

Deniz subayı bir baba ve terzi bir annenin çocuğu olarak 1938 yılının 28 Mart’ında İstanbul’da dünyaya gelen usta tiyatrocu Genco Erkal, lisede başladığı tiyatro serüveninde 62 seneyi geride bırakarak, tiyatro severlerin kalbinde taht kurdu. ‘Politik tiyatrocu’ olarak bilinen Erkal, sorularımıza samimi yanıtlar verdi…
■ Nasıl bir ailede büyüdünüz? Tanımayanlar için Genco Erkal kimdir?
Tiyatrocuyum. Oyuncu, yönetmen, çevirmen, uyarlayan, yazan… Her dalda emeğim var. 62 yıldır çalışıyorum. Kurduğum Dostlar Tiyatrosu 52 yılını tamamladı. İlkokulu Galatasaray’da, orta ve liseyi Robert Koleji’nde okudum. İstanbul Üniversitesi Psikoloji mezunuyum.
■ Tiyatroya ne zaman ve nasıl başladınız?
Lise yıllarında başladım, üniversitede devam ettim. 1959 yılında Kenter Tiyatrosu’nda profesyonel hayata atıldım. 1969 yılında Dostlar Tiyatrosu’nu kurdum.
■ Sanat hayatınıza etki edenlerin başında şüphesiz Nazım Hikmet geliyor. O’nun şiirlerini de seslendiriyorsunuz. Sizi etkileyen neydi?
Benim gençliğimde Nâzım yasaklıydı. Yıllar sonra ilk kez Kuvayı Milliye kitabı çıktığında beni derinden etkiledi. İşte benim şairim budur dedim. Düşünceleri, yaşamı, yurt sevgisi, gelecek güzel günlere olan sarsılmaz inancı onu benim kahramanım yaptı. Onun yaşayan sözcüsü oldum.
■ Kendinizi politik tiyatrocu olarak ifade ediyorsunuz, politik tiyatroyu nasıl tanımlıyorsunuz?
İnsanlar tiyatroya geldiklerinde ülkemizin ya da insanlığın önemli sorunlarıyla yüz yüze gelsinler istiyorum. Tiyatroda izledikleri, onların yaşamında iz bıraksın, onlara ışıklı bir yol açsın istiyorum.
■ Sosyal medyada düşüncelerinizi ifade ettiğiniz için ifade verdiniz. Bunu bekliyor muydunuz?
Bunu doğal karşıladım. Bu iktidarın muhalefete tahammülü yok. Hemen yaftayı yapıştırıyorlar, ya terörist diyorlar ya FETÖ’cü. Ya da Cumhurbaşkanına hakaret oluyor. Oysa ben yıllardır politik tiyatro yapıyorum. Gelmiş geçmiş bütün iktidarları eleştirdim, elbette bugün de yanlış gördüklerimi eleştireceğim. Aktroller bir şeyler bulup çıkarmışlar, savcılık da soruşturma açmış. Öte yanda ayyuka çıkmış rezaletler için yargı sus pus olmuş.
■ Son günlerdeki mafya-siyaset ve medya üçgenindeki kirli ilişkilerin ifşaatları için ne diyorsunuz?
Kıyamet kopuyor, kirli çamaşırlar pazara dökülüyor, yetkililerden gık çıkmıyor. Yargı bir türlü harekete geçmiyor. Herkes Saray’dan emir bekliyor. Basın deseniz öyle. ‘Aman yurt dışındaki mafya liderine bir şey olmasın da şu rezaletleri öğrenmeye devam edelim’ diyoruz. Yani en büyük, en doğru haber kaynağımız bu şimdi.

Duayen tiyatrocu iki yeni proje üzerinde çalışıyor.
Pandemiden en çok etkilenen sektörün gösteri sanatları olduğunu söyleyen Genco Erkal, “Sanatçılar işsiz kaldı, kiralar ödenemedi, borçlar birikti. Devletin ilgisizliği de ayrı bir konu. Ufak tefek destekler yapıldıysa da onlar genelde yandaş topluluklara gitti, gerçek sanata, muhalif kesime uzak duruldu” diye konuştu.

“İzleyicimizin bizi yalnız bırakmadığını görmek bizlere heyecan ve mutluluk veriyor.”
‘Dediğim gibi bugün tiyatronun rakibi çok. Akıllı telefonlar, internet, sosyal medya, binlerce kanal var. Büyük şehirlerin trafik sorunları yüzünden, işten çıkıp akşam eve ulaşmak bir mesele. Eve gidince aç televizyonu, gir internete, bedavadan izlenebilecek binlerce eğlence var. Böyle bir dönemde tiyatronun hâlâ ilgi çekmesinin nedeni izleyiciyle, dolaysız, yakın iletişim kurmasına bağlıdır. Bence hiçbir gösteri biçimi tiyatronun yerini tutamaz. Genç kuşakların tiyatroya ilgisi beni mutlu ediyor.’

Genco Erkal, “Hayranı olduğum Ahmed Arif’in şanına yakışacak bir gösteri olması için gece gündüz çalışıyoruz” dedi.
Son projesinden bahseden Genco Erkal, şunları söyledi: “Ahmed Arif, şiirimizin doruk noktalarından biridir. Onun şiirlerinden Ahmet Kaya, Rahmi Saltuk, Grup Ekin’in bestelediği şarkıların yanı sıra Ercan ve Gökhan Çağıran’ın besteleriyle zenginleşen bir gösteri hazırladım. Şiirleri ben yorumluyorum. Şarkılarda ilk kez tiyatro izleyicisiyle buluşacak olan değerli Ercan ve Gökhan kardeşleri tanıyacağız. Kadıköy, Selamiçeşme Özgürlük Parkı’nda 1 Temmuz akşamı izleyici karşısına çıkacak.”
Bugün cesaret ve atılganlık gerektiren fırsatlarla dolu bir gün seni bekliyor. Kendine olan güvenin, çevrendekiler üzerinde olumlu bir etki yaratacak. Yeni başlangıçlara açık olmalısın; bu yeni projelerin, hedeflerinin peşinden koşmanı sağlayacak. Karşılaşacağın engeller seni yıldırmamalı, aksine daha da hırslı olmana neden olmalı. İlişkilerinde samimiyet ve doğallığın ön plana çıkacak. Dinlemenin ve empati kurmanın önemini unutma; bu, başkaları ile olan bağlarını güçlendirecek. Duygusal ve fiziksel enerjin yüksek, bu nedenle spor veya yeni bir hobi denemek için harika bir zaman. Bütün adımlarında içtenliğini korumayı unutma, bu, seni çekici kılacak.
Bugün, huzur ve stabilite arayışında hissedeceksin. Hayatındaki bazı belirsizlikleri çözmek isteyebilir, güven aradığın alanlara odaklanabilirsin. Finansal konularda daha dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını gözden geçirip, bütçeni daha düzenli hale getirmek için uygun bir zaman. İlişkilerde ise, sevdiğin ve güvendiğin kişilere daha fazla zaman ayırarak bağlarını güçlendirebilirsin. Duygusal olarak, içsel dengeyi sağlamaya çalışırken, kendine de nazik olmalısın. Sanatsal bir yönün öne çıkabilir, bu yönünü keşfetmek için yeni aktiviteler denemek isteyebilirsin. Sağlığına dikkat et; kendini dinlendirip, doğayla zaman geçirmek, ruhunu besleyecek. Bu dönemde sabrını korumak, sana yeni fırsatların kapılarını açabilir.
Bugün zihin açıcı bir gün sizi bekliyor. İletişim becerilerinizin zirveye çıkacağı bu dönemde, sosyal ortamlarda parlayacaksınız. Farklı insanlarla tanışabilir, ilginç fikirler alışverişinde bulunabilirsiniz. Arkadaşlarınızla yapacağınız sohbetler, yeni projeler ya da hobiler için ilham kaynağı olabilir. Kendinizi ifade etme konusunda hiçbir engel hissetmeyeceksiniz. Ancak dikkatli olun; düşüncelerinizi ifade ederken yanlış anlaşılmalara yol açabilme ihtimalini göz ardı etmeyin. Özel ilişkilerde ise hassas bir tablo çizebilir. Empati kurmayı ve duygusal bağları güçlendirmeyi ihmal etmeyin. Küçük anlaşmazlıklar, dikkatinizi dağıtabilir. İçsel huzuru sağlamak için biraz zaman ayırmak faydalı olacaktır. Günün sonunda, geriye dönüp düşündüğünüzde yaptığınız tartışmaların ve paylaşımların size kattıklarını fark edeceksiniz.
Duygusal derinlikleriniz bugün sizi daha hassas hale getirebilir. Ev ve aile ile ilgili konulara yönelmeniz, sizi rahatlatabilir ve güven arayışınıza yanıt bulmanızı sağlayabilir. Sevgi dolu ilişkiler, kalbinizi ısıtacak ve içinizdeki huzuru arttıracak. Kendinize ve sevdiklerinize zaman ayırmak, ruhsal olarak yenilenmenizi sağlayacak. Ayrıca, eski anılar gün yüzüne çıkabilir; bu, geçmişi değerlendirmek ve dersler çıkarmak için iyi bir fırsat. Duygularınızı açıkça ifade etmekten çekinmeyin, içsel dünyanızda yaşadığınız değişimlere karşı duyarlı olun. Kendinizi korumak ve içsel dengeyi sağlamak için zaman zaman geri çekilmekte fayda var. Unutmayın, duygusal olarak zengin deneyimler birikimlerinizi arttıracaktır.
Bugün içsel gücünü ve karizmanı etrafındakilere göstermek için mükemmel bir zaman. Sosyal çevrendeki insanlarla iletişimini güçlendirmek için fırsatlar ortaya çıkabilir. Özgüvenin ön planda olacak, bu da seni daha çekici kılacak. Ancak, gücünü başkalarını etkilemek için kullanırken dikkatli olmalısın. İnsanların duygularına duyarlı kalmak, ilişkilerini daha sağlam temellere oturtmana yardımcı olacaktır. İş veya yaratıcı projelerde öncülük etme isteği duyabilirsin; bu enerjiyi olumlu bir şekilde kanalize etmek, seni başarıya götürecek. Eğer içsel sesine kulak verirsen, sürpriz keşifler yapabilir ve ruhsal doyum bulabilirsin. Bugün kendini ifade etme şeklin, göz alıcı bir gün geçirmeni sağlayabilir. Kendi ışığını parlat ve etrafındakilere ilham kaynağı ol.
Bugün detaylara duyduğun ilgi artarken, elindeki işleri mükemmel bir şekilde tamamlamak için fırsatlar değerlendirebilirsin. İş ortamında, hem ekip arkadaşlarınla uyum içinde hareket edeceksin hem de kişisel projelerine odaklanman için gereken motivasyonu bulacaksın. Ancak, mükemmel sonuçlar elde etme isteği bazen kendine aşırı yüklenmene neden olabilir; bu yüzden dengede kalmaya özen göster. Sağlık konusunda, stres yönetimi ve rahatlama teknikleri üzerinde durmak faydalı olabilir. Gün içinde, sevdiğin bir arkadaş veya aile bireyiyle derin bir konuşma yapma şansı doğabilir. Bu, duygusal bağlarını güçlendirecek ve içsel olarak rahatlanaceksin. Ayrıca, yaratıcılığını besleyecek hobilerle ilgilenmek, sana ilham verebilir ve gününü renklendirebilir. Unutma, senin için en önemli olan şey, oluşturduğun düzenin içinde kendine yer açmak.
Denge arayışındasın, çevrendekilerle uyum içinde olma isteğin ön planda. İletişim becerilerinle etkileyici bir şekilde etrafındakilerle bağlantılar kurabilirsin. Sosyal ortamlarda kendini daha rahat hissedeceğin bir dönemdesin; yeni insanlarla tanışmak ve yeni deneyimler yaşamak için uygun bir zaman. Duygusal dengeyi sağlamak adına içsel huzuruna önem vermeyi unutma. Karar alırken sezgilerini dikkate alman, seni doğru yola yönlendirebilir. Sevdiklerinle geçireceğin keyifli anlar, ruhunu besleyecek ve motivasyonunu artıracak. Şıklığı ve estetiği ön planda tutmak, bu süreçte kendini ifade etme şeklin olacak. Unutma, içsel dengen ve sevgi dolu ilişkilerin, hayatında olumlu bir etki yaratacak.
Bugün, içsel derinliklerine inmek ve duygusal durumlarını sorgulamak için mükemmel bir zaman. Gizli kalmış hislerle yüzleşmek gerekebilir; bu, içsel dönüşümünü tetikleyen bir süreç. Duygusal bağların, özellikle de güvenin sorgulanabileceği durumlarla karşılaşabilirsin. Sosyal çevrendeki bazı dinamikler, seni rahatsız eden bir şeyleri dile getirmeye itebilir. Unutma, bu durumlar ruhsal olarak büyümeni destekliyor. Ayrıca, sezgisel yeteneklerin güçleniyor; bu dönemi ruhsal ve psikolojik anlamda kendini keşfetmek için değerlendirebilirsin. Aşk hayatında yeni bir heyecan kapını çalabilir, karşındaki kişiyle derin bir bağ kurma şansı doğabilir. Olumsuz düşüncelerden uzak durmak, daha aydınlık bir perspektif sunabilir. Şimdi, önceliklerini belirleyip, içsel dengeni sağlama zamanı. Her şey senin elinde; cesaretini toplayarak harekete geçebilirsin.
Maceracı ruhun ve keşif arzun bugün ön planda. Yeni şeyler öğrenmek, ufkunu genişletmek için mükemmel bir zaman. İletişimde spontane bir yaklaşım sergileyecek, insanları etkilemek için cesur ve yaratıcı olacaksın. İçsel motivasyonun yüksek; hedeflerine ulaşma konusunda kararlısın. Seyahat planları yapabilir veya yeni insanlarla tanışabileceğin etkinliklere katılabilirsin. Duygusal bağların güçlenecek; sevdiklerinle keyifli zaman geçirmeye özen gösterebilirsin. Ancak, düşüncelerin ve hayallerin arasında kaybolmaktan kaçınmalısın. Gerçekçi hedefler koyarak, hayallerini daha iyi birer gerçekliğe dönüştürebilirsin. Kendine güvenin artacak; bu, başkaları üzerinde de pozitif bir etki bırakacak. Şimdi, cesaretle yeni yolları keşfetmek için harika bir dönemdesin.
Bugün sorumluluklar ve hedeflere odaklanma ihtiyacı önem kazanacak. İş ve kariyer alanında kararlı adımlar atabilirsin. Disiplinli çalışman, uzun vadede hem kişisel tatmin hem de maddi kazanç sağlayacak. Sosyal çevrenden alacağın destek, sana motivasyon verecek. İleri görüşlülüğün sayesinde bazı zorlukların üstesinden gelebilir, projelerini ilerletebilirsin. Ancak kendini yıpratmaktan kaçınmalı, dengeyi korumalısın. Özellikle finansal konularda dikkatli olman faydalı olacak. Yakın ilişkilerde duygusal derinlik arayışı içinde olabilirsin; samimiyet ve güven kirlenmemeli. Bugün, geleceğin için sağlam bir temelin temellerini atma fırsatı sunuyor. Kendi iç sesini dinlemeyi unutma.
Bu dönem, yenilikçi düşüncelerle dolup taşabilirsin. Var olan kalıpların dışına çıkma arzusu seni yönlendirecek. Sosyal çevrendeki insanlar, senin kısıtlayıcı düşüncelerinden uzaklaşmana yardımcı olabilir. Farklı bakış açılarına açık olman, yaratıcılığını besleyecek. Ön plana çıkan dostluklar, iş birliği fırsatlarını da beraberinde getirebilir. İçsel huzur arayışın, yaşamına daha fazla denge katacak. Duygusal ve zihinsel olarak özgür hissetmek isteyeceksin; bu sayede kendini yeniden keşfetmenin yollarını arayabilirsin. Ayrıca, gelecekle ilgili planlar yaparken içgüdülerini dinlemek, olaylara daha sağlıklı yaklaşmanı sağlayacak. Bugün, yerleşik düzeninin dışına çıkmak ve hayalini kurduğun hayata bir adım atmak için mükemmel bir zaman. Unutma, senin yaratıcılığın en büyük gücün!
Bugün derin düşünceler içinde kaybolma isteği dolup taşacak. İçsel dünyanın derinliklerine inmek, hislerini anlamak ve başkalarıyla bağlantı kurmak için güzel bir dönemdesin. Sanatsal yönlerin ön plana çıkabilir; yaratıcı projeler ve hobiler için ilham bulabilirsin. Ancak dikkatli ol, duygusal olarak hassas bir ruh hali içinde olabilirsin, bu yüzden kendini korumayı unutma. Karşılaştığın zorluklarda, sezgilerin rehberliğinden faydalanmak faydalı olacak. Çevrendeki insanlarla derin sohbetler yapabilir, anlaşılmaz görünen duygularını ifade etme şansı bulabilirsin. Kendine karşı nazik ol, ruhsal ve fiziksel sağlığını ihmal etmemen çok önemli. Kendi ihtiyaçlarına öncelik vermek, gününün daha dengeli geçmesini sağlayacak.