1
Bugünden yüz yıl sonra bile söz konusu İngilizlerin ünlü kurgusal karakteri ajan James Bond olduğunda ilk onun adı anılacak. Çünkü o ilk James Bond. 31 Ekim Cumartesi günü yaşamını yitiren usta aktör, bir sinema efsanesi olarak hayata gözlerini yumdu. O bazen görevinin peşindeki James Bond’du, bazen de Murder on the Orient Express’teki (Şark Ekspresinde Cinayet) Albay Arbuthnot. Kimi zaman Robin Hood oldu, kimi zaman da The Untouchables’taki (Dokunulmazlar) Jim Malone. Sadece oyuncu değildi; yapımcı, seslendirmen ve yönetmen de oldu. Umberto Eco’nun yazdığı ‘Gülün Adı’ (Il nome della rosa) adlı efsane romanın sinemaya uyarlamasında William of Baskerville olarak karşımıza çıktı. Bu rol oyuncuya BAFTA En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’nü getirecekti.
Söz konusu sinema olduğunda anlatmakla bitmeyecek bir karakterden bahsediyoruz. Bu bir Sean Connery portresi ve biz bu derlemede size onun hayatından bazı detaylar aktaracağız.
The Name of the Rose’dan (Gülün Adı) bir sahne. (1986)
JAMES BOND İLK KEZ İSTANBUL’DA
Tarih 1963, hem James Bond’un hem de Sean Connery’nin ikinci filmi çekiliyor. ‘From Russia with Love’, yani ‘Rusya’dan Sevgilerle’.
Çoğu insanın hatırladığı gibi 2012 yapımı olan ‘Skyfall’da İngiliz oyuncu Daniel Craig’in hayat verdiği James Bond’un yolu İstanbul’dan geçmişti. O tarihlerde Türk medyasında sıklıkla gündeme gelen bu durum anbean takip edilmiş, James Bond’un İstanbul’a gelişi büyük bir ilgiyle izlenmişti. Ancak bu Bond’un İstanbul’a ilk gelişi değildi.
İlk gelişin ardında ilk James Bond olan Sean Connery’nin imzası vardı. İngiliz Gizli Servisi tarafından görevlendirilen Bond’un İstanbul macerası, o zamanki adı Yeşilköy Havalimanı olan Atatürk Havalimanı’nda başlamış ve filmin büyük bir kısmı İstanbul’da geçmişti. Bir zamanların meşhur treni Orient Express (Şark Ekspresi) de filmin geçtiği mekânlardan biriydi. Bond’un partneri Tatiana Romanova’ya hayat veren isimse İtalyan aktris Daniela Bianchi olmuştu.
Sean Connery bu filmin çekiminden iki yıl sonra hem İngiltere’de hem de ABD’de en iyi gişe yıldızı olacaktı.
James Bond (Sean Connery) ve Tatiana Romanova (Daniela Bianchi) İstanbul Boğazı’nda Dolmabahçe Sarayı açıklarında.
DİPTEN GELEN BİR YILDIZ
Yıl 1930, 25 Ağustos tarihinde İskoçya’nın Edinburg şehrinde doğan bir bebek: Thomas Sean Connery. Beşiği, bir bira fabrikasının yanındaki soğuk bir dairede bir şifonyerin alt çekmecesi. Salondaki iki tuvalet diğer üç aile ile paylaşılıyor. Babası Joe, bir kauçuk fabrikasında haftada iki pound kazanıyor, annesi ise arada temizlikçi olarak çalışıyor.
Thomas, dokuz yaşındayken okula gitmeden önce erken saatlerde çalışabileceği bir iş buluyor. Bir at arabasında dört saat boyunca süt dağıtıyor. Kendisinden sekiz yaş küçük Neil adında bir kardeşi var. O zamanlar henüz bir yaşında. Kardeşi olan Thomas, çalışarak ailesine destek oluyor. Haftada bir yeterli parası olursa halka açık hamamlara gidiyor ve sırf temizlenmek için yüzüyor. 13 yaşında tam zamanlı bir sütçü oluyor. İngiltere’nin dört yıl boyunca savaş hâlinde olduğu İkinci Dünya Savaşı yılları. Üç yıl sonra askerler eve döndükten sonra Connery de genç bir adam olarak Kraliyet Donanması’na katılıyor.
