Tarık Günersel’in 50 Yıl Önce Yazdığı Kısa Piyes: “Tanrılar Ay’dayken”

Tarık Günersel’in 50 Yıl Önce Yazdığı Kısa Piyes: “Tanrılar Ay’dayken”

Şair, öykücü, aforist, denemeci, librettist, çevirmen, dramaturg, oyuncu ve yönetmen Tarık Günersel, oyun yazarlığında 50. yılını kutluyor. Günersel, 1973’te, 20 yaşındayken kaleme aldığı ‘Tanrılar Ay’dayken’ adlı kısa piyesi elli yıl sonra dergimizde yayımlıyor. Kendisine, dergimize ve tiyatroya sunduğu katkılar için teşekkür ediyor ve 50. yılını kutluyoruz.

*****

1973’te yazdığım ‘Tanrılar Ay’dayken’ adlı kısa piyes elli yıl sonra yayımlanmış oluyor. 

2013’te Selman Ada ile yeni opera konusu düşünürken bu piyesten söz ettim, hoşuna gitti. Tanrılar Ay’dayken 40 yıl sonra ‘Başka Dünya’ operamızın esin kaynağı oldu. Başka Dünya Selman Genel Müdür ve Sanat Yönetmeni olmadan önce İstanbul Devlet Opera ve Balesi repertuvarına alındı, Yekta Kara’nın güzel rejisi ve harika bir ekiple Süreyya Operası’nda izleyiciyle buluştu.

Bu kısa piyesin 2023 bitmeden sahnede can bulmasını dilerim. Yarım yüzyıl dolmuşken: 1973… 2023.

Tarık Günersel, 2023

TANRILAR AY’DAYKEN  (Piyes,  1973)

Kişiler

OZAN

ZEUS

ULAK

HİZMETÇİ KADIN

1

Ay. Fonda, seyirciye göre sol üstte, Dünya.

ZEUS tahtında horlamakta, OZAN lir çalmaktadır.

OZAN 

Ah, Olimpos, ah!

Ulu Zeus gördü ki

dün bize kurban kesen

bugün boş verir olmuş… 

ZEUS (Uyanır.) 

Az bırak şu çalgıyı. 

Güzel çalıyorsun ama

az önce gördüklerimin yanında 

sönük kalıyor. Düşümde Olimpos’taymışız.

İnsanlar dilekte bulunup kurbanlar adıyormuş.

Bu düşü epey sık görür oldum son yüzyıllarda.

On bin kez daha görsem bıkmam.

Karım nerede?

OZAN 

Elbise provasında.

ZEUS 

Bu tanrıça ölümsüzlüğü boyunca

elbise provasından başka şeyden

zevk almayacak galiba.

Ne yapsın. Herkes kendi derdinde.

ULAK (Girer.) 

Yüce Zeus! İki yaratık!

ZEUS 

Ne yaratığı?!

ULAK 

Bizim boyumuzdalar aşağı yukarı.

İki kalın bacağı var her birinin.

Kola benzer ikişer çıkıntıları da var.

Başları diyeceğim işte, başları da

iri ve yuvarlak. Ama fazla düzgün.

Kolları da daha kalın bizdekilerden.

ZEUS 

Biraz fazla kaçırmışsın derdim ama

şarabı nereden bulacaksın!

De bakalım, ozan, nedir bu iş -sence?

OZAN

Belki iki tanrının muzipliği tutmuştur.

Can sıkıntısından.

ZEUS 

Olabilir. Yoksa senin işin mi? Değil, pekâlâ.

Hım, oyun değilse, kim ola bu iki kişi?

Ne güzel uyuyacaktım, görürüm diye aynı düşü.

Tez varıp haber ilet tanrılara.

Yataklarından kaldır gerekirse.

Bırakıp her şeyi buraya koşsunlar.

Yelden daha çabuk devinsin ayakları.

Olimpos alev alsın yüreklerinde.

Zindelik eşsiz olsun bileklerinde.

Böyle de tez varıp tanrılara.

Hem söyle, unutmasınlar akıllarını

karılarının yanında!

ULAK 

Baş üstüne, Yüce Zeus. (Çıkar.)

OZAN 

Farkında mısın, Yüce Kronosoğlu, 

konuşman değişti.

Olimpos’taki günlerin şiirinde akıyor sözlerin.

ZEUS 

Kurbanlar aşkına! Dilerim kuruntudur

aklıma gelenler. Yoksa… Ah, bilsen,

korku aldı içimi; ben de bu yüzden

sığınıyorum havasına o güçlülük devrimin.

Tahtımın şiltesini kabartsın, 

hizmetçiye söyle de.

Tacım ner’de? Tacım?

OZAN 

Sanırım saygıdeğer eşin kaldırmıştı 

epey zaman önce.

ZEUS 

Git sor bakalım. Sana zahmet. 

(OZAN çıkar.)

ZEUS (Dünyaya bakarak) 

“Baş kaldıran insanoğlu

madem tanımaz oldu bizi;

madem itti bir kenara

şanlı yüceliğimizi,

şerefimiz ne olur

bu dünyada kalırsak?”

dedik

ve rüzgârdan daha çabuk

kalemiyle yazarın

kalkıp buraya geldik.

Yeni bir çağ açılıyor olabilir.

Güçlü olmak gerek, güçlü.

(OZAN girer.)

Ner’deymiş tacım?

OZAN 

Eşiniz “Az beklesin,” dedi.

Kıpırdarsa iğneler batarmış.

ZEUS 

Beklesin olur mu?! 

“Kurultay toplanıyor,” demedin mi?

OZAN 

Dedim. “Yüce Kurultay toplanıyor,” dedim.

“Bari doğru dürüst bir şey yapsalar

yüreğim yanmaz,” dedi.

ZEUS 

Hey Olimpos’um! Sen bana sabır ver!

Peki ne diye ner’de olduğunu söylemedi?

Demedin mi-

OZAN 

“Yüce Zeus’un saygıdeğer eşi, o zaman

nereye koyduğunu söyle,” dedim.

“Beceremez,” dedi. “İlle benim elimi sürmem

lazım ki bir işi becersin!” dedi.

ZEUS 

Al işte! Hiç söylenir mi böyle laf! Herhalde 

birine tepesi atmış, öfkesini böyle çıkarıyor.

OZAN 

Çok doğru. “Artık burama geldi!” dedi.

“Baştanrıysa baştanrılığını bilsin otursun!” –dedi.

HİZMETÇİ (Girer.) 

Yatağının şiltesini kabartacakmışım, 

Yüce Zeus. Ha, tacınız. (Fırlatır.)

ZEUS (Tacı havada kapar.) 

Beni yalnız bırakınız

(bizi gösterip) 

aynamın önünde.

(OZAN ile HİZMETÇİ çıkar.)

(ZEUS bize dönük durur. 

Tacını giyer, bakar. 

Çeşitli pozlar verir. 

Kahramanca nutuk atma provası yapar.

Kendisini beğenmeğe çalışır, beğenemez. Çıkar.)

HİZMETÇİ (Toz fırçasıyla girer; 

tahta çok uzakta, güya tozunu alarak, bize) 

Gördünüz, değil mi, Yüce Zeus’u 

–Tanrılar Tanrısını? Bir baktım,

tacını oturtmuş kafasına, poz vermiş

ayna karşısında, 

kasım kasım kasılmıyor mu!

Bir de öyle nutuk çeker gibi 

el kol sallamasın mı!

E pes doğrusu! 

Ne sanıyor Zeus efendi; öyle

kahraman bakışları, 

sesini yüksekten çıkarmalarla

hitab ettiği tanrıları 

kendi yoluna getireceğini mi sanıyor! 

Söze değil, öze bakar ayol onlar! Hıh!

Karşısında insan sürüsü mü var!

Yüce değil, cüce!

Dedeciğim, rahmetli,

“Hayat bir tesadüfler zincirinden ibarettir,”

derdi. Anahtar deliği 

tesadüfen gözüme denk gelmese 

haberim olur muydu bundan!

(Perişanmış gibi kendini tahta bırakır.)

(ZEUS ile OZAN girer.)

ZEUS 

Hayrola?

HİZMETÇİ (Fırlayıp kalkar.) 

Yaptım, bitirdim.

ZEUS 

Şu parçayı tutturmamışsın?

HİZMETÇİ 

Denedim, olmadı.

ZEUS 

İyi ya, hanıma söyle, bir de o denesin.

HİZMETÇİ 

Söylerim, dener. (Çıkar.)

ZEUS 

Anlamadım insanları bunca zamandır ben.

Belki bu yüzden, duyduğum sancılı saygı.

Ulağın anlattığı tam uymuyor gerçi

insan türünün biçimine. Ama 

benim dediğim de bu ya. Bakarsın

değiştirmiştir görünüşünü

sırf istedi diye canı. Ruhta iş.

Ruh bukalemundur insanda, bütün bildiğim.

OZAN 

Heyet göndersek dünyaya? 

Araştırsalar?

Ya insanoğlu gelebiliyorsa aya?

Ricacı oluruz, burayı bize bırakırlar.

ZEUS 

Dünyayı onlara bıraktık.

Buraya da gelirlerse,

Alır başımızı gideriz, 

daha da uzak yerlere.

(Bir an.)

Öyle olacak nitekim.

ULAK (Girer.) 

Sınır yok galiba, insanın tutkularına.

Savaş Tanrısı Ares’in kılıcı

gelen insanın giysisini kesemedi. 

Yıldırım hızıyla elçiler gitti dünyaya.

Yıldırım hızıyla görüştüler. Boşuna.

İnsan buraya da geldi, gelecek.

ZEUS 

Yol gözüktü, demek. 

Söyle, herkes hazırlansın.

ULAK 

Başüstüne, Yüce Zeus. (Çıkar.)

ZEUS 

Savaş Tanrısı Ares kesmeyen kılıcını 

yoksul halklara verdi.

Zaman bütün tanrılardan güçlü.

Bakarsın gün gelir,

insan bu tahtı alır, müzeye koyar.

Açık artırmaya çıkarır ya da:

“Tanrılar Tanrısı Zeus’un tahtı! Kelepir, 

evet, yok mu alan?”

Bari “Tanrılar Tanrısı” derken

İçinde biraz saygı uyansa! Ne gezer!

Önde oturan bir kadının göğüslerini dikizler

adımı sanımı söylerken. Evet,

böyle bu. Ve bir fiyat haykırır. 

Zenginin biri de,

göstermek için kokteyllerde, 

tutar üstüne oturur.

Ya biri, ya öbürü, 

burada bırakırsam bunu.

Sorsalar, -insan bu ya, 

sorar “İncelik gösterdim!” 

diyebilmek için- 

“Kırk katır mı, kırk satır mı?”-

deseler: “Hangisi sence daha iyi? Tahtını 

müzeye mi koyalım, açık artırmaya mı?

Sen seç. Ya biri, ya öbürü.”

ULAK (Girer.) 

Herkes hazır, yolculuğa, Yüce Zeus.

İstersen tahtını da saralım; 

kirlenmesin taşınırken.

ZEUS 

Pekâlâ. Dur, dur! Caydım kararımdan.

Tahtı burada bırakalım.

Bir de not iliştirin üstüne.

Son arzum, insanlarla ilgili:

Müzeye koysunlar tahtı. 

Yarınlı çocuklar görsün ki

iktidar geçici.

Perde. 

TARIK GÜNERSEL, 1973

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Özgüven dolu bir gün seni bekliyor. İçsel motivasyonun yüksek, bu da kararlılığını artırıyor. Hedeflerine ulaşmak için gereken cesareti bulabilirsin. Ani gelişmelere açık ol, çünkü sürpriz fırsatlar kapını çalabilir. Aşk hayatında heyecan arayışında olabilirsin; yeni bir ilişkiye adım atmaya ya da mevcut ilişkiyi tazelemeye açık ol. İş ve kariyer alanında yeniliklere ve risklere girmekten çekinme, yaratıcılığın parlayacak. Enerjini doğru yönlendirirsen, çevrendekileri etkileyebilirsin. Kişisel gelişime dair atılımlar yapmak için uygun bir zaman. Unutma, hayallerinin peşinden koşarken, kararlılık ve tutku senin en büyük dostların olacak. Arkadaşlarınla geçireceğin zaman dilimi, ruh halini yükseltecek ve ilham almanı sağlayacak.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, içsel huzur arayışında daha derin bir bağ kurma isteği hissedebilirsin. İçsel düşüncelerinde kaybolmak, yaratıcı projelerinle oynamak için harika bir fırsat sunuyor. Gözlem gücün ve sezgilerin çok güçlü, bu da başkalarıyla daha derin bir empati kurmanı sağlayabilir. Maddi konularda dikkatli olmanı gerektirecek bazı durumlarla karşılaşabileceğin bir gün; harcamalarını gözden geçirmek faydalı olacaktır. İlişkilerde samimiyete önem ver, duygularını açıkça ifade etme cesaretini göster. Sağlığına özen göstermek, zihnini ve bedenini dengelemek için zaman ayırman gereken bir mesaj taşıyor. Bugün, kendini ve sevdiklerini beslemenin yollarını bul.

İKİZLER BURCU YORUMU

Farklı düşüncelerin bir araya gelmesiyle zenginleşiyorsun. Yeniliklere açık olman, içindeki merakı besliyor. Bağlantı kurma yeteneğin, sosyal çevrende dikkate değer. İletişim becerilerin, otoritelerle olan ilişkilerde olumlu etkiler yaratabilir. Anlık değişikliklere karşı hazırlıklı olmalısın, duygusal olarak dalgalanmalara kapılmamaya özen göster. Özellikle iş yaşamında düşlerin ve hedeflerinle ilgili net kararlar almak kolaylaşabilir. Kendi içindeki çatışmaların çözümü için başkalarının fikirlerine kulak vermek, seni daha güçlü kılacak. Bugün, hayal gücünü kullanarak yaratıcı projelerde kendini ifade edebilirsin. Sakin kalıp sezgine güvenmek, önündeki engelleri aşmana yardımcı olur. Sosyal etkileşimlerden alacağın enerji, ruh haline büyük katkı yapacak.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duyguların oldukça yoğun ve derin bir şekilde yüzeye çıkabilir. Aile ve yakın arkadaşlarla olan ilişkilerde içten bir iletişim kurmak, ruhsal bağları güçlendirecektir. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, kendini daha huzurlu ve mutlu hissetmene yardımcı olacaktır. İş veya günlük sorumlulukların söz konusu olduğunda, kendini biraz geri çekmeyi tercih edebilirsin. Ancak, planlarını uygulamada kararlılığını sürdürmelisin. İçsel sezgilerin oldukça güçlü, bu nedenle bu dönemde kalbinin sesini dinlemen hayati önem taşıyor. Kendini ifade ederken, duygularını açık bir şekilde paylaşmak, sana ve çevrendekilere büyük bir rahatlama getirebilir. Ayrıca, sanata veya yaratıcılığa yönelmek, duygusal dengeyi sağlamak adına faydalı olabilir. Günü keyifle değerlendirmek için kendine küçük sürprizler yapmayı ihmal etme.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, içindeki liderlik ruhunu daha da güçlü hissedeceksin. Sosyal çevrende dikkatleri üzerine çeken bir enerjiye sahip olacaksın. İnsanların senin görüş ve fikirlerine öncelik vermesi muhtemel; bu anı iyi değerlendir. Hayattan keyif alma arzusun artacak. İlişkilerin ve özellikle de romantik birlikteliğin, derin ve anlamlı bir etkileşim içinde gelişebilir. Yeniliklere açık ol ve kalbini dinle. İhtiyacın olan ilhamı beklenmedik yerlerden bulabilirsin. Yaratıcılığın zirve yapıyor, bunu projelerinle ifade etmek için mükemmel bir zaman. Kendine güven ve hayallerinin peşinden gitme konusunda tereddüt etme; senin içindeki ateş her şeyi mümkün kılabilir. Öğrenmeye açık ol, bu süreçte karşılaşacağın yeni fikirler sana yepyeni kapılar açacak.

BAŞAK BURCU YORUMU

Detaylara odaklanma isteği, bugün seni daha verimli hale getirebilir. Planlarını yaparken hızlı ve etkili olabilirsin, bu nedenle günlük işlerini iterken mantığını ve analiz yeteneğini ön planda tutmak faydalı olacaktır. Sevdiklerinle olan ilişkilerinde dikkatli olman gerekebilir, zira eleştirilerin yanlış anlaşılabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu bulmak için bir şeylere ara vermek her zaman iyidir. Sağlık konusunda, küçük değişiklikler yaparak kendini daha iyi hissetmene neden olabilirsin. İlginç bilgiler, öğrendikçe seni daha da besleyebilir. Detaylara dikkat etmek, fırsatları yakalamana yardımcı olabilir.

TERAZİ BURCU YORUMU

Bugün, ilişkilerinizde denge ve uyum arayışında önemli bir dönemdesiniz. Sosyal ortamlarda kendinizi daha fazla ifade edeceğiniz, başkalarıyla derin bağlantılar kuracağınız bir gün. Duygusal zekanız ve empati yeteneğiniz, arkadaşlarınız veya partnerinizle yaşayabileceğiniz anlaşmazlıkları kolayca aşmanızı sağlayacak. Yeni tanışmalar ve karşılaşmalar, sizi beklenmedik bir şekilde harekete geçirebilir. Estetik ve sanatsal konulara olan ilginiz artacak; yaratıcı bir proje üzerine odaklanmak zihinsel olarak sizi besleyecek. Kararsızlıkların yerini daha net düşünceler alacak. Özellikle kişisel hedeflerinizle ilgili aldığınız kararlar, uzun vadede fayda sağlayabilir. Kendinize biraz zaman ayırmayı unutmayın; meditasyon veya doğada vakit geçirmek ruhsal olarak dinginlik sağlayabilir. Unutmayın, dışardan gelen geri bildirimler bazen kendi değer yargılarınızı sorgulamanıza neden olabilir, ancak içgüdülerinize güvenerek hareket etmek en iyisi.

AKREP BURCU YORUMU

Bugün içsel derinliklerinle yüzleşmek için harika bir fırsat sunuyor. Duyguların yoğun ve karmaşık olabilir; bu, bazı eski travmalarla yeniden yüzleşmene neden olabilir. Ancak bu deneyim, seni daha güçlü kılacak ve kendi iç dünyanı daha iyi anlamana yardımcı olacak. Kendine karşı nazik olmayı unutma.İlişkilerde daha fazla samimiyet ve açıklık talep edebilirsin. Partnerin veya yakın arkadaşlarınla olan iletişimini derinleştirmek, aranızdaki bağı güçlendirecektir. Eğer belirsizlikler yaşıyorsan, aklındaki her şeyi açıkça ifade etmekten çekinmemelisin.Maddi konularda dikkatli olman gereken bir gün. Harcamalarına dikkat etmen, ilerideki hedeflerin için faydalı olacaktır. Yeni fırsatlar karşına çıkabilir, ancak bu fırsatları değerlendirirken aceleci davranmamaya özen göstermelisin.Kendine yönelik şefkat ve öz bakım uygulamaları yapman gereken bir dönemdesin. Rahatlamak için meditasyon veya doğada zaman geçirmek, zihnini ve ruhunu tazelemeni sağlayabilir. İçsel huzurunu bulmak, sana hem günlük yaşamda hem de gelecekteki hedeflerinde yardımcı olacaktır.

YAY BURCU YORUMU

Maceraperest ruhun bugün yeni keşifler ve deneyimler için can atıyor. Sıkıcı rutinin dışına çıkma arzusu, ilham verici fikirlerle dolup taşmana neden olabilir. Sosyal ilişkilerde canlılık ve neşe hakim; arkadaş gruplarında dikkat çekici bir şekilde parlayabilirsin. Kişisel ve profesyonel hayatında yeni fırsatlar kapıda; cesur adımlar atmak için doğru zaman. Ancak acele etmemek, sabırlı olmak da önemli. İçsel sezgilerine güvenmeli ve kararlarını buna göre şekillendirmelisin. Eğlenceli bir aktivite veya yolculuk, ruhunu tazeleme şansı sunabilir. Zihnindeki soru işaretlerini netleştirmek, gelecekteki hedeflerine odaklanmana yardımcı olacak.

OĞLAK BURCU YORUMU

Disiplinin, azmin ve kararlılığın ön planda olduğu bir gün. Başarı için gerekli olan adımları atma konusunda kendine güvenmelisin. Kariyerine dair yeni fırsatlar karşına çıkabilir. Bu fırsatlar değerlendirirken dikkatli ol ve içgüdülerini dinle. Duygusal olarak kendine karşı nazik ol; ruh halini dengelemek için sevdiğin aktiviteleri yapmaya zaman ayır. İkili ilişkilerde ise açık ve samimi iletişim kurmak önemli. Bazen duygularını ifade etmek zorlayıcı olabilir, ancak bu şekilde bağlantılarını güçlendirebilirsin. Bugün, sevdiklerinle paylaşımlarını artırma fırsatını yakalayabilirsin. Her adımında kararlılığını korursan, hedeflerine daha da yaklaşabilirsin. Unutma, başarı seni bekliyor.

KOVA BURCU YORUMU

Sosyal çevrenle olan ilişkilerin bugün daha da ön plana çıkıyor. Yenilikçi fikirlerinle insanların ilgisini çekebilirsin. Aklında bazı projeler veya işbirlikleri varsa, bunları gerçekleştirmek için harika bir zaman. Duygusal anlamda kendini ifade etmede yaratıcı bir yaklaşım benimseyebilirsin. Kendi ihtiyaçlarınla başkalarının beklentileri arasında denge kurmakta zorlanabilirsin. Özgürlüğüne düşkün yapın, başkalarının standartlarına uymak yerine kendi özgünlüğünü sergilemek isteyebilir. Dinamik bir gün seni bekliyor, yenilikçi bakış açınla çevrendekilere ilham verebilirsin. Hem sosyal paylaşımların hem de bireysel projelerin için yaratıcı olanakları değerlendirmek için kendine zaman ayırmalısın.

BALIK BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin ve sezgilerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanla temas kurmak için harika bir fırsat sunuyor. Sanatsal ve yaratıcılıkla ilgili aktiviteler yapmak, ruhunu beslemek için faydalı olabilir. Fikirlerini paylaşma isteği duyabilirsin; bu, başkalarıyla kuracağın anlamlı bağlantılara yol açabilir.İlişkilerde daha anlayışlı ve empatik olma eğilimindesin. Sevdiklerinle duygusal bağlarını güçlendirecek konuşmalar yapabilir, duygusal derinlikteki paylaşımlar gerçekleştirebilirsin. Ancak başkalarının duygusal yüklerini üstlenme riskin var; bu nedenle, sınırlarını korumaya özen göster. Kendine zaman ayırmak, zihinsel ve ruhsal sağlığın için gerekli.Eğitim veya bilgi edinme konularında ilgi duyabilirsin; yeni şeyler öğrenmek, merakını giderip kafanı boşaltmana yardımcı olabilir. Bugünün ruh halinle uyumlu olarak, sezgilerine güvenmek ve içsel sesini dinlemek, doğru kararlar almanı kolaylaştıracak. Kendine vakit ayırmayı unutma, doğanın içinde kaybolmak, seni yenileyen bir deneyim olabilir.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM