Tarık Günersel’in 50 Yıl Önce Yazdığı Kısa Piyes: “Tanrılar Ay’dayken”

Tarık Günersel’in 50 Yıl Önce Yazdığı Kısa Piyes: “Tanrılar Ay’dayken”

Şair, öykücü, aforist, denemeci, librettist, çevirmen, dramaturg, oyuncu ve yönetmen Tarık Günersel, oyun yazarlığında 50. yılını kutluyor. Günersel, 1973’te, 20 yaşındayken kaleme aldığı ‘Tanrılar Ay’dayken’ adlı kısa piyesi elli yıl sonra dergimizde yayımlıyor. Kendisine, dergimize ve tiyatroya sunduğu katkılar için teşekkür ediyor ve 50. yılını kutluyoruz.

*****

1973’te yazdığım ‘Tanrılar Ay’dayken’ adlı kısa piyes elli yıl sonra yayımlanmış oluyor. 

2013’te Selman Ada ile yeni opera konusu düşünürken bu piyesten söz ettim, hoşuna gitti. Tanrılar Ay’dayken 40 yıl sonra ‘Başka Dünya’ operamızın esin kaynağı oldu. Başka Dünya Selman Genel Müdür ve Sanat Yönetmeni olmadan önce İstanbul Devlet Opera ve Balesi repertuvarına alındı, Yekta Kara’nın güzel rejisi ve harika bir ekiple Süreyya Operası’nda izleyiciyle buluştu.

Bu kısa piyesin 2023 bitmeden sahnede can bulmasını dilerim. Yarım yüzyıl dolmuşken: 1973… 2023.

Tarık Günersel, 2023

TANRILAR AY’DAYKEN  (Piyes,  1973)

Kişiler

OZAN

ZEUS

ULAK

HİZMETÇİ KADIN

1

Ay. Fonda, seyirciye göre sol üstte, Dünya.

ZEUS tahtında horlamakta, OZAN lir çalmaktadır.

OZAN 

Ah, Olimpos, ah!

Ulu Zeus gördü ki

dün bize kurban kesen

bugün boş verir olmuş… 

ZEUS (Uyanır.) 

Az bırak şu çalgıyı. 

Güzel çalıyorsun ama

az önce gördüklerimin yanında 

sönük kalıyor. Düşümde Olimpos’taymışız.

İnsanlar dilekte bulunup kurbanlar adıyormuş.

Bu düşü epey sık görür oldum son yüzyıllarda.

On bin kez daha görsem bıkmam.

Karım nerede?

OZAN 

Elbise provasında.

ZEUS 

Bu tanrıça ölümsüzlüğü boyunca

elbise provasından başka şeyden

zevk almayacak galiba.

Ne yapsın. Herkes kendi derdinde.

ULAK (Girer.) 

Yüce Zeus! İki yaratık!

ZEUS 

Ne yaratığı?!

ULAK 

Bizim boyumuzdalar aşağı yukarı.

İki kalın bacağı var her birinin.

Kola benzer ikişer çıkıntıları da var.

Başları diyeceğim işte, başları da

iri ve yuvarlak. Ama fazla düzgün.

Kolları da daha kalın bizdekilerden.

ZEUS 

Biraz fazla kaçırmışsın derdim ama

şarabı nereden bulacaksın!

De bakalım, ozan, nedir bu iş -sence?

OZAN

Belki iki tanrının muzipliği tutmuştur.

Can sıkıntısından.

ZEUS 

Olabilir. Yoksa senin işin mi? Değil, pekâlâ.

Hım, oyun değilse, kim ola bu iki kişi?

Ne güzel uyuyacaktım, görürüm diye aynı düşü.

Tez varıp haber ilet tanrılara.

Yataklarından kaldır gerekirse.

Bırakıp her şeyi buraya koşsunlar.

Yelden daha çabuk devinsin ayakları.

Olimpos alev alsın yüreklerinde.

Zindelik eşsiz olsun bileklerinde.

Böyle de tez varıp tanrılara.

Hem söyle, unutmasınlar akıllarını

karılarının yanında!

ULAK 

Baş üstüne, Yüce Zeus. (Çıkar.)

OZAN 

Farkında mısın, Yüce Kronosoğlu, 

konuşman değişti.

Olimpos’taki günlerin şiirinde akıyor sözlerin.

ZEUS 

Kurbanlar aşkına! Dilerim kuruntudur

aklıma gelenler. Yoksa… Ah, bilsen,

korku aldı içimi; ben de bu yüzden

sığınıyorum havasına o güçlülük devrimin.

Tahtımın şiltesini kabartsın, 

hizmetçiye söyle de.

Tacım ner’de? Tacım?

OZAN 

Sanırım saygıdeğer eşin kaldırmıştı 

epey zaman önce.

ZEUS 

Git sor bakalım. Sana zahmet. 

(OZAN çıkar.)

ZEUS (Dünyaya bakarak) 

“Baş kaldıran insanoğlu

madem tanımaz oldu bizi;

madem itti bir kenara

şanlı yüceliğimizi,

şerefimiz ne olur

bu dünyada kalırsak?”

dedik

ve rüzgârdan daha çabuk

kalemiyle yazarın

kalkıp buraya geldik.

Yeni bir çağ açılıyor olabilir.

Güçlü olmak gerek, güçlü.

(OZAN girer.)

Ner’deymiş tacım?

OZAN 

Eşiniz “Az beklesin,” dedi.

Kıpırdarsa iğneler batarmış.

ZEUS 

Beklesin olur mu?! 

“Kurultay toplanıyor,” demedin mi?

OZAN 

Dedim. “Yüce Kurultay toplanıyor,” dedim.

“Bari doğru dürüst bir şey yapsalar

yüreğim yanmaz,” dedi.

ZEUS 

Hey Olimpos’um! Sen bana sabır ver!

Peki ne diye ner’de olduğunu söylemedi?

Demedin mi-

OZAN 

“Yüce Zeus’un saygıdeğer eşi, o zaman

nereye koyduğunu söyle,” dedim.

“Beceremez,” dedi. “İlle benim elimi sürmem

lazım ki bir işi becersin!” dedi.

ZEUS 

Al işte! Hiç söylenir mi böyle laf! Herhalde 

birine tepesi atmış, öfkesini böyle çıkarıyor.

OZAN 

Çok doğru. “Artık burama geldi!” dedi.

“Baştanrıysa baştanrılığını bilsin otursun!” –dedi.

HİZMETÇİ (Girer.) 

Yatağının şiltesini kabartacakmışım, 

Yüce Zeus. Ha, tacınız. (Fırlatır.)

ZEUS (Tacı havada kapar.) 

Beni yalnız bırakınız

(bizi gösterip) 

aynamın önünde.

(OZAN ile HİZMETÇİ çıkar.)

(ZEUS bize dönük durur. 

Tacını giyer, bakar. 

Çeşitli pozlar verir. 

Kahramanca nutuk atma provası yapar.

Kendisini beğenmeğe çalışır, beğenemez. Çıkar.)

HİZMETÇİ (Toz fırçasıyla girer; 

tahta çok uzakta, güya tozunu alarak, bize) 

Gördünüz, değil mi, Yüce Zeus’u 

–Tanrılar Tanrısını? Bir baktım,

tacını oturtmuş kafasına, poz vermiş

ayna karşısında, 

kasım kasım kasılmıyor mu!

Bir de öyle nutuk çeker gibi 

el kol sallamasın mı!

E pes doğrusu! 

Ne sanıyor Zeus efendi; öyle

kahraman bakışları, 

sesini yüksekten çıkarmalarla

hitab ettiği tanrıları 

kendi yoluna getireceğini mi sanıyor! 

Söze değil, öze bakar ayol onlar! Hıh!

Karşısında insan sürüsü mü var!

Yüce değil, cüce!

Dedeciğim, rahmetli,

“Hayat bir tesadüfler zincirinden ibarettir,”

derdi. Anahtar deliği 

tesadüfen gözüme denk gelmese 

haberim olur muydu bundan!

(Perişanmış gibi kendini tahta bırakır.)

(ZEUS ile OZAN girer.)

ZEUS 

Hayrola?

HİZMETÇİ (Fırlayıp kalkar.) 

Yaptım, bitirdim.

ZEUS 

Şu parçayı tutturmamışsın?

HİZMETÇİ 

Denedim, olmadı.

ZEUS 

İyi ya, hanıma söyle, bir de o denesin.

HİZMETÇİ 

Söylerim, dener. (Çıkar.)

ZEUS 

Anlamadım insanları bunca zamandır ben.

Belki bu yüzden, duyduğum sancılı saygı.

Ulağın anlattığı tam uymuyor gerçi

insan türünün biçimine. Ama 

benim dediğim de bu ya. Bakarsın

değiştirmiştir görünüşünü

sırf istedi diye canı. Ruhta iş.

Ruh bukalemundur insanda, bütün bildiğim.

OZAN 

Heyet göndersek dünyaya? 

Araştırsalar?

Ya insanoğlu gelebiliyorsa aya?

Ricacı oluruz, burayı bize bırakırlar.

ZEUS 

Dünyayı onlara bıraktık.

Buraya da gelirlerse,

Alır başımızı gideriz, 

daha da uzak yerlere.

(Bir an.)

Öyle olacak nitekim.

ULAK (Girer.) 

Sınır yok galiba, insanın tutkularına.

Savaş Tanrısı Ares’in kılıcı

gelen insanın giysisini kesemedi. 

Yıldırım hızıyla elçiler gitti dünyaya.

Yıldırım hızıyla görüştüler. Boşuna.

İnsan buraya da geldi, gelecek.

ZEUS 

Yol gözüktü, demek. 

Söyle, herkes hazırlansın.

ULAK 

Başüstüne, Yüce Zeus. (Çıkar.)

ZEUS 

Savaş Tanrısı Ares kesmeyen kılıcını 

yoksul halklara verdi.

Zaman bütün tanrılardan güçlü.

Bakarsın gün gelir,

insan bu tahtı alır, müzeye koyar.

Açık artırmaya çıkarır ya da:

“Tanrılar Tanrısı Zeus’un tahtı! Kelepir, 

evet, yok mu alan?”

Bari “Tanrılar Tanrısı” derken

İçinde biraz saygı uyansa! Ne gezer!

Önde oturan bir kadının göğüslerini dikizler

adımı sanımı söylerken. Evet,

böyle bu. Ve bir fiyat haykırır. 

Zenginin biri de,

göstermek için kokteyllerde, 

tutar üstüne oturur.

Ya biri, ya öbürü, 

burada bırakırsam bunu.

Sorsalar, -insan bu ya, 

sorar “İncelik gösterdim!” 

diyebilmek için- 

“Kırk katır mı, kırk satır mı?”-

deseler: “Hangisi sence daha iyi? Tahtını 

müzeye mi koyalım, açık artırmaya mı?

Sen seç. Ya biri, ya öbürü.”

ULAK (Girer.) 

Herkes hazır, yolculuğa, Yüce Zeus.

İstersen tahtını da saralım; 

kirlenmesin taşınırken.

ZEUS 

Pekâlâ. Dur, dur! Caydım kararımdan.

Tahtı burada bırakalım.

Bir de not iliştirin üstüne.

Son arzum, insanlarla ilgili:

Müzeye koysunlar tahtı. 

Yarınlı çocuklar görsün ki

iktidar geçici.

Perde. 

TARIK GÜNERSEL, 1973

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Cesaretin ve kararlılığının ön planda olduğu bir dönemdesin. Birikimlerini değerlendirmek için yeni fırsatlar kapını çalabilir. İlişkiler konusunda daha açık ve samimi olman, etrafındaki insanlarla olan bağlarını güçlendirebilir. Sosyal çevrendeki dinamikler değişebilir; bu da seni farklı deneyimlere yönlendirebilir. İçsel enerjini yükseltmek için spora yönelebilir, fiziksel aktivite ile stresini azaltabilirsin. Duygusal olarak kendini keşfetmekte büyük bir adım atabilirsin. Kendine olan güvenin artarken, hedeflerine ulaşmak için gerekli motivasyonu bulabilirsin. Unutma, bu süreçte kendini ifade etme biçimin büyük önem taşıyor; hislerini paylaşmaktan çekinme.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, kararlılığınız ve pratik zekânız ön planda. Hayatınızdaki maddi konulara odaklanırken, sağlam adımlar atmak isteyeceksiniz. Yapmanız gerekenler arasında bütçenizi gözden geçirmek ve tasarruf planları oluşturmak var. Sosyal ilişkilerde ise, sevdiklerinizle kuracağınız derin sohbetler, ruh halinizi yukarı çekecek. Biriken duygularınızı ifade etmek için doğru zaman. Yaratıcılığınızı ortaya koyabileceğiniz yeni hobi veya projeler için cesaret bulabilirsiniz. Kendinize olan güveninizin artmasıyla birlikte, etrafınızdaki insanların da size karşı duyduğu saygı dalgası yükselebilir. Rahat etmek ve kendinizi şımartmak için küçük bir kaçamak planlamak keyifli olabilir. İş yerinde yeni fırsatlar kapınızı çalabilir; bu nedenle sezgilerinize güvenmekte fayda var. Esnek kalmayı öğrenmeye başlamak, size büyük kazançlar sağlayacak.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün iletişim becerilerin ön planda olacak. Düşüncelerin daha net ve etkileyici bir şekilde ifade edilebilir. Yeni sosyal bağlantılar kurmak için harika bir zaman. Kısa seyahatler ya da arkadaşlarla yapılan sohbetler gününe renk katabilir. Farklı perspektiflerden bakma yeteneğin, sorunları çözmende büyük bir avantaj sağlayacak. Ancak, önceliklerini belirlemekte zorlanabilirsin; her şeye aynı anda odaklanma isteği seni yıpratabilir. Karşılaştığın yeni fikirler, ilham verici olabilir. Kendini ifade etme arzun senin için kişisel bir tatmin kaynağı olacak, bu yüzden görüşlerine güven. Duygusal ilişkilerde daha fazla anlayış ve derinlik arayışında olabilirsin, bu da karşı tarafa olan bağlılığını artırabilir. Unutma, bugün yaşamın sunduğu fırsatları değerlendirmek senin elinde!

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinlikler içinde kaybolma fırsatın var. İçsel dünyana yönelerek, geçmişle yüzleşmek ve duygusal yüklerinden arınmak için uygun bir dönemdesin. Sevdiklerinle olan ilişkilerde daha anlayışlı ve koruyucu bir tavır sergilemek, aranızdaki bağı güçlendirecek. Hassasiyetin artabilir, bu nedenle kendine karşı nazik olmalısın. Gözlem gücün yüksek, etrafındakilerin hislerine duyarlılığın sayesinde bazı gizli duyguları ortaya çıkarabilirsin. Kendine zaman ayırarak, ruhunu dinlendirmek için doğayla iç içe olmalısın. Kariyer alanında yeni fırsatlar kapını çalıyor, bu durumu değerlendirmek için bir adım atmakta tereddüt etmemelisin. Duygu ve sezgilerinin seni doğru yolda yönlendireceğine inan.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün enerjinin zirveye çıktığı, kendini ifade etmenin ve yaratıcılığını ortaya koymanın tam zamanı. Duyguların dalgalanabilir, bu duygusal zenginlik seni çevrendekilere çekici kılıyor. Özgüvenin artarken, çevrendeki insanlar üzerinde güçlü bir etki bırakma potansiyeline sahipsin. Sosyal ilişkilerin canlanabilir, yeni insanlarla tanışma fırsatları kapını çalabilir. İş veya projelerinle ilgili aldığın riskler, beklenmedik sonuçlar doğurabilir; bu sebeple her adımını dikkatlice düşün. İçsel bir değerlendirme yapmalı ve hedeflerine yönelik stratejini gözden geçirmelisin. Romantik ilişkilerde tutku ve heyecan artacaktır. Duygularını açıkça ifade etmekten çekinme; bu, aradığın derin bağlantıyı yaratabilir. Kendine olan inancını kaybetme ve başkalarına da ilham verme fırsatını kaçırma. Bugünün sunduğu fırsatları en iyi şekilde değerlendirmek için açık fikirli olman, seni daha ileriye taşıyabilir.

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün, detaylara olan ilgin derinleşiyor ve organize olma yeteneğin belirgin bir şekilde öne çıkıyor. Gün boyunca karşına çıkan sorunları çözme konusundaki yetkinliğinle çevrendekilere ilham verebilirsin. Belirli bir projeye ya da işe odaklanmak, sana büyük tatmin sağlayacak. İletişim becerilerin sayesinde, başkalarıyla olan ilişkilerin güçleniyor. Sosyal ortamlarda kendini ifade etme arzun artıyor ve bu, seni yeni bağlantılar kurmaya yönlendirebilir.Sağlık konularına dikkat etmen gereken bir dönemdesin. Küçük değişikliklerle yaşam tarzında olumlu etkiler yaratabilirsin. Kendine biraz zaman ayırmak, zihinsel ve fiziksel olarak yeniden enerji bulmanı sağlayacak. İçsel huzuru yakalamak için meditasyon ya da doğada zaman geçirmek faydalı olabilir. Kendi ihtiyaçlarına öncelik vermek, gününü daha verimli geçirmeni sağlayacak. Yaratıcılığın da tavan yapmış durumda; bu enerjiyi kullanarak sanatsal ya da estetik projelere yönelmek sana keyif verebilir.

TERAZİ BURCU YORUMU

İlişkilerin ve iletişimin ön planda olacağı bir dönemdesin. Bugün, sosyal çevrende yeni bağlantılar kurma fırsatlarıyla karşılaşabilirsin. Sözlerin ve davranışların, etkililiğinle birleşerek başkalarını etkileyebilir. Duygusal dengeyi sağlamak adına, içsel huzurunu korumak önemli olacak. Karşındaki insanlarla kuracağın uyum, hem kişisel hem de profesyonel hayatında kapıları açabilir. İş ya da projelerde işbirliği ruhu, seni daha yükseklere taşıyabilir. Unutma, senin eşitlik ve adalet arayışın, başkalarıyla olan ilişkilerini derinleştirecek. Kendine güvenerek özgün fikirlerini paylaşmak, başkaları için ilham kaynağı olmanı sağlayabilir. Her anın tadını çıkar ve içten gelen duygularını ifade etmekten çekinme.

AKREP BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin ve sezgisel yeteneklerin ön planda. İçsel bir yolculuğa çıkabilir, kendini keşfetmek için fırsatlar bulabilirsin. Gizli duygular ve sırlarla yüzleşmek, hem kendini hem de ilişkilerini dönüştürebilir. İş veya sosyal çevrende bazı sürprizlerle karşılaşabilirsin; bu durum seni harekete geçirebilir. Bağlantı kurmakta zorlanıyorsan, iletişim kurma konusundaki kendine güvenini tekrar gözden geçir. Olumsuzluklarla başa çıkmak için güçlü bir iradeye sahipsin. Bugün, içsel gücünü keşfetmeye ve dönüşüm yaratmaya odaklan. Gözlem yeteneklerin, olayların altındaki gerçekleri anlamana yardımcı olabilir. Kendine güven, dönüşüm için gereken gücü bulmana olanak tanır.

YAY BURCU YORUMU

Bugün ruhsal bir aydınlanma yaşayabilirsin. Yaratıcılık ve sezgilerin ön planda. İçsel haberci gibi hissettiğin anlar ortaya çıkabilir; hayallerin, ilham verici düşüncelerin, seni daha önce hiç düşünmediğin fikirlere yönlendirebilir. Öğrenmeye ve keşfetmeye olan isteğin, yeni deneyimler kazanmanın kapısını aralayacak. Yalnızlık hissi veya içe kapanma ihtiyacı yerine, insanlarla iletişim kurmak, yeni bağlar oluşturmak seni olumlu yönde dönüştürecek. Yakın arkadaşlarınla veya sevdiklerinle yapacağın sohbetler, sana yeni bakış açıları kazandıracaktır. Seyahat planları veya eğitim fırsatları da gününü renklendirebilir. Doğa ile iç içe olmak, zihnini dinlendirirken seni besleyecek. Kendini ifade etme şeklin, başkalarını da etkileyebilir; bu nedenle duygu ve düşüncelerini paylaşmaktan çekinme.

OĞLAK BURCU YORUMU

Disiplinli yaklaşımın ve kararlılığın sayesinde bugün hedeflerinin bir adım daha yakınında olacaksın. Kendine güvenin yüksek olacak ve bu da çevrendekilerin dikkatini çekecek. İş hayatında yenilikçi fikirlerin ortaya çıkabilir. Sabırlı ve dikkatli adımlar atarak, projelerini ilerletme fırsatını değerlendirebilirsin. Özel ilişkilerde ise, sevdiklerinle zaman geçirmek seni mutlu edecek; hislerini ifade etmekten çekinmemelisin. Ancak, duygusal konularda içsel bir denge kurmakta zorlandığını hissedebilirsin. Kendi ihtiyaçlarına zaman ayırmayı unutma ve ruhuna iyi gelen şeylere yönel. Bu dengeyi sağlamak, genel huzurunu artıracak.

KOVA BURCU YORUMU

Bağımsızlık arayışın derinleşiyor. Sosyal çevrenle olan ilişkilerinde yenilikçi fikirlerinle öne çıkabilirsin. Yaratıcılığın, üzerinde düşündüğün projelerde sürpriz gelişmelere yol açacak. Beklenmedik fırsatlarla karşılaşabilir, farklı insanlarla iletişim kurarak yeni kapılar aralayabilirsin. Duygusal açıdan ise, içsel huzuru bulma yolunda bazı sınavlardan geçiyorsun. Kalp-göz ilişkisinde dengeyi kurmaya çalışırken, geçmişle yüzleşme zamanı geldi. Aşk hayatında özgürlük arzusu ön plana çıkabilir; bu da yeni heyecanlar katacak. Sürpriz olaylar, gündelik rutininle ciddi bir çatışma yaratabilir. Mantığını kullanarak, duygusal dalgalanmaların üstesinden gelebilirsin. Unutma, en büyük değişim senin elinde!

BALIK BURCU YORUMU

Duyguların derin sularında yüzüyorsun. İçsel huzur arayışında, kendini keşfetmeye yönelik bir yolculuğa çıkmanın tam zamanı. Yaratıcılığını ifade etme fırsatları karşına çıkacak; bu, sanatsal projelerde veya hobilerinde kendini göstermek için mükemmel bir an. İçsel gücünü hissetmek, belirsizliklerden kurtularak kendine güvenmene yardımcı olacak. Başka insanlara yardım etme isteğin artabilir; başkalarının dertleriyle empati kurmanın önemli olduğunu unutma. Bununla birlikte, kendi sınırlarını belirlemekte zorlanabilirsin; kendi ihtiyaçlarını öncelikli kılmayı öğrenmek, uzun vadede yararlı olacaktır.İlişkilerde, derin bir bağ kurma arzusu öne çıkıyor. Tam karar veremediğin durumlardan kaçınmak, seni daha huzurlu hissettirebilir. Başkalarının görüşlerine değer verirken, kendi sesini de duymayı ihmal etme. Kendine zaman ayırmak, bu karmaşık zihin yapısından uzaklaşmana yardımcı olacak. Yıldızların rehberliği ile içsel dengeyi bulmak, ilerleyen günlerde sana iyi gelecek.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM