1
Türkiyede’ki ilk solo yapay zeka (AI) fotoğraf sergisi “Khakhane” (HAHANE)’ 21 Temmuz’da Duende Art Gallery’de sanatseverlerle buluşacak. Stefan Ragimov’un eserlerini taşıyan sergi, Emine Özkarslıoğlu küratörlüğünde düzenlenecek.
Sergi öncesi biraraya geldiğimiz Özkarslıoğlu ile sergiyi, sanatı ve yapay zekayı konuştuk.
“Klakhane” ülkemizdeki sanata baktığımzıda bir ilk. Yapay zekanı her alanda olduğu şu günlerde ilk kez bir yapay zeka sergisi oluyor. Bu sürecin oluşumunu ve geldiği süreci nasıl özetleyebiliriz?
Artificial Intelligence’nin “AI” kısaltması olarak bilinen yapay zeka, birtakım görevleri yapabilmesi için insan zekasını taklit eden ve bünyesinde topladığı bilgileri giderek geliştiren sistemler ve makineler olarak tanımlanıyor.
Yapay zeka diğer sektörlerde de olduğu gibi sanat dünyasında da heyecan ve kaygı uyandırmaya başladı. Sanat eseri yaratım sürecini düşündüğümüzde sanat camiasında oluşan tedirginliği her seferinde hissedebiliyoruz. Son günlerde de bu tedirginlik doruk noktalara ulaşmış durumda. DALL-E-2 ve Midjourney gibi metni görsele çevirebilen yapay zeka destekli programların gelişmesiyle birlikte hepimiz sanat dünyasında yapay zekanın ayak seslerini duymaya başladık. Evet, Türkiye de ilkini gerçekleştiriyoruz. Benim için de bu ilki deneyimlemek oldukça heyecan verici. Yıllardır yaptığım heykel, resim, seramik, fotoğraf vb sergilerin dışında ilk kez AI (Yapay Zeka) ile tanışmak sevgiliyle ilk buluşma gibi oldu diyebilirim:)
Sanat’ın neresinde olursanız olun yaşadığınız çağı takip etmek durumundasınız, okumalar yapıp dünyada ne olup bitiyor takip etmelisiniz. Yukarıda da belirttiğim gibi yapay zeka hayatlarımıza çok hızlı bir şekilde girdi, sanat alanında da neler olup bittiğini takip edip anlamaya çalıştığım bu süreçte Stefan Ragimov ile yollarımız kesişti.
Sergi için Barselona merkezli foğrafçı ve görsel sanatçı Stefan Ragimov ile bir araya geldiniz. Bu süreçte beraber nasıl bir bir iş birliği yürüttünüz?
Stefan Ragimov SSCB’nin Bakü şehrinde doğmuş Moskova ve İstanbul arasında büyümüş bir sanatçı. Barcelona’da yaşıyor. Kurucusu olduğum Duende Art Gallery’i ziyarete geldiğinde tanıştık. Uzun süredir üzerinde çalıştığı AI çalışmaları ve geçmiş projelerini incelediğimde birlikte çalışabileceğimizi gördüm. Tıpkı yapay zeka’nın bir parçası gibi çok kısa sürede çok özel bir proje gerekleştirdik. Haftalarca süren araştırmalar, uykusuz geçen günlerlerle beraber küratör ve sanatçı ilişkisini ve yaratım sürecini paylaştık. Meselemiz sadece bir yapay zeka’nın neler yapabileceği değil, yapay zekayı araç olarak kullanıp derdimizi anlatma çabası oldu. Açıkcası yapay zeka sanatımıza, cesaretimize, geçmişi ve bugünü buluşturmamıza hizmet etsin istedik. Sanat’ın birleştiren gücünün AI ile bizi çarpıcı bir gerçekliğe taşıdığına tanıklık ettik.
Yapay zekada sanatsa söz konusu mutlak sanatçının onu kullanabilceği sanat bilgisine ve tecrübesine ihtiyaç vardır. İşte tam da burada Stefan Ragimov’ dan söz edebiliriz. Yıllarca emek verdiği sanat donanımını yapay zekayı kullanarak çarpıcı eserler çıkardı. Mesele klavyeye birkaç kelime yazmaktan ibaret değil. Uzun soluklu bir yol hikayesi onunkisi. Rusya’dan Azarbeycan’a , Bakü’den Prag’a, Kopenhag’a, İstanbul’a uzanan. Tuval’e resmi aktaran ressam, taşı yontan heykeltraş, kili şekillendiren seramik sanatçılarıyla birebir çok zaman geçirdim. Fakat bir ekran karşısında ortaya çıkan eserleri ve o eserlerin baskı sürecine tanık olmak benim için ilk, lakin son olmayacak bir tecrübe oldu.
Serginin nasıl bir teması var, ziyaretçiler yapay zeka ile hazırlanış sergide neler keşfedecekler?
Khakhane (Hahane) (Saraylılık) bu alanda Türkiye’de ilk solo sergi olacak. Serginin sunumunda izleyiciyi kısa bir tarih yolculuğuna çıkarmayı hedefliyoruz. “Khakhane” sergisi, İran tarihindeki politik ve ekonomik kararların topluma yansımalarını görsel bir deneyimle sunarak İran’ın mevcut sosyal ve ekonomik yapısını yakından görme fırsatı sunuyor.
Sergide yapay zeka destekli fotoğrafların yanı sıra sanatçının orijinal fotoğrafları da yer alacak.
VIP önizleme tarihinde performans sanatçısı Efe Baydar’ ın sergi temasına uygun hazırladığı çok özel bir bir gösteri olacak. İstedikki yapay zeka ile ortaya çıkan tarihteki karakterlerimizden birinin beden bulmuş halini sevgili Efe ile buluşturalım. Zamanı bir süreliğinede olsa bengileştirelim.
Açılış günü minimalist dekorlarımızla tarihe atıfta bulunacağız. Projenin sanat yönetmenliğini değerli Mehmet Buğra Avcı üstlendi.
Sergi yöneticisi ise sevgili Miray Gürgener, buradan hepsine teşekkürlerimi iletiyorum.
Sergi Duende Art Gallery’de olacak, onlarla işbirliğiniz hakkında neler demek istersiniz?
Duende Art Gallery, ülkemizin değerli sanat insanı Nevzat Metin ile kurduğum sanat galerisi 6.yılını bitiriyor. Nevzat Metin yakın zamanda aramızdan ayrıldı. Bende onun bize bıraktığı değerleri, sanatın gücünü, genç sanatçılara vereceğimiz desteği bir parça dahi olsa yerine getirebilirsem ne mutlu. Duende Art Gallery geç sanatçılara ve projelerine destek vermeye devam ediyor, yanı sıra bünyesindeki sanat atölyeleri ile genç sanatçılara ve sanat eğitimi almak isteyenlere ev sahipliği yapıyor. Bize bu idealizmi aşılayan Nevzat Metin’i de sonsuz sevgi ve saygıyla anıyoruz. Hemen hemen her alanda chatgpt ve yapay zekayı görebiliyoruz. Özellikle sanatla buluşması da büyük bir merak unsuru oluşturdu. Sizce şu anda yapay zeka ve sanatın nasıl bir buluşması var ve ileride bu durum nereye evrilir?
Teknoloji hayatımızın her alanına sirayet etti. Pandemi sürecinde ise çok belirginleşti.
NFT hatırlayalım, hatırlayalım diyorum çünkü ilk zamanlardaki etkisi artık yok. Yapay zeka’da böyle olur mu bilemem. Ancak şu bir gerçek telefonun ilk bulunduğu zamanlara gidin, dönemin insanlarının bu gelişimi karşılamaları nasıl oldu? Her zaman yeni olanın ürküten bir yanı vardır. Mesele onu nasıl hayatımıza entegre ettiğimiz. Yapay zeka ve sanatın buluşması sanatçı, izleyici ile tanışma aşamasında. İleride ne olur bilemem sadece bir öngörü olarak diyebilirm ki nasıl ki sinema için 7. sanat diyebiliyoruz bakarsınız AI için 8.sanat diyebiliriz.
Bugün, enerjinizin temposu oldukça yüksek. İçinizdeki cesareti ve motivasyonu kullanarak yeni hedeflere yönelmek için güzel bir zamanı işaret ediyor. Ani kararlar almak isteyebilirsiniz; ancak derinlemesine düşünmek de faydalı olabilir. Sosyal çevrenizle olan etkileşimlerinizde samimiyetiniz ön planda olacak, bu da bazı güzellikler doğurabilir. Duygusal bağlantılar kurmak ve ilişkilerinizi güçlendirmek için fırsatlar çıkabilir. Biraz sabırlı olmak gerekebilir, zira anlık heyecanlar sizi yanlış yönlendirebilir. Sağlık konularına dikkat ederken, fiziksel aktivitelere yönelmek zihinsel dengeyi sağlamanıza yardımcı olacak. Cesaretinizle yola çıkın ve kararlı adımlar atın; bunun keyfini çıkarın.
Bugün, maddi konulara odaklanarak güvenliğinizi sağlama alma isteğiniz ön planda. İkili ilişkilerde duygu yoğunluğu artabilir; sevgi ve bağlılık arayışınız derinleşiyor. Sanatsal yönlerinizi keşfetme fırsatları karşınıza çıkabilir, yaratıcılığınızı ifade etmek için ideal bir zaman. Endişelere kapılmadan sabırlı ve kararlı adımlar atmanız gereken bir gün. Fiziksel sağlığınıza dikkat etmeli, aşırı yüklenmelerden kaçınmalısınız. İçsel huzurunuzu korumak için size iyi gelecek aktivitelerle ilgilenmek isteyebilirsiniz. Başkalarına karşı duyulan özveri, karşılıklı anlayış ve destekle pekişiyor; bağlarınızı güçlendirme fırsatını değerlendirin.
Sosyal ilişkilerinde dinamik bir gün seni bekliyor. İletişim becerilerin sayesinde çevrendeki insanlarla derin bağlar kurabilirsin. Yeni fikirler ve yaratıcı projeler üzerinde düşünmek için ideal bir zaman. Düşüncelerini ifade etmekte zorlandığın anlarda, yazılı iletişim seni destekleyecektir. Yakın arkadaşlarınla gerçekleştireceğin sohbetler, yeni bakış açıları kazandırabilir. İçsel olarak kararsızlık hissi yaşayabilirsin; bu da karar verme süreçlerini yavaşlatabilir. Kendine karşı nazik olmalı ve üzerindeki baskılardan kurtulmak için zaman ayırmalısın. Zihnini dinlendiren aktivitelerle gün boyunca dengeyi bulabilirsin. İş yerinde veya eğitim alanında yeni fırsatlar kapını çalabilir; bu fırsatları değerlendirmeyi unutma. Sevgi dolu bir ortamda kalmak, ruh halini pozitife çevirecektir. Olumlu düşüncelerin, çevrendeki insanlara da yansıyacak.
Duygusal derinliğin artış gösterdiği bir dönemdesin. İçsel huzuru bulmak için biraz zamana ihtiyacın olacak. Yakın ilişkilerin, geçmişle bağlantılı duyguları tetikleyebilir. Anlayış ve şefkatle yaklaşmalısın. Ailevi konular, tamir edilmesi gereken yaraların açığa çıkmasına neden olabilir. Kendini ifade etmekte zorlanma ihtimali var, bu yüzden düşüncelerini yazmak iyi bir seçenek. Küçük ama anlamlı günlük ritüeller, ruhunu beslemek için fayda sağlayacak. Maddi konularda temkinli olmalısın; abartılı harcamalardan kaçınarak bütçeni koruman önemli. Ayrıca, kişisel projelerine odaklanmak, seni motive edecek. Kalbine kulak ver ve kendine karşı nazik ol.
Bugün, kendine güvenin zirve yapacak. Yeteneklerin ve yaratıcılığın etrafındakilere ilham verecek. Sosyal ortamlarda parlayacak, çekiciliğinle dikkatleri üzerine çekeceksin. Fakat, ne kadar baskın bir şekilde sahnede olsan da, başkalarının fikirlerine de açık olmalısın. İş hayatında, önemli bir karar süreci içindesin; sezgilerine güvenmekte fayda var. Kendini ifade etme biçimini gözden geçir ve duygu durumunu paylaşma konusunda cömert ol. Aşk hayatında heyecan verici gelişmeler yaşanabilir; kalpten gelen bir dürtüyle hareket etmen, ilişkinin derinleşmesine yardımcı olabilir. Bugün, sevdiklerinle kaliteli zaman geçirerek, aranın daha da güçlenmesine olanak tanıyabilirsin. Unutma ki, içindeki ateş, karşına çıkan fırsatları değerlendirme konusunda seni yönlendirecektir.
Bugün detaylara olan düşkünlüğün seni önemli bir noktada öne çıkarabilir. Çevrendeki insanların ihtiyaçlarına duyduğun hassasiyet, ilişkilerinde derin ve kalıcı bağlar kurmana yardımcı olacak. Disiplinin ve çalışkanlığın, özellikle iş hayatında takdir toplayacak. Yaratıcılığı ve analitik düşünceyi birleştirerek yeni projelere yönelmek için harika bir zaman. Sağlığına dikkat etmen gereken bir dönemdesin; beslenme alışkanlıklarını gözden geçirip kendine özen gösterme zamanı. Duygusal zekânı kullanarak karamsar düşünceleri geride bırakabilirsin. İçsel huzurunu sağlamanın ve kendini yeniden keşfetmenin önemi artıyor.
Duygusal denge arayışın derinleşiyor. İlişkilerde uyum sağlamak adına attığın adımlar, karşılıklı anlayışı güçlendirecek. Sosyal çevrende yeni bağlantılar kurmak için ilginç fırsatlar karşına çıkacak. Özgünlüğünü ve estetik anlayışını ifade etmekten çekinme; yaratıcılığın sayesinde dikkatleri üzerine çekebilirsin. Bugün, kararlılık gerektiren durumlarla karşılaşabilirsin; içsel huzurun, doğru seçimler yapmanda sana rehberlik edecek. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme. Venüs'ün etkisi, romantizm için sürpriz gelişmelere de açık kapı bırakıyor. Anlık heyecanların tadını çıkarmak, ruhunu canlandırabilir.
Duyguların derinliklerine dalmak için mükemmel bir zamandasın. İçsel hislerin, sezgilerin güçlü bir şekilde gündeme gelecek. Güvendiğin kişilere açılmak, kalbindeki düşünceleri paylaşmak, hem seni hem de etrafındakileri derinden etkileyebilir. İkili ilişkilerde sıcak, tutkulu bir atmosfer oluşacak, bu da daha yakın bağlar kurmanı sağlayacak. Ancak dikkat, karamsar düşüncelerin seni esir alabilir; bunları aşarak daha olumlu bir bakış açısı geliştirmek faydalı olacak. İş hayatında ise görünmeyen engellerle karşılaşabilirsin, ancak sezgilerini takip ederek bu durumu avantaja dönüştürme şansın pekala mümkün. Kendi içsel gücünü hatırlamak ve bu gücü dışarıya yansıtmak için doğru bir zaman dilimi. Kendine güven, kararlılıkla ilerle ve değişim rüzgarlarını kucakla.
Bugün, macera arayışın ve özgür ruhun bir parça daha parlayacak. Yeni fikirler keşfetmek ve bildik alanların dışına çıkmak için ilhama açıksın. Sosyal çevrenle kurduğun bağlar derinleşip, dostlukların güçlenecek. Ancak, biraz daha sabırlı olman gereken durumlar söz konusu. Aceleci kararlar almak yerine, durumu gözlemlemek ve düşünmek sana daha fazla fayda sağlayacak. Seni çekici kılan cesaretin, başkalarını da etkilemekten uzak kalmayacak. İçsel huzurunu bulmak için anı yaşamak önemli. Yeni bir aktivite veya hobi denemek için harika bir zaman dilimi. Kendini ifade etme biçiminde yeniliklere açık ol. Bu süreç içinde seyahat planları, kısa kaçamaklar veya eğitim fırsatları gündeme gelebilir. Sadece akışa bırakmak yeter, evrene güven.
İş ve kariyer konularında olumlu gelişmeler yaşanabilir. Sorumluluk duygun her zamankinden daha belirgin olacak; bu da başkaları üzerinde güvenilir bir imaj oluşturmanı sağlayacak. Özellikle ekip çalışmalarında liderlik pozisyonuna yükselebilir, fikirlerinle dikkat çekebilirsin. Ancak kişisel yaşamındaki dengeyi korumaya dikkat etmelisin. Ailevi konularda ufak gerilimler oluşabilir, bu nedenle iletişimde dikkatli olman faydalı olacaktır. Maddi konularda ise yapıcı adımlar atmak için uygun bir dönemdesin, yatırımlarını gözden geçirebilir ya da yeni fırsatları değerlendirebilirsin. İçsel huzurunu sağlamak için biraz yalnız kalmak ve düşünmekte de fayda var. Kendi ihtiyaçlarına daha fazla odaklanmalısın.
Son zamanlarda sahip olduğun özgür ruh, bugün daha da belirginleşecek. Kendini ifade etme isteği içindeki örneğin, sosyal çevrenle olan etkileşimlerinde dikkat çekici olacak. Farklı düşüncelerin, yenilikçi fikirlerin, başkalarını etkilemen için bir fırsat oluşturabilir. Sıra dışı bir projeye veya gruba katılmak için içsel bir arzu hissedeceksin. Arkadaşlarınla yapacağın bir konuşma, seni bazı önemli kararlar almaya yönlendirebilir.Duygusal açıdan, bağımsızlık arayışın bu dönemde seni biraz huzursuz hissettirebilir. Duygularınla başa çıkmak için, kendine zaman ayırmak önemli. İçsel sesini dinlemeli, kalabalıklardan uzaklaşarak düşüncelerini toparlamak için yalnız kalmalısın. Mesleki alanda, yaratıcı çözümler bulma yeteneğin öne çıkıyor. Geleneksel yaklaşımları bir kenara bırakıp, yenilikçi yollar denemek için güzel bir dönemdesin. Bunun sonucunda, ekip arkadaşlarınla arandaki sinerji artabilir ve daha etkili sonuçlara ulaşabilirsin. Unutma ki, kıvrak zekân ve geniş perspektifin, karşına çıkan zorlukların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Bugün, hayal gücünü serbest bırak ve potansiyelini keşfetmek için cesur adımlar at.
Bugün duygusal derinliklerinle yüzleşme fırsatı bulabilirsin. Hayal gücün ve sezgilerin oldukça güçlü. İçsel sesine kulak vermek, seni doğru kararlar almaya yönlendirecektir. Sanatsal çalışmalar veya yaratıcı projeler ilgini çekebilir; bu alanlarda kendini ifade etme isteği artabilir. Sosyal ilişkilerde daha anlayışlı ve empatiktin. Ancak, güvendiğin kişilere karşı dikkatli olmalısın; bazı kişiler senin iyi niyetini kullanma niyetinde olabilir. İç huzurunu korumak adına sessiz anlara ihtiyacın var. Meditasyon, doğa yürüyüşleri veya ruhsal çalışmalar, dengenin sağlanmasına yardımcı olur. Aynı zamanda, beklenmedik sürprizler, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Sevgi ve arkadaşlık alanında, derin bağlar kurmak için uygun bir atmosfer var. Bu akşam, sevdiklerinle geçireceğin zaman, kalbini besleyebilir. Duygu yoğunluğu yaşarken, hüsranlardan uzak durmaya özen göstermen önem taşıyor.