Donanmaya 12 yıllığına kaydolmuş olsa da 19 yaşındayken ülser dolayısıyla ayrılmak zorunda kalmıştı. Artık mobilya cilalayarak para kazanıyor ve boş zamanlarında futbol oynayıp (yarı profesyonel) vücut geliştiriyordu. Vücut geliştirme hobisi oyuncu olmasına vesile oldu. 1953’te bir arkadaşıyla birlikte Mr. Universe (dünya çapında bir vücut geliştirme yarışması) için Londra’ya gitti. Bu yarışmada üçüncü olup küçük bir ödül alacak, ardından katıldığı bir turnede oyunculuk serüvenini teşvik eden akıl hocasını bulacaktı.
Sean Connery’nin oynadığı James Bond karakterinin milyonların hafızasına kazınan jeneriğinden.
KİTAPLAR HAYATINI DEĞİŞTİRDİ
Amerikalı aktör Robert Henderson, ona George Bernard Shaw, Oscar Wilde ve Henrik Ibsen’in tüm oyunlarının yanı sıra Proust’un ‘Kayıp Zamanın İzinde’, James Joyce’un ‘Ulysses’ ve Thomas Wolfe’un romanlarını da içeren bir okuma programı verdi. Böylece Sean Connery’yi James Bond yapacak hikâyenin tohumları ekilmeye başlanmıştı.
Connery, 1992’de The Houston Chronicle’a verdiği bir röportajda o günlerde boş vakitlerinin tamamını İngiltere, İrlanda, İskoçya ve Galler’deki kütüphanelerde geçirdiğini söyler. Durmaksızın okuyan bu adam kitaplarla ilgili şöyle diyordu: “Karanlık olduğumuz gecelerde, yapabildiğim her oyunu görürdüm. Ama kişinin hayatını değiştirebilecek olan en önemli şey kitaplar ve okumalardır. Ben bunun yaşayan bir kanıtıyım. ”
12 yaşındaki Charles Dickens’ın ayakkabı boyası yapan bir fabrikada çalıştığı aylar gibi, Sean Connery’nin de mahrum çocukluğu hayatının geri kalanını tamamen etkileyecekti. 63 yaşındayken verdiği bir röportajda banyonun kendisi için hâlâ çok özel bir şey olduğunu söyleyecekti. ‘Diamonds Are Forever’ filminden kazandığı milyon doları ise yoksul İskoçların eğitim almasına yardımcı olmak için kurduğu bir organizasyon olan Scottish International Education Trust’a vermişti.
İSKOÇYA’NIN BAĞIMSIZLIĞINDAN YANAYDI
Bir İngiliz fenomeni olan James Bond’a ruhunu veren bu adam, siyasi açıdan oynadığı karakterin çok uzağında bir noktada duruyordu. Kendisi “İskoç milliyetçisi” olarak anılıyor. 2014’te bağımsızlık konusunda ulusal bir referandum yaklaşırken, Londra’da yayınlanan İngiliz siyasi dergisi The New Statesman için yazdığı makalede şu ifadeleri kullanmıştı:
“Hem İskoçya’ya hem de sanata ömür boyu aşık olan bir İskoç olarak, bağımsızlık fırsatının kaçırılamayacak kadar iyi olduğuna inanıyorum. Basitçe söylemek gerekirse, yeni bir ulus yaratmaktan daha yaratıcı bir eylem yoktur.”
Sean Connery’nin bu husustaki tavrı çok net olsa da birincil ikametgahı İskoçya’da olmadığı için oy kullanma hakkına sahip değildi.
İskoç oyuncu ve yapımcı Sean Connery, yıllar sonra tatil için geri döndüğü İstanbul’da. / DepoPhotos, 22 Temmuz 2005
ROL SEÇİMİNDE DENEYSEL OLMAYA ÖZEN GÖSTERDİ
Sinema tarihine damga vuran birçok filmde rol aldı. Unutulmayacak izler bıraktı. James Bond’u arkasında bıraktığı andan itibaren muhteşem bir genç adamdan unutulmayacak bir karakter oyuncusuna dönüşmeye başladı.
1987’de The Times’a verdiği bir demeçte “Burt Lancaster’ın Kirk Douglas’tan daha uzun, daha çeşitli bir kariyere sahip olmasının nedeni, sınırlı kalmasına izin vermemesiydi” demişti. Tıpkı onun gibi rol seçiminde deneysel olmaya özen gösterdiğini söylüyor, “daha yaşlı olmak ya da daha aptal görünmek benim için sorun değil” diyordu. Bugün geldiğimiz noktada oyunculuk mesleği açısından bunları söylemek günümüzün olmazsa olmaz detaylarından biri ama 1987 yılında bunu benimsemiş olmak her oyuncunun harcı değildi.
“HİÇBİR BOND ONUN KADAR İYİ DEĞİLDİ”
Sean Connery tam yedi kez ‘Ajan 007’ye hayat verdi. İlk beş filmde onun imzası vardı. Sonrasında bıraktığı James Bond’a iki kez geri döndü. 1962’de ‘Dr. No’, 1963’te James Bond’un yolunun İstanbul’dan geçtiği ‘From Russia with Love’, 1964’te ‘Goldfinger’, 1965’te ‘Thunderball’, 1967’de ‘You Only Live Twice’, 1971’de ‘Diamonds Are Forever’ ve 1983’te ise ‘Never Say Never Again’.
James Bond’un dünyadaki sıkı takipçilerine tek tek sorsanız, büyük çoğunluğu için James Bond’a hayat veren hiç kimse Sean Connery kadar büyük bir etki bırakmamıştır. İlkler her zaman unutulmaz değildir ancak Sean Connery bu anlamda kesinlikle ‘unutulmaz’ oldu.
‘Dr. No’ filmiyle James Bond’un sinema serüveni başlıyor. James Bond, İsviçreli oyuncu Ursula Andress’in hayat verdiği Honey Rider ile birlikte.
1967’de ‘You Only Live Twice’tan sonra Bond oynamaktan bıkan aktörün yerini 1969’daki ‘On Her Majesty’s Secret Service’ filminde Avustralyalı aktör ve model George Lazenby almış ama aynı etkiyi yaratmamıştı. Ardından Connery 1971’de ‘Diamonds Are Forever’ filmiyle Bond’a geri döndü. Onu geri döndürmek için filmin brüt gelirinin yüzde 12’sine karşılık gelen 1 milyon dolarlık bir teklif yapmak gerekti. Bu filmin ardından Connery, Bond’u bir kez daha bıraktı. Bu kez rolü devralan isim İngiliz oyuncu Roger Moore oldu. Yıllar sonra 1983 yılında Connery James Bond’a son kez geri dönecekti. Son Bond filmi olan ‘Never Say Never Again’i o dönem Türkiye’de yaşayan insanlar daha çok ‘Asla Asla Deme’ adıyla hatırlayacaktır.
Soldan sağa: Sean Connery, Roger Moore, George Lazenby
“YAŞAYAN EN SEKSİ AKTÖR” SEÇİLMESİNE CEVABI
1970’ler ve 80’ler Sean Connery’nin zarif bir dönüşüm yaşadığı yıllar olmuştur. Mesleğinde artık usta mertebesine yükselen aktör, zamanla dünya sinemasının en büyük yaşlı adamlarından birine dönüşecekti. 1989 yılında 59 yaşındayken karizması azalmak bir kenara artmaya devam etmişti. O yıl People dergisi onu ‘Yaşayan En Seksi Adam’ ilan etti. Sean Connery’nin buna cevabı ise “pek çok erkeğin öldüklerinde seksi olmadığı” şeklinde oldu.
