Tarık Günersel’in 50 Yıl Önce Yazdığı Kısa Piyes: “Tanrılar Ay’dayken”

Tarık Günersel’in 50 Yıl Önce Yazdığı Kısa Piyes: “Tanrılar Ay’dayken”

Şair, öykücü, aforist, denemeci, librettist, çevirmen, dramaturg, oyuncu ve yönetmen Tarık Günersel, oyun yazarlığında 50. yılını kutluyor. Günersel, 1973’te, 20 yaşındayken kaleme aldığı ‘Tanrılar Ay’dayken’ adlı kısa piyesi elli yıl sonra dergimizde yayımlıyor. Kendisine, dergimize ve tiyatroya sunduğu katkılar için teşekkür ediyor ve 50. yılını kutluyoruz.

*****

1973’te yazdığım ‘Tanrılar Ay’dayken’ adlı kısa piyes elli yıl sonra yayımlanmış oluyor. 

2013’te Selman Ada ile yeni opera konusu düşünürken bu piyesten söz ettim, hoşuna gitti. Tanrılar Ay’dayken 40 yıl sonra ‘Başka Dünya’ operamızın esin kaynağı oldu. Başka Dünya Selman Genel Müdür ve Sanat Yönetmeni olmadan önce İstanbul Devlet Opera ve Balesi repertuvarına alındı, Yekta Kara’nın güzel rejisi ve harika bir ekiple Süreyya Operası’nda izleyiciyle buluştu.

Bu kısa piyesin 2023 bitmeden sahnede can bulmasını dilerim. Yarım yüzyıl dolmuşken: 1973… 2023.

Tarık Günersel, 2023

TANRILAR AY’DAYKEN  (Piyes,  1973)

Kişiler

OZAN

ZEUS

ULAK

HİZMETÇİ KADIN

1

Ay. Fonda, seyirciye göre sol üstte, Dünya.

ZEUS tahtında horlamakta, OZAN lir çalmaktadır.

OZAN 

Ah, Olimpos, ah!

Ulu Zeus gördü ki

dün bize kurban kesen

bugün boş verir olmuş… 

ZEUS (Uyanır.) 

Az bırak şu çalgıyı. 

Güzel çalıyorsun ama

az önce gördüklerimin yanında 

sönük kalıyor. Düşümde Olimpos’taymışız.

İnsanlar dilekte bulunup kurbanlar adıyormuş.

Bu düşü epey sık görür oldum son yüzyıllarda.

On bin kez daha görsem bıkmam.

Karım nerede?

OZAN 

Elbise provasında.

ZEUS 

Bu tanrıça ölümsüzlüğü boyunca

elbise provasından başka şeyden

zevk almayacak galiba.

Ne yapsın. Herkes kendi derdinde.

ULAK (Girer.) 

Yüce Zeus! İki yaratık!

ZEUS 

Ne yaratığı?!

ULAK 

Bizim boyumuzdalar aşağı yukarı.

İki kalın bacağı var her birinin.

Kola benzer ikişer çıkıntıları da var.

Başları diyeceğim işte, başları da

iri ve yuvarlak. Ama fazla düzgün.

Kolları da daha kalın bizdekilerden.

ZEUS 

Biraz fazla kaçırmışsın derdim ama

şarabı nereden bulacaksın!

De bakalım, ozan, nedir bu iş -sence?

OZAN

Belki iki tanrının muzipliği tutmuştur.

Can sıkıntısından.

ZEUS 

Olabilir. Yoksa senin işin mi? Değil, pekâlâ.

Hım, oyun değilse, kim ola bu iki kişi?

Ne güzel uyuyacaktım, görürüm diye aynı düşü.

Tez varıp haber ilet tanrılara.

Yataklarından kaldır gerekirse.

Bırakıp her şeyi buraya koşsunlar.

Yelden daha çabuk devinsin ayakları.

Olimpos alev alsın yüreklerinde.

Zindelik eşsiz olsun bileklerinde.

Böyle de tez varıp tanrılara.

Hem söyle, unutmasınlar akıllarını

karılarının yanında!

ULAK 

Baş üstüne, Yüce Zeus. (Çıkar.)

OZAN 

Farkında mısın, Yüce Kronosoğlu, 

konuşman değişti.

Olimpos’taki günlerin şiirinde akıyor sözlerin.

ZEUS 

Kurbanlar aşkına! Dilerim kuruntudur

aklıma gelenler. Yoksa… Ah, bilsen,

korku aldı içimi; ben de bu yüzden

sığınıyorum havasına o güçlülük devrimin.

Tahtımın şiltesini kabartsın, 

hizmetçiye söyle de.

Tacım ner’de? Tacım?

OZAN 

Sanırım saygıdeğer eşin kaldırmıştı 

epey zaman önce.

ZEUS 

Git sor bakalım. Sana zahmet. 

(OZAN çıkar.)

ZEUS (Dünyaya bakarak) 

“Baş kaldıran insanoğlu

madem tanımaz oldu bizi;

madem itti bir kenara

şanlı yüceliğimizi,

şerefimiz ne olur

bu dünyada kalırsak?”

dedik

ve rüzgârdan daha çabuk

kalemiyle yazarın

kalkıp buraya geldik.

Yeni bir çağ açılıyor olabilir.

Güçlü olmak gerek, güçlü.

(OZAN girer.)

Ner’deymiş tacım?

OZAN 

Eşiniz “Az beklesin,” dedi.

Kıpırdarsa iğneler batarmış.

ZEUS 

Beklesin olur mu?! 

“Kurultay toplanıyor,” demedin mi?

OZAN 

Dedim. “Yüce Kurultay toplanıyor,” dedim.

“Bari doğru dürüst bir şey yapsalar

yüreğim yanmaz,” dedi.

ZEUS 

Hey Olimpos’um! Sen bana sabır ver!

Peki ne diye ner’de olduğunu söylemedi?

Demedin mi-

OZAN 

“Yüce Zeus’un saygıdeğer eşi, o zaman

nereye koyduğunu söyle,” dedim.

“Beceremez,” dedi. “İlle benim elimi sürmem

lazım ki bir işi becersin!” dedi.

ZEUS 

Al işte! Hiç söylenir mi böyle laf! Herhalde 

birine tepesi atmış, öfkesini böyle çıkarıyor.

OZAN 

Çok doğru. “Artık burama geldi!” dedi.

“Baştanrıysa baştanrılığını bilsin otursun!” –dedi.

HİZMETÇİ (Girer.) 

Yatağının şiltesini kabartacakmışım, 

Yüce Zeus. Ha, tacınız. (Fırlatır.)

ZEUS (Tacı havada kapar.) 

Beni yalnız bırakınız

(bizi gösterip) 

aynamın önünde.

(OZAN ile HİZMETÇİ çıkar.)

(ZEUS bize dönük durur. 

Tacını giyer, bakar. 

Çeşitli pozlar verir. 

Kahramanca nutuk atma provası yapar.

Kendisini beğenmeğe çalışır, beğenemez. Çıkar.)

HİZMETÇİ (Toz fırçasıyla girer; 

tahta çok uzakta, güya tozunu alarak, bize) 

Gördünüz, değil mi, Yüce Zeus’u 

–Tanrılar Tanrısını? Bir baktım,

tacını oturtmuş kafasına, poz vermiş

ayna karşısında, 

kasım kasım kasılmıyor mu!

Bir de öyle nutuk çeker gibi 

el kol sallamasın mı!

E pes doğrusu! 

Ne sanıyor Zeus efendi; öyle

kahraman bakışları, 

sesini yüksekten çıkarmalarla

hitab ettiği tanrıları 

kendi yoluna getireceğini mi sanıyor! 

Söze değil, öze bakar ayol onlar! Hıh!

Karşısında insan sürüsü mü var!

Yüce değil, cüce!

Dedeciğim, rahmetli,

“Hayat bir tesadüfler zincirinden ibarettir,”

derdi. Anahtar deliği 

tesadüfen gözüme denk gelmese 

haberim olur muydu bundan!

(Perişanmış gibi kendini tahta bırakır.)

(ZEUS ile OZAN girer.)

ZEUS 

Hayrola?

HİZMETÇİ (Fırlayıp kalkar.) 

Yaptım, bitirdim.

ZEUS 

Şu parçayı tutturmamışsın?

HİZMETÇİ 

Denedim, olmadı.

ZEUS 

İyi ya, hanıma söyle, bir de o denesin.

HİZMETÇİ 

Söylerim, dener. (Çıkar.)

ZEUS 

Anlamadım insanları bunca zamandır ben.

Belki bu yüzden, duyduğum sancılı saygı.

Ulağın anlattığı tam uymuyor gerçi

insan türünün biçimine. Ama 

benim dediğim de bu ya. Bakarsın

değiştirmiştir görünüşünü

sırf istedi diye canı. Ruhta iş.

Ruh bukalemundur insanda, bütün bildiğim.

OZAN 

Heyet göndersek dünyaya? 

Araştırsalar?

Ya insanoğlu gelebiliyorsa aya?

Ricacı oluruz, burayı bize bırakırlar.

ZEUS 

Dünyayı onlara bıraktık.

Buraya da gelirlerse,

Alır başımızı gideriz, 

daha da uzak yerlere.

(Bir an.)

Öyle olacak nitekim.

ULAK (Girer.) 

Sınır yok galiba, insanın tutkularına.

Savaş Tanrısı Ares’in kılıcı

gelen insanın giysisini kesemedi. 

Yıldırım hızıyla elçiler gitti dünyaya.

Yıldırım hızıyla görüştüler. Boşuna.

İnsan buraya da geldi, gelecek.

ZEUS 

Yol gözüktü, demek. 

Söyle, herkes hazırlansın.

ULAK 

Başüstüne, Yüce Zeus. (Çıkar.)

ZEUS 

Savaş Tanrısı Ares kesmeyen kılıcını 

yoksul halklara verdi.

Zaman bütün tanrılardan güçlü.

Bakarsın gün gelir,

insan bu tahtı alır, müzeye koyar.

Açık artırmaya çıkarır ya da:

“Tanrılar Tanrısı Zeus’un tahtı! Kelepir, 

evet, yok mu alan?”

Bari “Tanrılar Tanrısı” derken

İçinde biraz saygı uyansa! Ne gezer!

Önde oturan bir kadının göğüslerini dikizler

adımı sanımı söylerken. Evet,

böyle bu. Ve bir fiyat haykırır. 

Zenginin biri de,

göstermek için kokteyllerde, 

tutar üstüne oturur.

Ya biri, ya öbürü, 

burada bırakırsam bunu.

Sorsalar, -insan bu ya, 

sorar “İncelik gösterdim!” 

diyebilmek için- 

“Kırk katır mı, kırk satır mı?”-

deseler: “Hangisi sence daha iyi? Tahtını 

müzeye mi koyalım, açık artırmaya mı?

Sen seç. Ya biri, ya öbürü.”

ULAK (Girer.) 

Herkes hazır, yolculuğa, Yüce Zeus.

İstersen tahtını da saralım; 

kirlenmesin taşınırken.

ZEUS 

Pekâlâ. Dur, dur! Caydım kararımdan.

Tahtı burada bırakalım.

Bir de not iliştirin üstüne.

Son arzum, insanlarla ilgili:

Müzeye koysunlar tahtı. 

Yarınlı çocuklar görsün ki

iktidar geçici.

Perde. 

TARIK GÜNERSEL, 1973

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjinin en yüksek seviyesine ulaşacağı bir gün. Farklı aktivitelere yönelmek ve yeni deneyimler yaşamak için mükemmel bir zaman. Cesaretin ve kararlılığın sayesinde zorlukları aşacaksın. İnsanlarla olan iletişimin güçlenecek, yeni bağlantılar kurarak sosyal çevrende olumlu değişiklikler yaratabilirsin. İçinde bulunduğun projelere yenilikçi fikirler eklemekten çekinme; bu, sana büyük fayda sağlayacak. Duygusal ilişkilerinde samimiyet ve açıklık ön planda. Sevdiğin kişiyle olan bağını derinleştirme fırsatı bulabilirsin. Keskin içgörüler, sorunları daha hızlı çözmene yardımcı olacak. Kendine güvenin tam olduğunda, karşılaştığın her türlü engeli aşabileceksin. Diğerlerinin desteğini almakta sakınca görme; bugün, beraber hareket edebileceğin fırsatlar kapını çalıyor. Kendini sınırlarını aşmaya hazır hissetmelisin, beklenmedik değişimler kapıda.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, içsel huzurun ön plana çıkacağı bir gün. Yavaş ve istikrarlı adımlar atarak, sakin bir şekilde kendine odaklanmak için mükemmel bir zaman. Finansal konulara dair alacağın kararlar, uzun vadede olumlu sonuçlar doğurabilir. Ancak, aceleci davranmamaya özen göstermelisin. Kendi değerlerine ve arzularına sadık kalman, seni daha tatmin edici bir geleceğe yönlendirebilir. Aşk hayatında ise, duygularını ifade etmekten çekinmemelisin. Sevdiğin kişiyle daha derin bir bağ kurma fırsatını değerlendirebilir, karşılıklı anlayışınızı güçlendirebilirsin. Ayrıca, doğayla olan bağlantını güçlendirmek için dışarıda vakit geçirmek, zihnini canlandırabilir. Kendine ait alan yaratmak ve bireyselliğini ön plana çıkarmak, motivasyonunu artırabilir.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün iletişimde akıcılık ve keskin bir zihinle dolusunuz. Sosyal çevrenizdeki kişilerle derin ve anlamlı sohbetler yapma isteğiniz artacak. Fikirlerinizi ifade etmekte özgüvenli hissedecek, kendinizi iyi bir şekilde ifade edebileceksiniz. Hızla gelişen olaylar, hızlı tepki vermenizi gerektirebilir. Esneklik, sizi bu süreçte destekleyecek. Bu nedenle, planlarınıza esneklik katmak önem kazanıyor.Çevrenizle olan ilişkilerde bazı beklenmedik sürprizlerle karşılaşabilirsiniz; yeni tanışmalar ya da eski dostlarla yeniden bağlantılar gündeme gelebilir. İçsel bir merak duygusu sizi bilgi arayışına yönlendirebilir. Okumalar, yeni beceriler edinme veya ilginç bir hobi edinme fırsatları karşınıza çıkabilir. Hedeflerinizi belirleyin ve bu hedeflere ulaşmak için ilham veren insanlarla birlikte olun. Sevgi dolu paylaşımlar yapma isteği içindesiniz; flört edenler için heyecan verici anlar yaşayabilirsiniz. Kısacası, bugünün enerjisi, belirsizliklerin yerine yenilikçi düşünceleri ve olumlu ilişkileri getirecek.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyana gömülmek, geçmiş anıları yeniden gözden geçirmek isteyebilirsin. Hassasiyetin arttığı bu dönem, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için harika bir fırsat. Kalp sesini dinle ve hislerinle hareket et. Besleyici bir ortamda bulunmak, ruhunu yenilemen için faydalı olacak. Kendini ifade etmenin yollarını bulmalısın; belki bir yazı ya da sanatla uğraşmak seni rahatlatır.İçsel huzuru bulmak adına yalnız kalmak da isteyebilirsin, ancak çevrendeki insanların desteğine de açık olmalısın. Yapıcı düşüncelerle ilerlemek, gelecekteki adımların için kılavuz olacaktır. Kendine karşı nazik ol ve duygularının akışını yargılamadan kabul et.

ASLAN BURCU YORUMU

Özgüvenin tavan yaptığı, enerjinin yüksek aktığı bir dönemdesin. İçsel gücünü hissedecek, çevrendeki insanlara ilham kaynağı olacaksın. Sosyal ilişkilerinde dikkat çekici bir aura ile öne çıkacaksın. Yeni projelere başlamak için uygun bir zaman; yaratıcılığını serbest bırak ve cesur adımlar at. Geçmişten gelen bazı bağların yeniden canlanabilir. Bastırılmış duyguların yüzeye çıkmasına hazırlıklı ol, tüm bunlar sana derin bir içgörü kazandıracak. Aşk hayatında hoş sürprizlerle karşılaşabilirsin; romantik anlar seni bekliyor. Kendinle ve çevrendekilerle barışık olmanın keyfini çıkar. Hayatına dair kararlar alırken kalbini dinlemekten çekinme, bu dönem sezgilerin senin en büyük dostun.

BAŞAK BURCU YORUMU

Detaylara verdiğin önem ve organize olma yeteneğin, bugün seni öne çıkaracak. Hayatın karmaşası arasında bile dinginliği koruyabilirsin. İş yerinde, projelerinle ilgili başarılı sonuçlar alma şansı yüksek. Fakat, başkalarının beklentilerini fazlasıyla önemsemek, senin üzerindeki baskıyı artırabilir. Kendini ifade etme biçiminde dikkatli ol; yanlış anlaşılmalar yaşanabilir. Günün ilerleyen saatlerinde, sevdiklerinle geçireceğin zaman sana iyi gelecek. İçsel huzurunu sağlayacak basit ve samimi anlara odaklan. Sağlığına özen göster ve bedenine iyi bak; ruhsal olarak iyi hissetmek, enerjini dengeleyecek. Unutma, mükemmeliyetçilik bazen seni geride tutabilir, rahatla ve anın tadını çıkar!

TERAZİ BURCU YORUMU

Sevgi ve uyum arayışında olduğun bir gün. İlişkilerdeki dengeyi sağlama çaban, etrafındaki insanlarla olan bağlarını güçlendirebilir. Sosyal ortamlarda daha fazla yer alman, yeni arkadaşlıklar ve işbirlikleri kurmana olanak tanıyacak. Kararlar alırken başkalarının fikirlerine de açık olman önemli. İçsel huzurunu bulman için sevdiğin aktivitelerle zaman geçirmelisin. Sanatsal yönlerin gün yüzüne çıkabilir; yaratıcılığını ifade etmekten çekinme. Bütçe yönetimine dikkat etmelisin; harcamalarına dikkat etmezsen beklenmedik zorluklar yaşayabilirsin. Günün ilerleyen saatlerinde üst düzey konularda tartışmalara girmekten kaçınmalısın. Sakinliğini koruyarak arabulucu rolü üstlenmek, her iki taraf için de faydalı olabilir. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; ruhsal ve bedensel sağlığına dikkat etmeyi unutma. Başkalarının görüşlerine duyarlı olmanı sağlayacak olaylar gün boyu seni takip edecek.

AKREP BURCU YORUMU

İçsel derinliklerine inme ve duygusal karmaşaları çözme zamanı. Bugün, sezgilerin en güçlü olduğu bir dönemdesin; çevrendeki insanların hislerini anlamak ve ilişkilerini derinleştirmek için mükemmel bir fırsat. Hemen her konuda içsel sesine güvenmekte oldukça başarılısın. Bu sayede, gizli kalmış bazı bilgiler gün yüzüne çıkabilir.Sosyal ilişkilerin bu enerjiyle güçlenmekte; arkadaşların veya sevdiklerinle olan bağlarını derinleştirmen gerekebilir. Ancak, ani tepkilerden kaçınmalısın; sabırlı olmak her zamankinden daha faydalı olabilir. Maddi konularda dikkatli olmanı gerektiren bir dönemdesin, yatırımlarına yaklaşırken daha temkinli olmanda fayda var. Bir projeye kafa yoruyorsan, detaycı yaklaşımın seni başarıya götürebilir. Ancak, başkalarını etkileme arzusuyla yaptığın konuşmalarda, yeterince samimi olmamaya dikkat et. Biraz karanlık düşünceler zihninde dolaşabilir; meditasyon gibi yöntemlerle bunları dengelemen faydalı olacaktır. Sonuç olarak, derinlere inme arzun ve oldukça sezgisel yaklaşımın, seni birçok alanda aydınlatabilir; fırsatları iyi değerlendirdiğin sürece, olumlu gelişmeler yaşaman mümkün.

YAY BURCU YORUMU

Serüven arayışın, keşifçi ruhunla birleşerek yeni ufuklara açılmana olanak sağlayacak. İçindeki özgürlük arzusu, sıkışmış hissettiğin alanlardan çıkmak istemeni tetikleyecek. Bugün, yeni insanlarla tanışmak ve farklı kültürleri deneyimlemek için ideal bir zaman dilimindesin. Cesur adımlar atarak sınırlarını zorlamaktan çekinme; hayatında sevgi ve arkadaşlık ilişkilerini derinleştiren zengin bir süreç başlamak üzere. İçsel sezgilerine kulak verdiğinde, kararsızlıklarını aşacak ve hedeflerine doğru emin adımlarla ilerleyeceksin. İyi fırsatlar kapını çalabilir, bu anları değerlendirmen çok önemli. Duygusal açıdan ise içsel huzurun peşindesin; meditasyon veya doğada vakit geçirmek, ruhunu besleyecek. Gelişmelere açık ol ve değişime hazır ol.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün, odaklanma ve kararlılık senin en büyük müttefikin olacak. İş hayatında karşına çıkabilecek zorluklar, azminle üstesinden gelebileceğin fırsatlar sunabilir. Aynı zamanda, maddi konularda alacağın kararlar seni uzun vadede olumlu bir yola yönlendirebilir. Arkadaşların ve aile üyeleriyle olan ilişkilerine dikkat et, onların desteği sana güç verebilir.Duygusal olarak ise içsel huzuru bulma çabasında olabilirsin. Kendine zaman ayırmak, düşüncelerini netleştirmeni sağlayacak. Geçmişte yaşadığın deneyimlerin, bugünkü tavırların üzerinde etkili olabilir; ancak geçmişten ders almak, gelecekte daha sağlam adımlar atmanı sağlayacaktır.Sağlık açısından, bedenine iyi bakmak ve ruhsal olarak kendini beslemek için meditasyon veya doğa yürüyüşleri yapmayı düşünebilirsin. Bugün, çevrendeki güzellikleri keşfetmek ve kendini yenilemek için harika bir zaman. Unutma, hedeflerine ulaşmak için önce kendinden başlaman gerektiğini asla aklından çıkarma.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün özgürlük ve yaratıcılık temaları ön planda. Farklılıklarını daha fazla sergileme isteği duyacaksın. Sosyal ortamlar ve arkadaşlık ilişkileri, yeni bağlantılar kurmak için ideal bir zemin sunacak. Kendini ifade etme konusunda oldukça cesur ve yenilikçi hissedeceksin. Aynı zamanda içsel bir sorgulama dönemine girmiş olabilirsin; hayata bakış açını sorgulamak ve ihtiyaçlarını yeninden değerlendirmek için çok uygun bir zaman. İletişim becerilerin sayesinde bazı sorunları çözebilir ve işbirlikleri oluşturabilirsin.Günün getirdiği enerjilerin, toplumsal meselelere ilgi duymana da yol açabilir. Aktif bir şekilde fikirlerini paylaşmak, topluluk içinde kendini göstermek için harika bir fırsat. Ancak, kişisel alanına olan düşkünlüğünü unutmamalı ve sınırlarını korumalısın. Değişime açık olmalı, fakat kişisel özgürlüğünü riske atmamak için dikkatli hareket etmelisin. Unutma ki bazen en iyi yenilikler, en sıradan durumların içinden çıkabilir.

BALIK BURCU YORUMU

İçsel sezgilerin yoğunlaşacağı bir gün. Duygusal derinliklere inmeye meyilli hissedebilir, başkalarının hislerine karşı daha duyarlı olabilirsin. Sanatsal yönlerin ön plana çıkabilir; yaratıcı projeler ve hobilerle ilgilenmek için harika bir zaman. İlişkilerde samimiyet ön planda; sevdiklerinle arandaki bağları güçlendirmek için derin sohbetler yapabilirsin. Maddi konularda dikkatli olmalı, ani harcamalardan kaçınmalısın. Kendi ihtiyacın olan alanlarda kendini besleyecek aktiviteler bulmak, ruhunu canlandırabilir. Holistik yaklaşımlara yönelmek, meditasyon ya da doğa yürüyüşleri gibi etkinlikler zihnini sakinleştirip enerjini tazeleyecek.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM