlıklarını derinleştirebilirsin. Dengeli ve açık fikirli kalmaya özen gösterebilirsen, bu süreçten keyif alacaksın. Ancak, acele kararlar almaktan kaçınmalısın; düşünmeden yapılan hareketler seni zor bir duruma sokabilir. Hayallerine odaklan, onlara ulaşmak için gerekli adımları atmaktan çekinme. Güçlü bir sezgi ile ilerlemek, sorunların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Kendine güven, içindeki maceracıyı serbest bırak!
Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda kararlı bir tutum sergileyeceksin. Çalışmalarının sonuçlarını almaya başlayabilirsin; bu da seni motive edecek. Kendine olan güvenin artıyor ve bu da etrafındakilere ilham veriyor. İş yerinde ekip arkadaşlarınla olan ilişkilerin güçleniyor, birlikte güzel projeler geliştirebilirsiniz. Duygusal açıdan ise, yakınlarınla olan iletişimini derinleştirme şansın var. Sevgi dolu bir atmosferde hissetmek seni daha huzurlu kılacak. Geleceğinle ilgili planlar yaparken gerçekçi olmayı unutma; kısa vadeli başarılar, uzun vadeli hedeflerin için bir basamak yaratabilir. Kendi ihtiyaçlarına zaman ayırmayı da ihmal etmemelisin; ruhsal olarak dengede kalmak, ilerlemeni destekleyecek.
Bugün zihninde özgürlük arayışı ön planda. Yeni fikirler ve ilginç projeler zihnini sarabilir, bu da seni enerjik bir ruh haline sokabilir. Sosyal çevrende farklı insanlarla bir araya gelmek, ilham verici diyaloglar geliştirmeni sağlayacak. Bağlantıların derinleşebileceği anlar söz konusu. Ancak, başkalarının fikirlerine çok kapılmamaya çalış, kendi sezgilerine ve içsel sesine de kulak vermelisin. Yaşadığın duygusal yüklerden kurtulmak adına radikal bir karar alma vakti. Kendine yeni hedefler belirlemek, özgürlük arayışını derinleştirecek. İçsel huzurunu bulmak için zaman zaman yalnız kalman gerektiğini unutma. Kendi iç yolculuğunda cesur adımlar at, çünkü bugün keşfedeceğin şeyler, seni dönüştürecek.
Duyguların derin sularında yüzmeye devam ediyorsun. Bugün sezgilerin güçleniyor, içsel bir huzur bulabilirsin. Sanatsal yönlerin öne çıkarken, yaratıcı projeler için ilham verici bir gün. Sosyal ilişkilerde samimiyet arayışındasın; dostlarınla duygusal paylaşımlar başlatmak isteyebilirsin. Geçmişteki bazı olayları işlemeden geçmemek için derin düşünmelisin. Kendine karşı nazik olmayı unutma; ruhunu besleyen aktiviteler gününü aydınlatabilir. İçsel sorgulamalar yaparak, gelişim alanlarını görmek için uygun bir zaman. Kalbindeki sevgiye ve merhamete bir yer aç, bu gün senin için dönüşüm fırsatları sunuyor.
