Tarık Günersel’in 50 Yıl Önce Yazdığı Kısa Piyes: “Tanrılar Ay’dayken”

Tarık Günersel’in 50 Yıl Önce Yazdığı Kısa Piyes: “Tanrılar Ay’dayken”

Şair, öykücü, aforist, denemeci, librettist, çevirmen, dramaturg, oyuncu ve yönetmen Tarık Günersel, oyun yazarlığında 50. yılını kutluyor. Günersel, 1973’te, 20 yaşındayken kaleme aldığı ‘Tanrılar Ay’dayken’ adlı kısa piyesi elli yıl sonra dergimizde yayımlıyor. Kendisine, dergimize ve tiyatroya sunduğu katkılar için teşekkür ediyor ve 50. yılını kutluyoruz.

*****

1973’te yazdığım ‘Tanrılar Ay’dayken’ adlı kısa piyes elli yıl sonra yayımlanmış oluyor. 

2013’te Selman Ada ile yeni opera konusu düşünürken bu piyesten söz ettim, hoşuna gitti. Tanrılar Ay’dayken 40 yıl sonra ‘Başka Dünya’ operamızın esin kaynağı oldu. Başka Dünya Selman Genel Müdür ve Sanat Yönetmeni olmadan önce İstanbul Devlet Opera ve Balesi repertuvarına alındı, Yekta Kara’nın güzel rejisi ve harika bir ekiple Süreyya Operası’nda izleyiciyle buluştu.

Bu kısa piyesin 2023 bitmeden sahnede can bulmasını dilerim. Yarım yüzyıl dolmuşken: 1973… 2023.

Tarık Günersel, 2023

TANRILAR AY’DAYKEN  (Piyes,  1973)

Kişiler

OZAN

ZEUS

ULAK

HİZMETÇİ KADIN

1

Ay. Fonda, seyirciye göre sol üstte, Dünya.

ZEUS tahtında horlamakta, OZAN lir çalmaktadır.

OZAN 

Ah, Olimpos, ah!

Ulu Zeus gördü ki

dün bize kurban kesen

bugün boş verir olmuş… 

ZEUS (Uyanır.) 

Az bırak şu çalgıyı. 

Güzel çalıyorsun ama

az önce gördüklerimin yanında 

sönük kalıyor. Düşümde Olimpos’taymışız.

İnsanlar dilekte bulunup kurbanlar adıyormuş.

Bu düşü epey sık görür oldum son yüzyıllarda.

On bin kez daha görsem bıkmam.

Karım nerede?

OZAN 

Elbise provasında.

ZEUS 

Bu tanrıça ölümsüzlüğü boyunca

elbise provasından başka şeyden

zevk almayacak galiba.

Ne yapsın. Herkes kendi derdinde.

ULAK (Girer.) 

Yüce Zeus! İki yaratık!

ZEUS 

Ne yaratığı?!

ULAK 

Bizim boyumuzdalar aşağı yukarı.

İki kalın bacağı var her birinin.

Kola benzer ikişer çıkıntıları da var.

Başları diyeceğim işte, başları da

iri ve yuvarlak. Ama fazla düzgün.

Kolları da daha kalın bizdekilerden.

ZEUS 

Biraz fazla kaçırmışsın derdim ama

şarabı nereden bulacaksın!

De bakalım, ozan, nedir bu iş -sence?

OZAN

Belki iki tanrının muzipliği tutmuştur.

Can sıkıntısından.

ZEUS 

Olabilir. Yoksa senin işin mi? Değil, pekâlâ.

Hım, oyun değilse, kim ola bu iki kişi?

Ne güzel uyuyacaktım, görürüm diye aynı düşü.

Tez varıp haber ilet tanrılara.

Yataklarından kaldır gerekirse.

Bırakıp her şeyi buraya koşsunlar.

Yelden daha çabuk devinsin ayakları.

Olimpos alev alsın yüreklerinde.

Zindelik eşsiz olsun bileklerinde.

Böyle de tez varıp tanrılara.

Hem söyle, unutmasınlar akıllarını

karılarının yanında!

ULAK 

Baş üstüne, Yüce Zeus. (Çıkar.)

OZAN 

Farkında mısın, Yüce Kronosoğlu, 

konuşman değişti.

Olimpos’taki günlerin şiirinde akıyor sözlerin.

ZEUS 

Kurbanlar aşkına! Dilerim kuruntudur

aklıma gelenler. Yoksa… Ah, bilsen,

korku aldı içimi; ben de bu yüzden

sığınıyorum havasına o güçlülük devrimin.

Tahtımın şiltesini kabartsın, 

hizmetçiye söyle de.

Tacım ner’de? Tacım?

OZAN 

Sanırım saygıdeğer eşin kaldırmıştı 

epey zaman önce.

ZEUS 

Git sor bakalım. Sana zahmet. 

(OZAN çıkar.)

ZEUS (Dünyaya bakarak) 

“Baş kaldıran insanoğlu

madem tanımaz oldu bizi;

madem itti bir kenara

şanlı yüceliğimizi,

şerefimiz ne olur

bu dünyada kalırsak?”

dedik

ve rüzgârdan daha çabuk

kalemiyle yazarın

kalkıp buraya geldik.

Yeni bir çağ açılıyor olabilir.

Güçlü olmak gerek, güçlü.

(OZAN girer.)

Ner’deymiş tacım?

OZAN 

Eşiniz “Az beklesin,” dedi.

Kıpırdarsa iğneler batarmış.

ZEUS 

Beklesin olur mu?! 

“Kurultay toplanıyor,” demedin mi?

OZAN 

Dedim. “Yüce Kurultay toplanıyor,” dedim.

“Bari doğru dürüst bir şey yapsalar

yüreğim yanmaz,” dedi.

ZEUS 

Hey Olimpos’um! Sen bana sabır ver!

Peki ne diye ner’de olduğunu söylemedi?

Demedin mi-

OZAN 

“Yüce Zeus’un saygıdeğer eşi, o zaman

nereye koyduğunu söyle,” dedim.

“Beceremez,” dedi. “İlle benim elimi sürmem

lazım ki bir işi becersin!” dedi.

ZEUS 

Al işte! Hiç söylenir mi böyle laf! Herhalde 

birine tepesi atmış, öfkesini böyle çıkarıyor.

OZAN 

Çok doğru. “Artık burama geldi!” dedi.

“Baştanrıysa baştanrılığını bilsin otursun!” –dedi.

HİZMETÇİ (Girer.) 

Yatağının şiltesini kabartacakmışım, 

Yüce Zeus. Ha, tacınız. (Fırlatır.)

ZEUS (Tacı havada kapar.) 

Beni yalnız bırakınız

(bizi gösterip) 

aynamın önünde.

(OZAN ile HİZMETÇİ çıkar.)

(ZEUS bize dönük durur. 

Tacını giyer, bakar. 

Çeşitli pozlar verir. 

Kahramanca nutuk atma provası yapar.

Kendisini beğenmeğe çalışır, beğenemez. Çıkar.)

HİZMETÇİ (Toz fırçasıyla girer; 

tahta çok uzakta, güya tozunu alarak, bize) 

Gördünüz, değil mi, Yüce Zeus’u 

–Tanrılar Tanrısını? Bir baktım,

tacını oturtmuş kafasına, poz vermiş

ayna karşısında, 

kasım kasım kasılmıyor mu!

Bir de öyle nutuk çeker gibi 

el kol sallamasın mı!

E pes doğrusu! 

Ne sanıyor Zeus efendi; öyle

kahraman bakışları, 

sesini yüksekten çıkarmalarla

hitab ettiği tanrıları 

kendi yoluna getireceğini mi sanıyor! 

Söze değil, öze bakar ayol onlar! Hıh!

Karşısında insan sürüsü mü var!

Yüce değil, cüce!

Dedeciğim, rahmetli,

“Hayat bir tesadüfler zincirinden ibarettir,”

derdi. Anahtar deliği 

tesadüfen gözüme denk gelmese 

haberim olur muydu bundan!

(Perişanmış gibi kendini tahta bırakır.)

(ZEUS ile OZAN girer.)

ZEUS 

Hayrola?

HİZMETÇİ (Fırlayıp kalkar.) 

Yaptım, bitirdim.

ZEUS 

Şu parçayı tutturmamışsın?

HİZMETÇİ 

Denedim, olmadı.

ZEUS 

İyi ya, hanıma söyle, bir de o denesin.

HİZMETÇİ 

Söylerim, dener. (Çıkar.)

ZEUS 

Anlamadım insanları bunca zamandır ben.

Belki bu yüzden, duyduğum sancılı saygı.

Ulağın anlattığı tam uymuyor gerçi

insan türünün biçimine. Ama 

benim dediğim de bu ya. Bakarsın

değiştirmiştir görünüşünü

sırf istedi diye canı. Ruhta iş.

Ruh bukalemundur insanda, bütün bildiğim.

OZAN 

Heyet göndersek dünyaya? 

Araştırsalar?

Ya insanoğlu gelebiliyorsa aya?

Ricacı oluruz, burayı bize bırakırlar.

ZEUS 

Dünyayı onlara bıraktık.

Buraya da gelirlerse,

Alır başımızı gideriz, 

daha da uzak yerlere.

(Bir an.)

Öyle olacak nitekim.

ULAK (Girer.) 

Sınır yok galiba, insanın tutkularına.

Savaş Tanrısı Ares’in kılıcı

gelen insanın giysisini kesemedi. 

Yıldırım hızıyla elçiler gitti dünyaya.

Yıldırım hızıyla görüştüler. Boşuna.

İnsan buraya da geldi, gelecek.

ZEUS 

Yol gözüktü, demek. 

Söyle, herkes hazırlansın.

ULAK 

Başüstüne, Yüce Zeus. (Çıkar.)

ZEUS 

Savaş Tanrısı Ares kesmeyen kılıcını 

yoksul halklara verdi.

Zaman bütün tanrılardan güçlü.

Bakarsın gün gelir,

insan bu tahtı alır, müzeye koyar.

Açık artırmaya çıkarır ya da:

“Tanrılar Tanrısı Zeus’un tahtı! Kelepir, 

evet, yok mu alan?”

Bari “Tanrılar Tanrısı” derken

İçinde biraz saygı uyansa! Ne gezer!

Önde oturan bir kadının göğüslerini dikizler

adımı sanımı söylerken. Evet,

böyle bu. Ve bir fiyat haykırır. 

Zenginin biri de,

göstermek için kokteyllerde, 

tutar üstüne oturur.

Ya biri, ya öbürü, 

burada bırakırsam bunu.

Sorsalar, -insan bu ya, 

sorar “İncelik gösterdim!” 

diyebilmek için- 

“Kırk katır mı, kırk satır mı?”-

deseler: “Hangisi sence daha iyi? Tahtını 

müzeye mi koyalım, açık artırmaya mı?

Sen seç. Ya biri, ya öbürü.”

ULAK (Girer.) 

Herkes hazır, yolculuğa, Yüce Zeus.

İstersen tahtını da saralım; 

kirlenmesin taşınırken.

ZEUS 

Pekâlâ. Dur, dur! Caydım kararımdan.

Tahtı burada bırakalım.

Bir de not iliştirin üstüne.

Son arzum, insanlarla ilgili:

Müzeye koysunlar tahtı. 

Yarınlı çocuklar görsün ki

iktidar geçici.

Perde. 

TARIK GÜNERSEL, 1973

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün, enerji dolu bir başlangıç yapıyorsun. Cesaretin ve motivasyonun, karşına çıkan her türlü zorluğun üstesinden gelmene yardımcı olacak. Hedeflerine ulaşmak için belirlediğin yolları gözden geçirmek isteyebilirsin; bazıları seni tatmin etmeyebilir. Kendine güvenmelisin, zira içindeki ateş, başkalarına ilham verecektir. İletişim konusunda da oldukça başarılı bir gün. Duygularını ifade etmek için uygun fırsatlar bulabilir, sosyal bağlantılarını güçlendirebilirsin. Ancak, aceleci davranmaktan kaçınmalısın. İlişkilerinde dengenin önemini unutmadan hareket edersen, samimi bağlar kurabilir ve derin sohbetler gerçekleştirebilirsin. İş yerinde yaratıcılığın ön plana çıkacak, bu sayede sorunları hızlıca çözebileceksin. Gözlemlerine dikkat et, çevrendeki insanlardan alacağın destekle yeni fikirler geliştirebilir, eski planlarını güncelleyebilirsin. Kendini dinlemek ve biraz durmak, zihnin için faydalı olacak. Unutma, tüm bu enerjiyi olumlu bir şekilde yönlendirdiğinde, daha parlak bir gelecek seni bekliyor.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, içsel dinginliğin önemini kavrayacak, hayatın getirdiği değişikliklere uyum sağlama konusunda daha esnek olacaksın. İş veya kişisel projelerde kararlılığın öne çıkacak; bu, çevrendekilerin de dikkatini çekecek. Maddi konularda ise sabırlı ve temkinli olmanın faydasını görebilirsin. Belki de birikimlerinle ilgili yeni bir plan yapma zamanıdır. İlişkilerde ise güven arayışın artacak, samimi ve derin bağlar kurmak isteyeceksin. Kendine zaman ayırmayı unutma, doğanın tadını çıkarmak ruhunu besleyecek. İş hayatındaki stresli durumları hafifletmek için sevdiklerinle keyifli anlar paylaşmak, sana enerji verecek. Unutma, istikrarın ve kararlılığın, zorlukların üstesinden gelmende en büyük yardımcıların olacak.

İKİZLER BURCU YORUMU

Sosyal etkileşimlerde yoğun bir gün seni bekliyor. Arkadaşlarınla ve tanıdıklarınla bir araya gelme isteğin artacak, bu da enerjini yükseltecek. Yeni insanlarla tanışmak için ideal bir zaman; iletişim becerilerin etkileyici bir şekilde açığa çıkacak. İş ya da projelerde yaratıcı fikirler üretmek için harika fırsatlar karşına çıkabilir, bunları değerlendirmekten çekinme. Ancak, duygu durumun dalgalı olabilir; ani ruh hali değişikliklerine dikkat et. İçsel huzurunu sağlamak ve düşüncelerini netleştirmek adına bir miktar yalnız kalmak da faydalı olabilir. Kendine dönmek, içsel sesini duymana yardımcı olacak. Sezgilerinin güçlü olduğu bu dönemde, içgörülerine güvenerek önemli kararlar alabilirsin. Mart, iletişimini güçlendirmenin ve kendini ifade etmenin tam zamanı.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin gökyüzünde parlayacağı bir gün. İçsel sezgilerin seni yönlendirecek, kalbinin sesine kulak vermek önem kazanacak. Ailevi ilişkilerde samimi paylaşımlar güçlenecek; sevdiklerinle vakit geçirmek, aranızdaki bağı kuvvetlendirecek. Finansal konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarına özen göstermeli, gereksiz risklerden kaçınmalısın. Kendine olan güvenini artıran yeni bir hobi edinmek ya da sevdiğin bir aktiviteyle ilgilenmek, ruhunu besleyecek. Unutma, içsel huzurunu bulmak, çevrendeki ilişkilerde ve maddi meselelerde denge kurmana yardımcı olacak. Bugün kendine nazik olmayı unutma, ihtiyacın olan bir süre moladır.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, kendine güvenin ve kararlılığın, etrafındaki insanları etkileme gücünü artıracak. Yaratıcılığını serbest bırakma zamanı. İçsel tutkun, yeni projelere ve hedeflere yönelmeni sağlayacak. Sosyal ortamlarda parlayacak, liderlik vasıflarını sergileyeceksin. Ancak, başkalarına karşı hoşgörülü olmayı unutma; güçlü bir pozisyonda olmak bazen empati gerektirir. İlişkilerinde iletişim kanallarını açık tutmak, anlık anlaşmazlıkları önleyebilir. Kendi ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmayı ihmal etme; kişisel sınırlarını belirlemek, sağlıklı bir denge kurmana yardımcı olacaktır. Bugünkü enerjinle çevrendekilere ilham verebilir, birlikte güzel anılar biriktirebilirsin.

BAŞAK BURCU YORUMU

Dikkatini toplamak ve günlük işlerini düzenlemek için harika bir zaman. Düşüncelerini netleştirip, hedeflerine odaklanmak faydalı olabilir. Sağlık ve rutinlerine öncelik vermek, beden ve zihnini dengelemek açısından önemli. Sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirmek, duygusal boyutta derinlik sağlar. İş yerindeki projelerine daha fazla enerji harcandığını hissedebilirsin; bu sayede başarılarını artırmak adına somut adımlar atabilirsin. Ayrıca, detaylara olan düşkünlüğün sayesinde, başkalarının gözünden kaçan noktaları fark ederek çözüm üretmekte oldukça yetkinsin. Unutma, küçük değişiklikler büyük etkilere yol açabilir. Kendine zaman ayırmayı da ihmal etme; bu süre, motivasyonunu artırmanı sağlayacak.

TERAZİ BURCU YORUMU

Bugün sosyal ilişkilerinde hareketlilik hissedebilirsin. Arkadaşlarınla bir araya gelmek, ortak projeler üzerinde çalışmak için harika bir zaman. Yenilikçi fikirlerinle dikkat çekebilirsin. Aşk hayatında ise, iletişimdeki açık ve samimi yaklaşımın, bağlarını güçlendirecek. Sezgi gücün yüksek, içsel hislerine güvenmekte fayda var. Duygusal dengeyi sağlamak için kendine zaman ayırmayı unutma. Ufukta yeni fırsatlar görünüyor, bunları değerlendirmek için cesaretini topla. Huzur arayışına girdiğin bu dönemde, dengeyi korumak öncelikli olmalı. Aynı zamanda, estetik veya sanatsal konulara yönelmek için ilham alabilirsin. Yaratıcılığın doruğa çıkacak, bu fırsatı kaçırma!

AKREP BURCU YORUMU

Derin duyguların, sezgilerin ve kararlılığın seni sarıp sarmalayacak. İçsel bir dönüşümde olduğun bu dönemde, korkularınla yüzleşme fırsatı bulacaksın. Çevrendeki insanlar seni daha iyi anlamaya başlayabilir, bu da ilişkilerini derinleştirecek. Gizli kalmış yeteneklerin gün yüzüne çıkabilir; yaratıcılığın ve sezgilerinle harikalar yaratma potansiyeline sahipsin. Her şeyden önce, kendine güvenerek adımlar atman gerektiğini unutma. Kendini ifade etmekten çekinme, zira bu süreçte kendini bulacak ve potansiyelinin farkına varacaksın. Kalbinin sesine kulak ver ve sana sunulan fırsatları değerlendirmekten çekinme; yeni başlangıçlar kapını çalmaya hazırlanıyor. Bu dönemde yapacağın seçimlerin, gelecekteki yol haritanı şekillendirebilir. Duygularını özgürce paylaşmak, ilişkilerinde taze bir nefes almanı sağlayacak.

YAY BURCU YORUMU

Macera dolu bir gün seni bekliyor. İlginç fırsatlar kapını çalabilir, yeni deneyimlere açık olmalısın. Sosyal çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin keyifli ve ilham verici olacak. Özellikle grup çalışmaları veya arkadaşlarınla yapacağın aktiviteler, yaratıcılığını besleyecek. Yeni fikirler tartışabilir, birlikte projeler geliştirebilirsin. Seyahate çıkma isteğin artabilir; uzaklarla bağ kurma arzun yükselebilir. Kendine güven ve cesaretinle, yeni hedefler peşinde koşmaktan çekinme. Ancak, ani kararlar almadan önce iyice düşünmekte fayda var. İçsel sesine kulak ver ve sezgilerini takip et. Bu süreçte, enerjini doğru yönlendirmek, olumlu sonuçlar almanı sağlayacak. Gülümse, etrafındaki güzellikleri keşfetmeye açık ol!

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün, sorumluluklarla dolu bir gündesin. İçsel disiplinin ve kararlılığın senin en büyük yardımcıların olacak. Hayatındaki hedeflere ulaşma yolunda attığın adımlar, başkaları tarafından takdir edilecektir. İşteki projelerinle ilgili ortaya koyduğun çalışmalar, beklediğinden daha fazla ilgi görebilir. Ailevi ilişkilerde anlayışlı ve sevecen bir tavır takınmak, gergin durumların üstesinden gelmene yardımcı olacaktır. Eğer kalbini açmak istediğin özel biri varsa, cesaretini toplayıp hislerini paylaşmak için doğru bir zaman. Duygusal olarak kendini güçlü hissetsen de, iç dünyana dönüp düşünmek de faydalı olabilir. Kendine zaman ayırmak için küçük bir mola vermeyi unutma. Fiziksel sağlığın için düzenli bir tempoda kalmak, zindeliğini artıracak. Yapmak istediklerini bir kenara bırakma, hayallerin için bugün ufak bir adım atman mümkün.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün, özgün fikirlerin ve yenilikçi projelerin ön plana çıkacağı bir dönemdesin. Sosyal ilişkilerdeki etkileşimlerin, sürpriz fırsatlara kapı açabilir. Düşüncelerini paylaşmaktan çekinme; başkalarını etkileyebilir ve ilham verebilirsin. Ancak, değişim isteğin bazı insanları rahatsız edebilir. Dikkatini dağıtan unsurlara karşı dikkatli olmalısın. Kendini ifade etme şeklinin ne denli güçlü olduğunu hissedecek, bu gücü yaratıcı süreçlerinde kullanma konusunda cesaret bulacaksın. İçgüdülerine güven ve yenilikten korkma! İş ve projelerdeki kafa karışıklıkları, netliğe ulaşman için gereken zamanı tanımanla aşılabilir. Gözünü hedefinden ayırmadan ilerlemeye devam et.

BALIK BURCU YORUMU

Hayal gücünün yükseldiği bir dönemde bulunuyorsun. İçsel duyguların sarmalayıcı bir şekilde yüzeye çıkarken, sezgilerin seni doğru yönlendirecek. Sanat ve yaratıcılıkla ilgili bir aktiviteye yönelmek, ruhunu besleyebilir. Başkalarına yardım etme isteğin artabilir; bu, hem senin hem de çevrendeki insanların ruh halini iyileştirecektir. Sosyal ilişkilerde ise iletişimde açık olman, bağlantılarını güçlendirmene yardımcı olacak. Duygusal derinliğine dalmak, içsel huzurunun taşmasını sağlayabilir. Bugün bir şeylerin özüne inme ve gerçek hislerinin peşinden gitme zamanı.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM