1
Hacivat ile Karagöz’ün meşhur atışmaları, yüzyıllar boyu Ramazan eğlencelerinin vazgeçilmezi oldu. Karagöz ve Hacivat’ın unutulmaması için doğduğu topraklar olan Bursa’da önemli bir adım atıldı. Uludağ Üniversitesi’nde Karagöz ve Kukla Oyunları Uygulama ve Araştırma Merkezi kuruldu.
Karagöz ve Kukla Oyunlarının dünya mirası haline getirmek için kurulan merkezde hem yeni hayaliler yetişecek hem de Karagöz kültürü gelecek kuşaklara aktarılmış olacak.
Merkezde Karagöz Sanatı ve Kukla Oyunları ile ilgili akademik çalışmalar da yürütülecek.
“Yeni hayalilerle Karagöz’ü anlatmayı planlıyoruz”
Karagöz ve Kukla Oyunları Merkezi Müdürü Dr. İbrahim Öztahtalı, merkezle ilgili şöyle konuştu:
“Özellikle Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları bölümünde de ders olarak okutuyoruz Karagöz’ü doğal olarak sahne sanatları konusunda uzmanlaşan arkadaşlarımızın aynı zamanda birer hayali olmalarını hedefliyoruz. Böylece hem Türkiye’ye hem dünyaya yeni hayalilerle Karagöz’ü anlatmayı planlıyoruz.”
500 kitaplık Karagöz Kütüphanesi hedefleniyor
Kukla Oyunları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde, Uluslararası ‘Karagöz Bibliyografyası’ çalışması yapıldı.
Dünya çapında makale, bildiri ve kitaplar belirlendi. Böylece en az 500 kitaplık bir Karagöz Kütüphanesi kurulması hedefleniyor.
Geleneksel Türk tiyatromuzun gölge oyunu Karagöz ve Hacivat’ın yaklaşık 500 yıla dayanan bir geçmişi var.
16. Yüzyılda gölge oyunu olarak topraklarımıza gelen ve 17. Yüzyılda adına Karagöz-Hacivat denilen geleneksel Türk gölge oyunu, yüzyıllardır 7’den 70’e herkesin severek ve heyecanla izlediği bir tiyatro olarak günümüzde de varlığını sürdürüyor.
Bir tarafta halk adamı ve doğrucu Karagöz, diğer tarafta kibar ve bilgili Hacivat, eski Ramazanların vazgeçilmez eğlencelerinden biriydi. Günümüzde varlığını hala sürdürüyor. Bugün dünyanın birçok ülkesinde tanınan Karagöz ve Hacivat, dünya kukla akademilerinde önemli bir yer tutuyor gölge sanatı olarak.
“Karagöz kendi varlığını sürdürmeye devam edecek”
Karagöz’ün Osmanlı imparatorluğu sınırları içinde çok büyük bir coğrafyada oynadığını ve 17. yüzyılda dönemin tek eğlencesi olduğunu söyleyen Karagöz Sanatçısı Cengiz Özek, Karagöz’ü şöyle anlatıyor:
“Karagöz, bir başkent folkloru. İstanbul o dönemlerde çok önemli bir şehirdi. Tüm dünyanın gelip görmek istediği en önemli şehirlerden biriydi. Ve İstanbul’dan gelen bir sanat, yüksek bir sanat olarak kabul edildiğinden dolayı herkes Karagöz’ü görmek istiyordu.
O iki karakter aslında kendi sağduyularını anlatıyor. Bir tanesi halkın ne derdi varsa onu anlatırken, diğeri de daha üst tabakadan birilerinin düşüncelerini anlatıyor. Konuşmalarda da ikisinin birbiriyle çarpışmasını izliyoruz. Ama zannetmeyin ki bütün oyunlar böyle. Karagöz’ün bambaşka oyunları da var. Özellikle halk hikayelerinden beslenen veya gerçeküstü birçok oyunu var. Bu da Karagöz’ün çok geniş bir oyun dağarcığı olduğunu gösteriyor.
O dönem içinde Karagöz, heyecan uyandıran bir tiyatro türüydü. Günümüzde de bu denli heyecan ve merakla izleniyor. Tabi ki genel seyirci pastası ufaldı. Çünkü paylaştığı birçok tiyatro türü var günümüzde. Onun için kendine has başka bir seyirci grubu da var. Geçen zaman içinde yaş grubu değişse de Karagöz kendi varlığını sürdürmeye devam edecek.”
“Karagöz, ihtiyacınız olduğu an sizi kucaklayan bir sanat”
Karagöz ve Hacivat perdedeki yerlerini almak ve seyirciyle buluşmak için havanın kararmasını bekler. İşte bu buluşmanın en güzel zamanıysa Ramazan geceleri olurdu.
Herkes iftarın ardından Karagöz ile Hacivat’ı izlemek için bir araya gelirdi.
Karagöz Sanatçısı Özek, eski Ramazanlarda şehir meydanlarında, kahvelerde oynatılan Karagöz ve Hacivat’ın bazı kaynaklara göre, ayın 29 günü oynatıldığını Kadir gecesi oynatılmadığını söylüyor:
“Ramazan ayının tamamında oynatılıyordu. Bu nedenle de o dönemin en büyük eğlencelerinden biri Karagöz’dü. İnsanlar sadece onu izlemeye gidiyordu. Karagöz bu şekilde ramazanın en büyük eğlencesi olarak kendi varlığını sürdürmüş, günümüzde de bunu yaşatmayı çalışan bu geleneği yaşatmaya çalışan birçok kurum ve kuruluş var. Ama Karagöz sadece ramazan eğlencesi değil bütün yılın eğlencesi sonuç olarak bir tiyatro. İhtiyaç hissettiğiniz an sizi kucaklayan bir sanat aslında.”
Karagöz kukla yapımı için genelde dana derisinin kullanıldığını söyleyen Karagöz sanatçısı Cengiz Özek, Aydınger kağıdına çizilen Karagöz figürünü kesip, bir süre suda beklettiği derinin altına koyarak başlıyor yapımına. Ardından keskin bir malzemeyle deriye işliyor.
Son olarak da Karagöz figürlerinin uzun zaman hayatta kalması için çeşitli çini mürekkepleri ve ecolin boyalarla boyama işlemini bitiriyor.
“Özel aletlere sahip olduğunuz an bir parçada deri olduğunda artık sizi kimse tutamaz. Siz de bir Karagöz sanatçısı olmaya aday haline gelirsiniz” diyor.
“Karagöz Müzesi kurmayı düşlüyorum”
Gölge ve kukla tiyatrosunun hem Türkiye hem de dünyaya ait örneklerini sanatseverlerle buluşturan İstanbul Karagöz Kukla Vakfı kurucusu ve Karagöz Sanatçısı Cengiz Özek, İstanbul’da Karagöz Müzesi kurmayı düşlediğini söyledi.
Önümüzdeki yıllarda projenin hayata geçeceğini söyleyen Özek, “Elimizde birçok Karagöz sanatçısına ait ve kendi yaptığımız çok sayıda Karagöz figürü var. 18. Yüzyıldan itibaren elimizde çok zengin bir koleksiyon mevcut. Bunların hepsini bir araya getirip, seyirciye ulaştırabileceğimiz, Karagöz perdesinin nasıl kurgulandığını anlatabileceğimiz bir müze düşlüyorum. Zaten en önemlisi materyalimiz var. Mekan da bir şekilde kendini gösterir diye düşünüyorum” diye anlatıyor.
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. Harekete geçmek ve hedeflerine ulaşmak için mükemmel bir zaman dilimindesin. Kararlılığın ve cesaretin çevrendekilere ilham verebilir. Yeni projeler veya girişimler için adım atmak isteyebilir, bağımsızlığını ortaya koyacak fırsatlar değerlendirebilirsin. Ancak anlık kararlar alırken dikkatli olmalısın; aceleci davranmak, sorunlara yol açabilir. Sosyal ilişkilerde samimiyet ön planda. Sevdiğin insanlarla vakit geçirmek, sana daha fazla güç katacak. Kendine güven ve sezgilerine kulak ver; içsel motivasyonun seni doğru yola yönlendirecektir. Bugün, değişim rüzgarlarını hissetmek ve cesur kararlar almak için ideal bir atmosferde olacaksın.
