Tarık Günersel’in 50 Yıl Önce Yazdığı Kısa Piyes: “Tanrılar Ay’dayken”

Tarık Günersel’in 50 Yıl Önce Yazdığı Kısa Piyes: “Tanrılar Ay’dayken”

Şair, öykücü, aforist, denemeci, librettist, çevirmen, dramaturg, oyuncu ve yönetmen Tarık Günersel, oyun yazarlığında 50. yılını kutluyor. Günersel, 1973’te, 20 yaşındayken kaleme aldığı ‘Tanrılar Ay’dayken’ adlı kısa piyesi elli yıl sonra dergimizde yayımlıyor. Kendisine, dergimize ve tiyatroya sunduğu katkılar için teşekkür ediyor ve 50. yılını kutluyoruz.

*****

1973’te yazdığım ‘Tanrılar Ay’dayken’ adlı kısa piyes elli yıl sonra yayımlanmış oluyor. 

2013’te Selman Ada ile yeni opera konusu düşünürken bu piyesten söz ettim, hoşuna gitti. Tanrılar Ay’dayken 40 yıl sonra ‘Başka Dünya’ operamızın esin kaynağı oldu. Başka Dünya Selman Genel Müdür ve Sanat Yönetmeni olmadan önce İstanbul Devlet Opera ve Balesi repertuvarına alındı, Yekta Kara’nın güzel rejisi ve harika bir ekiple Süreyya Operası’nda izleyiciyle buluştu.

Bu kısa piyesin 2023 bitmeden sahnede can bulmasını dilerim. Yarım yüzyıl dolmuşken: 1973… 2023.

Tarık Günersel, 2023

TANRILAR AY’DAYKEN  (Piyes,  1973)

Kişiler

OZAN

ZEUS

ULAK

HİZMETÇİ KADIN

1

Ay. Fonda, seyirciye göre sol üstte, Dünya.

ZEUS tahtında horlamakta, OZAN lir çalmaktadır.

OZAN 

Ah, Olimpos, ah!

Ulu Zeus gördü ki

dün bize kurban kesen

bugün boş verir olmuş… 

ZEUS (Uyanır.) 

Az bırak şu çalgıyı. 

Güzel çalıyorsun ama

az önce gördüklerimin yanında 

sönük kalıyor. Düşümde Olimpos’taymışız.

İnsanlar dilekte bulunup kurbanlar adıyormuş.

Bu düşü epey sık görür oldum son yüzyıllarda.

On bin kez daha görsem bıkmam.

Karım nerede?

OZAN 

Elbise provasında.

ZEUS 

Bu tanrıça ölümsüzlüğü boyunca

elbise provasından başka şeyden

zevk almayacak galiba.

Ne yapsın. Herkes kendi derdinde.

ULAK (Girer.) 

Yüce Zeus! İki yaratık!

ZEUS 

Ne yaratığı?!

ULAK 

Bizim boyumuzdalar aşağı yukarı.

İki kalın bacağı var her birinin.

Kola benzer ikişer çıkıntıları da var.

Başları diyeceğim işte, başları da

iri ve yuvarlak. Ama fazla düzgün.

Kolları da daha kalın bizdekilerden.

ZEUS 

Biraz fazla kaçırmışsın derdim ama

şarabı nereden bulacaksın!

De bakalım, ozan, nedir bu iş -sence?

OZAN

Belki iki tanrının muzipliği tutmuştur.

Can sıkıntısından.

ZEUS 

Olabilir. Yoksa senin işin mi? Değil, pekâlâ.

Hım, oyun değilse, kim ola bu iki kişi?

Ne güzel uyuyacaktım, görürüm diye aynı düşü.

Tez varıp haber ilet tanrılara.

Yataklarından kaldır gerekirse.

Bırakıp her şeyi buraya koşsunlar.

Yelden daha çabuk devinsin ayakları.

Olimpos alev alsın yüreklerinde.

Zindelik eşsiz olsun bileklerinde.

Böyle de tez varıp tanrılara.

Hem söyle, unutmasınlar akıllarını

karılarının yanında!

ULAK 

Baş üstüne, Yüce Zeus. (Çıkar.)

OZAN 

Farkında mısın, Yüce Kronosoğlu, 

konuşman değişti.

Olimpos’taki günlerin şiirinde akıyor sözlerin.

ZEUS 

Kurbanlar aşkına! Dilerim kuruntudur

aklıma gelenler. Yoksa… Ah, bilsen,

korku aldı içimi; ben de bu yüzden

sığınıyorum havasına o güçlülük devrimin.

Tahtımın şiltesini kabartsın, 

hizmetçiye söyle de.

Tacım ner’de? Tacım?

OZAN 

Sanırım saygıdeğer eşin kaldırmıştı 

epey zaman önce.

ZEUS 

Git sor bakalım. Sana zahmet. 

(OZAN çıkar.)

ZEUS (Dünyaya bakarak) 

“Baş kaldıran insanoğlu

madem tanımaz oldu bizi;

madem itti bir kenara

şanlı yüceliğimizi,

şerefimiz ne olur

bu dünyada kalırsak?”

dedik

ve rüzgârdan daha çabuk

kalemiyle yazarın

kalkıp buraya geldik.

Yeni bir çağ açılıyor olabilir.

Güçlü olmak gerek, güçlü.

(OZAN girer.)

Ner’deymiş tacım?

OZAN 

Eşiniz “Az beklesin,” dedi.

Kıpırdarsa iğneler batarmış.

ZEUS 

Beklesin olur mu?! 

“Kurultay toplanıyor,” demedin mi?

OZAN 

Dedim. “Yüce Kurultay toplanıyor,” dedim.

“Bari doğru dürüst bir şey yapsalar

yüreğim yanmaz,” dedi.

ZEUS 

Hey Olimpos’um! Sen bana sabır ver!

Peki ne diye ner’de olduğunu söylemedi?

Demedin mi-

OZAN 

“Yüce Zeus’un saygıdeğer eşi, o zaman

nereye koyduğunu söyle,” dedim.

“Beceremez,” dedi. “İlle benim elimi sürmem

lazım ki bir işi becersin!” dedi.

ZEUS 

Al işte! Hiç söylenir mi böyle laf! Herhalde 

birine tepesi atmış, öfkesini böyle çıkarıyor.

OZAN 

Çok doğru. “Artık burama geldi!” dedi.

“Baştanrıysa baştanrılığını bilsin otursun!” –dedi.

HİZMETÇİ (Girer.) 

Yatağının şiltesini kabartacakmışım, 

Yüce Zeus. Ha, tacınız. (Fırlatır.)

ZEUS (Tacı havada kapar.) 

Beni yalnız bırakınız

(bizi gösterip) 

aynamın önünde.

(OZAN ile HİZMETÇİ çıkar.)

(ZEUS bize dönük durur. 

Tacını giyer, bakar. 

Çeşitli pozlar verir. 

Kahramanca nutuk atma provası yapar.

Kendisini beğenmeğe çalışır, beğenemez. Çıkar.)

HİZMETÇİ (Toz fırçasıyla girer; 

tahta çok uzakta, güya tozunu alarak, bize) 

Gördünüz, değil mi, Yüce Zeus’u 

–Tanrılar Tanrısını? Bir baktım,

tacını oturtmuş kafasına, poz vermiş

ayna karşısında, 

kasım kasım kasılmıyor mu!

Bir de öyle nutuk çeker gibi 

el kol sallamasın mı!

E pes doğrusu! 

Ne sanıyor Zeus efendi; öyle

kahraman bakışları, 

sesini yüksekten çıkarmalarla

hitab ettiği tanrıları 

kendi yoluna getireceğini mi sanıyor! 

Söze değil, öze bakar ayol onlar! Hıh!

Karşısında insan sürüsü mü var!

Yüce değil, cüce!

Dedeciğim, rahmetli,

“Hayat bir tesadüfler zincirinden ibarettir,”

derdi. Anahtar deliği 

tesadüfen gözüme denk gelmese 

haberim olur muydu bundan!

(Perişanmış gibi kendini tahta bırakır.)

(ZEUS ile OZAN girer.)

ZEUS 

Hayrola?

HİZMETÇİ (Fırlayıp kalkar.) 

Yaptım, bitirdim.

ZEUS 

Şu parçayı tutturmamışsın?

HİZMETÇİ 

Denedim, olmadı.

ZEUS 

İyi ya, hanıma söyle, bir de o denesin.

HİZMETÇİ 

Söylerim, dener. (Çıkar.)

ZEUS 

Anlamadım insanları bunca zamandır ben.

Belki bu yüzden, duyduğum sancılı saygı.

Ulağın anlattığı tam uymuyor gerçi

insan türünün biçimine. Ama 

benim dediğim de bu ya. Bakarsın

değiştirmiştir görünüşünü

sırf istedi diye canı. Ruhta iş.

Ruh bukalemundur insanda, bütün bildiğim.

OZAN 

Heyet göndersek dünyaya? 

Araştırsalar?

Ya insanoğlu gelebiliyorsa aya?

Ricacı oluruz, burayı bize bırakırlar.

ZEUS 

Dünyayı onlara bıraktık.

Buraya da gelirlerse,

Alır başımızı gideriz, 

daha da uzak yerlere.

(Bir an.)

Öyle olacak nitekim.

ULAK (Girer.) 

Sınır yok galiba, insanın tutkularına.

Savaş Tanrısı Ares’in kılıcı

gelen insanın giysisini kesemedi. 

Yıldırım hızıyla elçiler gitti dünyaya.

Yıldırım hızıyla görüştüler. Boşuna.

İnsan buraya da geldi, gelecek.

ZEUS 

Yol gözüktü, demek. 

Söyle, herkes hazırlansın.

ULAK 

Başüstüne, Yüce Zeus. (Çıkar.)

ZEUS 

Savaş Tanrısı Ares kesmeyen kılıcını 

yoksul halklara verdi.

Zaman bütün tanrılardan güçlü.

Bakarsın gün gelir,

insan bu tahtı alır, müzeye koyar.

Açık artırmaya çıkarır ya da:

“Tanrılar Tanrısı Zeus’un tahtı! Kelepir, 

evet, yok mu alan?”

Bari “Tanrılar Tanrısı” derken

İçinde biraz saygı uyansa! Ne gezer!

Önde oturan bir kadının göğüslerini dikizler

adımı sanımı söylerken. Evet,

böyle bu. Ve bir fiyat haykırır. 

Zenginin biri de,

göstermek için kokteyllerde, 

tutar üstüne oturur.

Ya biri, ya öbürü, 

burada bırakırsam bunu.

Sorsalar, -insan bu ya, 

sorar “İncelik gösterdim!” 

diyebilmek için- 

“Kırk katır mı, kırk satır mı?”-

deseler: “Hangisi sence daha iyi? Tahtını 

müzeye mi koyalım, açık artırmaya mı?

Sen seç. Ya biri, ya öbürü.”

ULAK (Girer.) 

Herkes hazır, yolculuğa, Yüce Zeus.

İstersen tahtını da saralım; 

kirlenmesin taşınırken.

ZEUS 

Pekâlâ. Dur, dur! Caydım kararımdan.

Tahtı burada bırakalım.

Bir de not iliştirin üstüne.

Son arzum, insanlarla ilgili:

Müzeye koysunlar tahtı. 

Yarınlı çocuklar görsün ki

iktidar geçici.

Perde. 

TARIK GÜNERSEL, 1973

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Yeni başlangıçlar için uygun bir zaman dilimindesin. İçe dönmek yerine etrafındaki insanlarla etkileşimde bulunmak ve sosyal ortamlarda yer almak sana enerji katacak. Hedeflerine ulaşmak için motivasyonun yüksek. Kararlar alırken içgüdülerine güven; bu dönemde sezgilerin sana rehberlik edebilir. Önceliklerini iyi belirle ve sabırlı ol, zira girişimlerin hemen sonuç vermeyebilir, fakat çabaların ilerleyen günlerde meyvesini verecek. Kendini ifade etme yeteneğin de oldukça parlayacak, bu sayede sevdiğin insanlarla olan ilişkilerini güçlendirebilirsin. Unutma, kalbinin sesini dinlemek ve cesur adımlar atmak, bu süreçte senin için kilit rol oynayacak.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, içsel huzurunuza odaklanma zamanı. Hayatınızda sağlam ve güvenilir temeller oluşturmak için gerekli adımları atmak adına uygun bir dönemdesiniz. Sabırlı ve kararlı tutumunuz, çevrenizdeki insanlara da ilham verecek ve onları motive edecektir. Finasal konularda dikkatli olmanız gereken bir süreçtesiniz; gereksiz harcamalardan kaçınmak, maddi güvenliğinizi sağlamak adına faydalı olacaktır.İlişkilerde, güven ve sadakati ön planda tutmalısınız. Sevdiklerinizle derin ve anlamlı sohbetler gerçekleştirebilir, bağlarınızı güçlendirmek için fırsatlar bulabilirsiniz. İçsel sezgilerinize güvenmek, karar alma süreçlerinizde size yardımcı olacaktır. Kendi değerlerinize bağlı kalmak, kendinizi daha iyi ifade etmenize olanak tanıyacak. Bugün, geçmiş deneyimlerden ders almak ve bunları geleceğe taşımak için ideal bir gün. Kendinize ve ihtiyaçlarınıza öncelik vermek, ruhsal dinginliğinizi arttıracak.

İKİZLER BURCU YORUMU

İletişim kurma becerilerin ön plana çıkarken, çevrendeki insanlarla olan diyalogların derinleşmesine zemin hazırlayacak. Farklı bakış açılarına açık olmanın sana sağlayacağı zenginlik, hayatının her alanında yeniliklere kapı aralayabilir. Sosyal ilişkilerin ve arkadaşlıkların, beklenmedik sürprizlere gebe. Kendini ifade ederken kelimelerini dikkatle seçmek, bazı yanlış anlamaların önüne geçebilir. Kısa seyahatler veya iletişim odaklı projeler gündemde olabilir; bu süreçte hızlı düşünme yeteneğin seni bir adım öne taşıyacak. Ruhsal olarak huzur arayışın da ön planda. İçsel huzurunu bulmak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi zihin dinlendiren faaliyetler faydalı olabilir. Gözlemlerine ve içgüdülerine güvenerek, yeni fırsatları değerlendirmekte aceleci olmamalısın; sabırlı olmanın vereceği derinlik, yarının fırsatlarını daha anlamlı kılacak.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duyguların yoğun bir biçimde ortaya çıkabilir, içsel dünyana yönelmek ve kendinle yüzleşmek için harika bir zaman dilimindesin. Aile ilişkilerine ve sevdiklerine karşı daha hassas hissedeceksin; onları koruma içgüdün ağır basabilir. Anlık tepkiler vermekten kaçınmalı, düşünmeden hareket etmemelisin. Güçlü sezgilerin, içsel ihtiyaçlarını anlamanda rehberlik edecek. Biraz yalnız kalmayı tercih edebilirsin; bu, kendini yeniden değerlendirmek için faydalı olacak. Yaratıcılığını serbest bırakmak adına sanatsal faaliyetlere yönelmek, ruh halini iyileştirebilir. Unutma, amatör bir çizer olabilirsin ama ifadelerin derin ve anlam dolu. Yakın arkadaşların veya aile üyelerinle iletişimde ortak bir zemin bulmakta zorluk çekebilirsin; bu süreçte, empati kurmaya çalış. Hayal gücün yükselebilir; hayallerinde kaybolmak seni yeni fikirlerle buluşturabilir. Kendine karşı nazik olmayı ihmal etme, içsel huzurunu sağlamak için dozu ayarlamalısın.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün içsel gücünü ortaya koyma zamanın. Duygusal ve sosyal yönlerini ön plana çıkararak çevrendekilerle daha derin bağlar kurabilirsin. Kariyerindeki hedeflerine odaklanırken, liderlik özelliklerini sergilemekten çekinme. Cesur adımlar atabilir ve yeni fırsatlar yakalayabilirsin. Ancak, sabrını ve anlayışını kaybetmemeye dikkat et; ani tepkiler, iletişimde yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Sağlık konusunda, enerjini dengelemeye özen göster. Spor veya meditasyon gibi aktivitelerle ruh halini iyileştirebilirsin. Bugün, içindeki yaratıcı potansiyeli keşfetmek için harika bir fırsat!

BAŞAK BURCU YORUMU

Detaylara odaklanman gereken bir gün. Günlük hedeflerin üzerine gitmeye istekli olabilirsin, ancak önceliklerini doğru bir şekilde belirlemen önemli. Karşına çıkan bazı engeller seni yıldırmasın; bu engeller, zeka ve pratik düşünme yeteneğinle aşabileceğin türden. İletişiminde net olmalı, başkalarının beklentilerini iyi anlamalısın. Kendine güven, içsel huzurunu artırmak için ruhsal dengeyi koruma çabası önemli. Sağlık konularında almaya başlaman gereken yeni alışkanlıklar var. Yaratıcı fikirlerinle çevrendekileri etkilemek, seni daha görünür kılacak. Unutma ki, detaylardaki güzelliklerde saklı olan erdem, seni diğerlerinden ayıran özelliklerinden biri. Paylaşımlarında daha açık ve içten olmak, ilişkilerine derinlik katacak. Özetle, bugünü kendi doğruların ve birikimlerinle taçlandır.

TERAZİ BURCU YORUMU

Sosyal ilişkilerde canlılık ve denge arayışı ön planda. Bugün, etrafındaki insanlarla olan bağların güçlenmesine tanıklık edebilirsin. Fikir alışverişleri ve derin sohbetler, ihtiyacın olan zihinsel uyanışı getirecek. İçsel bir huzur arayışı, karşıt görüşlerde bile ortak payda bulmanı sağlayabilir. Sanat ve estetik konularında yeni bir perspektif kazanma şansı var. Bugünkü etkileşimlerin, yaşamına ilham verebilir. Dış görünümüne biraz daha özen göstermek, ruhsal durumunu da olumlu yönde etkileyecek. İkili ilişkilerde dengeyi sağlamak, karşılaşacağın zorlukları aşmana yardımcı olacak. Kendine güvenerek, yeni kapılar aralamak için ideal bir zaman.

AKREP BURCU YORUMU

Bugün derin duyguların su yüzüne çıkması, hayata bakış açını keskinleştirebilir. İçsel sezgilerin güçleniyor, bazı gizli kalmış sırların ortaya çıkma ihtimali var. İlişkilerde, güven duygusu ön planda; samimiyet arayışında olabilirsin. Duygusal açıdan çalkantılı geçebilecek anlar olacak, bu da seni daha yaratıcı düşünmeye yönlendirebilir. İş veya projelerle ilgili yeni fırsatlar kapını çalabilir; risk almaktan çekinme. Ancak, başkalarının hislerine dikkat etmeyi unutma; empatin, ilişkilerini derinleştirebilir. Öz disiplinin, başkalarına ilham verebilir; bugünkü enerjiyle kendini içsel olarak yeniden keşfedebilirsin. Kendini ifade etmekte cesur ol, hislerini yaşamakta bir sakınca yok. Farklı meziyetlerin ön plana çıkabilir, fırsatları değerlendirmek için kendine güven.

YAY BURCU YORUMU

Yay burçları, bu dönemde maceraperest ruhlarının derinliklerini keşfetme fırsatı buluyor. Yeni başlangıçlar ve farklı deneyimler için mükemmel bir zaman dilimi. İş hayatında karşılaşacağın fırsatlarla ilgili cesur adımlar atabilir, yöneticilerin dikkatini çekebilirsin. Ancak, aceleci davranmaktan kaçınmalısın; düşünmeden atacağın adımlar, hayal kırıklığıyla sonuçlanabilir. Aşk hayatında ise, samimi ve açık iletişim çok önemli. Partnerinle yapacağın derin sohbetler, ilişkinizi güçlendirebilir ve birbirinize daha yakın hissetmenizi sağlayabilir. Tek başına olanlar için ise yeni tanışmalar, heyecan dolu duygularla birlikte gelebilir. Kendine zaman ayırmayı unutmamalısın; dış dünyadan biraz uzaklaşmak, ruhunu dinlendirmeni sağlayacak. Spor veya sanatsal etkinlikler, enerjini dengelemek için harika birer seçenek. Genel olarak, hayata karşı pozitif bakış açın seni aydınlatacak, bu enerjiyi sevdiklerinle paylaşmayı da ihmal etme. Kendi iç yolculuğun, seni yeni ufuklara taşıyor.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün disiplin ve kararlılık ön planda. Uzun vadeli hedeflerinizle ilgili bir adım atmak için cesaret bulabilirsiniz. Sarf edeceğiniz çaba, gelecekteki başarılarınızın temellerini atacak. Çalışma arkadaşlarınızla olan ilişkilerinizi güçlendirmek için empati kurmaya özen gösterin. Duygusal olarak stabil kalmak, zorluklar karşısında daha da güçlenmenizi sağlayacak. Kişisel yaşamınızda bir dengede kalma çabasındasınız. Bu dengeyi sağlamak için kendinize zaman tanıyın; biraz soluklanmak, yaratıcılığınıza katkı sağlayabilir. Ayrıca, bazı beklenmedik sürprizler karşınıza çıkabilir, bu da günınızı renklendirecek. Hayatın getirdiği değişimlere açık olun ve esnekliğinizi koruyun.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün kendini özgür hissetme isteği güçlü olacak. Yeni fikirler, yenilikçi projeler gündemin merkezine yerleşecek. Sosyal çevrenle iletişimini artırabilir, ilgi alanlarını genişletebilirsin. Beklenmedik sürprizlerle karşılaşman mümkün, bu da ruh halini canlandıracak. İnsanlarla olan etkileşimlerin, yaratıcı tarafını ortaya çıkarmanı sağlayabilir. İçsel sezgilerin sana yol gösterecek; içsel sesine kulak vermen önemli. Ani değişikliklere açık olman, seni yeniliklere daha kolay adapte olmaya yönlendirecek. Ayrıca, önceden planladığın bir aktiviteden keyif alman mümkün. Kendini daha fazla ifade etme fırsatları karşına çıkabilir; bunu değerlendir. Unutma, özgünlüğün ve farklı bakış açın senin en büyük güçlerin. Sosyal ortamlarda dikkat çekici olabilirsin.

BALIK BURCU YORUMU

Hayal gücünün derinliklerine dalmak için mükemmel bir gün. Duygusal bağlantılar kurmak ve içsel huzurunu bulmak için fırsatlar sunuyor. Sanatsal yeteneklerin ön plana çıkabilir, bu nedenle çizim, müzik veya yazma gibi alanlarda kendini ifade etmek için harika bir zaman. Başkalarıyla duygusal derinlikte bağlantılar kurmak isteyebilirsin, empati yeteneğinle etrafındakilerin duygusal ihtiyaçlarına duyarlı olabilirsin. Ancak ne zaman yalnız kalmak isteyeceğini de bilmen önemli; kendi başına kalmak, zihnini dinlendirip yenilemek için gereklidir. İş veya günlük görevlerinde, sezgilerin seni doğru yolda yönlendirecektir. Kendi iç sesine kulak ver ve düşündüğünden daha fazla şey keşfedeceksin. Geçmişle bağları gözden geçirip gerektiğinde affetme ve serbest bırakma manevraları yapabilirsin. Kendi iç dünyanla olan bağlantına odaklanarak, seni gerçekten mutlu eden şeylerin peşinden gitme şansı yakalayabilirsin.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM