1
Son albümü “Elli Buçuk” vesilesiyle bir araya geldiğimiz Bülent Ortaçgil elinin altında hep suyunu tutuyor. “Miktarını ölçerek içiyorum, tek böbreğim var çünkü” diyor ve gülüyor. Hayat onu artık yormuyor diye düşünüyorsunuz ama sonra öyle bir şey söylüyor ki, en az herkes kadar endişeli olduğunu anlıyorsunuz Türkiye için. Elli küsur yıl içinde kuşaklar arası bir saygınlığa ulaşmış, bugün verdiği konserlerde en çok gençleri gördüğüne sevinen ve müzisyenliği kadar şairliğe de vurgu yapan bir sanatçı var karşımızda.
Soracak şey çok ama yer kısıtlı elbette, hemen başlamak gerek…
Bu son çıkan “Elli Buçuk” adlı albümünüz ellinci sanat yılınızı kutlamak için kaydedildi ama aslında elli yılın öncesi de var. Zaten Bu albümde de bunu görüyoruz, 1970 öncesi kayıtlar ile son yaptığınız kayıtları içeriyor sadece. Kariyerinizin iki ucunu mühürlemişsiniz sanki.
Ben şunu istedim açıkçası, yani sayısal olarak net elli değil belki ama, elli yılı tanımlarken, son yazdığım şarkıları 50 olarak düşündük… Bunun başlangıç noktasıysa 1969’da kaydedilmiş, Ümit Tunçağ’ın İzmir Radyosu’nda kaydettiği, ilk örneklerini verdiğim, yani ilk o zaman gitar çalmaya başlamışım, şarkılar yazıyorum ve bunlar ilk örnekler. Bu ilk örnekleri daha sonraki yıllarda, 70‘lerde, bazılarını aldım albüme. “Benimle Oynar mısın” albümünü yaparken 20’ye yakın şarkım vardı zaten, bir 15 kadar da İngilizce şarkım vardı, o zamanlar yazmışım hepsini.
O albümdeki en son şarkıdır “Benimle Oynar mısın” ve diğer şarkılardan bazıları oraya girmiş, bazıları girmemiş, seçmemişim yani. Demek ki yayınlamaya değer bulmadım, ya acemilik gördüm, ya söz dünyası çok başkaydı, ben o anda öyle değildim, ama “Benimle Oynar mısın” nasıl 74’ü güttüyse, “Elli” adlı şarkı da son ürünü güttü, yani bana o albümü yazdıran ana itici şarkı oldu.
Çok güzel bir şarkı…
Bir espri yaptım orada da, onca yıl geçti, hala oynuyor muyuz, diyerekten… Ve o espri de bir sudoku çözer gibi, bir bulmaca çözer gibi, o elli yıl süresince yaptığım şarkıların isimleriyle yeni bir metin yarattım. Bambaşka bir anlamda, onlarla oynaşmak istedim, ahbaplık kurmak istedim. O şarkı ama çok heyecanlandırdı beni, bütün bu albümü yazmamın nedeni o zaten.
Bu arada bir de sergi açılacak yanılmıyorsam…
Evet, Emre Senan küratörlüğünü yapıyor. O sergi için belge toplarken şimdiye kadar bende birikmiş fotoğraflar, basında çıkmış toplayabildiğim yazılar, hayran mektupları, vesaire vesaire… Yurt dışında verdiğimiz konserlerin fotoğrafları, belgeleri… Bütün her şeyi taradık yeniden, dijital ortama da aktarıldı, orada gördüm ki çok büyük eksiğimiz var.
Size hep ‘kent ozanı’ deniyor, hoşunuza gidiyor mu bu?
Evet, öyle deniyor… Benim Alman bir menajerim vardı, şimdi öldü ne yazık ki, o beni Almanya’daki festivallerde çok çaldırıyordu ve oradaki afişte kullandığı sözcük bugüne kadar beni en çok temsil eden sözel tabir olmuştur; bana ‘Song Poet’ diyordu, şarkı şairi yani. O tabir benim daha çok hoşuma gidiyor, hem müzisyenliği hem şairliği içeriyor, ki öyle, yazarken şiiri düşünürüm hep…
Yeni şarkılarınızdan “Hangisi Hayat” sizin o felsefi yanınızı öne çıkarıyor; “Ya hep buz, ya hep ateş”…
Evet, o şarkı işte bizim son zamanlardaki Türkiye’yi tanımlıyor sanki.. Yani ya osun, ya busun… ya siyahsın, ya beyazsın… Ama ben hayatı öyle görmüyorum. Ya siyah, ya beyaz değilsin arkadaş, kimi zaman siyahsın, kimi zaman beyazsın, kimi zamanda yoğun grilersin.
O zaman şarkıdaki soruyu da soralım, halat mı pamuk ipliği mi hayat?
Bilmem… (gülüyor) Yanıtını bilsem o soruyu sormam. Ama hissiyat olarak pamuk ipliği tabii ki, gençken daha çok halata benziyor ama yaşlandıkça pamuk ipliği olduğunu görüyorsun… (kahkahalar)
Mahmut Çınar ile yaptığınız nehir söyleşide kitlesel eylemleri anlamsız bulduğunuzu söylemişsiniz. Biz sizin politik duruşunuzu, şarkılarınızdaki mesajları biliyoruz ama örneğin Gezi Direnişi gibi bir kitlesel eylemi de anlamsız mı bulmuştunuz?
Hayır, hayır, asla öyle bulmuyorum. Sadece Gezi eylemleri sırasında ben İstanbul’da değildim, Bozburun’daydım ve Gezi olaylarının gerçekten genç, itiraz eden, ama o itirazını hangi mecraya sokacağını bilmeyen ama son derece samimi bir olaylar dizisi olarak gördüm. İlk defa insanlar bu iktidara “Dur hemşerim” dedikleri için, bunu gençler dediği için, hiçbir politik angajmanı olmadan dedikleri için, tabii ki değerliydi. Ama dikkatinizi çekerim, benim gençliğimde insanlar kendini ifade etmek için, bir şeyleri protesto etmek için sokaklarda yürürdü, bu suç değildi ve insanlar da bunu yapabilecek yüreğe sahipti. Şimdi Türkiye öyle bir Türkiye değil. Bunu hissetmek çok acı veriyor insana. Daha ne yapılsın ki bize, ‘dur hemşerim’ diyebilelim?
Muhalefetin son dönemdeki çabalarını nasıl buluyorsunuz?
Yani çok konuşuyorlar, ‘dünyayı yıkarız’ falan diyorlar ama dünyayı yıkacak adamın tavrı böyle olmamalı herhalde. Endişe ediyorum açıkçası. Tabii ki politik olarak bu ortamın değişmesini istiyorum, çünkü bu ortamın değişmemesini istemek gerizekalılıkla eşdeğer bir şey. Yalnız, dediğim gibi, Türkiye’de insanlar sessiz kalmaya çok alışmışlar ve Türkiye’deki insanlar çok bölünmüşler, yani kulaklarımız karşı tarafa kapalı. Ekonomi falan berbat evet, ama adam bildiği halde sesini çıkarmıyor, kabullenecek çünkü, ondan korkuyorum.
Sürekli konser iptalleri olmaya başladı, festivaller iptal ediliyor.
Yani birader şimdi, 12’de keseceksiniz müziği diyor, peki diyoruz… Çok itaatkar bir toplumuz. Biliyorum korkuyoruz hep beraber, korkmakta da haklıyız ama şimdi giderek seçim güvenliği de tehlikeye girmeye başladı. Bayağı endişeli olmalıyız yani. Türkiye’nin ekonomis çöküyor diye bütün oylar muhalefete gidecek diye birşey yok.
“Sen” albümünüz çıkalı 11-12 yıl oldu neredeyse. Neden bu kadar ara verdiniz?
İnsan bir doygunluğa ulaşıyor bir yerden sonra. Bir de kendini tekrarlamaktan da kaçınmak istiyor. Ben popüler bir sanatçı değilim… Popülerden kastım şu, benim ve benim taşıdığım tivari dünya benden o ticareti beklemiyor. Yani ‘Bülent bir plak yapsın da, onu satalım’ falan demiyor kimse. O yüzden ne zaman yaparsam o zaman yapıyorum. Kendimi şarkı yazmak zorunda hissetmiyorum. Örneğin batıdaki bu endüstrinin parçası olan insanlar öyle olmak zorunda aslında. Belli bir tüketim var. bende öyle bir talep olmadığı için, ben de bu talebin bana düşen keyfini bol bol çıkardım.
Sahne çalışmalarınız daha yoğun ama…
Son yıllarda öyle. Bunu hep söylüyorum, “Benimle Oynar mısın” 2000 adet sattı, plak olarak. Ama sonra bu 2000 plak ondan ona, elden ele, underground bir iletişim ağı kullanarak hiçbir zaman itilmeden, kuşaklar arası bir yaygınlığa ulaştı.
Ben ucundan da olsa Çekirdek sanat merkezi’ne yetiştim. Çok güzel bir ruh vardı orada, değil mi?
Çok… Fikret’in (Kızılok) kurduğu çok özel bir mantıktı, son derece de başarılı oldu. Çünkü Çekirdek’te, kendini başka yerde yayınlama imkanı bulamayan insanlar, orada, çok küçük bir meclis te olsa, çalıyorlardı, icra ediyorlardı ve onun kendi çapında bir dağıtım ağı da vardı. Tabii işin teknolojisi çok gelişmiş değildi, büyük bir yatırım neticesinde kurulmuş bir yer değildi, biraz arkadaş meclisi gibiydi. Ama ne olursa olsun orada bir sürü deneyler yapıldı, bir sürü insan geldi çaldı… Ben de dahil oldum, çünkü desteklenmesi gerektiğini hissettim. Ama bu fikrin babası Fikret’ti.
Oradaki kayıtlar yeniden yayınlanamaz mı peki?
Valla şöyle bir şey var, müzisyenler, teknoloji geliştikçe kötü şartlarda yapılmış kayıtları dinlemekten bir süre sonra rahatsızlık duymaya başlıyorlar, çünkü çok daha iyi bir şekilde yapılabilir, dinlenebilir. Çekirdek’in devam edememesinin nedenlerinden biridir o zaten. O teknolojiyle kaydedilmiş şeyler kitlesel olarak dağıtıma sunulduğu zaman müzisyenler ‘Bi dakka bakalım’ dediler… Çekirdek’in bitmesinin bir başka sebebi de telif hakları meselesidir. Yani Çekirdek’te her hafta bir konser oluyordu ve o konserlerin kaydını yayınlamak bir kadro işi, para işi, bürokrasi işi… Bunun üstesinden gelemezdik zaten.
Şarkılarınızı dinlerken iki farklı Ortaçgil görüyoruz sanki. Biri son derece romantik bir Ortaçgil, bir de neredeyse felsefi denebilecek, rasyonel bir Ortaçgil… Katılır mısınız bu tespite? Sizin hayatınızda hep var mı bu ikilik?
Tabii… İkiliksiz, çelişkisiz hiçbir şey olmuyor. Benim hayatımda çok öyle şey var; uzun yıllar mühendislik mi yapacağım, müzisyen mi olacağım çelişkisi var. İşte orada mı yaşayacağım, burada mı yaşayacağım…? Hayattan rahatsız olmalar var, boşanmalar, ayrılıklar var…Bende de çok akılla yazılmış, eleştirel şeyler vardır, yani toplum eleştirisi, ahlak eleştirisi…
Çok hınzırca yazılmış, normal gibi tınlayan şarkılar vardır, o gelenek birazcık Fikret’ten de bana geçmiştir, tabii Fikret onun çok daha sert ve koyu stiline sahip birisiydi. Mesela onun “Şarkıdaki Maymun” diye gümmm diye söylediği şeyi ben asla öyle söylemem, “Pencere Önü Çiçeği” diye söylerim. Bir de tabii son derece aşk içindeyken yazılmış şarkılar da vardır, özeldir ama o özelliği herkes yaşadığı için genel olmuştur.
Bugün enerjin yüksek, ancak bu enerjiyi yönlendirmek önem taşıyor. Kararlılık ve cesaretinle yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin. Ancak aceleci davranmaktan kaçınmalısın; düşünmeden atılacağın adımlar varsa, bunlar geri tepebilir. İletişim kurma becerilerinle çevrendekileri etkileyebilirsin. Özellikle iş ilişkilerinde yaratıcı fikirlerinle dikkat çekmeye hazır ol. Aşk hayatında ise samimiyet ve içtenlik ön planda; duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Sağlığına ise biraz daha özen göstererek ve stresle başa çıkararak yaklaşmalısın. Unutma ki, her yeni gün bir fırsat sunar.
Bugün kendinizi huzurlu ve dengeli hissetmek için kişisel alanınıza ihtiyaç duyabilirsiniz. Kendinize zaman ayırmak, stresli durumlardan uzaklaşmak için bir fırsat sunuyor. İşle ilgili konularda kararlı ve disiplinli bir yaklaşım sergilemek, başarılarınızı artırabilir. Maddi konulara yönelik alım-satım kararlarında sade ve net olmanız, gereksiz harcamalardan kaçınmanıza yardımcı olabilir. İletişimde açık ve dürüst olmak, hem kişisel hem de profesyonel ilişkilerinizi güçlendirecek. Sevdiklerinizle geçireceğiniz zaman, ruh halinizi canlandıracak ve sizi daha da motive edecek. Güzellik ve estetikle ilgilenmek için harika bir gün; belki bir hobi edinebilir veya var olan ilginizi derinleştirebilirsiniz. Sonuç olarak, kendinizi yeniden tazelemek ve içsel huzurunuzu bulmak için ideal bir dönemdesiniz.
Bugün zihin pınarların akacak; entelektüel merakların peşinden sürüklenebilirsin. Sosyal ilişkilerde, beklenmedik anlık sürprizler ve ilginç sohbetler yaşayabilirsin. Kendini ifade etme yeteneğin yüksek olacak, başkalarını etkilemek için mükemmel bir zaman dilimi. Ancak dikkat, bazı konularda yüzeysel kalmamaya özen göstermelisin. Dolayısıyla, derinlemesine düşünmek ve anlamak için zamanı kullanmak faydalı olabilir. Kendi düşüncelerinde netlik ararken, başkalarının fikirlerine de açık olman çok önemli. Duygusal gezintiler yapmak, seni daha da derinlemesine düşünmeye yönlendirebilir. İletişim becerilerin, birçok kapıyı açacak; toplantılarda veya sosyal etkinliklerde kendine güvenle yer alabilirsin. Sezgilerin, seni doğru yolda yönlendirecek ve kararsız kaldığın alanlarda, içsel sesine kulak vermeni gerektirebilir. Bugün, yeni bağlantılar kurmak ve eski dostlarla buluşmak için mükemmel bir gün. Yeni bir hobi edinebilir veya bilgi dağarcığını genişletecek aktiviteler peşine düşebilirsin.
Duygular derinlemesine yüzeye çıkarken, içsel bir gözle bakmakta fayda var. Ailevi konular gündemin önemli bir parçası olacak; özellikle sevdiklerinizle olan ilişkilerinizi yeniden değerlendirmek isteyebilirsiniz. Geçmişte yaşananları yeniden düşünmek, sizi daha sağlam adımlar atmaya yönlendirebilir. Arkadaşlarınızdan ya da sosyal çevrenizden alacağınız destek, kaygılarınızı hafifletecek. Bugün, içsel dengelerinizi bulmak için kendinize zaman ayırmayı unutmayın. Duygusal hassasiyetleriniz artabilir; bu nedenle çevrenizdeki insanlarla iletişiminizi dikkatli kurmalısınız. Kendi ihtiyaçlarınıza öncelik vermek, kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olacak. Unutmayın, içsel huzurunuzu bulduğunuzda dış dünyadaki sorunlarla daha kolay baş edebilir ve olumlu bir enerji yayabilirsiniz. İş konusunda yaratıcı fikirler üretmekte zorluk çekebilirken, bu durumun geçici olduğunu bilmelisiniz. Zamanla yollar açılacak ve düşündüğünüz projeleri hayata geçirme imkanı bulacaksınız. Kalbinizin sesini dinleyerek adım atmaktan çekinmeyin, bu gün size yeni ufuklar açabilir.
Bugün içindeki cesareti ve yaratıcılığı dışa vurma fırsatını bulacaksın. Kalabalıklar içinde parlayacak, dikkatleri üzerine çekeceksin. Kendine güvenin artarken, liderlik vasıfların ön plana çıkacak. Ancak, aşırı gururlu davranışlardan kaçınmalısın; çünkü çevrendekilerle olan ilişkilerin zedelenebilir. Esnek olmayı öğrenmeli, başkalarının fikirlerine de kulak vermelisin. İçsel dünyanda yaşadığın dalgalanmalar, seni derin düşüncelere itebilir; ancak bunu pozitif bir ivmeye dönüştürme şansın var. Gözlerinde parıldayan bir ışıltıyla, yeni projelere atılmak için uygun bir zaman. Aşk hayatında, samimiyet ve sıcaklık ön planda; duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Kendine inan ve içindeki ışığı dışarıya yansıt.
Detaylara olan düşkünlüğün bugün seni yeni bir projeye yönlendirebilir. Yeniliklerden çekinmemen gereken bir dönemdesin; cesaretini toplayarak değişime açık olmalısın. İş yerinde bir takım arkadaşınla olan iletişimin, belirli bir sorunun üstesinden gelmene yardımcı olabilir. Eleştirilerin yapıcı bir dil kullanarak dile getirilmesi önem kazanıyor; dolayısıyla iletişiminizi dikkatle yönlendirmekte fayda var.Kendine olan güvenin artarken, çevrendeki insanlara da ilham verebilirsin. Sağlığınla ilgili attığın adımlar, sana hem fiziksel hem de zihinsel dinginlik getirecek. Günün ilerleyen saatlerinde huzur arayışında olabilirsin; doğada vakit geçirmek, meditasyon yapmak veya sevdiklerinle keyifli anlar yaşamak sana iyi gelecektir. İçindeki mükemmelliyetçilik duygusunun, seni yavaşlatmasına izin verme; aksine, daha pratik çözümler üreterek ilerlemek için fırsat yarat.
Sosyal ilişkilerin ve arkadaşlıkların öne çıktığı bir gün. İnsanlarla olan etkileşimlerinizi derinleştirmenin tam zamanı. Yeni bağlantılar kurmak ya da var olan ilişkileri güçlendirmek için fırsatlar karşınıza çıkabilir. Duygusal denge arayışında olduğunuzu hissedebilirsiniz, bu nedenle içsel huzuru sağlamak adına meditasyon ya da doğa yürüyüşü gibi aktiviteler yararlı olacaktır. Estetik ve sanatla ilgili konular ilginizi çekebilir; bu sayede yaratıcılığınızı besleyebilir ve kendinizi ifade etme yolları bulabilirsiniz. Karar verme süreçlerinde başkalarının görüşlerine açık olmak, önemli bir bakış açısı kazanmanıza yardımcı olabilir. Unutmayın, hayata karşı gösterdiğiniz zarafet ve anlayış, çevrenize ilham verebilir.
Derin duyguların ve sezgilerin ön planda olduğu bir dönemdesin. Gizemli bir çekim gücün var ve çevrendeki insanlar üzerinde etkileyici bir aura yayabilirsin. İçsel düşüncelerin, sana önemli içgörüler kazandırabilir. Ani duygusal dalgalanmalar yaşayabileceğin için, bu süreçte hislerini iyi dengelemen faydalı olacak. İlişkiler açısından samimi ve derin bağlar kurma fırsatı bulabilirsin; bu, yeni insanlarla tanışma ya da mevcut ilişkilerini derinleştirme zamanıdır. Ancak, karamsar düşünceler seni zorlayabilir. Kendine karşı nazik olmalı ve pozitif düşünmelisin. İş yerinde ise, gizli kalmış yeteneklerini ortaya koyman gerekecek. Gücünün ve tutkunun seni destekleyeceği bir gün. Yeni projeler ya da hedefler belirleyerek enerjini bu alanlarda harcamak, ilerlemeni hızlandırabilir. Sadece dışa dönük olmalı ve içsel sesini dinlemelisin. Kendine güven, her şeyin başlangıcını oluşturacak.
