Tiyatromuzun tek başına dünyaya taşıyan oyun yazarımız Tuncer Cücenoğlu yeni yaşında da eserleri ile sayısız tiyatro topluluğu aracılığıyla, dünya halklarına seslenerek tiyatromuzu ve kültürümüzü anlatmaya devam ediyor. 2023’te Türkiye dışında 25 oyunu sahnelenen sanatçımızın güçlü sesini. bundan böyle Latin Amerika Ülkeleri’nden de duyacağız.
10 Nisan’da 79 yaşına girecek Tuncer Cücenoğlu’nu Türkiye’den ve Dünyadan ustaların cümleleri ile kutluyoruz.
“Hayatımıza Işık Tutan Bir Yazar: Tuncer Cücenoğlu. Şüphesiz ki günümüzün en güçlü Türk oyun yazarı, tiyatro eserleri 30’u aşkın dile çevrilmiş ve dünyanın dört bir yanında sahnelenen Tuncer Cücenoğlu’dur. Bunun bir tespiti de, Tuncer Cücenoğlu’nun oyunlarının, B. Brecht, F. Dürrenmatt, A. Arbuzov, L. Pirandello, S. Beckett gibi dünyaca ünlü tiyatro duayenlerinin yazdıkları oyunlarla beraber ‘Antologie Critique Des Auteurs Dramatiques Europeens (1945 – 2000)’, Corvin Michel, Paris, 2007 kitabında yer almasıdır.”
Doç. Dr. Elena Oganova, Moskova Devlet Üniversitesi
«40’a yakın ödül, 35 dile çevrilmiş olmak, 25 kadar oyun… Ve şu anda 100’e yakın sahnede oyunları oynanmakta. Dile kolay. Çok açık olarak ortada ki -bu sadece bir Türk yazarı bakımından değil- dünya ölçüsünde çok önemli bir olay. Bunun altını böyle önemle çizmek lazım. Bu kadar büyük çapta dünya ölçeğinde etkisi olan bir yazarın kendi ülkesinde de açıkçası çok daha fazla ve yakın tanınması gerekir diye düşünüyorum. Burada ciddi bir eksiğimiz olduğu kesin.»
Ataol Behramoğlu, Şair, Yazar, Çevirmen
“Bir tiyatro nasıl olmalı derseniz ben ancak böyle olur derim çünkü onun oyunlarına baktığımda komedya da var, trajedi de var yani her şey var. Özbekistan’da, Tolstoy, Turgenyev, Çehov, Gorki gibi adların arasında yer alıyor Tuncer Cücenoğlu.”
Aybek Kopadze Özbekistan Tiyatrolar Birliği Uluslararası Müdürü
“Tuncer Cücenoğlu, modern Türk tiyatro yazarlığında çok da fazla örnek olmamasına karşın, tek başına zengin bir model örneğidir. Oyunlarının konularını insan ve onun yaşanmışlıklarının geniş yelpazesi içerisinden seçer. Yazdığı oyunlar yabancı dillere çevrilmekte, 40’ı aşkın ülkede repertuarlara alınmakta/sahnelenmektedir. Ülkemizde oyun yazarının çok az yetiştiğini, çünkü bunun için özendirici unsurların yok denecek kadar az olduğunu göz önünde bulunduracak olursak, Tuncer Cücenoğlu’nun göstermiş olduğu bu başarı ve kararlılık son derece net görülmesi gereken bir gerçektir.”
Tamer Levent, Oyuncu, Yazar, Yönetmen
«Türk çağdaş oyun yazarlarının başında gelen Tuncer Cücenoğlu’nun kalemi, dünya tiyatrolarında bir devrim yarattı.»
Doç. Dr. Tudora Arnaut, Taras Şevçenko Kiev Milli Üniversitesi, Ukrayna
“Enerjisi gözlerinden taşan, sürekli yeni projeler üreten, yerinde duramayan bir yazardı Cücenoğlu. Üstelik projelerinin hatırı sayılır bir bölümünü de hayata geçirmeyi bilmişti. Dile kolay, oyunları 32 dile çevrilmişti, böyle bir başarıya sahip fazla yazarımız olduğunu sanmıyorum. Üstelik bu başarılar hiç değiştirmedi Tuncer Ağabey’i, içtenliğini, candanlığını, tevazusunu hiç etkilemedi. Kibir, bir sözcük olarak bile yaklaşamadı onun yanına. Aydınlarımızda, sanatçılarımızda ne yazık ki çok sık rastlanmayan, sahici demokratik bir ruha sahipti Tuncer Cücenoğlu.”
Ayşe Emel Mesçi, Yönetmen
“Tuncer Cücenoğlu’nu ülkeleri, halkları ve sanatçıları birleştiren bir dünya insanı olarak biliyorum. Büyük hayallerinden biri de Avrasya Tiyatroları’nı birleştirme çabasıydı. Malesef kendisi görmedi ama bu çabası da gerçekleşmiş oldu Avrasya Tiyatrolar Birliği vardır şimdi. Üslubu çok kendisi gibi, çok demokratik, çok sade ve aynı zamanda herkes tarafından anlaşılır bir üsluptur. Yani kendisi ile yaratıcılığı bir aradadır. Tuncer Bey dürüstlüğü, cana yakınlığı ile tanınıyordu. İyi ki doğdun Tuncer abi. Çok kötü oldu aramızdan erken ayrıldın. Ama görüyorsun hâlâ aramızdasın, yaşıyorsun ve yaşamaya da devam edeceksin.”
Kanshaubiy Miziev, Türkolog, Araştırmacı Yazar, Çevirmen, Rusya Federasyonu
“Tuncer çok değerli bir insan. Bir kere ölümsüz oldu çünkü çok eseri var ve dünyanın her yerinde. Kime nasip olmuş 32 dile çevrilmiş tiyatro yazarı bizde hiç yok. Tuncer yaşarken ölümsüzler arasına girmişti ama bundan sonra da bu devam edecek. İnsan yanı çok kuvvetliydi, kimseye benzemeyen insani niteliklere sahipti, sevecendi. Yazar yönü kadar dost yönü, insan yönü beni her zaman ilgilendirmiştir. Ben onu hep çok sevdim.”
Müjdat Gezen, Oyuncu, Yazar, Eğitmen
“Cücenoğlu çok önemli ve enteresan bir tiyatro yazarıdır. Bunun nedeni yazdığı oyunlarda sade ve herkesin anlayabileceği bir dil kullanması ve oyunlarında kullandığı dramatik hikayelerdir.”
(Gürcistan’da basılan Tuncer Cücenoğlu’nun son oyunu olan «Brutus ya da Jul Sezar’ın Katli» kitabının tanıtım yazısından alınmıştır. Oyun kitabı Türkiye’de hâlâ basılamadı.)
Prof. Dr. Lasha Chkhartishvili, Shota Rustaveli Devlet Üniversitesi, Gürcistan
“Tuncer Hoca 20 yaşında hayatında doğru düzgün kitap okumayı bile bilmeyen gençlere hikâye yazabileceğine inandırdı öncelikle. ‘Nasıl yazacağız hocam?’derdik. Günce tutmayı öğretti. Hâlâ hepimizin küçük ajandasında her gün tuttuğumuz 3 cümlelik güncelerimiz vardır. O kadar samimi o kadar içten ve o kadar yalın bir insandı ki. Çok yalın anlatırdı her şeyi, çok basit anlatırdı. O yıllarda 20’li yaşlarda bunu bize öğretmeye çalışırdı. Yalın yazmayı, basit dil kullanmayı… Yıllar geçince bunun ne kadar büyük bir ustalık gerektirdiğini düşünüyorum. O zaman anlamazdık ama yalın olmak dünyanın en büyük ustalığıymış.”
Sevil Akı, Oyuncu
«Tuncer Cücenoğlu Gürcistan’da çok popüler ve yaygın. Birçok tiyatroda oyunları sahneleniyor ve Tuncer için Tiflis’te festivaller planlıyoruz. Festivallere Türkiye’nin tiyatroları da gelecek ve Tuncer’in oyunlarını oynayacaklar. Ümit ediyorum ki, Tuncer’in İstanbul’da başlayan yeni oyunları, artık Tuncer Cücenoğlu adının verildiği bir tiyatro sahnesinde başlar. Oyunları birçok dile çevrilmiş ve dünyanın beğendiği bir yazar. Bu nedenle bunun böyle olması gerekir. Üstelik bu sadece benim fikrim değil, dünyanın birçok yerinde tiyatrocular ve kamuoyu bu konuyu konuşuyor ve aynı şeyi düşünüyor, istiyorlar.»
Iraklı Gogia, Akhmeteli Devlet Dram Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni, Gürcistan
“Tuncer abi ile ben Bursa Devlet Tiyatrosu’na oyuncu olarak girdiğimde tanıştık. Birdenbire çarpıldım çünkü biz konsevatuvarda sanki Türk yazarı yokmuş gibi okutulmuştuk. Tuncer Cücenoğlu gibi dünya çapında bir yazarla tanışınca gerçekten çarpıldım. Devlet Tiyatroları ve Şehir Tiyatroları’nın, mum dibine ışık vermiyor herhalde, bu büyük yazarımıza bir salonun adı mutlaka ‘Tuncer Cücenoğlu’ salonu olmalı, değil sahnesi binanın adı ‘Tuncer Cücenoğlu’ olmalı. Tuncer Cücenoğlu’nun oyunlarını ödenekli tiyatrolarımızın düzenli olarak oynamalı. Bu büyüklükte bir yazarımız o kadar az ki. Bu büyük insan, insanlar büyüdükçe küçülür, aynı zamanda dünyanın en alçak gönüllü insanıydı. Toplumcu, halkçı, dünyaya baktığı pencere hiç sapmamış, hiç aldatmamış, hiç kandırmamış, sapasağlam bir adam. Dünyanın her tarafında böyle insanlar çok saygı görür… Tuncer abi hiç ölmeyecek.”
Kemal Başar, Oyuncu, Yönetmen
“Tuncer Bey’in esas yolu ülkeleri, sanatçıları ve halkları birleştirmekti. Onun asıl amacı buydu. Ve günümüzde savaşla dolu hayatlarımızda onu çok özlüyorum çünkü o yeni bir oyun yazardı. Biraz da komik bir oyun yazardı. Çünkü o kötü şeylerde bile komik bir taraf bulmaya çalışıyordu.”
Irada Gözelova Azerbaycan, Yönetmen
“Tiyatromuzda yeri çok özgündü. İşlenmemiş konuları yazması, dilindeki evrenselliği onun oyunlarının dünya çapında sahnelenmesini sağladı.”
Hayati Asılyazıcı, Eleştirmen
“Tuncer’in yazdıklarını takdir etmemeye imkan yok. Öyle bir şey olsa Batı o kadar ukala ki, onun eserlerini çevirmezdi. Tuncer kendini o kadar güzel kalıcı yaptı ki! O kocaman yürekli çocuk kalbi taşıyan bir insandı.”
Aliye Uzunatağan, Oyuncu
