

Deniz subayı bir baba ve terzi bir annenin çocuğu olarak 1938 yılının 28 Mart’ında İstanbul’da dünyaya gelen usta tiyatrocu Genco Erkal, lisede başladığı tiyatro serüveninde 62 seneyi geride bırakarak, tiyatro severlerin kalbinde taht kurdu. ‘Politik tiyatrocu’ olarak bilinen Erkal, sorularımıza samimi yanıtlar verdi…
■ Nasıl bir ailede büyüdünüz? Tanımayanlar için Genco Erkal kimdir?
Tiyatrocuyum. Oyuncu, yönetmen, çevirmen, uyarlayan, yazan… Her dalda emeğim var. 62 yıldır çalışıyorum. Kurduğum Dostlar Tiyatrosu 52 yılını tamamladı. İlkokulu Galatasaray’da, orta ve liseyi Robert Koleji’nde okudum. İstanbul Üniversitesi Psikoloji mezunuyum.
■ Tiyatroya ne zaman ve nasıl başladınız?
Lise yıllarında başladım, üniversitede devam ettim. 1959 yılında Kenter Tiyatrosu’nda profesyonel hayata atıldım. 1969 yılında Dostlar Tiyatrosu’nu kurdum.
■ Sanat hayatınıza etki edenlerin başında şüphesiz Nazım Hikmet geliyor. O’nun şiirlerini de seslendiriyorsunuz. Sizi etkileyen neydi?
Benim gençliğimde Nâzım yasaklıydı. Yıllar sonra ilk kez Kuvayı Milliye kitabı çıktığında beni derinden etkiledi. İşte benim şairim budur dedim. Düşünceleri, yaşamı, yurt sevgisi, gelecek güzel günlere olan sarsılmaz inancı onu benim kahramanım yaptı. Onun yaşayan sözcüsü oldum.
■ Kendinizi politik tiyatrocu olarak ifade ediyorsunuz, politik tiyatroyu nasıl tanımlıyorsunuz?
İnsanlar tiyatroya geldiklerinde ülkemizin ya da insanlığın önemli sorunlarıyla yüz yüze gelsinler istiyorum. Tiyatroda izledikleri, onların yaşamında iz bıraksın, onlara ışıklı bir yol açsın istiyorum.
■ Sosyal medyada düşüncelerinizi ifade ettiğiniz için ifade verdiniz. Bunu bekliyor muydunuz?
Bunu doğal karşıladım. Bu iktidarın muhalefete tahammülü yok. Hemen yaftayı yapıştırıyorlar, ya terörist diyorlar ya FETÖ’cü. Ya da Cumhurbaşkanına hakaret oluyor. Oysa ben yıllardır politik tiyatro yapıyorum. Gelmiş geçmiş bütün iktidarları eleştirdim, elbette bugün de yanlış gördüklerimi eleştireceğim. Aktroller bir şeyler bulup çıkarmışlar, savcılık da soruşturma açmış. Öte yanda ayyuka çıkmış rezaletler için yargı sus pus olmuş.
■ Son günlerdeki mafya-siyaset ve medya üçgenindeki kirli ilişkilerin ifşaatları için ne diyorsunuz?
Kıyamet kopuyor, kirli çamaşırlar pazara dökülüyor, yetkililerden gık çıkmıyor. Yargı bir türlü harekete geçmiyor. Herkes Saray’dan emir bekliyor. Basın deseniz öyle. ‘Aman yurt dışındaki mafya liderine bir şey olmasın da şu rezaletleri öğrenmeye devam edelim’ diyoruz. Yani en büyük, en doğru haber kaynağımız bu şimdi.

Duayen tiyatrocu iki yeni proje üzerinde çalışıyor.
Pandemiden en çok etkilenen sektörün gösteri sanatları olduğunu söyleyen Genco Erkal, “Sanatçılar işsiz kaldı, kiralar ödenemedi, borçlar birikti. Devletin ilgisizliği de ayrı bir konu. Ufak tefek destekler yapıldıysa da onlar genelde yandaş topluluklara gitti, gerçek sanata, muhalif kesime uzak duruldu” diye konuştu.

“İzleyicimizin bizi yalnız bırakmadığını görmek bizlere heyecan ve mutluluk veriyor.”
‘Dediğim gibi bugün tiyatronun rakibi çok. Akıllı telefonlar, internet, sosyal medya, binlerce kanal var. Büyük şehirlerin trafik sorunları yüzünden, işten çıkıp akşam eve ulaşmak bir mesele. Eve gidince aç televizyonu, gir internete, bedavadan izlenebilecek binlerce eğlence var. Böyle bir dönemde tiyatronun hâlâ ilgi çekmesinin nedeni izleyiciyle, dolaysız, yakın iletişim kurmasına bağlıdır. Bence hiçbir gösteri biçimi tiyatronun yerini tutamaz. Genç kuşakların tiyatroya ilgisi beni mutlu ediyor.’

Genco Erkal, “Hayranı olduğum Ahmed Arif’in şanına yakışacak bir gösteri olması için gece gündüz çalışıyoruz” dedi.
Son projesinden bahseden Genco Erkal, şunları söyledi: “Ahmed Arif, şiirimizin doruk noktalarından biridir. Onun şiirlerinden Ahmet Kaya, Rahmi Saltuk, Grup Ekin’in bestelediği şarkıların yanı sıra Ercan ve Gökhan Çağıran’ın besteleriyle zenginleşen bir gösteri hazırladım. Şiirleri ben yorumluyorum. Şarkılarda ilk kez tiyatro izleyicisiyle buluşacak olan değerli Ercan ve Gökhan kardeşleri tanıyacağız. Kadıköy, Selamiçeşme Özgürlük Parkı’nda 1 Temmuz akşamı izleyici karşısına çıkacak.”
Bugün, enerjin en yüksek seviyelerde. Yaratıcılığını ortaya koymak için mükemmel bir zaman. Sosyal ilişkilerinde cesur adımlar atabilir, yeni insanlarla tanışarak heyecan verici bağlantılar kurabilirsin. Ayrıca, içsel tutku ve motivasyonun sana öne çıkma fırsatları sunuyor; şanslı anların tadını çıkar. Ancak aceleci kararlar verme konusunda dikkatli olmalısın, zira bazı durumları değerlendirmek için zamana ihtiyacın olabilir. Duygusal derinlikte, geçmişle yüzleşmek ve kabullenmek, iç huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Kendine güven ve kararlılıkla ilerle, bu gün sana sunduğu fırsatları sonuna kadar değerlendirmeye teşvik ediyor.
İlerlemeye ve kararlılığa odaklanman gereken bir gün. İş hayatında sabırlı olman, hedeflerine ulaşmanı kolaylaştıracak. Maddi konularla ilgili yeni fırsatlar kapını çalabilir; bu fırsatları iyi değerlendirmelisin. İlişkilerde ise otantik ve dürüst iletişim, karşılıklı anlayışı güçlendirecek. Kendine ayıracağın zaman, zihnini yenilemek ve enerjini tazelemek için önemli olacak. Fiziksel aktiviteye önem vermek, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Duygusal olarak biraz içe dönme ihtiyacı hissedebilirsin; bu, kendi iç dengeni bulmana yardımcı olacaktır. Güçlü bir bağ kurduğun kişilere karşı duyduğun güven, ilişkilerini daha da derinleştirecek. Unutma, her şeyin bir zamanı var; sabırlı ol ve akışa güven.
Duygusal derinlikler içinde kaybolmuş hissedebilirsin. Aşk ve aile ilişkileri ön planda, hislerin bu dönemde oldukça yoğun. Sevdiklerine karşı daha koruyucu olmaya eğilimlidir, bu da seni daha empatik bir ruh hali içinde bulunduracak. Yine de kendi sınırlarını korumayı unutma; başkalarının ihtiyaçları seni tüketmemeli. Zaman zaman geçmişle hesaplaşırken, geçmişte yaşadığın bazı olayların yeniden gündeme gelmesi söz konusu. Kendinle barışmak, içsel yolculuk yapmak ve duygusal yüklerinden arınmak için güzel bir fırsat. Yaratıcılığını geliştirmek için ilham arayışında olabilirsin, sanat veya kişisel projelere yönelmek iyi gelecek. Kendi iç dünyanda dengeyi yeniden sağlamak, sana huzur verecektir. Kendinle olan bağlantını güçlendirmek için doğada vakit geçirmen faydalı olabilir.
Yıldızlar, içindeki ateşi yeniden alevlendirmek için uygun bir atmosfer sunuyor. İçsel potansiyelini keşfetme ve çevrendekilere ilham verme fırsatın var. Bugün sahnede ışıkların senin üstünde olduğunu hissedebilirsin; bu durumu avantaja çevirip yeteneklerini sergilemeyi unutma. Duygusal bağların derinleşeceği, samimi paylaşımlar yapacağın anlar yaşanabilir. Kalbinin sesini dinle, içindeki sevgi ve şefkati ortaya çıkarmaktan çekinme. Gün boyunca karşına çıkacak fırsatlar, kendini ifade etme isteğine hitap edecek. Biraz risk almanın, seni daha da güçlendirip özgüvenini artırabileceğini bil. Hem arkadaşlık ilişkilerin hem de romantik bağların alevlenebilir, bu yüzden duygularını açıkça ifade etmekten kaçma. Gale Anayachah'ın gizli anlamını bulabilirsin, derinliklere inmeyi dene.
Analitik düşünce yeteneğin ve detaylara gösterdiğin özen, bugün seni birçok alanda ön plana çıkaracak. İşle ilgili yeni fırsatlara odaklanabilir, projelerini daha da ileriye taşımak için stratejik adımlar atabilirsin. İletişim becerilerinle çevrendeki insanlarla uyum sağlaman kolaylaşıyor; bu dönemde grup çalışmalarında aktif rol alabilirsin. Kendine olan güvenin artacak ve bu, arkadaşlarınla olan ilişkilerini daha samimi bir boyuta taşıyacak. Sağlık konularına yönelik duyarlılığın, sağlıklı alışkanlıklar geliştirmek için motivasyon kaynağın olabilir. Aceleci olmaktan kaçın, adım adım ilerlemek en iyi yol. Bugün, öz disiplin ve dikkat ile başarılarını artırabilirsin.
Bugün, kendinizi sosyal ortamlarda oldukça çekici ve etkileyici hissedeceksiniz. İletişim becerileriniz ön plana çıkacak ve etrafınızdaki insanlarla olan ilişkilerinizde samimiyetin getirdiği sıcak bir bağ kurabileceksiniz. Duygusal denge arayışında olsanız da, bazı kararlar almanız gereken konular gündeme gelebilir. İçsel huzurunuzu korumak için cesur adımlar atmanızda fayda var. Sanatsal yeteneklerinizin sergileneceği bir fırsat karşınıza çıkabilir; bunu değerlendirmek için cesaretlendiğinizde gerçekten büyük başarılar elde edebilirsiniz. Yeni arkadaşlıklar ve bağlantılar kurmak için harika bir zaman. Ancak, dikkatli olmanız gereken durumlar da mevcut; başkalarının ihtiyaçlarına saygı gösterirken kendi sınırlarınızı korumanız önemli. Bugün içsel motivasyonunuzu beslemek için kendinize zaman ayırmak iyi gelecek. Sevdiklerinizle geçireceğiniz zaman, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek. Unutmayın, denge her şeydir; ruhunuzun ve bedeninizin ihtiyaçlarına karşı duyarlı olmak sizi daha da güçlendirecek.
Derin hisler ve tutkunun etkisi altında hissediyorsun. En içteki duygularını açığa çıkarmanın tam zamanı. İlişkilerinde samimiyet ve açıklık ön planda olacak, bu nedenle içindeki karanlıkları paylaşmaktan çekinmemelisin. İş yaşamında stratejik düşünmeye ve gizliliği korumaya özen göstermelisin; aceleci davranmak, planlarının sarsılmasına neden olabilir. Sağlık konularında, ruhsal dengeyi sağlamak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri yapmanın faydasını göreceksin. İçsel dönüşüm sürecinde yeni buluşlara açık ol, kararlılığın seni ileri taşıyacak. Alacağın kararlar, seni köklü değişimlere götürebilir. Hayatın dengeyi bulma açısından sana sunduğu fırsatları değerlendir, yeni bir sayfa açmanın eşiğindesin.
Yeni deneyimlere açık, özgür ruhlu bir zaman dilimindesin. Maceralar, seni çeken heyecanlı fırsatlar kapını çalabilir. Hedeflerine ulaşma arzusunun yanı sıra, yaşamın tadını çıkarmayı da unutma. Sosyal ilişkilerde iletişim becerilerin ön planda, bu sayede yeni bağlantılar kurabilirsin. Seyahat etme isteğin artabilir; yeni yerler keşfetmek seni canlandıracak. İçsel olarak huzur arayışındasın, bu da ruhsal olarak daha derin bir değerlendirme yapmanı sağlıyor. Kendini ifade ederken cömert olman, çevrendekiler üzerinde derin bir etki bırakabilir. Eğitim veya bilgi edinimi konusunda aniden bir ilgi duyabilirsin; ilgini çeken konulara yönelmek, zihin açıcı bir süreç başlatabilir. Unutma, özgürlük senin doğal içgüdün; bu dönemi kendi özgürlüğünü pekiştirmek için kullanabilirsin.
Bugün kararlılığın ve disiplinin ön planda. Hayatındaki hedeflere ulaşmak için gereken azmi göstereceğin bir dönemdesin. Bu tutumun çevrendekilerin dikkatini çekecek ve takdirlerini kazanmanı sağlayacak. İş yerinde sorumluluk almak için doğru zaman. Bir projede liderlik yapma ya da ekibin yönlendirilmesinde etkin rol oynama fırsatın var. Duygusal ilişkilerde ise açık iletişim önem kazanacak; hislerini ifade etmekte tereddüt etmemelisin. Kişisel gelişimin için atacağın adımlar, içsel huzurunu artıracak. Sağlık açısından, düzenli bir yaşam tarzı benimsemeye yönelik atılımlar yapabilirsin; kendine özen gösterme zamanı. Zihnin ve bedenin arasındaki dengeyi sağlamaya çalış. Unutma, kararlı adımların seni hedeflerine daha da yaklaştıracak.
Bugün, kişisel hedeflerine ulaşma konusunda farklı bir bakış açısı kazanabilirsin. Yeniliklere açık olman, seni sıradan olana olan bağlılığından kurtarabilir. Sosyal çevrende, yaratıcı fikirleri ve özgün yaklaşımlarıyla dikkat çekebilirsin. Bu, başkalarıyla olan etkileşimlerinde yenilikçi bir atmosfer yaratır. Duygusal olarak, aradığın derinliğe ulaşmak için farklı ilişkilere yönelebilir, insanlarla daha samimi ve açık bir iletişim kurabilirsin. Sadece kendin için değil, başkaları için de ilham kaynağı olabileceğin bir gün. Kendine güven, sana sunulan fırsatları değerlendir ve duygu dünyanı keşfetmeye açık ol. Hedeflerine giden yolda ilerlemek için, geçmişi geride bırakma cesaretini göster. Kendi özgürlüğünü hisset.
Hayal gücün bugün oldukça güçlü bir şekilde etkileyici bir şekilde açığa çıkacak. İçsel dünyana dalma arzun artarken, sezgilerin seni doğru yönlendirecek. Sanat, müzik veya herhangi bir yaratıcı uğraş için mükemmel bir zaman. Duygusal derinliklerinle başkalarına ilham verebilir, empati yeteneğinle çevrendeki insanların kalplerine dokunabilirsin. Ancak, gerçeklikle hayal arasındaki ince çizgide kaybolmamaya dikkat etmelisin; hayal etmeye istekli ol, ama ayaklarının yere basmasını sağla. İlişkilerde daha fazla anlayış ve compassion geliştirmek, aradığın tatmini getiriyor. Yeni ruhsal yollar keşfetmeye de açık ol; meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi aktiviteler ruhunu yenileyebilir ve ruhsal dinginlik katabilir. Kendine nazik ol, duygularını yaşamanın önemini unutma.