Bugün enerjin oldukça yüksek; yeni deneyimlere açık olabilirsin. Sosyal ortamlarda parlaman, dikkatlerin üzerinde toplanmasını sağlayacak. Seyahat planları veya macera arayışı içindeysen, bu süreçte bırak bakalım hayat seni nereye götürecek. İş veya eğitim alanında yenilikçi fikirlerinle dikkat çekebilirsin; sunum veya grup çalışmalarında liderlik vasfını ortaya koyabilirsin.Aşk açısından heyecan verici bir gün seni bekliyor. Bu, yeni bir ilişkiye başlamanın ya da mevcut ilişkinin derinleşmesinin tam zamanı. Karşı tarafı etkilemek için içten ve samimi davran; bu, kalbindeki tutkuları açığa çıkartmana yardımcı olacak. Finansal durumunda ani değişiklikler olabilir; fırsatları değerlendirmek için biraz cesaretlenmelisin. Harcama alışkanlıkların üzerinde düşünmek, bugünden yarına sağlıklı bir bütçe oluşturmanı kolaylaştırabilir.Kendine zaman ayırmayı unutmamalısın. Kısa bir yürüyüş veya meditasyon, zihin ve beden sağlığın için mükemmel bir denge oluşturabilir. Yıldızların konumu, seni derin düşüncelere itebilir; sezgilerine güvenmeyi unutma. Duygusal zekanı kullanarak, çevrendekilerle olan ilişkilerini güçlendirebilirsin.
Bugün, sorumluluklarına karşı duyduğun bağlılık daha da güçleniyor. İş yerindeki projeler üzerinde çalışırken, disiplin ve kararlılıkla ilerlemenin faydalarını hissedeceksin. Ancak, başkalarının fikirlerine de açık olmak, senin için yeni bakış açıları kazandırabilir. İletişim becerilerinle, ekip arkadaşlarınla uyum içinde çalışmak seni daha da ileri taşıyabilir. Aşk hayatında ise samimiyet ve güven ön planda. Partnerinle olan bağını kuvvetlendirecek küçük sürprizler yapabilirsin. Duygusal olarak derinleşme arzusu içinde olduğun bu dönemde, hislerini açıkça ifade etmekten çekinme. Kendi içsel huzurunu sağlamak için gözden geçirmelerin, kendini yeniden şekillendirmeni sağlayabilir. Sağlık açısından, fiziksel aktivitelerde bulunmak ve doğayla bağ kurmak için uygun bir gün. Bedenine ve ruhuna iyi gelecek aktivitelerle stresini azaltabilirsin. Bugün, kararlılığını ve azmini karşılaştığın her alanda sergilemek için sebat et. Geleceğe yönelik hedeflerine bir adım daha yaklaşma fırsatını değerlendirmeyi unutma.
Bağımsızlık ve yenilik arayışında keyifli bir gün. Farklı düşüncelerin ve yenilikçi yaklaşımların altında içsel huzurunuzu bulabilirsiniz. Sosyal çevrenizle derin bağlantılar kurma fırsatları doğacak; bu, sizi heyecanlandıracak ve yeniliklere açık hale getirecek. Amaçlarınıza ulaşmak için yaratıcı çözümler üretebilir, aynı zamanda başkalarına ilham verebilirsiniz. Duygusal olarak da denge arayışında olabilir, içsel çatışmalardan uzak durarak huzurlu bir alan yaratmaya özen gösterin. Bugün, sınırlarınızı genişletme ve özgürlüğünüzü belirleme çabalarınız pekişebilir. Unutmayın ki, yaratıcı düşünce ve bağımsızlık, sizi gelecekte daha da ileri taşıyacak.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda yolculuk yaparak, kendini tanıma fırsatı bulacaksın. Yaratıcılığın artarken, sanatsal projelere odaklanmak için elverişli bir zaman. Hayal gücünün sınırlarını zorlayarak, çevrendekilere ilham verecek fikirler geliştirmek mümkün. İlişkilerinde ise empati ve anlayış ön planda; sevdiklerinle kuracağın duygusal bağlar, aranızdaki ilişkiyi güçlendirecek. Ancak, karamsar düşüncelerin gününü olumsuz etkileyebilir. Zihnindeki olumsuz düşünceleri bir kenara bırakmalı ve olumlu yönlere odaklanmalısın. Kendini ifade etme biçimin, başkalarının gözünde farklı bir ışık yaymana neden olacak. Bugün, hayatındaki değişimlerin köklü olmasını sağlayacak adımlar atabilirsin. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu bulmak, ruhunu beslemek için önem taşıyor.