Bugün, huzur arayışınız ön planda olabilir. İçsel dengeye ulaşmak için kendinize zaman ayırma isteği hissedebilirsiniz. Bu, ruhsal ve fiziksel sağlığınıza odaklanmanız gereken bir dönem. Sakin bir ortamda meditasyon yapmak, yürüyüşe çıkmak veya bir hobiyle ilgilenmek zihninizi dinlendirebilir.İletişim alanında olumlu gelişmeler yaşanabilir. Aile üyelerinizle veya yakın arkadaşlarınızla derin ve anlamlı sohbetler yapma fırsatı yakalayabilirsiniz. Taşıdığınız sevgiyle, ilişkilerinizi güçlendirmek ve paylaşmak için güzel bir zaman.Finansal konularda dikkatli olmanız gereken bir gün. Harcamalarınıza özen göstererek bütçenizi korumak, ilerleyen dönemlerde rahatlamanıza yardımcı olabilir. Doğru kararlar vererek ilerlemeyi planlayın.İş ortamında sabırlı olmanız gerekebilir. İş arkadaşlarınızla uyum içerisinde çalışmak, projelerinizi daha hızlı ilerletebilir. Başkalarına yardımcı olma isteğiniz, işbirliği ruhunu güçlendirebilir. Unutmayın, sağlam adımlar atmak en iyi sonuçları getirecektir.
Yaratıcılığın ve zihin açıklığının zirve yaptığı bir dönemdesin. İletişim becerilerini kullanarak çevrendeki insanlarla anlamlı bağlantılar kurabilirsin. Sosyal ortamlarda parlayacak, fikirlerini etkileyici bir şekilde ifade edeceksin. Değişken ruh halinle birlikte, farklı ilgi alanlarına yönelmek isteyebilirsin; yeni projelere adım atmak için ideal bir zaman. Duygusal ilişkilerde ise daha anlayışlı ve empatik bir bakış açısıyla yaklaşmalısın. Kendi içsel dünyana dair derinlemesine düşünme fırsatı bulacak, belki de aşk hayatında sürpriz gelişmeler yaşayacaksın. Esnekliğini koruyarak, karşına çıkan fırsatları değerlendirmeye hazır ol; yeni deneyimler, hayatına renk katabilir. Kendini geliştirmek ve yeni bilgiler edinmek isteği içinde olacaksın, bu yönünü destekleyecek aktiviteler sana ilham verebilir. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, sana yeni kapılar açacak ve ufkunu genişletecek.
Duygusal derinlik ve sezgi ön planda. İçsel dünyanda yaşadığın gelgitler, çevrendeki insanların hislerini anlamana yardımcı olacak. Ailevi bağlar güçleniyor; sevdiklerinle olan ilişkilerin derinleşebilir. Geçmişte kalan bir olay, bugün aydınlığa çıkabilir ve duygusal bir rahatlama hissetmene neden olabilir. Aynı zamanda yaratıcılığını ortaya koymak için harika bir dönemdesin; sanatsal çalışmalar veya yeni hobiler edinebilirsin. Kendine karşı nazik olmayı unutma, içsel huzurunu korumak için zaman ayırmak önemli. Sosyal ortamlarda daha fazla görünmeyi deneyebilirsin, bu senin için yenilikçi ve taze bir nefes olacaktır. Kendi sınırlarını zorlayarak keşifler yapmana olanak tanıyan fırsatlarla dolu bir gün seni bekliyor.
Bugün çevrendekilerle olan ilişkilerin ön planda olacak. Kendini ifade etme biçimin ve liderlik özelliklerinle dikkat çekebilirsin. Yaratıcılığınla yeni projelere imza atma fırsatları karşına çıkabilir; kalabalıklar içinde parlamak için uygun bir zaman. Ancak ego çatışmalarına karşı dikkatli olmalı ve uzlaşmacı bir tutum sergilemelisin. Sevgi hayatında sürprizler beklenmedik bir şekilde kapını çalabilir. İçsel bir yenilenme hissiyle kendine olan güvenin artacak, bu da manevi olarak seni güçlendirecek. Yine de biraz sabırlı olmalısın, her şeyin zamanla yerli yerine oturduğunu göreceksin. Sosyal ortamlarda daha fazla aktif olabilirsin, bu da yeni bağlantılar kurmanı sağlayacak. Duygusal açıdan beslenmek ve enerjini artırmak için sevdiğin aktiviteleri seç.
Detaylara fazla takılmadan önce, sezgilerine güvenmelisin. Bugün kararlarının peşinden gitmek, seni uzun vadeli başarıya götürecek yollar açabilir. İş ortamında beklenmedik gelişmelerle karşılaşabilirsin; esnek kalmalısın. Arkadaşlarınla olan ilişkilerin gün içinde önemli bir rol oynamaya başlayabilir. Kendini ifade etme şeklin, anlaşılmanı kolaylaştıracak. Boş zamanlarında, kendine ait anlar yaratmayı unutma; bu, ruh halini dengelemek için oldukça faydalı olacak. Hassasiyetin artabilir, bu da sana duygusal derinlik kazandırabilir. Sosyal ilişkilerde samimiyet arayışı içinde olabilirsin; gerçek dostluklar için zamanı iyi değerlendirmelisin. Yeni hobiler denemek için uygun bir dönemdesin; yaratıcılığını keşfetme fırsatını iyi değerlendir.
Denge arayışın ön planda. İlişkilerde uyum sağlama çabaların, insanlarla olan bağlarını güçlendirebilir. Sosyal çevrendeki etkileşimler, kendini daha iyi hissetmeni sağlayacak. Karşılaştığın zorluklar, iletişim ve diplomasi becerilerini kullanarak üstesinden gelebileceğin durumlar. Kendini ifade ederken düşüncelerini nazik bir şekilde aktarmaya özen göster. Sanat veya estetik konularına yönelmek, ruh halini olumlu etkileyebilir. İçsel huzurunu bulmak için sakinleştirici aktiviteler yapmak faydalı olur. Geleceğe dair hayallerin seni motive edecek. Bugün, içsel barış ile dış dünya arasında bir denge kurmak en önemli hedefin.
İçsel derinliklerine inmeye ve gizli kalmış duyguları yüzeye çıkarmaya olan tutkun, bugün seni harekete geçirebilir. İlişkilerinde derin bağlar kurma arzusu, karşı tarafla anlam dolu bir iletişim kurmanı sağlayacaktır. Kendi sınırlarını belirleme konusunda kararlı olmalı, başkalarının beklentileri doğrultusunda hareket etmektense, duygusal ihtiyaçlarına odaklanmalısın. İş yerinde, projelerdeki gizli dinamikleri sezebilme yeteneğin, sana avantaj sağlayacak. Risk almayı seveceğin bir gün; ancak aceleci davranmamaya dikkat et. Tamamen cesur adımlar atmak yerine, stratejik düşünmek seni daha faydalı kılacak. İçsel huzurunu bulmak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri yapmak iyi bir fikir olabilir. Kendine dönüp bir nefes al, ruhunu dinlendirmek için bu fırsatı değerlendirmelisin.
Bugün serin bir sabah gibi hafif bir heyecan hissetmektesin. Yeni başlangıçlar için içindeki yolculuk isteği artıyor. Sosyal çevrendeki kişilerle etkileşimlerin, enerjini yükseltiyor ve ilgi alanlarını genişletme fırsatları sunuyor. Öğrenme arzun canlanırken, beklenmedik bilgiler karşına çıkabilir. Kendini ifade etme biçimin, başkalarının dikkatini çekecek ve olumlu bir etki yaratacak.Manevi konulara yönelip derin düşünmelere dalabilirsin. İçsel keşifler yapmanın, kendini yenileme fırsatı sunduğunu fark edeceksin. Yalnız kalmayı tercih edebilir, meditatif bir ortamda zaman geçirmek isteyebilirsin. İlişkilerde ise samimiyetin önem kazandığı bir dönemdesin. Beklenmedik bir yakınlık, sana huzur verebilir.Macera arayışın, seni yeni insanlarla tanıştırabilir; bu da hayatına farklı tatlar katacak. Ancak, dikkatli ol ve acele kararlar almaktan kaçın. Bu süreç, senin içsel büyümeni destekleyecek, fakat aşırı heyecanın getirdiği risklere karşı temkinli olman önemli. İleriye dönük planlar yaparken esnek kalmayı unutma; hayatın getireceği sürprizlere açık ol. Bugün, sadece zihin değil, kalp yolculuğunun da için bir kapı aralayacağı bir gün.
İş ve kariyer alanında dikkat çeken gelişmeler var. Sorumlulukların artacak, ancak bu süreçte disiplinli yaklaşımın sana büyük avantajlar sağlayacak. Göz önünde olacağın bir ortamda, liderlik vasıflarını öne çıkarabilirsin. Ancak, bu durum stresi de beraberinde getirebilir; dolayısıyla kendine zaman ayırmayı unutma.Ailevi ilişkilerinde bir huzur ve dayanışma hissi dönemine giriyorsun. Yakınlarınla olan iletişimini güçlendirecek konuşmalar yapabilir, geçmişte yaşanan bazı anlaşmazlıkları geride bırakabilirsin. Duygusal bağlarını sağlamlaştırmak adına önemli adımlar atma fırsatı bulabilirsin.Kişisel gelişim alanında, içsel dünyanınla yüzleşmek ve bu bağlamda yeni anlayışlar kazanmak için harika bir zaman. Meditasyon veya ruhsal çalışmalar, zihnini daha iyi anlamana yardımcı olacak. Ayrıca, sağlığınla ilgili bazı önemli kararlar alabilir, yaşam tarzında değişiklikler yapabilirsin.
Bugün, yaratıcı düşüncelerin ve yenilikçi fikirlerin ön planda olduğu bir gün. Sosyal çevrenle bağlantı kurmak, ilginç insanlarla tanışmak için harika fırsatlar karşına çıkıyor. Aklındaki projeleri hayata geçirme isteği artacak; bu da seni harekete geçirmek için mükemmel bir motivasyon kaynağı olabilir. İnsanların düşüncelerini ve duygularını derinlemesine anlama yeteneğin, grup çalışmalarında öne çıkmanı sağlayabilir. Aynı zamanda, sezgilerinin güçlendiğini hissedeceksin. İçsel sesine güvenmek, önemli kararlar alırken sana yol gösterebilir. İlişkilerde açıcı bir diyalog kurmak için uygun bir dönemdesin. Yaşanan gerilimleri rahatlıkla çözme yeteneği, bu süreçte sana destek olacak. Kendini ifade etme biçimin, çevrendekiler üzerinde kalıcı bir etki yaratabilir.Duygusal katmanlarda derinlik aramak için iyi bir zaman. Yalnızsan, göz alıcı bir enerjiyle dikkat çekebilir, yeni tanışmalara kapı aralayabilirsin. Kendini sevme ve kendine odaklanma zamanı. Sağlıkla ilgili adımlar atmak, zihninin dinlenmesi için faydalı olacak. Kendi iç dünyana dönüp, yeni ufuklar keşfetme isteğin yüksek. Cesur ol, bu harika fırsatları değerlendirmek için harekete geç.
Duygusal derinliklerin derinliklerine dalmak için mükemmel bir zaman. İçsel sezgilerin güçleniyor ve evrenle olan bağlantını hissediyorsun. Yeni yaratıcı projelere adım atmak veya sanatsal bir ifade bulmak için ilham alabilirsin. Hayal gücünün sınırlı olmadığını keşfedeceksin, bu da seni bambaşka dünyalara götürebilir.Başkalarıyla duygusal paylaşımlar yapmak isteyebilirsin. Empati ve anlayışın, ilişkilerin güçlenmesine yardımcı olabilir. Ancak, duygusal yükleri üstlenmekten kaçınmalısın; kendi sınırlarını korumak, başkalarına yardım ederken önemlidir. Kendine zaman ayırmayı unutma, zihninin ve kalbinin ihtiyaç duyduğu dinginlik, ruhsal olarak yenilenmene katkı sağlayacak.Kendini keşfetmek ve ruhsal yolculuğunda adımlar atmak için içsel bir huzur arayışında olabilirsin. Hislerinin ve sezgilerin, bu dönemde doğru yönü bulmana yardımcı olacak. Belki de hayalindeki bir projeye başlamak veya yeni bir hobi edinmek için cesur bir adım atmanın tam zamanı. Unutma, evren senin yanındadır.
