1
Son albümü “Elli Buçuk” vesilesiyle bir araya geldiğimiz Bülent Ortaçgil elinin altında hep suyunu tutuyor. “Miktarını ölçerek içiyorum, tek böbreğim var çünkü” diyor ve gülüyor. Hayat onu artık yormuyor diye düşünüyorsunuz ama sonra öyle bir şey söylüyor ki, en az herkes kadar endişeli olduğunu anlıyorsunuz Türkiye için. Elli küsur yıl içinde kuşaklar arası bir saygınlığa ulaşmış, bugün verdiği konserlerde en çok gençleri gördüğüne sevinen ve müzisyenliği kadar şairliğe de vurgu yapan bir sanatçı var karşımızda.
Soracak şey çok ama yer kısıtlı elbette, hemen başlamak gerek…
Bu son çıkan “Elli Buçuk” adlı albümünüz ellinci sanat yılınızı kutlamak için kaydedildi ama aslında elli yılın öncesi de var. Zaten Bu albümde de bunu görüyoruz, 1970 öncesi kayıtlar ile son yaptığınız kayıtları içeriyor sadece. Kariyerinizin iki ucunu mühürlemişsiniz sanki.
Ben şunu istedim açıkçası, yani sayısal olarak net elli değil belki ama, elli yılı tanımlarken, son yazdığım şarkıları 50 olarak düşündük… Bunun başlangıç noktasıysa 1969’da kaydedilmiş, Ümit Tunçağ’ın İzmir Radyosu’nda kaydettiği, ilk örneklerini verdiğim, yani ilk o zaman gitar çalmaya başlamışım, şarkılar yazıyorum ve bunlar ilk örnekler. Bu ilk örnekleri daha sonraki yıllarda, 70‘lerde, bazılarını aldım albüme. “Benimle Oynar mısın” albümünü yaparken 20’ye yakın şarkım vardı zaten, bir 15 kadar da İngilizce şarkım vardı, o zamanlar yazmışım hepsini.
O albümdeki en son şarkıdır “Benimle Oynar mısın” ve diğer şarkılardan bazıları oraya girmiş, bazıları girmemiş, seçmemişim yani. Demek ki yayınlamaya değer bulmadım, ya acemilik gördüm, ya söz dünyası çok başkaydı, ben o anda öyle değildim, ama “Benimle Oynar mısın” nasıl 74’ü güttüyse, “Elli” adlı şarkı da son ürünü güttü, yani bana o albümü yazdıran ana itici şarkı oldu.
Çok güzel bir şarkı…
Bir espri yaptım orada da, onca yıl geçti, hala oynuyor muyuz, diyerekten… Ve o espri de bir sudoku çözer gibi, bir bulmaca çözer gibi, o elli yıl süresince yaptığım şarkıların isimleriyle yeni bir metin yarattım. Bambaşka bir anlamda, onlarla oynaşmak istedim, ahbaplık kurmak istedim. O şarkı ama çok heyecanlandırdı beni, bütün bu albümü yazmamın nedeni o zaten.
Bu arada bir de sergi açılacak yanılmıyorsam…
Evet, Emre Senan küratörlüğünü yapıyor. O sergi için belge toplarken şimdiye kadar bende birikmiş fotoğraflar, basında çıkmış toplayabildiğim yazılar, hayran mektupları, vesaire vesaire… Yurt dışında verdiğimiz konserlerin fotoğrafları, belgeleri… Bütün her şeyi taradık yeniden, dijital ortama da aktarıldı, orada gördüm ki çok büyük eksiğimiz var.
Size hep ‘kent ozanı’ deniyor, hoşunuza gidiyor mu bu?
Evet, öyle deniyor… Benim Alman bir menajerim vardı, şimdi öldü ne yazık ki, o beni Almanya’daki festivallerde çok çaldırıyordu ve oradaki afişte kullandığı sözcük bugüne kadar beni en çok temsil eden sözel tabir olmuştur; bana ‘Song Poet’ diyordu, şarkı şairi yani. O tabir benim daha çok hoşuma gidiyor, hem müzisyenliği hem şairliği içeriyor, ki öyle, yazarken şiiri düşünürüm hep…
Yeni şarkılarınızdan “Hangisi Hayat” sizin o felsefi yanınızı öne çıkarıyor; “Ya hep buz, ya hep ateş”…
Evet, o şarkı işte bizim son zamanlardaki Türkiye’yi tanımlıyor sanki.. Yani ya osun, ya busun… ya siyahsın, ya beyazsın… Ama ben hayatı öyle görmüyorum. Ya siyah, ya beyaz değilsin arkadaş, kimi zaman siyahsın, kimi zaman beyazsın, kimi zamanda yoğun grilersin.
O zaman şarkıdaki soruyu da soralım, halat mı pamuk ipliği mi hayat?
Bilmem… (gülüyor) Yanıtını bilsem o soruyu sormam. Ama hissiyat olarak pamuk ipliği tabii ki, gençken daha çok halata benziyor ama yaşlandıkça pamuk ipliği olduğunu görüyorsun… (kahkahalar)
Mahmut Çınar ile yaptığınız nehir söyleşide kitlesel eylemleri anlamsız bulduğunuzu söylemişsiniz. Biz sizin politik duruşunuzu, şarkılarınızdaki mesajları biliyoruz ama örneğin Gezi Direnişi gibi bir kitlesel eylemi de anlamsız mı bulmuştunuz?
Hayır, hayır, asla öyle bulmuyorum. Sadece Gezi eylemleri sırasında ben İstanbul’da değildim, Bozburun’daydım ve Gezi olaylarının gerçekten genç, itiraz eden, ama o itirazını hangi mecraya sokacağını bilmeyen ama son derece samimi bir olaylar dizisi olarak gördüm. İlk defa insanlar bu iktidara “Dur hemşerim” dedikleri için, bunu gençler dediği için, hiçbir politik angajmanı olmadan dedikleri için, tabii ki değerliydi. Ama dikkatinizi çekerim, benim gençliğimde insanlar kendini ifade etmek için, bir şeyleri protesto etmek için sokaklarda yürürdü, bu suç değildi ve insanlar da bunu yapabilecek yüreğe sahipti. Şimdi Türkiye öyle bir Türkiye değil. Bunu hissetmek çok acı veriyor insana. Daha ne yapılsın ki bize, ‘dur hemşerim’ diyebilelim?
Muhalefetin son dönemdeki çabalarını nasıl buluyorsunuz?
Yani çok konuşuyorlar, ‘dünyayı yıkarız’ falan diyorlar ama dünyayı yıkacak adamın tavrı böyle olmamalı herhalde. Endişe ediyorum açıkçası. Tabii ki politik olarak bu ortamın değişmesini istiyorum, çünkü bu ortamın değişmemesini istemek gerizekalılıkla eşdeğer bir şey. Yalnız, dediğim gibi, Türkiye’de insanlar sessiz kalmaya çok alışmışlar ve Türkiye’deki insanlar çok bölünmüşler, yani kulaklarımız karşı tarafa kapalı. Ekonomi falan berbat evet, ama adam bildiği halde sesini çıkarmıyor, kabullenecek çünkü, ondan korkuyorum.
Sürekli konser iptalleri olmaya başladı, festivaller iptal ediliyor.
Yani birader şimdi, 12’de keseceksiniz müziği diyor, peki diyoruz… Çok itaatkar bir toplumuz. Biliyorum korkuyoruz hep beraber, korkmakta da haklıyız ama şimdi giderek seçim güvenliği de tehlikeye girmeye başladı. Bayağı endişeli olmalıyız yani. Türkiye’nin ekonomis çöküyor diye bütün oylar muhalefete gidecek diye birşey yok.
“Sen” albümünüz çıkalı 11-12 yıl oldu neredeyse. Neden bu kadar ara verdiniz?
İnsan bir doygunluğa ulaşıyor bir yerden sonra. Bir de kendini tekrarlamaktan da kaçınmak istiyor. Ben popüler bir sanatçı değilim… Popülerden kastım şu, benim ve benim taşıdığım tivari dünya benden o ticareti beklemiyor. Yani ‘Bülent bir plak yapsın da, onu satalım’ falan demiyor kimse. O yüzden ne zaman yaparsam o zaman yapıyorum. Kendimi şarkı yazmak zorunda hissetmiyorum. Örneğin batıdaki bu endüstrinin parçası olan insanlar öyle olmak zorunda aslında. Belli bir tüketim var. bende öyle bir talep olmadığı için, ben de bu talebin bana düşen keyfini bol bol çıkardım.
Sahne çalışmalarınız daha yoğun ama…
Son yıllarda öyle. Bunu hep söylüyorum, “Benimle Oynar mısın” 2000 adet sattı, plak olarak. Ama sonra bu 2000 plak ondan ona, elden ele, underground bir iletişim ağı kullanarak hiçbir zaman itilmeden, kuşaklar arası bir yaygınlığa ulaştı.
Ben ucundan da olsa Çekirdek sanat merkezi’ne yetiştim. Çok güzel bir ruh vardı orada, değil mi?
Çok… Fikret’in (Kızılok) kurduğu çok özel bir mantıktı, son derece de başarılı oldu. Çünkü Çekirdek’te, kendini başka yerde yayınlama imkanı bulamayan insanlar, orada, çok küçük bir meclis te olsa, çalıyorlardı, icra ediyorlardı ve onun kendi çapında bir dağıtım ağı da vardı. Tabii işin teknolojisi çok gelişmiş değildi, büyük bir yatırım neticesinde kurulmuş bir yer değildi, biraz arkadaş meclisi gibiydi. Ama ne olursa olsun orada bir sürü deneyler yapıldı, bir sürü insan geldi çaldı… Ben de dahil oldum, çünkü desteklenmesi gerektiğini hissettim. Ama bu fikrin babası Fikret’ti.
Oradaki kayıtlar yeniden yayınlanamaz mı peki?
Valla şöyle bir şey var, müzisyenler, teknoloji geliştikçe kötü şartlarda yapılmış kayıtları dinlemekten bir süre sonra rahatsızlık duymaya başlıyorlar, çünkü çok daha iyi bir şekilde yapılabilir, dinlenebilir. Çekirdek’in devam edememesinin nedenlerinden biridir o zaten. O teknolojiyle kaydedilmiş şeyler kitlesel olarak dağıtıma sunulduğu zaman müzisyenler ‘Bi dakka bakalım’ dediler… Çekirdek’in bitmesinin bir başka sebebi de telif hakları meselesidir. Yani Çekirdek’te her hafta bir konser oluyordu ve o konserlerin kaydını yayınlamak bir kadro işi, para işi, bürokrasi işi… Bunun üstesinden gelemezdik zaten.
Şarkılarınızı dinlerken iki farklı Ortaçgil görüyoruz sanki. Biri son derece romantik bir Ortaçgil, bir de neredeyse felsefi denebilecek, rasyonel bir Ortaçgil… Katılır mısınız bu tespite? Sizin hayatınızda hep var mı bu ikilik?
Tabii… İkiliksiz, çelişkisiz hiçbir şey olmuyor. Benim hayatımda çok öyle şey var; uzun yıllar mühendislik mi yapacağım, müzisyen mi olacağım çelişkisi var. İşte orada mı yaşayacağım, burada mı yaşayacağım…? Hayattan rahatsız olmalar var, boşanmalar, ayrılıklar var…Bende de çok akılla yazılmış, eleştirel şeyler vardır, yani toplum eleştirisi, ahlak eleştirisi…
Çok hınzırca yazılmış, normal gibi tınlayan şarkılar vardır, o gelenek birazcık Fikret’ten de bana geçmiştir, tabii Fikret onun çok daha sert ve koyu stiline sahip birisiydi. Mesela onun “Şarkıdaki Maymun” diye gümmm diye söylediği şeyi ben asla öyle söylemem, “Pencere Önü Çiçeği” diye söylerim. Bir de tabii son derece aşk içindeyken yazılmış şarkılar da vardır, özeldir ama o özelliği herkes yaşadığı için genel olmuştur.
Enerjin yüksek, kendini ifade etme arzun ön planda. Yeni projelere başlamak için olumlu bir dönemdesin. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin güçleniyor, birlikte vakit geçirmek keyifli olacak. Karşılaştığın zorluklar, seni daha güçlü kılacak tecrübeler yaşatacak. Sabırsızlığın bazen sorunlara yol açabilir, bu yüzden sakin kalmaya çalış. İçsel duyguların ve sezgilerin, doğru kararlar almanı sağlayacak. Kişisel gelişimine odaklanmak, ruh haline iyi gelecek. Kendine zaman ayırmayı unutma, bu sayede içsel dengeyi yeniden bulabilirsin.
Bugün, kararlılığın ve sabrının ön plana çıkacağı bir gündesin. Yavaş ama emin adımlarla ilerlemek, başarıyı getiriyor. Finansal konularda dikkatli olmalı, harcamalarını kontrol altında tutmalısın. Sosyal ilişkilerde ise güven, sadakat ve destek arayışın artabilir; dostluklarının derinleşmesine olanak tanı. Kalbin ise bir romantizm rüzgarı estirebilir; belki yeni birisiyle tanışmak ya da mevcut ilişkindeki duyguları tazelemek adına harika bir zaman. Kendine odaklanmayı unutma; fiziksel ve zihinsel olarak dingin kalmak, sana önemli faydalar sağlayabilir. Doğa ile iç içe olacağın küçük bir yürüyüş, ruhunu besleyebilir. Güzel şeylerin seni beklediği bir gün.
Bugün merakın ve sosyal etkileşimlerin ön planda olacak. Farklı düşünceleri keşfetmek, yeni insanlarla tanışmak ve öğrenmek için mükemmel bir gün. Karşılaştığın durumlarda esnek ve açık fikirli olmalısın; bu sayede sanatsal bir yeteneğini keşfedebilirsin. İletişim becerilerinle başkalarına ilham verebilir, çözümler sunabilirsin. Ancak dikkatli olmalısın; bazı sözlerin yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Anlayışlı bir tavır sergilemek, karmaşayı azaltmada etkili bir yol olacaktır. Ayrıca, ruh halin değişkenlik gösterebilir; bu nedenle kendine zaman ayırmayı unutma. Planlarını esnek tutarak, sürprizlere açık olmaya çalış. Bugün, içindeki yaratıcılığı serbest bırakmak için harika fırsatlar sunuyor.
Duygusal ve hassas bir gün. İçsel huzuru bulmak için biraz kendinle kalmak isteyebilirsin. Evdeki atmosferin, üzerindeki baskıyı hafifletebilir, yaratıcı projelere yönelmek için ilham verebilir. İletişimde dikkatli ol, sevdiklerinle olan ilişkilerinde anlayış ve empati ön planda olmalı. Geçmişteki anıların canlanması muhtemel; eski dostlarla yeniden bağlantı kurmak hoş bir sürpriz olabilir. Kendinle barışık olmak, duygusal dengeyi sağlamana yardımcı olacak. Sağlık konularına dikkat et; bedeninin ihtiyaçlarına özen göster. Kendi hislerine saygı duymak, bu dönemde en büyük gücün olacak.
Bugün çevrendeki insanlar üzerinde güçlü bir etki bırakıyorsun. Kendine olan güvenin ve karizmanın zirveye ulaşması, sevgi ve takdir dolu anları beraberinde getirebilir. Yaratıcılığın açığa çıkabilir; sanatsal bir projeye başlayabilir veya mevcut projeni geliştirebilirsin. Sosyal ilişkilerin, beklenmedik fırsatların kapısını aralayabilir. Ancak, gurur ve kibir duygularını dengelemekte fayda var; alçakgönüllülüğün sana daha çok kapı açabilir. Kendini ifade ederken, empati ve anlayışla yaklaşılması gereken durumlar ortaya çıkabilir. İletişimde açık ve net olmak, yanlış anlamaların önüne geçecek. Sevgi ilişkilerinde tutku dolu anların tadını çıkarabilirsin; partnerinle arandaki bağ derinleşebilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; ruh halini dengelemek için içe dönmek faydalı olabilir.
Detaylara dikkat etme becerilerin bugün ön plana çıkıyor. Düşüncelerin ve planların üzerinde yoğunlaşmak, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştırabilir. Rahat bir şekilde iletişim kurduğun insanlar, senin için yeni fırsatlar sunabilir. Gün içinde ufak tefek değişikliklere açık olman önem taşıyor; bu seni yeniliklere adapte olmada kolaylaştırabilir. Sağlık konularına da dikkat etmen gereken bir zaman dilimindesin; ruhsal dinginliğini korumak için doğa yürüyüşleri veya meditasyon faydalı olabilir. Planlarını gerçekleştirirken esneklik göstermeyi unutma, böylece sürprizler seni olumlu yönde etkileyebilir. Kendi ihtiyaçlarına yönelik duyarlılık geliştirmek, sosyal ilişkilerindeki dengeyi sağlamana yardımcı olacak. Yoktan var etme becerinle bazı zorlukların üstesinden gelebilirsin.
Denge arayışı, sosyal ilişkiler ve estetik ön planda. Bugün, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin seni önemli bir şekilde geliştirebilir. Kendini ifade etme yeteneğin artıyor; bu, toplum içinde daha fazla görünürlük kazanmanı sağlayabilir. Başkalarının görüşlerine olan açık tavrın, yeni iş birliklerinin kapılarını aralayabilir. Aşk hayatında romantizmin yoğunlaşabileceği bir dönemdesin; sevgi dolu anlar ve duygusal derinlikler seni bekliyor. Ancak, karar alırken mantıklı düşünmek de önemli. Gözlemlediğin şeyleri daha derinlemesine değerlendirmek, senin için faydalı olabilir. Estetik duyarlılığın artacağı bu süreçte, sanatsal projelere yönelmek veya yaratıcı faaliyetlerde bulunmak ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Dengeleri sağlamak ve birlikte hareket etmek senin için anahtar olacak. Unutma, karamsar düşünceler seni geride tutabilir; bu yüzden olumlu detaylara odaklanmak en iyisi.
Bugün içsel duyguların derinliklerine inmeye davet ediliyorsun. İçsel sezgilerin oldukça güçlü; bu da sana gizli kalmış gerçekleri ortaya çıkarmada yardımcı olacak. İlişkilerinde bir dönüşüm yaşayabilirsin. Atmosferdeki gizemli enerji, başkalarının duygularını anlama kapasiteni arttıracak. Duygularının yoğun olduğu bir dönemde, çevrendekilere karşı daha şefkatli ve sarmalayıcı olabilirsin. Kendine ait alanı oluşturma isteğin öne çıkabilir; bu, ruhsal dengeyi bulma arayışında faydalı olacaktır. Bugün, geçmişte yaşadığın olaylara dair bir anlayış geliştirerek büyümene katkıda bulunabilirsin. Özellikle maddi konularla ilgili alanda dikkatli olmalısın; yapacağın harcamalar üzerine düşünerek hareket etmek, ileride şaşkınlık yaşamaman adına önemli olacak. Kendini ifade etme biçimin güçlü; bu nedenle yaratıcılığını kullanabileceğin projelere odaklanmak faydalı olabilir. Unutma, karşına çıkan fırsatları değerlendirirken iç sesine kulak vermek, seni doğru yola yönlendirecektir. Bugün kendini yeniden keşfetmek için harika bir fırsat sunuyor.
Bugün enerjin yüksek ve özgürlük arayışın ön planda. Yeni deneyimlere açıksın, bu da seni keşfetmeye ve maceralara sürükleyebilir. Yaratıcılığın zirveye çıkarken, ilham verici insanlarla bir araya gelmekten keyif alacaksın. Seyahat planları yapabilir ya da yakın çevrendeki insanlarla yeni yerler keşfetmek isteyebilirsin. Duygusal olarak, içsel huzuruna ulaşmak için meditasyon veya doğada vakit geçirmek faydalı olabilir. İletişimdeki açıklığın, başkalarıyla bağ kurmana yardımcı olacak, bu da yeni işbirlikleri veya dostluklar doğurabilir. Bugün, hayallerin ve hedeflerin için cesur adımlar atmak için ideal bir zaman. Unutma, hayata karşı duyduğun coşku ve macera arayışın, başkalarına da ilham verecek.
Bugün sorumluluklarınızın ve hedeflerinizin ön planda olduğu bir gün. Kariyer konusunda kendinizi daha özverili ve disiplinli hissedebilirsiniz. Planlarınıza sadık kalmak size memnuniyet getirecek. Değişiklikler yapma arzunuz artabilir; ancak bu değişiklikleri dikkatli bir şekilde değerlendirmek en iyisi olacaktır. Arkadaşlarınız veya akrabalarınızla olan ilişkilerde samimiyet ön planda olacak. Empati kurarak karşı tarafın hislerine daha fazla duyarlılık gösterebilirsiniz. Bunun yanı sıra, biraz yavaşlayıp ruhsal ve bedensel sağlığınıza odaklanmayı ihmal etmeyin. Kendi iç dünyanızı keşfetmek, sizi daha güçlü kılabilir.
Bugün yenilikçilik ve özgürlük arayışın ön planda. Sosyal ilişkilerde beklenmedik gelişmeler yaşanabilir, arkadaş çevrendeki dinamikler seni heyecanlandırabilir. Farklı düşünceler paylaşıp ilham alacağın insanlarla karşılaşman mümkün. Kendini ifade etmekten çekinme, fikirlerin dikkat çekebilir. Ayrıca, sezgilerin bu dönemde güçlü olacak; içgüdülerine güvenerek kararlar alabilirsin. Teknoloji ile ilgili projelere zaman ayırmak ya da yeni beceriler öğrenmek için harika bir gün. Duygusal anlamda, karşındaki kişinin samimiyetini sorgulayabilir, gerçek hislerin üzerine düşünebilirsin. Unutma, özgürlüğün ve bireyselliğin en önemli değerin; bu anlamda sınırlarını korumaya çalış.
Hayal gücünün ve sezgilerinin zirveye çıktığı bir dönemde olabilirsin. İçsel dünya ve ruhsal konulara olan ilgin artacak. Bu durum, senin için ilham verici fikirlerin doğmasına yol açabilir. Sanatla veya yaratıcılıkla ilgili aktivitelerde bulunmak ruhunu besleyebilir. Bazen duygusal dalgalanmalarla karşılaşabilirsin; bu da, başkalarıyla olan ilişkilerinde hassasiyet göstermen gerektiğini hatırlatıyor. Etrafındaki insanlara karşı anlayış ve merhametle yaklaşmak, aranızdaki bağı güçlendirebilir. Aşk hayatında, romantik bir atmosferin içindesin. Duygularını ifade etmekten çekinme, bu seni daha yakınlaştıracak.Kendine zaman ayırmayı unutma. Meditasyon veya doğayla iç içe olmak, zihinsel ve ruhsal sağlığını dengelemen için faydalı olacaktır. Bu dönem, içsel huzurun ile dış dünya arasındaki dengeyi bulma fırsatı sunuyor. Tasarımlarını ve hedeflerini gözden geçir, belki de yeni bir yol haritası oluşturmaya zaman ayırmalısın. Unutma, içsel yolculuklar genellikle en önemli keşiflerini getirir.
1
2
3
4
5
6
