1
Deniz subayı bir baba ve terzi bir annenin çocuğu olarak 1938 yılının 28 Mart’ında İstanbul’da dünyaya gelen usta tiyatrocu Genco Erkal, lisede başladığı tiyatro serüveninde 62 seneyi geride bırakarak, tiyatro severlerin kalbinde taht kurdu. ‘Politik tiyatrocu’ olarak bilinen Erkal, sorularımıza samimi yanıtlar verdi…
■ Nasıl bir ailede büyüdünüz? Tanımayanlar için Genco Erkal kimdir?
Tiyatrocuyum. Oyuncu, yönetmen, çevirmen, uyarlayan, yazan… Her dalda emeğim var. 62 yıldır çalışıyorum. Kurduğum Dostlar Tiyatrosu 52 yılını tamamladı. İlkokulu Galatasaray’da, orta ve liseyi Robert Koleji’nde okudum. İstanbul Üniversitesi Psikoloji mezunuyum.
■ Tiyatroya ne zaman ve nasıl başladınız?
Lise yıllarında başladım, üniversitede devam ettim. 1959 yılında Kenter Tiyatrosu’nda profesyonel hayata atıldım. 1969 yılında Dostlar Tiyatrosu’nu kurdum.
■ Sanat hayatınıza etki edenlerin başında şüphesiz Nazım Hikmet geliyor. O’nun şiirlerini de seslendiriyorsunuz. Sizi etkileyen neydi?
Benim gençliğimde Nâzım yasaklıydı. Yıllar sonra ilk kez Kuvayı Milliye kitabı çıktığında beni derinden etkiledi. İşte benim şairim budur dedim. Düşünceleri, yaşamı, yurt sevgisi, gelecek güzel günlere olan sarsılmaz inancı onu benim kahramanım yaptı. Onun yaşayan sözcüsü oldum.
■ Kendinizi politik tiyatrocu olarak ifade ediyorsunuz, politik tiyatroyu nasıl tanımlıyorsunuz?
İnsanlar tiyatroya geldiklerinde ülkemizin ya da insanlığın önemli sorunlarıyla yüz yüze gelsinler istiyorum. Tiyatroda izledikleri, onların yaşamında iz bıraksın, onlara ışıklı bir yol açsın istiyorum.
■ Sosyal medyada düşüncelerinizi ifade ettiğiniz için ifade verdiniz. Bunu bekliyor muydunuz?
Bunu doğal karşıladım. Bu iktidarın muhalefete tahammülü yok. Hemen yaftayı yapıştırıyorlar, ya terörist diyorlar ya FETÖ’cü. Ya da Cumhurbaşkanına hakaret oluyor. Oysa ben yıllardır politik tiyatro yapıyorum. Gelmiş geçmiş bütün iktidarları eleştirdim, elbette bugün de yanlış gördüklerimi eleştireceğim. Aktroller bir şeyler bulup çıkarmışlar, savcılık da soruşturma açmış. Öte yanda ayyuka çıkmış rezaletler için yargı sus pus olmuş.
■ Son günlerdeki mafya-siyaset ve medya üçgenindeki kirli ilişkilerin ifşaatları için ne diyorsunuz?
Kıyamet kopuyor, kirli çamaşırlar pazara dökülüyor, yetkililerden gık çıkmıyor. Yargı bir türlü harekete geçmiyor. Herkes Saray’dan emir bekliyor. Basın deseniz öyle. ‘Aman yurt dışındaki mafya liderine bir şey olmasın da şu rezaletleri öğrenmeye devam edelim’ diyoruz. Yani en büyük, en doğru haber kaynağımız bu şimdi.
Duayen tiyatrocu iki yeni proje üzerinde çalışıyor.
Pandemiden en çok etkilenen sektörün gösteri sanatları olduğunu söyleyen Genco Erkal, “Sanatçılar işsiz kaldı, kiralar ödenemedi, borçlar birikti. Devletin ilgisizliği de ayrı bir konu. Ufak tefek destekler yapıldıysa da onlar genelde yandaş topluluklara gitti, gerçek sanata, muhalif kesime uzak duruldu” diye konuştu.
“İzleyicimizin bizi yalnız bırakmadığını görmek bizlere heyecan ve mutluluk veriyor.”
‘Dediğim gibi bugün tiyatronun rakibi çok. Akıllı telefonlar, internet, sosyal medya, binlerce kanal var. Büyük şehirlerin trafik sorunları yüzünden, işten çıkıp akşam eve ulaşmak bir mesele. Eve gidince aç televizyonu, gir internete, bedavadan izlenebilecek binlerce eğlence var. Böyle bir dönemde tiyatronun hâlâ ilgi çekmesinin nedeni izleyiciyle, dolaysız, yakın iletişim kurmasına bağlıdır. Bence hiçbir gösteri biçimi tiyatronun yerini tutamaz. Genç kuşakların tiyatroya ilgisi beni mutlu ediyor.’
Genco Erkal, “Hayranı olduğum Ahmed Arif’in şanına yakışacak bir gösteri olması için gece gündüz çalışıyoruz” dedi.
Son projesinden bahseden Genco Erkal, şunları söyledi: “Ahmed Arif, şiirimizin doruk noktalarından biridir. Onun şiirlerinden Ahmet Kaya, Rahmi Saltuk, Grup Ekin’in bestelediği şarkıların yanı sıra Ercan ve Gökhan Çağıran’ın besteleriyle zenginleşen bir gösteri hazırladım. Şiirleri ben yorumluyorum. Şarkılarda ilk kez tiyatro izleyicisiyle buluşacak olan değerli Ercan ve Gökhan kardeşleri tanıyacağız. Kadıköy, Selamiçeşme Özgürlük Parkı’nda 1 Temmuz akşamı izleyici karşısına çıkacak.”
Enerjin yüksek, kendini ifade etme arzun ön planda. Yeni projelere başlamak için olumlu bir dönemdesin. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin güçleniyor, birlikte vakit geçirmek keyifli olacak. Karşılaştığın zorluklar, seni daha güçlü kılacak tecrübeler yaşatacak. Sabırsızlığın bazen sorunlara yol açabilir, bu yüzden sakin kalmaya çalış. İçsel duyguların ve sezgilerin, doğru kararlar almanı sağlayacak. Kişisel gelişimine odaklanmak, ruh haline iyi gelecek. Kendine zaman ayırmayı unutma, bu sayede içsel dengeyi yeniden bulabilirsin.
Bugün, kararlılığın ve sabrının ön plana çıkacağı bir gündesin. Yavaş ama emin adımlarla ilerlemek, başarıyı getiriyor. Finansal konularda dikkatli olmalı, harcamalarını kontrol altında tutmalısın. Sosyal ilişkilerde ise güven, sadakat ve destek arayışın artabilir; dostluklarının derinleşmesine olanak tanı. Kalbin ise bir romantizm rüzgarı estirebilir; belki yeni birisiyle tanışmak ya da mevcut ilişkindeki duyguları tazelemek adına harika bir zaman. Kendine odaklanmayı unutma; fiziksel ve zihinsel olarak dingin kalmak, sana önemli faydalar sağlayabilir. Doğa ile iç içe olacağın küçük bir yürüyüş, ruhunu besleyebilir. Güzel şeylerin seni beklediği bir gün.
Bugün merakın ve sosyal etkileşimlerin ön planda olacak. Farklı düşünceleri keşfetmek, yeni insanlarla tanışmak ve öğrenmek için mükemmel bir gün. Karşılaştığın durumlarda esnek ve açık fikirli olmalısın; bu sayede sanatsal bir yeteneğini keşfedebilirsin. İletişim becerilerinle başkalarına ilham verebilir, çözümler sunabilirsin. Ancak dikkatli olmalısın; bazı sözlerin yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Anlayışlı bir tavır sergilemek, karmaşayı azaltmada etkili bir yol olacaktır. Ayrıca, ruh halin değişkenlik gösterebilir; bu nedenle kendine zaman ayırmayı unutma. Planlarını esnek tutarak, sürprizlere açık olmaya çalış. Bugün, içindeki yaratıcılığı serbest bırakmak için harika fırsatlar sunuyor.
Duygusal ve hassas bir gün. İçsel huzuru bulmak için biraz kendinle kalmak isteyebilirsin. Evdeki atmosferin, üzerindeki baskıyı hafifletebilir, yaratıcı projelere yönelmek için ilham verebilir. İletişimde dikkatli ol, sevdiklerinle olan ilişkilerinde anlayış ve empati ön planda olmalı. Geçmişteki anıların canlanması muhtemel; eski dostlarla yeniden bağlantı kurmak hoş bir sürpriz olabilir. Kendinle barışık olmak, duygusal dengeyi sağlamana yardımcı olacak. Sağlık konularına dikkat et; bedeninin ihtiyaçlarına özen göster. Kendi hislerine saygı duymak, bu dönemde en büyük gücün olacak.
Bugün çevrendeki insanlar üzerinde güçlü bir etki bırakıyorsun. Kendine olan güvenin ve karizmanın zirveye ulaşması, sevgi ve takdir dolu anları beraberinde getirebilir. Yaratıcılığın açığa çıkabilir; sanatsal bir projeye başlayabilir veya mevcut projeni geliştirebilirsin. Sosyal ilişkilerin, beklenmedik fırsatların kapısını aralayabilir. Ancak, gurur ve kibir duygularını dengelemekte fayda var; alçakgönüllülüğün sana daha çok kapı açabilir. Kendini ifade ederken, empati ve anlayışla yaklaşılması gereken durumlar ortaya çıkabilir. İletişimde açık ve net olmak, yanlış anlamaların önüne geçecek. Sevgi ilişkilerinde tutku dolu anların tadını çıkarabilirsin; partnerinle arandaki bağ derinleşebilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; ruh halini dengelemek için içe dönmek faydalı olabilir.
Detaylara dikkat etme becerilerin bugün ön plana çıkıyor. Düşüncelerin ve planların üzerinde yoğunlaşmak, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştırabilir. Rahat bir şekilde iletişim kurduğun insanlar, senin için yeni fırsatlar sunabilir. Gün içinde ufak tefek değişikliklere açık olman önem taşıyor; bu seni yeniliklere adapte olmada kolaylaştırabilir. Sağlık konularına da dikkat etmen gereken bir zaman dilimindesin; ruhsal dinginliğini korumak için doğa yürüyüşleri veya meditasyon faydalı olabilir. Planlarını gerçekleştirirken esneklik göstermeyi unutma, böylece sürprizler seni olumlu yönde etkileyebilir. Kendi ihtiyaçlarına yönelik duyarlılık geliştirmek, sosyal ilişkilerindeki dengeyi sağlamana yardımcı olacak. Yoktan var etme becerinle bazı zorlukların üstesinden gelebilirsin.
Denge arayışı, sosyal ilişkiler ve estetik ön planda. Bugün, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin seni önemli bir şekilde geliştirebilir. Kendini ifade etme yeteneğin artıyor; bu, toplum içinde daha fazla görünürlük kazanmanı sağlayabilir. Başkalarının görüşlerine olan açık tavrın, yeni iş birliklerinin kapılarını aralayabilir. Aşk hayatında romantizmin yoğunlaşabileceği bir dönemdesin; sevgi dolu anlar ve duygusal derinlikler seni bekliyor. Ancak, karar alırken mantıklı düşünmek de önemli. Gözlemlediğin şeyleri daha derinlemesine değerlendirmek, senin için faydalı olabilir. Estetik duyarlılığın artacağı bu süreçte, sanatsal projelere yönelmek veya yaratıcı faaliyetlerde bulunmak ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Dengeleri sağlamak ve birlikte hareket etmek senin için anahtar olacak. Unutma, karamsar düşünceler seni geride tutabilir; bu yüzden olumlu detaylara odaklanmak en iyisi.
Bugün içsel duyguların derinliklerine inmeye davet ediliyorsun. İçsel sezgilerin oldukça güçlü; bu da sana gizli kalmış gerçekleri ortaya çıkarmada yardımcı olacak. İlişkilerinde bir dönüşüm yaşayabilirsin. Atmosferdeki gizemli enerji, başkalarının duygularını anlama kapasiteni arttıracak. Duygularının yoğun olduğu bir dönemde, çevrendekilere karşı daha şefkatli ve sarmalayıcı olabilirsin. Kendine ait alanı oluşturma isteğin öne çıkabilir; bu, ruhsal dengeyi bulma arayışında faydalı olacaktır. Bugün, geçmişte yaşadığın olaylara dair bir anlayış geliştirerek büyümene katkıda bulunabilirsin. Özellikle maddi konularla ilgili alanda dikkatli olmalısın; yapacağın harcamalar üzerine düşünerek hareket etmek, ileride şaşkınlık yaşamaman adına önemli olacak. Kendini ifade etme biçimin güçlü; bu nedenle yaratıcılığını kullanabileceğin projelere odaklanmak faydalı olabilir. Unutma, karşına çıkan fırsatları değerlendirirken iç sesine kulak vermek, seni doğru yola yönlendirecektir. Bugün kendini yeniden keşfetmek için harika bir fırsat sunuyor.
Bugün enerjin yüksek ve özgürlük arayışın ön planda. Yeni deneyimlere açıksın, bu da seni keşfetmeye ve maceralara sürükleyebilir. Yaratıcılığın zirveye çıkarken, ilham verici insanlarla bir araya gelmekten keyif alacaksın. Seyahat planları yapabilir ya da yakın çevrendeki insanlarla yeni yerler keşfetmek isteyebilirsin. Duygusal olarak, içsel huzuruna ulaşmak için meditasyon veya doğada vakit geçirmek faydalı olabilir. İletişimdeki açıklığın, başkalarıyla bağ kurmana yardımcı olacak, bu da yeni işbirlikleri veya dostluklar doğurabilir. Bugün, hayallerin ve hedeflerin için cesur adımlar atmak için ideal bir zaman. Unutma, hayata karşı duyduğun coşku ve macera arayışın, başkalarına da ilham verecek.
Bugün sorumluluklarınızın ve hedeflerinizin ön planda olduğu bir gün. Kariyer konusunda kendinizi daha özverili ve disiplinli hissedebilirsiniz. Planlarınıza sadık kalmak size memnuniyet getirecek. Değişiklikler yapma arzunuz artabilir; ancak bu değişiklikleri dikkatli bir şekilde değerlendirmek en iyisi olacaktır. Arkadaşlarınız veya akrabalarınızla olan ilişkilerde samimiyet ön planda olacak. Empati kurarak karşı tarafın hislerine daha fazla duyarlılık gösterebilirsiniz. Bunun yanı sıra, biraz yavaşlayıp ruhsal ve bedensel sağlığınıza odaklanmayı ihmal etmeyin. Kendi iç dünyanızı keşfetmek, sizi daha güçlü kılabilir.
Bugün yenilikçilik ve özgürlük arayışın ön planda. Sosyal ilişkilerde beklenmedik gelişmeler yaşanabilir, arkadaş çevrendeki dinamikler seni heyecanlandırabilir. Farklı düşünceler paylaşıp ilham alacağın insanlarla karşılaşman mümkün. Kendini ifade etmekten çekinme, fikirlerin dikkat çekebilir. Ayrıca, sezgilerin bu dönemde güçlü olacak; içgüdülerine güvenerek kararlar alabilirsin. Teknoloji ile ilgili projelere zaman ayırmak ya da yeni beceriler öğrenmek için harika bir gün. Duygusal anlamda, karşındaki kişinin samimiyetini sorgulayabilir, gerçek hislerin üzerine düşünebilirsin. Unutma, özgürlüğün ve bireyselliğin en önemli değerin; bu anlamda sınırlarını korumaya çalış.
Hayal gücünün ve sezgilerinin zirveye çıktığı bir dönemde olabilirsin. İçsel dünya ve ruhsal konulara olan ilgin artacak. Bu durum, senin için ilham verici fikirlerin doğmasına yol açabilir. Sanatla veya yaratıcılıkla ilgili aktivitelerde bulunmak ruhunu besleyebilir. Bazen duygusal dalgalanmalarla karşılaşabilirsin; bu da, başkalarıyla olan ilişkilerinde hassasiyet göstermen gerektiğini hatırlatıyor. Etrafındaki insanlara karşı anlayış ve merhametle yaklaşmak, aranızdaki bağı güçlendirebilir. Aşk hayatında, romantik bir atmosferin içindesin. Duygularını ifade etmekten çekinme, bu seni daha yakınlaştıracak.Kendine zaman ayırmayı unutma. Meditasyon veya doğayla iç içe olmak, zihinsel ve ruhsal sağlığını dengelemen için faydalı olacaktır. Bu dönem, içsel huzurun ile dış dünya arasındaki dengeyi bulma fırsatı sunuyor. Tasarımlarını ve hedeflerini gözden geçir, belki de yeni bir yol haritası oluşturmaya zaman ayırmalısın. Unutma, içsel yolculuklar genellikle en önemli keşiflerini getirir.
1
2
3
4
5
6
