Tarık Günersel’in 50 Yıl Önce Yazdığı Kısa Piyes: “Tanrılar Ay’dayken”

Tarık Günersel’in 50 Yıl Önce Yazdığı Kısa Piyes: “Tanrılar Ay’dayken”

Şair, öykücü, aforist, denemeci, librettist, çevirmen, dramaturg, oyuncu ve yönetmen Tarık Günersel, oyun yazarlığında 50. yılını kutluyor. Günersel, 1973’te, 20 yaşındayken kaleme aldığı ‘Tanrılar Ay’dayken’ adlı kısa piyesi elli yıl sonra dergimizde yayımlıyor. Kendisine, dergimize ve tiyatroya sunduğu katkılar için teşekkür ediyor ve 50. yılını kutluyoruz.

*****

1973’te yazdığım ‘Tanrılar Ay’dayken’ adlı kısa piyes elli yıl sonra yayımlanmış oluyor. 

2013’te Selman Ada ile yeni opera konusu düşünürken bu piyesten söz ettim, hoşuna gitti. Tanrılar Ay’dayken 40 yıl sonra ‘Başka Dünya’ operamızın esin kaynağı oldu. Başka Dünya Selman Genel Müdür ve Sanat Yönetmeni olmadan önce İstanbul Devlet Opera ve Balesi repertuvarına alındı, Yekta Kara’nın güzel rejisi ve harika bir ekiple Süreyya Operası’nda izleyiciyle buluştu.

Bu kısa piyesin 2023 bitmeden sahnede can bulmasını dilerim. Yarım yüzyıl dolmuşken: 1973… 2023.

Tarık Günersel, 2023

TANRILAR AY’DAYKEN  (Piyes,  1973)

Kişiler

OZAN

ZEUS

ULAK

HİZMETÇİ KADIN

1

Ay. Fonda, seyirciye göre sol üstte, Dünya.

ZEUS tahtında horlamakta, OZAN lir çalmaktadır.

OZAN 

Ah, Olimpos, ah!

Ulu Zeus gördü ki

dün bize kurban kesen

bugün boş verir olmuş… 

ZEUS (Uyanır.) 

Az bırak şu çalgıyı. 

Güzel çalıyorsun ama

az önce gördüklerimin yanında 

sönük kalıyor. Düşümde Olimpos’taymışız.

İnsanlar dilekte bulunup kurbanlar adıyormuş.

Bu düşü epey sık görür oldum son yüzyıllarda.

On bin kez daha görsem bıkmam.

Karım nerede?

OZAN 

Elbise provasında.

ZEUS 

Bu tanrıça ölümsüzlüğü boyunca

elbise provasından başka şeyden

zevk almayacak galiba.

Ne yapsın. Herkes kendi derdinde.

ULAK (Girer.) 

Yüce Zeus! İki yaratık!

ZEUS 

Ne yaratığı?!

ULAK 

Bizim boyumuzdalar aşağı yukarı.

İki kalın bacağı var her birinin.

Kola benzer ikişer çıkıntıları da var.

Başları diyeceğim işte, başları da

iri ve yuvarlak. Ama fazla düzgün.

Kolları da daha kalın bizdekilerden.

ZEUS 

Biraz fazla kaçırmışsın derdim ama

şarabı nereden bulacaksın!

De bakalım, ozan, nedir bu iş -sence?

OZAN

Belki iki tanrının muzipliği tutmuştur.

Can sıkıntısından.

ZEUS 

Olabilir. Yoksa senin işin mi? Değil, pekâlâ.

Hım, oyun değilse, kim ola bu iki kişi?

Ne güzel uyuyacaktım, görürüm diye aynı düşü.

Tez varıp haber ilet tanrılara.

Yataklarından kaldır gerekirse.

Bırakıp her şeyi buraya koşsunlar.

Yelden daha çabuk devinsin ayakları.

Olimpos alev alsın yüreklerinde.

Zindelik eşsiz olsun bileklerinde.

Böyle de tez varıp tanrılara.

Hem söyle, unutmasınlar akıllarını

karılarının yanında!

ULAK 

Baş üstüne, Yüce Zeus. (Çıkar.)

OZAN 

Farkında mısın, Yüce Kronosoğlu, 

konuşman değişti.

Olimpos’taki günlerin şiirinde akıyor sözlerin.

ZEUS 

Kurbanlar aşkına! Dilerim kuruntudur

aklıma gelenler. Yoksa… Ah, bilsen,

korku aldı içimi; ben de bu yüzden

sığınıyorum havasına o güçlülük devrimin.

Tahtımın şiltesini kabartsın, 

hizmetçiye söyle de.

Tacım ner’de? Tacım?

OZAN 

Sanırım saygıdeğer eşin kaldırmıştı 

epey zaman önce.

ZEUS 

Git sor bakalım. Sana zahmet. 

(OZAN çıkar.)

ZEUS (Dünyaya bakarak) 

“Baş kaldıran insanoğlu

madem tanımaz oldu bizi;

madem itti bir kenara

şanlı yüceliğimizi,

şerefimiz ne olur

bu dünyada kalırsak?”

dedik

ve rüzgârdan daha çabuk

kalemiyle yazarın

kalkıp buraya geldik.

Yeni bir çağ açılıyor olabilir.

Güçlü olmak gerek, güçlü.

(OZAN girer.)

Ner’deymiş tacım?

OZAN 

Eşiniz “Az beklesin,” dedi.

Kıpırdarsa iğneler batarmış.

ZEUS 

Beklesin olur mu?! 

“Kurultay toplanıyor,” demedin mi?

OZAN 

Dedim. “Yüce Kurultay toplanıyor,” dedim.

“Bari doğru dürüst bir şey yapsalar

yüreğim yanmaz,” dedi.

ZEUS 

Hey Olimpos’um! Sen bana sabır ver!

Peki ne diye ner’de olduğunu söylemedi?

Demedin mi-

OZAN 

“Yüce Zeus’un saygıdeğer eşi, o zaman

nereye koyduğunu söyle,” dedim.

“Beceremez,” dedi. “İlle benim elimi sürmem

lazım ki bir işi becersin!” dedi.

ZEUS 

Al işte! Hiç söylenir mi böyle laf! Herhalde 

birine tepesi atmış, öfkesini böyle çıkarıyor.

OZAN 

Çok doğru. “Artık burama geldi!” dedi.

“Baştanrıysa baştanrılığını bilsin otursun!” –dedi.

HİZMETÇİ (Girer.) 

Yatağının şiltesini kabartacakmışım, 

Yüce Zeus. Ha, tacınız. (Fırlatır.)

ZEUS (Tacı havada kapar.) 

Beni yalnız bırakınız

(bizi gösterip) 

aynamın önünde.

(OZAN ile HİZMETÇİ çıkar.)

(ZEUS bize dönük durur. 

Tacını giyer, bakar. 

Çeşitli pozlar verir. 

Kahramanca nutuk atma provası yapar.

Kendisini beğenmeğe çalışır, beğenemez. Çıkar.)

HİZMETÇİ (Toz fırçasıyla girer; 

tahta çok uzakta, güya tozunu alarak, bize) 

Gördünüz, değil mi, Yüce Zeus’u 

–Tanrılar Tanrısını? Bir baktım,

tacını oturtmuş kafasına, poz vermiş

ayna karşısında, 

kasım kasım kasılmıyor mu!

Bir de öyle nutuk çeker gibi 

el kol sallamasın mı!

E pes doğrusu! 

Ne sanıyor Zeus efendi; öyle

kahraman bakışları, 

sesini yüksekten çıkarmalarla

hitab ettiği tanrıları 

kendi yoluna getireceğini mi sanıyor! 

Söze değil, öze bakar ayol onlar! Hıh!

Karşısında insan sürüsü mü var!

Yüce değil, cüce!

Dedeciğim, rahmetli,

“Hayat bir tesadüfler zincirinden ibarettir,”

derdi. Anahtar deliği 

tesadüfen gözüme denk gelmese 

haberim olur muydu bundan!

(Perişanmış gibi kendini tahta bırakır.)

(ZEUS ile OZAN girer.)

ZEUS 

Hayrola?

HİZMETÇİ (Fırlayıp kalkar.) 

Yaptım, bitirdim.

ZEUS 

Şu parçayı tutturmamışsın?

HİZMETÇİ 

Denedim, olmadı.

ZEUS 

İyi ya, hanıma söyle, bir de o denesin.

HİZMETÇİ 

Söylerim, dener. (Çıkar.)

ZEUS 

Anlamadım insanları bunca zamandır ben.

Belki bu yüzden, duyduğum sancılı saygı.

Ulağın anlattığı tam uymuyor gerçi

insan türünün biçimine. Ama 

benim dediğim de bu ya. Bakarsın

değiştirmiştir görünüşünü

sırf istedi diye canı. Ruhta iş.

Ruh bukalemundur insanda, bütün bildiğim.

OZAN 

Heyet göndersek dünyaya? 

Araştırsalar?

Ya insanoğlu gelebiliyorsa aya?

Ricacı oluruz, burayı bize bırakırlar.

ZEUS 

Dünyayı onlara bıraktık.

Buraya da gelirlerse,

Alır başımızı gideriz, 

daha da uzak yerlere.

(Bir an.)

Öyle olacak nitekim.

ULAK (Girer.) 

Sınır yok galiba, insanın tutkularına.

Savaş Tanrısı Ares’in kılıcı

gelen insanın giysisini kesemedi. 

Yıldırım hızıyla elçiler gitti dünyaya.

Yıldırım hızıyla görüştüler. Boşuna.

İnsan buraya da geldi, gelecek.

ZEUS 

Yol gözüktü, demek. 

Söyle, herkes hazırlansın.

ULAK 

Başüstüne, Yüce Zeus. (Çıkar.)

ZEUS 

Savaş Tanrısı Ares kesmeyen kılıcını 

yoksul halklara verdi.

Zaman bütün tanrılardan güçlü.

Bakarsın gün gelir,

insan bu tahtı alır, müzeye koyar.

Açık artırmaya çıkarır ya da:

“Tanrılar Tanrısı Zeus’un tahtı! Kelepir, 

evet, yok mu alan?”

Bari “Tanrılar Tanrısı” derken

İçinde biraz saygı uyansa! Ne gezer!

Önde oturan bir kadının göğüslerini dikizler

adımı sanımı söylerken. Evet,

böyle bu. Ve bir fiyat haykırır. 

Zenginin biri de,

göstermek için kokteyllerde, 

tutar üstüne oturur.

Ya biri, ya öbürü, 

burada bırakırsam bunu.

Sorsalar, -insan bu ya, 

sorar “İncelik gösterdim!” 

diyebilmek için- 

“Kırk katır mı, kırk satır mı?”-

deseler: “Hangisi sence daha iyi? Tahtını 

müzeye mi koyalım, açık artırmaya mı?

Sen seç. Ya biri, ya öbürü.”

ULAK (Girer.) 

Herkes hazır, yolculuğa, Yüce Zeus.

İstersen tahtını da saralım; 

kirlenmesin taşınırken.

ZEUS 

Pekâlâ. Dur, dur! Caydım kararımdan.

Tahtı burada bırakalım.

Bir de not iliştirin üstüne.

Son arzum, insanlarla ilgili:

Müzeye koysunlar tahtı. 

Yarınlı çocuklar görsün ki

iktidar geçici.

Perde. 

TARIK GÜNERSEL, 1973

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjin dolup taşacak! Yüksek motivasyonun sayesinde, hedeflerine ulaşmak için kendini hazır hissedeceksin. Yeni projelere atılma isteğin artarken, çevrendeki insanları da bu enerjiyle etkileme şansına sahip olacaksın. Diğerleriyle olan etkileşimlerin dinamik ve canlı geçecek, fikir alışverişlerinde cesurca düşüncelerini paylaşabilirsin. Ancak dikkatli ol; sık sık ani tepkiler verme eğiliminde olabilirsin. Duygusal tepkilerini kontrol etmek, ilişkilerini korumak adına önemli olacak. Ayrıca, kişisel alanına biraz zaman ayırmayı unutma. Hızlı hareket etme isteğinle birlikte, içsel huzurunu sağlayacak faaliyetlere yönelmek faydalı olacaktır. Sağlığınla ilgili konulara özen göstermeli ve düzenli bir yaşam tarzını sürdürmeye çalışmalısın. Yeni deneyimlere açık tutacağın bakış açın, keşif dolu bir gün geçirmeni sağlayacak!

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, içsel huzur arayışında yoğun bir dönemdesin. Sakinliğin, çevrendeki karmaşayı dindirmek için bir sığınak gibi. Para ve değer kavramları üzerine düşüncelerini derinleştirirken, doğru yatırımlar yapma isteğin artabilir. Ancak acele kararlar vermekten kaçınmalısın. İlişkilerde güven arayışı ve bağ kurma isteği, seni duygusal bir derinliğe taşıyabilir. Ailevi konularda tartışmalar gündeme gelebilir; sabırlı olmak ve empati kurmak her zamankinden daha önemli. Kendi sınırlarını belirlemek, dışa dönük bir şekilde ifade etmek ise keyfine keyif katacak. Günün sonunda, kendine ayıracağın zamanla zihin ve ruh bütünlüğünü yeniden sağlayabilirsin.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün zihin açıcı fikirler ve ilham verici sohbetler ön planda olacak. Sosyal ilişkilerde artan enerji, yeni bağlantılar kurmanı ya da mevcut ilişkilerini derinleştirmeni sağlayabilir. Merakın, seni yeni bilgilere ve deneyimlere yönlendirecek. Ancak, dikkatini dağıtan unsurlar olabilir; bu yüzden odaklanmaya gayret et. İçsel olarak bazı belirsizliklerle yüzleşmen gerekebilir. Kendini ifade etme konusunda yaratıcı yollar arayışında ol. Arkadaş çevrende birini şaşırtacak bir bilgi paylaşımı, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Eğlence ve sosyal etkinlikler, ruh halini canlandıracak fırsatlar sunabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; kişisel gelişim için ideal anlar seni bekliyor.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinlikler ve hassasiyet, bugün hayatının merkezinde yer alacak. Kendini daha önce hiç yaşamadığın bir içsel yolculuğun içinde bulabilirsin. Aile ve yakın ilişkilerinde samimiyet ve güven arayışın artacak. İçsel huzurunu bulmak için sevdiklerinle daha fazla zaman geçirebilir, geçmiş anıların üzerine düşünme ihtiyacı hissedebilirsin.İletişim becerilerin ile bu dönemde çevrendeki insanlara etkili bir şekilde ulaşabilirsin. Ancak kendini ifade ederken cömert olman, başkalarının duygularını da göz önünde bulundurmanı gerektirecek. Aşkta, derin bağlantılar ve duygusal paylaşımlar ön planda olacak. Sevgiliyle de geçmişte yaşananların üstüne gidip daha sağlam bir temel oluşturma fırsatı doğabilir.Kariyer alanında ise, bazı belirsizliklerle karşılaşabilirsin. Sabırlı olmalı ve anın tadını çıkararak, düşüncelerini netleştirmen için kendine zaman tanımalısın. Gün içerisinde aldığın kararlar, geleceğini şekillendirme potansiyeline sahip. Sonuç olarak, içgüdülerine güvenmek ve duygusal dengeni korumak, günün başarı anahtarı olacak.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, yaratıcılığının ve içsel gücünün ön plana çıkacağı bir gün. Cesur adımlar atmaya ve kendini ifade etmeye fazlasıyla hazır hissedeceksin. Kendine güvenin yüksek, bu da başkalarını etkileme kabiliyetini artıracak. Sosyal çevrende öne çıkacak, dikkatleri üzerine çekeceksin. Sanatsal bir yönün varsa, bu yeteneklerini sergilemek için mükemmel bir fırsat. Ancak, aşırı gururlu olma eğiliminden uzak durmakta fayda var; başkalarına karşı empati göstermeni kolaylaştıracak bir içsel denge bulmalısın.Aşk hayatında, tutku ve romantizm öne çıkacak. Partnerinle olan bağlantını derinleştirmek adına güzel sürprizler planlayabilirsin. Bekar isen, karşına çıkan yeni birinin seni etkilemesi mümkün; kalbini açtıkça yeni olanaklar belirecek. Finansal konularda dikkatli olmanda fayda var. Anlık heyecanlarla harcama yapma isteği uyansa da, uzun vadeli hedeflerini unutmamalısın. Akıllıca seçimler yaparak, maddi güvenliğini korumak adına adımlar atmalısın. Günün sonunda, kendine küçük bir ödül verme isteği doğabilir; kendini şımartmak için harika bir zaman. Duygusal ve fiziksel olarak dengede kalmayı ön planda tutarak, bu enerjik günün tadını çıkarabilirsin.

BAŞAK BURCU YORUMU

Gün, ayrıntılara odaklanabileceğin bir enerjiyi beraberinde getiriyor. Yaratıcılığını ifade etmek ve projelerini düzenlemek için uygun bir zemin bulabilirsin. İşle ilgili konuların öne çıkması muhtemel; bu nedenle planlarını gözden geçirmekte fayda var. İkili ilişkilerde iletişimin önemini vurgulamakta fayda var, saygı ve empatiyle yaklaşmak, kalpleri birleştirebilir. Kendinle ilgili bazı içsel sorgulamalar yapabilirsin, bu geçiş sürecinden fayda çıkararak daha güçlü bir bağ kurabilirsin. Unutma, mükemmeliyet arayışın seni yavaşlatmasın; zaman zaman ilerlemenin tadını çıkar, her adımın bir değer taşıdığını hatırla. Sağlık konularına özel dikkat göstermeyi gerektirecek işaretler var; dengeli bir yaşam tarzı benimsemek iyi gelecek. Bugün, değişim rüzgarlarını hissetmek ve yenilenme fırsatı sunmak için oldukça elverişli.

TERAZİ BURCU YORUMU

Bugün, ilişkilerde denge arayışın ön plana çıkacak. Karşılıklı anlayış ve uyum sağlama isteğin, etrafındaki insanlarla olan iletişimini güçlendirebilir. Sosyal ortamlarında yer almak, sana ilham vererek yaratıcılığını artırabilir. Ancak, başkalarının görüşlerine çok fazla değer verirken kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemeye dikkat etmelisin. Duygusal derinlikler, sabrını sınayabilir; ama bu, sana kendini daha iyi tanıma fırsatı sunacak. Karar alırken daha fazla sezgi ve içsel sesine kulak vermek, doğru yönü bulmanda faydalı olabilir. Aynı zamanda, estetikle ilgili projelere yönelmek, içsel huzurunu artırırken zihinsel olarak sana da ferahlama sağlayabilir. Unutma, dengeyi sağlamak senin elinde!

AKREP BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin ve sezgisel yeteneklerinin ön planda olacağı bir gün geçiriyorsun. İçsel dünyanda bazı varoluşsal sorgulamalara odaklanabilirsin. Geçmişte yaşadıklarını incelemek, kendinle yüzleşmek ve hayatındaki dönüşümlerin farkına varmak için elverişli bir zaman. İlişkilerde samimiyet arayışı, karanlıkları aydınlatma isteği içindesin. İletişimde daha şeffaf olmak, duygularını paylaşmak anlamında cesur adımlar atabilirsin. Yenilikçi ve yaratıcı fikirler zihninde beliriverirken, aynı zamanda kişisel sınırlarını da koruma ihtiyacı hissedeceksin. Biz bunları aşmak için içsel dönüşüm ve cesaretle ilerlemelisin. Anlık davranışların sonuçlarını düşünmek, duygusal derinliğinin yanında mantığını da kullanarak daha sağlıklı kararlar almanı sağlayacak. Kendi ihtiyaçlarına öncelik ver, içsel sesini dinle ve kendin ol.

YAY BURCU YORUMU

Büyük bir macera ruhuyla dolusunuz! Keşfetme isteğiniz ve özgürlük arayışınız bugün daha da belirgin hale gelecek. Yeni fırsatlar kapınızı çalabilir, farklı bakış açıları sizin için ilham verici olacak. Arkadaşlarınızla olan etkileşimlerinizde samimiyet ön planda, dostluk bağlarınızı güçlendirecek anlar yaşanabilir. Öğrenmeye açık olmanız, yeteneklerinizi geliştirmek için mükemmel bir zemin oluşturacak. Bunun yanı sıra, içsel huzurunuza yönelik bazı yollar arayabilir, meditasyon veya doğada vakit geçirme fırsatlarını değerlendirebilirsiniz. Günün sonunda, ruhsal olarak yenilenmiş hissedeceksiniz. Sizi çevreleyen insanlar üzerindeki etkinizin farkına varmalısınız; ilham verici bir liderlik sergileyebilirsiniz.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün, sorumluluk ve disiplin konularında kendini güçlü hissedeceksin. İş hayatında, uzun vadeli hedeflerine odaklanmak, seni beklenmedik fırsatlarla karşılaştırabilir. Hırslı yaklaşımın sayesinde, ekibinle olan iletişimini artırabilir ve kolektif çabaların sonucunda güzel başarılar elde edebilirsin. Özel hayatında ise, yakınlarınla daha derin bağlar kurmak isteyebilirsin. Onlara zaman ayırmak, duygusal olarak zenginleşmene yardımcı olacak. Karşılaştığın zorluklar, kişisel gelişiminde önemli birer basamak olabilir. İçsel motivasyonunu artıran küçük gelişmelere dikkat etmen, doğru yolda ilerlediğini hissettirecek. Unutma, sabır ve kararlılık her zaman karşılığını bulur.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün yenilikçi düşünme yeteneğin öne çıkıyor. Farklı bakış açıları geliştirmek, başkalarıyla olan etkileşimlerinde zenginleştirici bir deneyim sunabilir. Sosyal çevrendeki bir grup projesi seni cezbetse de, bireysel özgürlüğünü koruma arzusunu da göz ardı etmemelisin. İnsanlarla fikir alışverişinde bulunmak, seni daha da ileriye götürürken, içsel motivasyonunu da besleyecek. Aşk hayatında, özgürlük arayışın partnerinle olan iletişimini güçlendirebilir; açık ve dürüst konuşmalar yapmaktan çekinme. Sağlık konularında ise, zihinsel dinlenmenin vücuduna olumlu yansıyacağını unutma. Bugün, geleceğe yönelik cesur adımlar atabilmen için kendine güvenmen gereken bir gün.

BALIK BURCU YORUMU

Bugün duygusal derinliklerinize inme arzusu içindesiniz. İçsel dünyanızda yaşanan dönüşümler, sanatsal ifade yeteneğinizi artırabilir. İnce hislerinizle çevrenizdekileri anlayabilme kapasiteniz yüksek. Etrafınızdaki insanlara yardım etme isteğiniz ön planda, fakat dikkat edin; kendinizi fazla yıpratmamaya özen gösterin. Sezgileriniz sizi doğru yöne yönlendirebilir, bu yüzden içgüdülerinize güvenin. Romantik ilişkilerde, paylaşım ve anlayış ön planda olacak; bu süreçte empati kurmak, kırılmaları en aza indirecektir. Tasarım veya yaratıcılıkla ilgili projelere adım atabilirsiniz; bu süreçte aklınızdaki fikirleri hayata geçirmek için uygun bir dönemdesiniz. Ancak acele etmemek ve sabırlı kalmak, sizin için daha faydalı olabilir. Kendi sağlığınıza dikkat etmeyi unutmayın; ruhsal dinginlik, beden sağlığınız için de kritik bir rol oynayacaktır.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM