Tarık Günersel’in 50 Yıl Önce Yazdığı Kısa Piyes: “Tanrılar Ay’dayken”

Tarık Günersel’in 50 Yıl Önce Yazdığı Kısa Piyes: “Tanrılar Ay’dayken”

Şair, öykücü, aforist, denemeci, librettist, çevirmen, dramaturg, oyuncu ve yönetmen Tarık Günersel, oyun yazarlığında 50. yılını kutluyor. Günersel, 1973’te, 20 yaşındayken kaleme aldığı ‘Tanrılar Ay’dayken’ adlı kısa piyesi elli yıl sonra dergimizde yayımlıyor. Kendisine, dergimize ve tiyatroya sunduğu katkılar için teşekkür ediyor ve 50. yılını kutluyoruz.

*****

1973’te yazdığım ‘Tanrılar Ay’dayken’ adlı kısa piyes elli yıl sonra yayımlanmış oluyor. 

2013’te Selman Ada ile yeni opera konusu düşünürken bu piyesten söz ettim, hoşuna gitti. Tanrılar Ay’dayken 40 yıl sonra ‘Başka Dünya’ operamızın esin kaynağı oldu. Başka Dünya Selman Genel Müdür ve Sanat Yönetmeni olmadan önce İstanbul Devlet Opera ve Balesi repertuvarına alındı, Yekta Kara’nın güzel rejisi ve harika bir ekiple Süreyya Operası’nda izleyiciyle buluştu.

Bu kısa piyesin 2023 bitmeden sahnede can bulmasını dilerim. Yarım yüzyıl dolmuşken: 1973… 2023.

Tarık Günersel, 2023

TANRILAR AY’DAYKEN  (Piyes,  1973)

Kişiler

OZAN

ZEUS

ULAK

HİZMETÇİ KADIN

1

Ay. Fonda, seyirciye göre sol üstte, Dünya.

ZEUS tahtında horlamakta, OZAN lir çalmaktadır.

OZAN 

Ah, Olimpos, ah!

Ulu Zeus gördü ki

dün bize kurban kesen

bugün boş verir olmuş… 

ZEUS (Uyanır.) 

Az bırak şu çalgıyı. 

Güzel çalıyorsun ama

az önce gördüklerimin yanında 

sönük kalıyor. Düşümde Olimpos’taymışız.

İnsanlar dilekte bulunup kurbanlar adıyormuş.

Bu düşü epey sık görür oldum son yüzyıllarda.

On bin kez daha görsem bıkmam.

Karım nerede?

OZAN 

Elbise provasında.

ZEUS 

Bu tanrıça ölümsüzlüğü boyunca

elbise provasından başka şeyden

zevk almayacak galiba.

Ne yapsın. Herkes kendi derdinde.

ULAK (Girer.) 

Yüce Zeus! İki yaratık!

ZEUS 

Ne yaratığı?!

ULAK 

Bizim boyumuzdalar aşağı yukarı.

İki kalın bacağı var her birinin.

Kola benzer ikişer çıkıntıları da var.

Başları diyeceğim işte, başları da

iri ve yuvarlak. Ama fazla düzgün.

Kolları da daha kalın bizdekilerden.

ZEUS 

Biraz fazla kaçırmışsın derdim ama

şarabı nereden bulacaksın!

De bakalım, ozan, nedir bu iş -sence?

OZAN

Belki iki tanrının muzipliği tutmuştur.

Can sıkıntısından.

ZEUS 

Olabilir. Yoksa senin işin mi? Değil, pekâlâ.

Hım, oyun değilse, kim ola bu iki kişi?

Ne güzel uyuyacaktım, görürüm diye aynı düşü.

Tez varıp haber ilet tanrılara.

Yataklarından kaldır gerekirse.

Bırakıp her şeyi buraya koşsunlar.

Yelden daha çabuk devinsin ayakları.

Olimpos alev alsın yüreklerinde.

Zindelik eşsiz olsun bileklerinde.

Böyle de tez varıp tanrılara.

Hem söyle, unutmasınlar akıllarını

karılarının yanında!

ULAK 

Baş üstüne, Yüce Zeus. (Çıkar.)

OZAN 

Farkında mısın, Yüce Kronosoğlu, 

konuşman değişti.

Olimpos’taki günlerin şiirinde akıyor sözlerin.

ZEUS 

Kurbanlar aşkına! Dilerim kuruntudur

aklıma gelenler. Yoksa… Ah, bilsen,

korku aldı içimi; ben de bu yüzden

sığınıyorum havasına o güçlülük devrimin.

Tahtımın şiltesini kabartsın, 

hizmetçiye söyle de.

Tacım ner’de? Tacım?

OZAN 

Sanırım saygıdeğer eşin kaldırmıştı 

epey zaman önce.

ZEUS 

Git sor bakalım. Sana zahmet. 

(OZAN çıkar.)

ZEUS (Dünyaya bakarak) 

“Baş kaldıran insanoğlu

madem tanımaz oldu bizi;

madem itti bir kenara

şanlı yüceliğimizi,

şerefimiz ne olur

bu dünyada kalırsak?”

dedik

ve rüzgârdan daha çabuk

kalemiyle yazarın

kalkıp buraya geldik.

Yeni bir çağ açılıyor olabilir.

Güçlü olmak gerek, güçlü.

(OZAN girer.)

Ner’deymiş tacım?

OZAN 

Eşiniz “Az beklesin,” dedi.

Kıpırdarsa iğneler batarmış.

ZEUS 

Beklesin olur mu?! 

“Kurultay toplanıyor,” demedin mi?

OZAN 

Dedim. “Yüce Kurultay toplanıyor,” dedim.

“Bari doğru dürüst bir şey yapsalar

yüreğim yanmaz,” dedi.

ZEUS 

Hey Olimpos’um! Sen bana sabır ver!

Peki ne diye ner’de olduğunu söylemedi?

Demedin mi-

OZAN 

“Yüce Zeus’un saygıdeğer eşi, o zaman

nereye koyduğunu söyle,” dedim.

“Beceremez,” dedi. “İlle benim elimi sürmem

lazım ki bir işi becersin!” dedi.

ZEUS 

Al işte! Hiç söylenir mi böyle laf! Herhalde 

birine tepesi atmış, öfkesini böyle çıkarıyor.

OZAN 

Çok doğru. “Artık burama geldi!” dedi.

“Baştanrıysa baştanrılığını bilsin otursun!” –dedi.

HİZMETÇİ (Girer.) 

Yatağının şiltesini kabartacakmışım, 

Yüce Zeus. Ha, tacınız. (Fırlatır.)

ZEUS (Tacı havada kapar.) 

Beni yalnız bırakınız

(bizi gösterip) 

aynamın önünde.

(OZAN ile HİZMETÇİ çıkar.)

(ZEUS bize dönük durur. 

Tacını giyer, bakar. 

Çeşitli pozlar verir. 

Kahramanca nutuk atma provası yapar.

Kendisini beğenmeğe çalışır, beğenemez. Çıkar.)

HİZMETÇİ (Toz fırçasıyla girer; 

tahta çok uzakta, güya tozunu alarak, bize) 

Gördünüz, değil mi, Yüce Zeus’u 

–Tanrılar Tanrısını? Bir baktım,

tacını oturtmuş kafasına, poz vermiş

ayna karşısında, 

kasım kasım kasılmıyor mu!

Bir de öyle nutuk çeker gibi 

el kol sallamasın mı!

E pes doğrusu! 

Ne sanıyor Zeus efendi; öyle

kahraman bakışları, 

sesini yüksekten çıkarmalarla

hitab ettiği tanrıları 

kendi yoluna getireceğini mi sanıyor! 

Söze değil, öze bakar ayol onlar! Hıh!

Karşısında insan sürüsü mü var!

Yüce değil, cüce!

Dedeciğim, rahmetli,

“Hayat bir tesadüfler zincirinden ibarettir,”

derdi. Anahtar deliği 

tesadüfen gözüme denk gelmese 

haberim olur muydu bundan!

(Perişanmış gibi kendini tahta bırakır.)

(ZEUS ile OZAN girer.)

ZEUS 

Hayrola?

HİZMETÇİ (Fırlayıp kalkar.) 

Yaptım, bitirdim.

ZEUS 

Şu parçayı tutturmamışsın?

HİZMETÇİ 

Denedim, olmadı.

ZEUS 

İyi ya, hanıma söyle, bir de o denesin.

HİZMETÇİ 

Söylerim, dener. (Çıkar.)

ZEUS 

Anlamadım insanları bunca zamandır ben.

Belki bu yüzden, duyduğum sancılı saygı.

Ulağın anlattığı tam uymuyor gerçi

insan türünün biçimine. Ama 

benim dediğim de bu ya. Bakarsın

değiştirmiştir görünüşünü

sırf istedi diye canı. Ruhta iş.

Ruh bukalemundur insanda, bütün bildiğim.

OZAN 

Heyet göndersek dünyaya? 

Araştırsalar?

Ya insanoğlu gelebiliyorsa aya?

Ricacı oluruz, burayı bize bırakırlar.

ZEUS 

Dünyayı onlara bıraktık.

Buraya da gelirlerse,

Alır başımızı gideriz, 

daha da uzak yerlere.

(Bir an.)

Öyle olacak nitekim.

ULAK (Girer.) 

Sınır yok galiba, insanın tutkularına.

Savaş Tanrısı Ares’in kılıcı

gelen insanın giysisini kesemedi. 

Yıldırım hızıyla elçiler gitti dünyaya.

Yıldırım hızıyla görüştüler. Boşuna.

İnsan buraya da geldi, gelecek.

ZEUS 

Yol gözüktü, demek. 

Söyle, herkes hazırlansın.

ULAK 

Başüstüne, Yüce Zeus. (Çıkar.)

ZEUS 

Savaş Tanrısı Ares kesmeyen kılıcını 

yoksul halklara verdi.

Zaman bütün tanrılardan güçlü.

Bakarsın gün gelir,

insan bu tahtı alır, müzeye koyar.

Açık artırmaya çıkarır ya da:

“Tanrılar Tanrısı Zeus’un tahtı! Kelepir, 

evet, yok mu alan?”

Bari “Tanrılar Tanrısı” derken

İçinde biraz saygı uyansa! Ne gezer!

Önde oturan bir kadının göğüslerini dikizler

adımı sanımı söylerken. Evet,

böyle bu. Ve bir fiyat haykırır. 

Zenginin biri de,

göstermek için kokteyllerde, 

tutar üstüne oturur.

Ya biri, ya öbürü, 

burada bırakırsam bunu.

Sorsalar, -insan bu ya, 

sorar “İncelik gösterdim!” 

diyebilmek için- 

“Kırk katır mı, kırk satır mı?”-

deseler: “Hangisi sence daha iyi? Tahtını 

müzeye mi koyalım, açık artırmaya mı?

Sen seç. Ya biri, ya öbürü.”

ULAK (Girer.) 

Herkes hazır, yolculuğa, Yüce Zeus.

İstersen tahtını da saralım; 

kirlenmesin taşınırken.

ZEUS 

Pekâlâ. Dur, dur! Caydım kararımdan.

Tahtı burada bırakalım.

Bir de not iliştirin üstüne.

Son arzum, insanlarla ilgili:

Müzeye koysunlar tahtı. 

Yarınlı çocuklar görsün ki

iktidar geçici.

Perde. 

TARIK GÜNERSEL, 1973

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Enerjinin yüksek olduğu bir gün. Rahatça dile getiremediğin düşüncelerinin peşinden gitme fırsatı bulabilirsin. Yeni başlangıçlar için cesaret buluyorsun, bu sebeple içsel bir keşif başlatabilirsin. Sosyal çevrendeki dinamikler dikkatini çekiyor; bazı insanlar ilişkilerini yeniden değerlendirmene sebep olabilir. Kendine güvenin artıyor ve yeniliklere açılma cesaretini gösteriyorsun. Ancak, düşünmeden hareket etme eğilimine dikkat etmelisin; sezgilerine güvenerek, duygusal dengenin kaybolmamasına özen gösterebilirsin. Duygusal açıdan besleyici ilişkiler kurmaya ve destek arayışına yönelmekte fayda var. Kendi içsel gücüne odaklanarak cesur kararlar alabilir, hedeflerine daha kararlı adımlarla ilerleyebilirsin.

BOĞA BURCU YORUMU

Sakin ve huzurlu bir gün seni bekliyor. İçsel bir denge arayışında olabilir, bu nedenle kendine zaman ayırmak isteyebilirsin. Tasarımlar ve planlar üzerinde düşünmek için mükemmel bir dönemdesin; yaratıcı fikirlerin aklında dolanabilir. Maddi konularda alım satım yapmayı düşünüyorsan, daha dikkatli olmalısın. Duygusal ilişkilerde ise, sağlam temellere dayanmak ve güvenilir bağlantılar kurmak ön plana çıkabilir. Aşk hayatında samimiyet arayışında olacak, partnerinle derin konuşmalar yaparak aranızda bağınızı güçlendireceksin. Kendine olan güvenin artarken, sosyal çevrendeki insanlarla da ilişkilerini derinleştirme fırsatı yakalayabilirsin. Anı yaşamak, detayların tadını çıkarmak ve doğanın sunduğu güzellikleri keşfetmek için harika bir zaman dilimi.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün iletişim becerilerin öne çıkıyor. Çevrendeki insanlarla olan diyaloglarının derinleşmesi, yeni bağlantılar kurman için fırsatlar yaratabilir. Akılcı düşünme yeteneğini kullanarak, karmaşık durumları kolaylıkla çözebilirsin. Aynı zamanda sosyal ortamlarda varlığını hissettirecek fırsatlar karşına çıkacak; bu da ruh halini canlandıracak. Ancak dikkatli ol; hangi bilgiyi paylaşman gerektiğini ve kiminle iletişime geçeceğini iyi ayarlaman gerektiği bir gün. Kendine güvenerek hareket et, çünkü düşüncelerinin dışavurumu olumlu sonuçlar getirebilir. İlginç ve ilham verici insanlarla karşılaşma ihtimalin yüksek. Sadece çevrenle değil, kendinle de iletişimini güçlendir; içsel dünyana kısa bir yolculuk yapmak, sana yeni bakış açıları kazandırabilir.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal olarak derin bir gün içerisindesin. Aile ve sevdiklerinle olan ilişkilerine odaklanmak, içsel huzurunu artırabilir. Duygusal ihtiyaçlarını ifade etmekten çekinme; bu, bağlantıların daha da güçlenmesine yardımcı olabilir. İş veya günlük rutinlerin gerektirdiği sorumluluklar, zihnini meşgul edebilir, bu nedenle biraz ara vermek ve ruhunu dinlendirmek önemli. İçsel sezgilerin oldukça kuvvetli, bunu kullanarak karar alma süreçlerini yönlendirebilirsin. Kendine özel zaman ayırmayı unutma; bu, duygusal dengeyi sağlamak adına gereklidir. Yaratıcılığın yüksek, bu da sanatsal ifadelere yönelmeni teşvik edebilir. Aşk hayatında sıcaklıklara açılsan, karşılıklı iletişim önem kazanabilir; hislerini samimiyetle aktararak derinleşen bir bağ kurabilirsin. Harika bir gün seni bekliyor; içindeki duygusal zenginliği besle ve etrafındaki dünyayla uyum içinde ol.

ASLAN BURCU YORUMU

Yaratıcılığını ve enerjini serbest bırakma zamanı. İçsel tutkun seni yönlendirecek, bu yüzden içinden gelen sesi dinle. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin oldukça canlı geçecek, yeni insanlarla tanışmak veya eski dostlarla bir araya gelmek ruhuna çok iyi gelecek. Bugün biraz gösterişli olmayı ve kendini ifade etmeyi tercih edebilirsin; bu, kendine olan güvenini artıracak. Karar almada cesur ol, hislerine güven. İş veya kişisel projelerde öne çıkmak isteyeceksin, bu fırsatı değerlendirmekten çekinme. Ayrıca, sevdiklerinle olan ilişkilerine dikkat et; açık iletişim ve samimiyet her şeyin anahtarı. Gözler üzerindeyken, tüm potansiyelini ortaya koymak için en uygun an. Unutma, senin ışığın parlamak için var!

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün, detaylara olan dikkatiniz sayesinde sorunları çözme yeteneğiniz ön planda olacak. Planlarınızı net bir şekilde organize etmek, hedeflerinize ulaşmanıza yardımcı olacak. Çalışma ortamında hoş bir atmosfer yaratma arzunuz, işbirliği içinde olduğunuz kişilerle olan ilişkilere olumlu yansıyacak. Kendinizi ifade ederken daha cesur olma ihtiyacı hissedebilirsiniz; bu, yaratıcı projelerde sizi öne çıkarabilir. Sağlığınıza dikkat etmek, vücudunuzun ihtiyaçlarını göz ardı etmemek için bir fırsat sunuyor. Belki de bir yürüyüş ya da hafif bir spor aktivitesi ile gününüze yenilik katabilirsiniz. Ayrıca, biriyle olan iletişiminiz derinleşebilir, duygusal bir bağ kurma şansınız var. Kendini ifade etmenin yollarını bulmak ve psikolojik olarak rahatlamak için içe dönmek faydalı olacak.

TERAZİ BURCU YORUMU

Bugün ilişkilerde denge arayışın ön planda. Sosyal ortamlarında etkileşimlerin canlanabilir, karşına çıkan fırsatları iyi değerlendirmek isteyeceksin. Başkalarının görüşlerine açık olman, işbirlikleri oluşturmanı kolaylaştırır. Ancak, başkalarının ihtiyaçlarını kendi isteklerinle dengelemekte zorlanabilirsin. Kendi sınırlarını belirlemek, sana özgüven kazandıracak. Sanata duyduğun ilgi artabilir, bu alanda yaratıcılığını ortaya koyma isteği içindesin. Özellikle estetik ve güzellikle ilgili projeler yeni ilhamlar getirip ruhunu besleyebilir. Duygusal ilişkilerde ise sevgi dolu bir iletişim oluşturmak, bağların kuvvetlenmesine yardımcı olacak. Sağlık açısından, zihnini dinginleştirmek için meditasyon veya doğa yürüyüşleri faydalı olabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu bulduğun an, tüm ilişkilerin daha da güçlenecek.

AKREP BURCU YORUMU

Bugün derin hislerinle yüzleşeceğin bir gün. Duygularının yoğunluğu, ilişkilerinde seni daha açık ve samimi olmaya yönlendirebilir. İkili ilişkilerde yaşanan küçük çatışmalar bile büyük öğrenmelere dönüşebilir. Gizli kalmış bir konu, yüzeye çıkma eğiliminde olabilir, bu durum bazı rahatsız edici durumları ortaya çıkarabilir. Ancak içsel gücün ve sezgilerinle bu durumları aşabilecek kapasitedesin.İş yerinde dikkatli bir gözlemleyici olmalısın. Başkalarının niyetlerini anlama kabiliyetin seni doğru yönlendirebilir. Yaratıcılığını ve tutkulu yaklaşımını ortaya koymak için harika bir fırsat bulabilirsin; bu sayede iş arkadaşların üzerinde olumlu bir etki bırakabilirsin.Kendi iç dünyana dönmek isteyebilirsin. Meditasyon veya günlük tutma gibi aktivitelerle zihin dinlendirici bir yolculuğa çıkabilirsin. Kendinle olan bu bağ güçlendikçe, karanlıkta kalmış düşüncelerin açığa çıkacak ve sana yol gösterecektir. Aslında, bu dönemde kendine olan güvenin artarken, yeni fırsatlara daha cesur bir adım atabileceğin bir atmosfer de oluşuyor. Zamanla her şey yerine oturacak.

YAY BURCU YORUMU

Macera arayışında olduğun bir dönemdesin. Yeni deneyimlere açık olman, ruhunu besleyecek ve kişisel gelişimine katkı sağlayacak. İlişkilerdeki dinamikler, senin özgürlüğü sevmenden dolayı farklı bir boyuta geçebilir; bu, seni düşündüren bazı çatışmalara yol açabilir. Dikkatini dağıtan unsurlar arasında kaybolmamak için odaklanmayı öğrenmen gerekecek. Eğitim veya besleyici bir hobinin kapısını aralamak için harika bir zaman. Kendi sınırlarını aşarak, sınırlarını zorlamanın getireceği heyecanı yakalaman mümkün. İçsel huzurunu bulmak için zaman ayırmayı unutma; doğayla bağlantı kurabileceğin yerler arayabilirsen, kendini yenilenmiş hissedeceksin.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün, kararlılığın ve sorumluluk duygunun en ön planda olduğu bir gün. Hayatındaki hedeflere odaklanmak ve onları gerçekleştirmek için gerekli adımları atmak adına mükemmel bir zaman. Kendi içsel motivasyonunu artırabilecek durumlarla karşılaşabilirsin; belki de uzun zamandır ertelediğin projelere yeniden yönelmek için ilham bulacaksın.İş ortamında, liderlik özelliklerinle parlayacak ve ekibe rehberlik edebileceksin. Ancak bu pozitif enerji etrafındaki insanları da motive etme potansiyeline sahip. İkili ilişkilerde daha fazla empati gösterme ihtiyacı duyabilirsin; bu sayede sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için fırsatlar ortaya çıkabilir. İçsel huzurunu korumak adına kendine küçük anlar yaratmayı ihmal etme, böylece yeniden enerji toplayabilirsin. Unutma, disiplinli yaklaşımın birçok kapıyı açabilir.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün zihninde yeni fikirlere açılma isteği baskın olabilir. Sosyal çevrende yapacağın değişiklikler, kendini daha özgür hissetmene yardımcı olacak. İçsel motivasyonunla harekete geçmek, projelerinde ilerleme kaydetmene zemin hazırlayabilir. Bağlantılar kurmak için doğru zaman, ilgi alanların doğrultusunda yeni arkadaşlıklar edinmek mümkün. Alışılmışın dışında düşünmek, yaratıcı yönlerini ön plana çıkaracak. Duygusal açıdan ise, kendini ifade etme isteği artıyor. Dışarıya karşı açık olman, içsel huzurunu destekleyecek. Gelecek planlarına dair olumlu adımlar atabilirsin, sezgilerin bu konuda kılavuzun olacak.

BALIK BURCU YORUMU

Bugün duygusal derinliklerinle yüzleşmeye hazır olmalısın. Belki de içsel bir yolculuğa çıkman gerekecek. Sanatsal ve yaratıcı yeteneklerin ön plana çıkıyor. Hayal gücünü kullanarak, yeni projelere girişmek için mükemmel bir zaman. İnsanlarla olan iletişimin artabilir; empati yeteneğin, başkalarının hislerini anlamanda sana büyük avantaj sağlayacak. Ancak, çevrendekilerin duygusal yüklerini de taşımaktan kaçınmalısın, zira kendini kaybetmene neden olabilir. Bugün sevgi ve ilişkilere dair güzel anlar yaşanabilir; samimiyet ve derin bağlar oluşturmak için harika bir fırsat. İç sesini dinleyerek, doğru kararlar almakta ve hislerini net bir şekilde ifade etmekte başarılı olacaksın. Gece saatlerine doğru, ruhsal bir dinginlik arayışın ortaya çıkabilir; meditasyon veya doğayla vakit geçirmek iyi gelebilir.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM