1
Deniz subayı bir baba ve terzi bir annenin çocuğu olarak 1938 yılının 28 Mart’ında İstanbul’da dünyaya gelen usta tiyatrocu Genco Erkal, lisede başladığı tiyatro serüveninde 62 seneyi geride bırakarak, tiyatro severlerin kalbinde taht kurdu. ‘Politik tiyatrocu’ olarak bilinen Erkal, sorularımıza samimi yanıtlar verdi…
■ Nasıl bir ailede büyüdünüz? Tanımayanlar için Genco Erkal kimdir?
Tiyatrocuyum. Oyuncu, yönetmen, çevirmen, uyarlayan, yazan… Her dalda emeğim var. 62 yıldır çalışıyorum. Kurduğum Dostlar Tiyatrosu 52 yılını tamamladı. İlkokulu Galatasaray’da, orta ve liseyi Robert Koleji’nde okudum. İstanbul Üniversitesi Psikoloji mezunuyum.
■ Tiyatroya ne zaman ve nasıl başladınız?
Lise yıllarında başladım, üniversitede devam ettim. 1959 yılında Kenter Tiyatrosu’nda profesyonel hayata atıldım. 1969 yılında Dostlar Tiyatrosu’nu kurdum.
■ Sanat hayatınıza etki edenlerin başında şüphesiz Nazım Hikmet geliyor. O’nun şiirlerini de seslendiriyorsunuz. Sizi etkileyen neydi?
Benim gençliğimde Nâzım yasaklıydı. Yıllar sonra ilk kez Kuvayı Milliye kitabı çıktığında beni derinden etkiledi. İşte benim şairim budur dedim. Düşünceleri, yaşamı, yurt sevgisi, gelecek güzel günlere olan sarsılmaz inancı onu benim kahramanım yaptı. Onun yaşayan sözcüsü oldum.
■ Kendinizi politik tiyatrocu olarak ifade ediyorsunuz, politik tiyatroyu nasıl tanımlıyorsunuz?
İnsanlar tiyatroya geldiklerinde ülkemizin ya da insanlığın önemli sorunlarıyla yüz yüze gelsinler istiyorum. Tiyatroda izledikleri, onların yaşamında iz bıraksın, onlara ışıklı bir yol açsın istiyorum.
■ Sosyal medyada düşüncelerinizi ifade ettiğiniz için ifade verdiniz. Bunu bekliyor muydunuz?
Bunu doğal karşıladım. Bu iktidarın muhalefete tahammülü yok. Hemen yaftayı yapıştırıyorlar, ya terörist diyorlar ya FETÖ’cü. Ya da Cumhurbaşkanına hakaret oluyor. Oysa ben yıllardır politik tiyatro yapıyorum. Gelmiş geçmiş bütün iktidarları eleştirdim, elbette bugün de yanlış gördüklerimi eleştireceğim. Aktroller bir şeyler bulup çıkarmışlar, savcılık da soruşturma açmış. Öte yanda ayyuka çıkmış rezaletler için yargı sus pus olmuş.
■ Son günlerdeki mafya-siyaset ve medya üçgenindeki kirli ilişkilerin ifşaatları için ne diyorsunuz?
Kıyamet kopuyor, kirli çamaşırlar pazara dökülüyor, yetkililerden gık çıkmıyor. Yargı bir türlü harekete geçmiyor. Herkes Saray’dan emir bekliyor. Basın deseniz öyle. ‘Aman yurt dışındaki mafya liderine bir şey olmasın da şu rezaletleri öğrenmeye devam edelim’ diyoruz. Yani en büyük, en doğru haber kaynağımız bu şimdi.
Duayen tiyatrocu iki yeni proje üzerinde çalışıyor.
Pandemiden en çok etkilenen sektörün gösteri sanatları olduğunu söyleyen Genco Erkal, “Sanatçılar işsiz kaldı, kiralar ödenemedi, borçlar birikti. Devletin ilgisizliği de ayrı bir konu. Ufak tefek destekler yapıldıysa da onlar genelde yandaş topluluklara gitti, gerçek sanata, muhalif kesime uzak duruldu” diye konuştu.
“İzleyicimizin bizi yalnız bırakmadığını görmek bizlere heyecan ve mutluluk veriyor.”
‘Dediğim gibi bugün tiyatronun rakibi çok. Akıllı telefonlar, internet, sosyal medya, binlerce kanal var. Büyük şehirlerin trafik sorunları yüzünden, işten çıkıp akşam eve ulaşmak bir mesele. Eve gidince aç televizyonu, gir internete, bedavadan izlenebilecek binlerce eğlence var. Böyle bir dönemde tiyatronun hâlâ ilgi çekmesinin nedeni izleyiciyle, dolaysız, yakın iletişim kurmasına bağlıdır. Bence hiçbir gösteri biçimi tiyatronun yerini tutamaz. Genç kuşakların tiyatroya ilgisi beni mutlu ediyor.’
Genco Erkal, “Hayranı olduğum Ahmed Arif’in şanına yakışacak bir gösteri olması için gece gündüz çalışıyoruz” dedi.
Son projesinden bahseden Genco Erkal, şunları söyledi: “Ahmed Arif, şiirimizin doruk noktalarından biridir. Onun şiirlerinden Ahmet Kaya, Rahmi Saltuk, Grup Ekin’in bestelediği şarkıların yanı sıra Ercan ve Gökhan Çağıran’ın besteleriyle zenginleşen bir gösteri hazırladım. Şiirleri ben yorumluyorum. Şarkılarda ilk kez tiyatro izleyicisiyle buluşacak olan değerli Ercan ve Gökhan kardeşleri tanıyacağız. Kadıköy, Selamiçeşme Özgürlük Parkı’nda 1 Temmuz akşamı izleyici karşısına çıkacak.”
Enerjin yüksek ve kararlılığın zirveye ulaşmış durumda. Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda cesur adımlar atabilirsin. Yeni projelere başlamak, yaratıcı fikirlerini hayata geçirmek için mükemmel bir zaman. Çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin son derece dinamik olacak; bu, iletişiminde ve sosyal ilişkilerinde olumlu bir dönüşüm yaratabilir. Ancak, sabırsızlık ve acelecilikten uzak durmalısın. İçsel sezgilerini dinle ve kararlarını hızlı vermek yerine düşünerek al. Aşk ilişkilerinde ise dürüstlük ve açık iletişim büyük önem taşıyor. Sahip olduğun tutku ve çekicilik, karşındaki insanlar üzerinde güçlü bir etki bırakacak. Kendine güven ve içindeki lideri gün yüzüne çıkar!
Bugün, kararlılığın ve sabrının ödüllerini toplayabileceğin bir gün. Duygusal olarak kendini güvence altında hissetme ihtiyacı baskın. İçsel huzuru sağlamak adına ev ortamında düzenlemeler yapabilir, sevdiklerinle kaliteli vakit geçirebilirsin. Maddi konularla ilgili yeni fırsatlar kapıda. Yatırım yapmayı düşündüğün alanlarda dikkatli olmalı ve sezgilerine güvenmelisin. İletişim becerilerin güçlü, kendini ifade etmekte zorlanmayacaksın. Duygusal ilişkilerde samimiyet ve dürüstlük ön planda; bu, bağlarını güçlendirebilir. Sağlığını ihmal etmemek, yaşam alanında minimalizme yönelmek belki de içsel dinginlik arayışının anahtarı olacak. Kendini sanatsal bir ifade ile dışa vurmak, ruhunu besleyecek. Unutma, bu süreçte en önemli şey, kendinle olan ilişkin.
Bugün merak duygun ön planda olacak. İlgi alanlarını keşfetmek, yeni bilgiler edinmek için harika bir zaman. Sosyal çevrenle iletişim kurmak, dostlarınla keyifli sohbetler yapmak ruhunu besleyecek. Fikirlerini açıkça ifade etme isteğin, çevrendekilerle olan etkileşimlerini güçlendirebilir. Ancak, dikkatli olman gereken bir nokta var; düşüncelerini aktarırken, başkalarının görüşlerine de saygı gösterme unutmamalısın. Aşk hayatında ise sürpriz gelişmeler söz konusu olabilir, yeni birisiyle tanışman mümkün. Kendini ifade etmekten çekinme, samimtliğinle karşındakiler üzerinde olumlu bir etki bırakabilirsin. Bunlara ek olarak, günlük rutininde küçük değişiklikler yaparak kendine yeni ilham kaynakları yaratabilirsin. Yeniliklere açık ol, çünkü fırsatlar kapını çalıyor!
Bugün içsel duyguların ön planda olacağı bir dönemdesin. Ailevi ilişkilerde ve ev ortamında huzur arayışı içinde olabilirsin. Geçmiş anıların aklının bir köşesinde yer alacak, duygusal hatıralar seni sarabilir. Kendine yeni hedefler koymak isteyebilirsin; ancak bu adımları atmadan önce duygusal durumunu değerlendirmek önem taşıyor. Sevgi ve güven arayışını doğru şekilde ifade edebilmek, ilişkilerini güçlendirecektir. Kendini ifade ederken samimiyetinden ödün verme. Duygusal derinliğin, başkalarıyla kuracağın bağlarda seni daha etkili kılabilir. Yaratıcılığını ortaya koymak için ideal bir gün; hayal gücünün sesini dinle. Kendi içsel huzurunu sağlamak için, kendine zaman ayırmayı unutma. Arkadaş çevrenle olan ilişkilerin ise sana motivasyon verecek. Gökyüzündeki dalgalanmalar, senin öz benliğinle barışman için bir fırsat oluşturacak. Duygusal derinliğinle başkalarına ilham verebilir, içsel gücünü keşfederek kendini dönüştürme yolunda ilerleyebilirsin.
Güne enerjik bir başlangıç yapıyorsun. Kendine olan güvenin artışı, çevrendeki insanları etkileyerek liderlik özelliklerini ortaya çıkaracak. Bu dönemde sosyal ilişkilerinde sıcaklık ve samimiyet ön planda. Yeni bağlantılar ve arkadaşlıklar kurma fırsatları karşına çıkabilir. Bugün yaratıcılığını konuşturmak için harika bir zaman. Sanatsal projelere yönelmek ya da hobilerine zaman ayırmak ruhuna iyi gelecek.Ayrıca, tembellikten uzak durmalı ve hedeflerine odaklanmalısın. İçsel motivasyonunu yüksek tutarak, zorlukların üstesinden gelebilecek cesarete sahipsin. Kendini ifade etme biçimin, çevrendekiler üzerinde kalıcı bir etki bırakabilir. Ancak, bazı durumlarda abartıya kaçmaktan sakınmalısın; baskın tavırların, insanları uzaklaştırabilir.Aşk hayatında romantizm rüzgarları estikçe hislerin derinleşecek, yeni bir heyecan kapını çalabilir. Duygularını açıkça ifade etmekten çekinmemelisin. Ailevi ilişkilerde de ortak paydaların ön plana çıktığı bir iletişim ortamı yaratabilirsin. Bugün, içsel dengeyi sağlamak ve sevgi dolu anlar biriktirmek için güzel bir fırsat. Unutma, kendine olan sevgin, başkalarını etkileme gücünün anahtarıdır.
Bugün, titizlikle planladığınız işleri başlatmak için harika bir gün. Detaylara olan düşkünlüğünüz, projelerinizi başarıya ulaştıracak. İçsel huzur arayışınızda, ortamınızdaki düzenin sizin için ne kadar önemli olduğunu bir kez daha fark edeceksiniz. İletişimde dikkatli olun, çünkü bazı sözcükler yanlış anlaşılmalara sebep olabilir. Kendinizi ifade ederken daha açık ve net olmaya özen gösterin. Sağlık konularında kendinize dikkat etme zamanıdır; egzersiz yapmayı ve sağlıklı beslenmeyi ihmal etmeyin. Sosyal çevrenizle olan ilişkilerinizde daha empatik olmaya çalışın, bu sizlere hem ruhsal hem de duygusal bir denge sağlayacak. Bugün kendiniz için zaman ayırmayı unutmayın; küçük bir kaçamak, zihinsel olarak sizi ferahlatabilir.
Harmoni ve denge arayışın bugün daha belirgin olacak. İletişimdeki nezaketin ve zarafetin, çevrendeki insanlarla uyumlu ilişkiler kurmana yardımcı olur. Sanat ve estetik konularına yönelik ilgin artabilir; yaratıcı projelere yönelmek için harika bir zaman. İçsel huzuru bulmak adına sosyal aktivitelere katılmak, ruhunu besleyen deneyimlere açık olmanı sağlayacak.Aşk ve ilişkilerde, ortaklıkların güçlenebilir; duygu dolu anlar paylaşarak derin bağlar kurabilirsin. Kendini ifade etme biçiminin, sevilenlerin üzerinde olumlu bir etki bırakması muhtemel. Duygusal dengeyi sağlamak adına kendine zaman ayırmayı unutmamalısın. Güneş ışığı gibi parlayan kişiliğin, etrafındaki insanları da aydınlatacak.Finansal konularda dikkatli olmayı gerektiren durumlar ortaya çıkabilir. Harcamalarına dikkat et, gereksiz riskler almaktan kaçın. Gün içerisinde kendini ruhsal ve fiziksel olarak yenileyecek etkinlikler bulmak, enerjini artırabilir. Kısa yürüyüşlere ya da meditasyona yönelmek, zihnindeki karmaşayı gidermene yardımcı olur. Her şeyden önce içsel dengeyi bulman, hayatında pozitif değişiklikler yapmanı sağlayacak.
Derin duygular ve içsel dönüşüm zamanları seni bekliyor. Gizli kalmış düşünceler yüzeye çıkabilir; bu durum, kendini keşfetme yolculuğunda önemli bir adım olabilir. Duygu durumundaki dalgalanmalar, ilişkilerdeki yapısal değişikliklere yol açabilir. İletişimde dikkatli olmalı, samimiyetini kaybetmemek için içindeki sesi dinlemelisin. Baskılarla başa çıkmak için güçlü bir sezgiye sahip olman sana yol gösterebilir. İçsel huzuru bulmak adına, kendi sınırlarını belirlemekten çekinme. Kendine güveninle birlikte, senin için önemli olan bağlantıları derinlemesine sorgulamak, ilerleyen günlerde farkındalığını artıracak. Olumsuz hislerden arınmak ve yenilenmek için uygun bir zaman. Dünyevi ve spiritüel dengeyi sağlamak için kendini doğaya vererek dinginleşebilirsin.
Bugün özgür ruhunun çekiciliğiyle etrafındakileri etkileyebilirsin. Macera arayışın artmışken, yeni deneyimlere kapı aralayabilirsin. Beklenmedik fırsatlar, planlarının dışına çıkarak seni heyecanlandıracak. Sosyal ortamlarda parlayacak, güçlü bağlantılar kurabileceksin. Ancak dikkatli ol; heyecanına kapılarak düşünmeden hareket etme eğiliminde olabilirsin. İletişimde samimiyet ve içtenlik, ilişkilerini güçlendirecek. Yeni bilgileri arayışın, zihnini açacak ve ufkunu genişletecek. Kendi içsel huzurunu bulmak için doğayla daha fazla vakit geçirmeyi düşünebilirsin. Bu, sana ilham verecek ve ruh halini yükseltecek. Günün sonunda, yaşadıklarından dersler çıkararak, kendini daha olgun bir birey olarak hissedeceksin.
Bugün hedeflerine ulaşma adına kararlı adımlar atabilirsin. Çalışkan ve disiplinli yapın, başkalarıyla iş birliği yapma yeteneğinle birleştiğinde başarılı sonuçlar doğuracaktır. Kendine güven, zorluklarla başa çıkmakta temel bir unsur haline geliyor. Duygusal derinliklere dalmaktan çekinme; bu, içsel huzurunu sağlamanın yanı sıra ilişkilerine de olumlu yansıyacak. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını sorgulayarak ilerlemek akıllıca olacaktır. Kısa vadeli hedefler koymak ve bunlara odaklanmak, uzun vadeli planların için de faydalı olabilir. Hayatın getirdiği yeniliklere açık ol, sürprizler kapını çalabilir.
Bugün içsel olarak yenilik arayışında olacaksın. Düşüncelerin, bir alev gibi parlayacak ve sıradanlıktan uzaklaşma isteği hissedeceksin. Sosyal ilişkilerin, ilginç sohbetler ve yaratıcı fikirlerle dolu olacak; bu, arkadaşlarınla daha derin bağlantılar kurmanı sağlayabilir. Beklenmedik olaylar, esnek olmanı zorunlu kılacak ve bu da cesaretinle yüzleşmek için harika bir fırsat olacak. Kendini ifade ederken özgünlüğünü yansıtmak, başkaları üzerinde güçlü bir etki bırakmana olanak tanıyacak. Özellikle teknik veya bilimsel konulara yönelmek, zihinsel enerjini olumlu bir yöne yönlendirebilir. Duygusal ilişkilerde ise bağımsızlık ihtiyacın, partnerinle olan iletişimini zenginleştirebilir; ancak ifade biçiminde dikkatli olmalısın. Kendini ifade ederken, kalabalıklardan uzak durmak isteyebilir, bu da içsel dinginliğini bulmanı sağlayabilir. Bugünün, kendini keşif yolculuğunda yeni ufuklar açma fırsatı sunacak.
Duyguların derinleşeceği bir gün. İçsel düşünceler, yaratıcı enerjin ile birleşerek önemli yeniliklere kapı aralayabilir. İlişkilerde daha empatik ve anlayışlı davranışlar sergilemek, bağlarını güçlendirebilir. Hislerinle hareket etmekten çekinme; sezgilerin seni doğru yola yönlendirecek. Ancak dış dünyadan gelen beklentilere karşı dikkatli olmalı, kendi ihtiyaçlarını önceliklendirmelisin. İçsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğada zaman geçirmek iyi bir seçenek olabilir. Hayal gücünü kullanarak, gelecekteki hedeflerin için yeni planlar yapabilirsin. Anlık zevkler yanında uzun vadeli hedeflerini de göz önünde bulundurman gerekebilir. Kendine güven ve içsel sesi dinlemeyi unutma.
