1
Son albümü “Elli Buçuk” vesilesiyle bir araya geldiğimiz Bülent Ortaçgil elinin altında hep suyunu tutuyor. “Miktarını ölçerek içiyorum, tek böbreğim var çünkü” diyor ve gülüyor. Hayat onu artık yormuyor diye düşünüyorsunuz ama sonra öyle bir şey söylüyor ki, en az herkes kadar endişeli olduğunu anlıyorsunuz Türkiye için. Elli küsur yıl içinde kuşaklar arası bir saygınlığa ulaşmış, bugün verdiği konserlerde en çok gençleri gördüğüne sevinen ve müzisyenliği kadar şairliğe de vurgu yapan bir sanatçı var karşımızda.
Soracak şey çok ama yer kısıtlı elbette, hemen başlamak gerek…
Bu son çıkan “Elli Buçuk” adlı albümünüz ellinci sanat yılınızı kutlamak için kaydedildi ama aslında elli yılın öncesi de var. Zaten Bu albümde de bunu görüyoruz, 1970 öncesi kayıtlar ile son yaptığınız kayıtları içeriyor sadece. Kariyerinizin iki ucunu mühürlemişsiniz sanki.
Ben şunu istedim açıkçası, yani sayısal olarak net elli değil belki ama, elli yılı tanımlarken, son yazdığım şarkıları 50 olarak düşündük… Bunun başlangıç noktasıysa 1969’da kaydedilmiş, Ümit Tunçağ’ın İzmir Radyosu’nda kaydettiği, ilk örneklerini verdiğim, yani ilk o zaman gitar çalmaya başlamışım, şarkılar yazıyorum ve bunlar ilk örnekler. Bu ilk örnekleri daha sonraki yıllarda, 70‘lerde, bazılarını aldım albüme. “Benimle Oynar mısın” albümünü yaparken 20’ye yakın şarkım vardı zaten, bir 15 kadar da İngilizce şarkım vardı, o zamanlar yazmışım hepsini.
O albümdeki en son şarkıdır “Benimle Oynar mısın” ve diğer şarkılardan bazıları oraya girmiş, bazıları girmemiş, seçmemişim yani. Demek ki yayınlamaya değer bulmadım, ya acemilik gördüm, ya söz dünyası çok başkaydı, ben o anda öyle değildim, ama “Benimle Oynar mısın” nasıl 74’ü güttüyse, “Elli” adlı şarkı da son ürünü güttü, yani bana o albümü yazdıran ana itici şarkı oldu.
Çok güzel bir şarkı…
Bir espri yaptım orada da, onca yıl geçti, hala oynuyor muyuz, diyerekten… Ve o espri de bir sudoku çözer gibi, bir bulmaca çözer gibi, o elli yıl süresince yaptığım şarkıların isimleriyle yeni bir metin yarattım. Bambaşka bir anlamda, onlarla oynaşmak istedim, ahbaplık kurmak istedim. O şarkı ama çok heyecanlandırdı beni, bütün bu albümü yazmamın nedeni o zaten.
Bu arada bir de sergi açılacak yanılmıyorsam…
Evet, Emre Senan küratörlüğünü yapıyor. O sergi için belge toplarken şimdiye kadar bende birikmiş fotoğraflar, basında çıkmış toplayabildiğim yazılar, hayran mektupları, vesaire vesaire… Yurt dışında verdiğimiz konserlerin fotoğrafları, belgeleri… Bütün her şeyi taradık yeniden, dijital ortama da aktarıldı, orada gördüm ki çok büyük eksiğimiz var.
Size hep ‘kent ozanı’ deniyor, hoşunuza gidiyor mu bu?
Evet, öyle deniyor… Benim Alman bir menajerim vardı, şimdi öldü ne yazık ki, o beni Almanya’daki festivallerde çok çaldırıyordu ve oradaki afişte kullandığı sözcük bugüne kadar beni en çok temsil eden sözel tabir olmuştur; bana ‘Song Poet’ diyordu, şarkı şairi yani. O tabir benim daha çok hoşuma gidiyor, hem müzisyenliği hem şairliği içeriyor, ki öyle, yazarken şiiri düşünürüm hep…
Yeni şarkılarınızdan “Hangisi Hayat” sizin o felsefi yanınızı öne çıkarıyor; “Ya hep buz, ya hep ateş”…
Evet, o şarkı işte bizim son zamanlardaki Türkiye’yi tanımlıyor sanki.. Yani ya osun, ya busun… ya siyahsın, ya beyazsın… Ama ben hayatı öyle görmüyorum. Ya siyah, ya beyaz değilsin arkadaş, kimi zaman siyahsın, kimi zaman beyazsın, kimi zamanda yoğun grilersin.
O zaman şarkıdaki soruyu da soralım, halat mı pamuk ipliği mi hayat?
Bilmem… (gülüyor) Yanıtını bilsem o soruyu sormam. Ama hissiyat olarak pamuk ipliği tabii ki, gençken daha çok halata benziyor ama yaşlandıkça pamuk ipliği olduğunu görüyorsun… (kahkahalar)
Mahmut Çınar ile yaptığınız nehir söyleşide kitlesel eylemleri anlamsız bulduğunuzu söylemişsiniz. Biz sizin politik duruşunuzu, şarkılarınızdaki mesajları biliyoruz ama örneğin Gezi Direnişi gibi bir kitlesel eylemi de anlamsız mı bulmuştunuz?
Hayır, hayır, asla öyle bulmuyorum. Sadece Gezi eylemleri sırasında ben İstanbul’da değildim, Bozburun’daydım ve Gezi olaylarının gerçekten genç, itiraz eden, ama o itirazını hangi mecraya sokacağını bilmeyen ama son derece samimi bir olaylar dizisi olarak gördüm. İlk defa insanlar bu iktidara “Dur hemşerim” dedikleri için, bunu gençler dediği için, hiçbir politik angajmanı olmadan dedikleri için, tabii ki değerliydi. Ama dikkatinizi çekerim, benim gençliğimde insanlar kendini ifade etmek için, bir şeyleri protesto etmek için sokaklarda yürürdü, bu suç değildi ve insanlar da bunu yapabilecek yüreğe sahipti. Şimdi Türkiye öyle bir Türkiye değil. Bunu hissetmek çok acı veriyor insana. Daha ne yapılsın ki bize, ‘dur hemşerim’ diyebilelim?
Muhalefetin son dönemdeki çabalarını nasıl buluyorsunuz?
Yani çok konuşuyorlar, ‘dünyayı yıkarız’ falan diyorlar ama dünyayı yıkacak adamın tavrı böyle olmamalı herhalde. Endişe ediyorum açıkçası. Tabii ki politik olarak bu ortamın değişmesini istiyorum, çünkü bu ortamın değişmemesini istemek gerizekalılıkla eşdeğer bir şey. Yalnız, dediğim gibi, Türkiye’de insanlar sessiz kalmaya çok alışmışlar ve Türkiye’deki insanlar çok bölünmüşler, yani kulaklarımız karşı tarafa kapalı. Ekonomi falan berbat evet, ama adam bildiği halde sesini çıkarmıyor, kabullenecek çünkü, ondan korkuyorum.
Sürekli konser iptalleri olmaya başladı, festivaller iptal ediliyor.
Yani birader şimdi, 12’de keseceksiniz müziği diyor, peki diyoruz… Çok itaatkar bir toplumuz. Biliyorum korkuyoruz hep beraber, korkmakta da haklıyız ama şimdi giderek seçim güvenliği de tehlikeye girmeye başladı. Bayağı endişeli olmalıyız yani. Türkiye’nin ekonomis çöküyor diye bütün oylar muhalefete gidecek diye birşey yok.
“Sen” albümünüz çıkalı 11-12 yıl oldu neredeyse. Neden bu kadar ara verdiniz?
İnsan bir doygunluğa ulaşıyor bir yerden sonra. Bir de kendini tekrarlamaktan da kaçınmak istiyor. Ben popüler bir sanatçı değilim… Popülerden kastım şu, benim ve benim taşıdığım tivari dünya benden o ticareti beklemiyor. Yani ‘Bülent bir plak yapsın da, onu satalım’ falan demiyor kimse. O yüzden ne zaman yaparsam o zaman yapıyorum. Kendimi şarkı yazmak zorunda hissetmiyorum. Örneğin batıdaki bu endüstrinin parçası olan insanlar öyle olmak zorunda aslında. Belli bir tüketim var. bende öyle bir talep olmadığı için, ben de bu talebin bana düşen keyfini bol bol çıkardım.
Sahne çalışmalarınız daha yoğun ama…
Son yıllarda öyle. Bunu hep söylüyorum, “Benimle Oynar mısın” 2000 adet sattı, plak olarak. Ama sonra bu 2000 plak ondan ona, elden ele, underground bir iletişim ağı kullanarak hiçbir zaman itilmeden, kuşaklar arası bir yaygınlığa ulaştı.
Ben ucundan da olsa Çekirdek sanat merkezi’ne yetiştim. Çok güzel bir ruh vardı orada, değil mi?
Çok… Fikret’in (Kızılok) kurduğu çok özel bir mantıktı, son derece de başarılı oldu. Çünkü Çekirdek’te, kendini başka yerde yayınlama imkanı bulamayan insanlar, orada, çok küçük bir meclis te olsa, çalıyorlardı, icra ediyorlardı ve onun kendi çapında bir dağıtım ağı da vardı. Tabii işin teknolojisi çok gelişmiş değildi, büyük bir yatırım neticesinde kurulmuş bir yer değildi, biraz arkadaş meclisi gibiydi. Ama ne olursa olsun orada bir sürü deneyler yapıldı, bir sürü insan geldi çaldı… Ben de dahil oldum, çünkü desteklenmesi gerektiğini hissettim. Ama bu fikrin babası Fikret’ti.
Oradaki kayıtlar yeniden yayınlanamaz mı peki?
Valla şöyle bir şey var, müzisyenler, teknoloji geliştikçe kötü şartlarda yapılmış kayıtları dinlemekten bir süre sonra rahatsızlık duymaya başlıyorlar, çünkü çok daha iyi bir şekilde yapılabilir, dinlenebilir. Çekirdek’in devam edememesinin nedenlerinden biridir o zaten. O teknolojiyle kaydedilmiş şeyler kitlesel olarak dağıtıma sunulduğu zaman müzisyenler ‘Bi dakka bakalım’ dediler… Çekirdek’in bitmesinin bir başka sebebi de telif hakları meselesidir. Yani Çekirdek’te her hafta bir konser oluyordu ve o konserlerin kaydını yayınlamak bir kadro işi, para işi, bürokrasi işi… Bunun üstesinden gelemezdik zaten.
Şarkılarınızı dinlerken iki farklı Ortaçgil görüyoruz sanki. Biri son derece romantik bir Ortaçgil, bir de neredeyse felsefi denebilecek, rasyonel bir Ortaçgil… Katılır mısınız bu tespite? Sizin hayatınızda hep var mı bu ikilik?
Tabii… İkiliksiz, çelişkisiz hiçbir şey olmuyor. Benim hayatımda çok öyle şey var; uzun yıllar mühendislik mi yapacağım, müzisyen mi olacağım çelişkisi var. İşte orada mı yaşayacağım, burada mı yaşayacağım…? Hayattan rahatsız olmalar var, boşanmalar, ayrılıklar var…Bende de çok akılla yazılmış, eleştirel şeyler vardır, yani toplum eleştirisi, ahlak eleştirisi…
Çok hınzırca yazılmış, normal gibi tınlayan şarkılar vardır, o gelenek birazcık Fikret’ten de bana geçmiştir, tabii Fikret onun çok daha sert ve koyu stiline sahip birisiydi. Mesela onun “Şarkıdaki Maymun” diye gümmm diye söylediği şeyi ben asla öyle söylemem, “Pencere Önü Çiçeği” diye söylerim. Bir de tabii son derece aşk içindeyken yazılmış şarkılar da vardır, özeldir ama o özelliği herkes yaşadığı için genel olmuştur.
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. İçindeki cesareti ve özgüveni duyacaksın. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman dilimi, fırsatlardan vazgeçme. İlişkilerde samimi ve açık ol, iletişim kurmaktan çekinme; diğerleri senin tutkulu ve hareketli ruhunu takdir edecek. Duygusal yoğunluk artıyor, kalbini dinle. Sağlık konularına daha fazla özen göstermen gerekebilir, kendin için bir şeyler yapmayı unutma. Hedeflerine yönelik planlar yaparken daha yaratıcı ve cesur olabileceğini keşfedeceksin. Bugün şans seninle!
Bugün, sabırlı ve kararlı yapınla, önünüze çıkan zorlukları aşma konusunda güçlü bir motivasyon hissedeceksin. Maddi konularda dikkatli olmalı, harcamalarına özen göstermelisin. Yakın ilişkilerde daha fazla anlayış ve empati sergilemek, sevgi bağlarını güçlendirecek. Kendi konfor alanında kalmak isteyebilirsin, ancak yeni deneyimler seni bekliyor. Sanat ve estetikle ilgili bir şeylere yönelmek, ruh halini iyileştirebilir. Doğada zaman geçirmek, zihnini tazelemen için harika bir seçenek olacak. Aşk hayatında ise bir şans görebilirsin, duygusal ifadelerini artırmak için cesur ol. Bu dönem, içsel dengeyi sağlama ve kendine güven artırma zamanı.
Bugün zihninizin dinç olduğu bir dönemdesiniz. Kapsamlı düşünme yeteneğiniz sayesinde karmaşık durumlara pratik çözümler üretebileceksiniz. Sosyal etkileşimlerdeki canlılık, iletişiminizi güçlendiriyor; yeni bağlantılar kurmak için harika fırsatlar var. Ancak, dikkat dağınıklığını önlemek için zaman yönetimine özen göstermeniz gerekebilir. İçsel bir merak duygusu sizi yeni şeyler öğrenmeye yönlendirecek. Bu keşif ruhu, kişisel gelişiminiz için faydalı olacak. Yaratıcılığınızı kullanarak iş veya hobilerde yenilikçi yaklaşımlar benimseyebilirsiniz. Aşk hayatında ise heyecan verici bir sohbet veya sürpriz bir buluşma gündeme gelebilir. Kendinizi açık ifade edin, içtenliğiniz karşı tarafı etkileyecektir. Unutmayın, dinlemek de en az konuşmak kadar önemlidir; karşınızdakilere değer verdiğinizi göstermek, ilişkilerinizi derinleştirebilir.
Duygusal derinliğin ve sezgisel gücün ön planda. Ailevi ilişkilerde sıcak ve destekleyici bir yaklaşım sergilemek isteyeceksin. İçsel dünyanda hissettiğin huzursuzluk, geçmişle yüzleşme fırsatı sunabilir. Yakın çevrendeki insanlardan alacağın destekle, bu süreçleri daha kolay aşabilirsin. Kendini ifade etme biçimin değişkenlik gösterebilir; bu nedenle iletişimde açıklık ve samimiyet önemli olacak. Kendine ait alanında zihinsel olarak yenilenme ihtiyacı hissedebilirsin. Yaratıcılığın, sanatsal veya estetik çalışmalarda kendini gösterebilir. Fakat derinlerde bir yerde, güven arayışın belirebilir. Kendini yenilemek ve yeniden değerlendirmek için harika bir zaman; duygularını dışa vurmak, onları kabullenmek sana büyük fayda sağlayacak. Etrafındakilere olan duyarlılığın, empatik bir tavır sergilemeni sağlayacak. Kızgınlık veya kıskançlık gibi olumsuz duygulara kapılmaktan kaçınmak, huzurunu korumana yardımcı olacaktır. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurun için bunun ne kadar değerli olduğunu fark edeceksin.
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. İçindeki yaratıcılık ateşi, çevrendeki insanlara ilham verebilir. Kendine güvenin tavan yapmışken, bu gücü başkalarıyla paylaşmak için harika bir zaman. Sosyal ortamlarda kendini parlayarak gösterebilir, dikkatleri üzerine çekebilirsin. İletişimde cesur olman, düşündüğünden daha olumlu sonuçlar doğurabilir. Aşk hayatında romantizmin dozunu artırmak isteyebilirsin. Partnerinle birlikte keyifli anlar yaratmak, ilişkinin daha da derinleşmesine katkı sağlayabilir. Eğer henüz birini arıyorsan, sosyal etkinliklerde karşına çıkabilecek biriyle tanışma olasılığın yüksek. Finansal konularda dikkatli olman gerektiğini unutmamalısın. İhtiyaç olmayan harcamalardan kaçınman, ileriki günler için sana kolaylık sağlayacaktır. İçsel huzurunu arttırmak adına, kendine zaman ayırmayı ihmal etme. Bu, hem zihnen hem de ruhen yenilenmeni sağlayacak. Genel olarak, kararlı adımlar atmak için uygun bir dönemdesin. Rüzgarı arkanı alarak hayallerini gerçekleştirmek için cesurca harekete geçebilirsin.
Bugün detaylara olan düşkünlüğün sayesinde çevrendeki belirsizlikleri netleştirebilirsin. İş veya günlük rutin konularında daha analitik düşünmeye yönlendiren bir enerji içinde olacaksın. Planlarını uygulamak için uygun fırsatları değerlendirebilir, organizasyon ve düzenleme konusunda üst düzey başarılar elde edebilirsin. Ayrıca, başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılığın, sosyal ilişkilerinde anlamlı ve samimi bağlar kurmana yardım edecek. Kendine olan güvenin, karşına çıkan zorlukların üstesinden gelmende önemli bir rol oynayacak. Gün içinde birikmiş streslerden kurtulmak için ruhunu besleyecek küçük eylemlere yönelmek, zihnindeki ağır yükleri hafifletmene yardımcı olacaktır.
Bugün, ilişkilerde denge ve uyum arayışın öne çıkıyor. Sosyal hayatın hareketlenebilir, yeni insanlarla tanışmak veya mevcut ilişkilerini derinleştirmek için harika bir zaman. İletişimde zarafet ve diplomasi kullanarak olası anlaşmazlıkları kolayca çözebilirsin. Ancak, kendine dönük bir içsel sorgulama yapmayı da unutma. Duygusal ihtiyaçlarını anlamak ve başkalarıyla paylaşımlarda bulunmak, sana ruhsal bir tatmin sağlayabilir. Estetik anlayışınla sanatsal bir projeye başlaman ya da mevcut bir projeye yeni bir enerji katman mümkün. Bugün, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için açık ol, zira bu süreçte beklemediğin sürprizlerle karşılaşabilirsin. Her şeyin uyum içinde ilerlemesi için, içsel dengenin sağlanmasına odaklan. Kendine ve başkalarına karşı nazik ol, zira bu tutum ilişkilerini güçlendirecek.
Duyguların derinliklerinde bir keşif yapmanın eşiğindesin. İçsel dönüşüm isteği, seni yeni deneyimlere ve ilişkilere yönlendirebilir. Bugün sezgilerin güçleniyor; insanları ve durumları daha iyi anlama fırsatı bulabilirsin. İlişkilerde samimiyet arayışın ön planda olacak, bu nedenle içten sohbetlere kendini açabilirsin. Ancak, sahiplenici tavırların dikkat çekebilir; bu tavrın ilişkilerini zorlayabilir, bu yüzden sınırları iyi belirle. Kendine olan güvenin artıyor; ancak bu durumu kibirle karıştırmamaya dikkat etmelisin. Hayatındaki insanlara daha fazla değer vermek, onların senin için ne kadar önemli olduğunu anlamana yardımcı olacak. Bugün, kendinle barışık olmanın yanı sıra başkalarına karşı daha anlayışlı olmalısın.
İçsel keşifler ve macera arayışının derinleştiği bir dönemdesin. Hayal gücün, seni yeni ufuklara yönlendiriyor; ilham verici fikirlere kapı aralıyor. Sosyal yaşamında güçlü bağlantılar kuracak, yeni insanlarla tanışacak ve farklı bakış açıları ile zenginleşeceksin. Duygusal cesaretin, zorlukların üstesinden gelmende büyük bir rol oynayacak; kararlılığınla hayallerinin peşinden koşabilirsin. İş veya eğitimle ilgili konularda yenilikçi yaklaşımlar sergilemek, sana beklenmedik fırsatlar getirebilir. Etrafındakilerle olan diyalogların, bilgelik dolu fikir alışverişlerine dönüşebilir. Kendini ifade ederken, toplumsal normların dışına çıkma cesaretini bulmalısın; bu, seni daha özgür ve canlı hissettirecek. Geceyi, ruhsal ve fiziksel yenilenmen için değerlendirebilirsin. Unutma ki, içindeki yolculuk, dış dünyadaki maceranın kapılarını açar.
Bugün, hedeflerine odaklanmanın ve kararlılığının ön planda olacağı bir dönemdesin. İş yaşamında ciddi adımlar atabilir, yeni fırsatlar değerlendirme konusunda cesur davranabilirsin. Sorunları mantıklı bir şekilde ele alarak çevrendeki insanları etkileyebilirsin. İletişim becerilerin yüksek, bu sayede çevrendekilerle sağlam bağlar kurabilirsin. Kendi ihtiyaçlarına dikkat etmeyi unutma; biraz dinlenmek ve zihinsel olarak yenilenmek iyi gelebilir. Özel ilişkilerde ise, samimiyetin ve güven verirken bazı sürprizlerle karşılaşabilirsin. Sonuç alma isteğin yüksek; bu nedenle, sabır göstermeyi ihmal etme. Başarıya giden yolda attığın her adım, beklediğinden daha fazla sonuç doğurabilir.
Sosyal bağlantılar ve grup aktiviteleri ön planda. Arkadaşlarınla vakit geçirmek, ilham verici sohbetler ve yeni fikirlerin paylaşıldığı ortamlar seni çağırıyor. Bireyselliğinle birlikte toplumsal konulara duyarlı olacağın bir süreçtesin. Yenilikçi düşünme yeteneğin, bazen çevrendekilerle daha geniş bir perspektif paylaşmanı sağlayacak.Duygusal anlamda ise bağımsızlık ihtiyacını hissedebilir, bu durum bazı iletişim sorunlarına yol açabilir. Duygularını net bir şekilde ifade etmeye çalış, ama başkalarının hislerini de göz ardı etme. Girişimcilik ruhunla yeni projeler ya da fikirler geliştirmek için doğru bir zaman dilindesin. Risk almaktan çekinme, sezgilerin sana yol gösterecektir. Bugün, içsel dünyana odaklanmak isteyebilirsin. Meditasyon ya da yalnız kalmayı gerektiren aktiviteler içerisinde olmak, ruhsal dengenin yeniden kurulmasına yardımcı olacaktır. Sağlık konularında da dikkatlisen, bedenini dinle ve ona iyi bak. Özellikle beslenme alışkanlıklarında küçük değişiklikler yapmak tam yerindedir. Kendini iyi hissetmek için biraz daha zaman ayırmayı unutma.
Duygularının derinliklerinde bir gün geçireceksin. Empati yeteneğin, çevrendekilerle olan ilişkilerini güçlendirecek. İçsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğayla vakit geçirme fırsatını değerlendirmeli, kendine zaman ayırmalısın. Haritalarındaki gezegen hareketleri, yaratıcılığını artıracak, sanatsal projelere yönelmek için harika bir dönemdesin. Sezgilerin güçlü olacak, içsel hislerine güvenebilirsin. Gözlemci ol, çevrende olup bitenlere dikkat et; bu, kişisel gelişimine büyük katkı sağlayacak. Aşk hayatında, samimiyet ve anlayış ön plana çıkıyor, partnerinle arandaki bağı güçlendirecek anlar yaşayabilirsin. Yogun hissedip kaçış aramaman önemli, bu dönemi pozitif bir dönüşüm için değerlendir. Kendi içsel yolculuğuna yönel, farkındalığın artacak.
