

Son albümü “Elli Buçuk” vesilesiyle bir araya geldiğimiz Bülent Ortaçgil elinin altında hep suyunu tutuyor. “Miktarını ölçerek içiyorum, tek böbreğim var çünkü” diyor ve gülüyor. Hayat onu artık yormuyor diye düşünüyorsunuz ama sonra öyle bir şey söylüyor ki, en az herkes kadar endişeli olduğunu anlıyorsunuz Türkiye için. Elli küsur yıl içinde kuşaklar arası bir saygınlığa ulaşmış, bugün verdiği konserlerde en çok gençleri gördüğüne sevinen ve müzisyenliği kadar şairliğe de vurgu yapan bir sanatçı var karşımızda.
Soracak şey çok ama yer kısıtlı elbette, hemen başlamak gerek…

Bu son çıkan “Elli Buçuk” adlı albümünüz ellinci sanat yılınızı kutlamak için kaydedildi ama aslında elli yılın öncesi de var. Zaten Bu albümde de bunu görüyoruz, 1970 öncesi kayıtlar ile son yaptığınız kayıtları içeriyor sadece. Kariyerinizin iki ucunu mühürlemişsiniz sanki.
Ben şunu istedim açıkçası, yani sayısal olarak net elli değil belki ama, elli yılı tanımlarken, son yazdığım şarkıları 50 olarak düşündük… Bunun başlangıç noktasıysa 1969’da kaydedilmiş, Ümit Tunçağ’ın İzmir Radyosu’nda kaydettiği, ilk örneklerini verdiğim, yani ilk o zaman gitar çalmaya başlamışım, şarkılar yazıyorum ve bunlar ilk örnekler. Bu ilk örnekleri daha sonraki yıllarda, 70‘lerde, bazılarını aldım albüme. “Benimle Oynar mısın” albümünü yaparken 20’ye yakın şarkım vardı zaten, bir 15 kadar da İngilizce şarkım vardı, o zamanlar yazmışım hepsini.
O albümdeki en son şarkıdır “Benimle Oynar mısın” ve diğer şarkılardan bazıları oraya girmiş, bazıları girmemiş, seçmemişim yani. Demek ki yayınlamaya değer bulmadım, ya acemilik gördüm, ya söz dünyası çok başkaydı, ben o anda öyle değildim, ama “Benimle Oynar mısın” nasıl 74’ü güttüyse, “Elli” adlı şarkı da son ürünü güttü, yani bana o albümü yazdıran ana itici şarkı oldu.
Çok güzel bir şarkı…
Bir espri yaptım orada da, onca yıl geçti, hala oynuyor muyuz, diyerekten… Ve o espri de bir sudoku çözer gibi, bir bulmaca çözer gibi, o elli yıl süresince yaptığım şarkıların isimleriyle yeni bir metin yarattım. Bambaşka bir anlamda, onlarla oynaşmak istedim, ahbaplık kurmak istedim. O şarkı ama çok heyecanlandırdı beni, bütün bu albümü yazmamın nedeni o zaten.
Bu arada bir de sergi açılacak yanılmıyorsam…
Evet, Emre Senan küratörlüğünü yapıyor. O sergi için belge toplarken şimdiye kadar bende birikmiş fotoğraflar, basında çıkmış toplayabildiğim yazılar, hayran mektupları, vesaire vesaire… Yurt dışında verdiğimiz konserlerin fotoğrafları, belgeleri… Bütün her şeyi taradık yeniden, dijital ortama da aktarıldı, orada gördüm ki çok büyük eksiğimiz var.

Size hep ‘kent ozanı’ deniyor, hoşunuza gidiyor mu bu?
Evet, öyle deniyor… Benim Alman bir menajerim vardı, şimdi öldü ne yazık ki, o beni Almanya’daki festivallerde çok çaldırıyordu ve oradaki afişte kullandığı sözcük bugüne kadar beni en çok temsil eden sözel tabir olmuştur; bana ‘Song Poet’ diyordu, şarkı şairi yani. O tabir benim daha çok hoşuma gidiyor, hem müzisyenliği hem şairliği içeriyor, ki öyle, yazarken şiiri düşünürüm hep…
Yeni şarkılarınızdan “Hangisi Hayat” sizin o felsefi yanınızı öne çıkarıyor; “Ya hep buz, ya hep ateş”…
Evet, o şarkı işte bizim son zamanlardaki Türkiye’yi tanımlıyor sanki.. Yani ya osun, ya busun… ya siyahsın, ya beyazsın… Ama ben hayatı öyle görmüyorum. Ya siyah, ya beyaz değilsin arkadaş, kimi zaman siyahsın, kimi zaman beyazsın, kimi zamanda yoğun grilersin.
O zaman şarkıdaki soruyu da soralım, halat mı pamuk ipliği mi hayat?
Bilmem… (gülüyor) Yanıtını bilsem o soruyu sormam. Ama hissiyat olarak pamuk ipliği tabii ki, gençken daha çok halata benziyor ama yaşlandıkça pamuk ipliği olduğunu görüyorsun… (kahkahalar)
Mahmut Çınar ile yaptığınız nehir söyleşide kitlesel eylemleri anlamsız bulduğunuzu söylemişsiniz. Biz sizin politik duruşunuzu, şarkılarınızdaki mesajları biliyoruz ama örneğin Gezi Direnişi gibi bir kitlesel eylemi de anlamsız mı bulmuştunuz?
Hayır, hayır, asla öyle bulmuyorum. Sadece Gezi eylemleri sırasında ben İstanbul’da değildim, Bozburun’daydım ve Gezi olaylarının gerçekten genç, itiraz eden, ama o itirazını hangi mecraya sokacağını bilmeyen ama son derece samimi bir olaylar dizisi olarak gördüm. İlk defa insanlar bu iktidara “Dur hemşerim” dedikleri için, bunu gençler dediği için, hiçbir politik angajmanı olmadan dedikleri için, tabii ki değerliydi. Ama dikkatinizi çekerim, benim gençliğimde insanlar kendini ifade etmek için, bir şeyleri protesto etmek için sokaklarda yürürdü, bu suç değildi ve insanlar da bunu yapabilecek yüreğe sahipti. Şimdi Türkiye öyle bir Türkiye değil. Bunu hissetmek çok acı veriyor insana. Daha ne yapılsın ki bize, ‘dur hemşerim’ diyebilelim?
Muhalefetin son dönemdeki çabalarını nasıl buluyorsunuz?
Yani çok konuşuyorlar, ‘dünyayı yıkarız’ falan diyorlar ama dünyayı yıkacak adamın tavrı böyle olmamalı herhalde. Endişe ediyorum açıkçası. Tabii ki politik olarak bu ortamın değişmesini istiyorum, çünkü bu ortamın değişmemesini istemek gerizekalılıkla eşdeğer bir şey. Yalnız, dediğim gibi, Türkiye’de insanlar sessiz kalmaya çok alışmışlar ve Türkiye’deki insanlar çok bölünmüşler, yani kulaklarımız karşı tarafa kapalı. Ekonomi falan berbat evet, ama adam bildiği halde sesini çıkarmıyor, kabullenecek çünkü, ondan korkuyorum.

Sürekli konser iptalleri olmaya başladı, festivaller iptal ediliyor.
Yani birader şimdi, 12’de keseceksiniz müziği diyor, peki diyoruz… Çok itaatkar bir toplumuz. Biliyorum korkuyoruz hep beraber, korkmakta da haklıyız ama şimdi giderek seçim güvenliği de tehlikeye girmeye başladı. Bayağı endişeli olmalıyız yani. Türkiye’nin ekonomis çöküyor diye bütün oylar muhalefete gidecek diye birşey yok.
“Sen” albümünüz çıkalı 11-12 yıl oldu neredeyse. Neden bu kadar ara verdiniz?
İnsan bir doygunluğa ulaşıyor bir yerden sonra. Bir de kendini tekrarlamaktan da kaçınmak istiyor. Ben popüler bir sanatçı değilim… Popülerden kastım şu, benim ve benim taşıdığım tivari dünya benden o ticareti beklemiyor. Yani ‘Bülent bir plak yapsın da, onu satalım’ falan demiyor kimse. O yüzden ne zaman yaparsam o zaman yapıyorum. Kendimi şarkı yazmak zorunda hissetmiyorum. Örneğin batıdaki bu endüstrinin parçası olan insanlar öyle olmak zorunda aslında. Belli bir tüketim var. bende öyle bir talep olmadığı için, ben de bu talebin bana düşen keyfini bol bol çıkardım.
Sahne çalışmalarınız daha yoğun ama…
Son yıllarda öyle. Bunu hep söylüyorum, “Benimle Oynar mısın” 2000 adet sattı, plak olarak. Ama sonra bu 2000 plak ondan ona, elden ele, underground bir iletişim ağı kullanarak hiçbir zaman itilmeden, kuşaklar arası bir yaygınlığa ulaştı.
Ben ucundan da olsa Çekirdek sanat merkezi’ne yetiştim. Çok güzel bir ruh vardı orada, değil mi?
Çok… Fikret’in (Kızılok) kurduğu çok özel bir mantıktı, son derece de başarılı oldu. Çünkü Çekirdek’te, kendini başka yerde yayınlama imkanı bulamayan insanlar, orada, çok küçük bir meclis te olsa, çalıyorlardı, icra ediyorlardı ve onun kendi çapında bir dağıtım ağı da vardı. Tabii işin teknolojisi çok gelişmiş değildi, büyük bir yatırım neticesinde kurulmuş bir yer değildi, biraz arkadaş meclisi gibiydi. Ama ne olursa olsun orada bir sürü deneyler yapıldı, bir sürü insan geldi çaldı… Ben de dahil oldum, çünkü desteklenmesi gerektiğini hissettim. Ama bu fikrin babası Fikret’ti.
Oradaki kayıtlar yeniden yayınlanamaz mı peki?
Valla şöyle bir şey var, müzisyenler, teknoloji geliştikçe kötü şartlarda yapılmış kayıtları dinlemekten bir süre sonra rahatsızlık duymaya başlıyorlar, çünkü çok daha iyi bir şekilde yapılabilir, dinlenebilir. Çekirdek’in devam edememesinin nedenlerinden biridir o zaten. O teknolojiyle kaydedilmiş şeyler kitlesel olarak dağıtıma sunulduğu zaman müzisyenler ‘Bi dakka bakalım’ dediler… Çekirdek’in bitmesinin bir başka sebebi de telif hakları meselesidir. Yani Çekirdek’te her hafta bir konser oluyordu ve o konserlerin kaydını yayınlamak bir kadro işi, para işi, bürokrasi işi… Bunun üstesinden gelemezdik zaten.

Şarkılarınızı dinlerken iki farklı Ortaçgil görüyoruz sanki. Biri son derece romantik bir Ortaçgil, bir de neredeyse felsefi denebilecek, rasyonel bir Ortaçgil… Katılır mısınız bu tespite? Sizin hayatınızda hep var mı bu ikilik?
Tabii… İkiliksiz, çelişkisiz hiçbir şey olmuyor. Benim hayatımda çok öyle şey var; uzun yıllar mühendislik mi yapacağım, müzisyen mi olacağım çelişkisi var. İşte orada mı yaşayacağım, burada mı yaşayacağım…? Hayattan rahatsız olmalar var, boşanmalar, ayrılıklar var…Bende de çok akılla yazılmış, eleştirel şeyler vardır, yani toplum eleştirisi, ahlak eleştirisi…
Çok hınzırca yazılmış, normal gibi tınlayan şarkılar vardır, o gelenek birazcık Fikret’ten de bana geçmiştir, tabii Fikret onun çok daha sert ve koyu stiline sahip birisiydi. Mesela onun “Şarkıdaki Maymun” diye gümmm diye söylediği şeyi ben asla öyle söylemem, “Pencere Önü Çiçeği” diye söylerim. Bir de tabii son derece aşk içindeyken yazılmış şarkılar da vardır, özeldir ama o özelliği herkes yaşadığı için genel olmuştur.
Bugün, enerjin en yüksek seviyelerde. Yaratıcılığını ortaya koymak için mükemmel bir zaman. Sosyal ilişkilerinde cesur adımlar atabilir, yeni insanlarla tanışarak heyecan verici bağlantılar kurabilirsin. Ayrıca, içsel tutku ve motivasyonun sana öne çıkma fırsatları sunuyor; şanslı anların tadını çıkar. Ancak aceleci kararlar verme konusunda dikkatli olmalısın, zira bazı durumları değerlendirmek için zamana ihtiyacın olabilir. Duygusal derinlikte, geçmişle yüzleşmek ve kabullenmek, iç huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Kendine güven ve kararlılıkla ilerle, bu gün sana sunduğu fırsatları sonuna kadar değerlendirmeye teşvik ediyor.
İlerlemeye ve kararlılığa odaklanman gereken bir gün. İş hayatında sabırlı olman, hedeflerine ulaşmanı kolaylaştıracak. Maddi konularla ilgili yeni fırsatlar kapını çalabilir; bu fırsatları iyi değerlendirmelisin. İlişkilerde ise otantik ve dürüst iletişim, karşılıklı anlayışı güçlendirecek. Kendine ayıracağın zaman, zihnini yenilemek ve enerjini tazelemek için önemli olacak. Fiziksel aktiviteye önem vermek, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Duygusal olarak biraz içe dönme ihtiyacı hissedebilirsin; bu, kendi iç dengeni bulmana yardımcı olacaktır. Güçlü bir bağ kurduğun kişilere karşı duyduğun güven, ilişkilerini daha da derinleştirecek. Unutma, her şeyin bir zamanı var; sabırlı ol ve akışa güven.
Duygusal derinlikler içinde kaybolmuş hissedebilirsin. Aşk ve aile ilişkileri ön planda, hislerin bu dönemde oldukça yoğun. Sevdiklerine karşı daha koruyucu olmaya eğilimlidir, bu da seni daha empatik bir ruh hali içinde bulunduracak. Yine de kendi sınırlarını korumayı unutma; başkalarının ihtiyaçları seni tüketmemeli. Zaman zaman geçmişle hesaplaşırken, geçmişte yaşadığın bazı olayların yeniden gündeme gelmesi söz konusu. Kendinle barışmak, içsel yolculuk yapmak ve duygusal yüklerinden arınmak için güzel bir fırsat. Yaratıcılığını geliştirmek için ilham arayışında olabilirsin, sanat veya kişisel projelere yönelmek iyi gelecek. Kendi iç dünyanda dengeyi yeniden sağlamak, sana huzur verecektir. Kendinle olan bağlantını güçlendirmek için doğada vakit geçirmen faydalı olabilir.
Yıldızlar, içindeki ateşi yeniden alevlendirmek için uygun bir atmosfer sunuyor. İçsel potansiyelini keşfetme ve çevrendekilere ilham verme fırsatın var. Bugün sahnede ışıkların senin üstünde olduğunu hissedebilirsin; bu durumu avantaja çevirip yeteneklerini sergilemeyi unutma. Duygusal bağların derinleşeceği, samimi paylaşımlar yapacağın anlar yaşanabilir. Kalbinin sesini dinle, içindeki sevgi ve şefkati ortaya çıkarmaktan çekinme. Gün boyunca karşına çıkacak fırsatlar, kendini ifade etme isteğine hitap edecek. Biraz risk almanın, seni daha da güçlendirip özgüvenini artırabileceğini bil. Hem arkadaşlık ilişkilerin hem de romantik bağların alevlenebilir, bu yüzden duygularını açıkça ifade etmekten kaçma. Gale Anayachah'ın gizli anlamını bulabilirsin, derinliklere inmeyi dene.
Analitik düşünce yeteneğin ve detaylara gösterdiğin özen, bugün seni birçok alanda ön plana çıkaracak. İşle ilgili yeni fırsatlara odaklanabilir, projelerini daha da ileriye taşımak için stratejik adımlar atabilirsin. İletişim becerilerinle çevrendeki insanlarla uyum sağlaman kolaylaşıyor; bu dönemde grup çalışmalarında aktif rol alabilirsin. Kendine olan güvenin artacak ve bu, arkadaşlarınla olan ilişkilerini daha samimi bir boyuta taşıyacak. Sağlık konularına yönelik duyarlılığın, sağlıklı alışkanlıklar geliştirmek için motivasyon kaynağın olabilir. Aceleci olmaktan kaçın, adım adım ilerlemek en iyi yol. Bugün, öz disiplin ve dikkat ile başarılarını artırabilirsin.
Bugün, kendinizi sosyal ortamlarda oldukça çekici ve etkileyici hissedeceksiniz. İletişim becerileriniz ön plana çıkacak ve etrafınızdaki insanlarla olan ilişkilerinizde samimiyetin getirdiği sıcak bir bağ kurabileceksiniz. Duygusal denge arayışında olsanız da, bazı kararlar almanız gereken konular gündeme gelebilir. İçsel huzurunuzu korumak için cesur adımlar atmanızda fayda var. Sanatsal yeteneklerinizin sergileneceği bir fırsat karşınıza çıkabilir; bunu değerlendirmek için cesaretlendiğinizde gerçekten büyük başarılar elde edebilirsiniz. Yeni arkadaşlıklar ve bağlantılar kurmak için harika bir zaman. Ancak, dikkatli olmanız gereken durumlar da mevcut; başkalarının ihtiyaçlarına saygı gösterirken kendi sınırlarınızı korumanız önemli. Bugün içsel motivasyonunuzu beslemek için kendinize zaman ayırmak iyi gelecek. Sevdiklerinizle geçireceğiniz zaman, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek. Unutmayın, denge her şeydir; ruhunuzun ve bedeninizin ihtiyaçlarına karşı duyarlı olmak sizi daha da güçlendirecek.
Derin hisler ve tutkunun etkisi altında hissediyorsun. En içteki duygularını açığa çıkarmanın tam zamanı. İlişkilerinde samimiyet ve açıklık ön planda olacak, bu nedenle içindeki karanlıkları paylaşmaktan çekinmemelisin. İş yaşamında stratejik düşünmeye ve gizliliği korumaya özen göstermelisin; aceleci davranmak, planlarının sarsılmasına neden olabilir. Sağlık konularında, ruhsal dengeyi sağlamak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri yapmanın faydasını göreceksin. İçsel dönüşüm sürecinde yeni buluşlara açık ol, kararlılığın seni ileri taşıyacak. Alacağın kararlar, seni köklü değişimlere götürebilir. Hayatın dengeyi bulma açısından sana sunduğu fırsatları değerlendir, yeni bir sayfa açmanın eşiğindesin.
Yeni deneyimlere açık, özgür ruhlu bir zaman dilimindesin. Maceralar, seni çeken heyecanlı fırsatlar kapını çalabilir. Hedeflerine ulaşma arzusunun yanı sıra, yaşamın tadını çıkarmayı da unutma. Sosyal ilişkilerde iletişim becerilerin ön planda, bu sayede yeni bağlantılar kurabilirsin. Seyahat etme isteğin artabilir; yeni yerler keşfetmek seni canlandıracak. İçsel olarak huzur arayışındasın, bu da ruhsal olarak daha derin bir değerlendirme yapmanı sağlıyor. Kendini ifade ederken cömert olman, çevrendekiler üzerinde derin bir etki bırakabilir. Eğitim veya bilgi edinimi konusunda aniden bir ilgi duyabilirsin; ilgini çeken konulara yönelmek, zihin açıcı bir süreç başlatabilir. Unutma, özgürlük senin doğal içgüdün; bu dönemi kendi özgürlüğünü pekiştirmek için kullanabilirsin.
Bugün kararlılığın ve disiplinin ön planda. Hayatındaki hedeflere ulaşmak için gereken azmi göstereceğin bir dönemdesin. Bu tutumun çevrendekilerin dikkatini çekecek ve takdirlerini kazanmanı sağlayacak. İş yerinde sorumluluk almak için doğru zaman. Bir projede liderlik yapma ya da ekibin yönlendirilmesinde etkin rol oynama fırsatın var. Duygusal ilişkilerde ise açık iletişim önem kazanacak; hislerini ifade etmekte tereddüt etmemelisin. Kişisel gelişimin için atacağın adımlar, içsel huzurunu artıracak. Sağlık açısından, düzenli bir yaşam tarzı benimsemeye yönelik atılımlar yapabilirsin; kendine özen gösterme zamanı. Zihnin ve bedenin arasındaki dengeyi sağlamaya çalış. Unutma, kararlı adımların seni hedeflerine daha da yaklaştıracak.
Bugün, kişisel hedeflerine ulaşma konusunda farklı bir bakış açısı kazanabilirsin. Yeniliklere açık olman, seni sıradan olana olan bağlılığından kurtarabilir. Sosyal çevrende, yaratıcı fikirleri ve özgün yaklaşımlarıyla dikkat çekebilirsin. Bu, başkalarıyla olan etkileşimlerinde yenilikçi bir atmosfer yaratır. Duygusal olarak, aradığın derinliğe ulaşmak için farklı ilişkilere yönelebilir, insanlarla daha samimi ve açık bir iletişim kurabilirsin. Sadece kendin için değil, başkaları için de ilham kaynağı olabileceğin bir gün. Kendine güven, sana sunulan fırsatları değerlendir ve duygu dünyanı keşfetmeye açık ol. Hedeflerine giden yolda ilerlemek için, geçmişi geride bırakma cesaretini göster. Kendi özgürlüğünü hisset.
Hayal gücün bugün oldukça güçlü bir şekilde etkileyici bir şekilde açığa çıkacak. İçsel dünyana dalma arzun artarken, sezgilerin seni doğru yönlendirecek. Sanat, müzik veya herhangi bir yaratıcı uğraş için mükemmel bir zaman. Duygusal derinliklerinle başkalarına ilham verebilir, empati yeteneğinle çevrendeki insanların kalplerine dokunabilirsin. Ancak, gerçeklikle hayal arasındaki ince çizgide kaybolmamaya dikkat etmelisin; hayal etmeye istekli ol, ama ayaklarının yere basmasını sağla. İlişkilerde daha fazla anlayış ve compassion geliştirmek, aradığın tatmini getiriyor. Yeni ruhsal yollar keşfetmeye de açık ol; meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi aktiviteler ruhunu yenileyebilir ve ruhsal dinginlik katabilir. Kendine nazik ol, duygularını yaşamanın önemini unutma.