18 yaşındayken koluna koyduğu “İskoçya Sonsuza Kadar” dövmesini hiçbir zaman çıkarmadı. Kimliğini inkâr etme ya da kendini bir İngiliz beyefendisine dönüştürme eğilimi de olmadı. 1987’de The Times’a söylediği şey belki de onun unutulmaz bir oyuncu olmasının en önemli nedenlerinden biri.
Sean Connery mesleki hayatı boyunca ışıklar içinde görünen ve anlatılan bir yıldız. Şüphesiz ki bundan sonra da bir efsane olarak anılacak. Ancak bu başarının ardında başta da söylediğimiz gibi dipten gelen bir hikâye var. Kısacası Sean Connery, tıpkı bir dip dalga gibi kitaplarla örülmüş bir başlangıcın hikâyesi.
Bu derlemedeki bilgilerin önemli bir bölümü Aljean Harmetz’in New York Times’taki makalesinden alınmıştır.
Bugün enerjilerin ve heyecanların zirveye çıktığı bir dönemdesin. İçindeki cesaret ve liderlik ruhu, yeni projelere adım atmak için seni itiyor. Belirsizlikler ve engeller olsa bile, kararlılığınla bunların üstesinden gelmek için gereken güce sahipsin. İş veya özel hayatında iletişim kurarken, düşüncelerini açıkça ifade etme ve diplomatik olma konusunda dikkatli olmalısın. İnsanların duygularına saygı göstererek, onları teşvik edecek sözler sarf etmek, birlikte daha uyumlu bir ortam yaratmanı sağlayabilir. Kendine karşı dürüst ol, içsel sesini dinle ve bu sesin seni yönlendirmesine izin ver. Aşk hayatında tutku ve romantizm dolu anlar yaşayabilirsin; duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Kendini sevgi dolu bağlantılara aç; kalbinin sesini izle. Bugün, kendi hedeflerine giden yolda atabileceğin cesur adımlar ve içsel farkındalıkla dolu bir gün sunuyor.
Bugün, içsel huzurun vurgulandığı bir dönemdesin. Kendini daha güçlü ve kararlı hissettiğin bir gün; geçmişten gelen olaylarla yüzleşmekten çekinmeyeceksin. İlişkilerinde ise samimiyet ön planda. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirerek, duygusal derinlikler keşfedebilirsin. Maddi konularda temkinli olman avantaj sağlayacak; harcamalarını gözden geçirmek faydalı. Estetik ve güzellik konularına yönelik bir ilgi, seni yeni projelere yönlendirebilir. İçsel motivasyonunu keşfederek, hedeflerine daha kolay ulaşabilirsin. Unutma, sabrın ve kararlılığın seni her zaman başarıya götürecektir.
Bugün zihninizin canlılığı ve merak duygularınız ön planda olacak. Sosyal etkileşimlere açık olmanız, yeni bağlantılar kurmanızı sağlayabilir. İletişim yeteneklerinizi kullanarak insanlarla derin sohbetlere dalmanız, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek. Ancak, bazı durumlarda yüzeysel kalmamaya çalışın; derinlemesine keşifler yapmaktan çekinmeyin. Fikirlerinizi ifade etmek için uygun bir ortam bulduğunuzda, karşınızdakiler üzerinde güçlü bir etki bırakabilirsiniz. Yakın çevrenizdeki kişilerin beklentilerine duyarlı olun, bu sayede aranızdaki bağı güçlendirebilirsiniz. Öğrenme ve bilgiye aç olmanız, sizi farklı bakış açılarıyla zenginleştirecek. Bugün kendinizi biraz daha serbest bırakın ve yaratıcı yönlerinizi keşfetmeye odaklanın.
Duygusal derinliklerin ve sezgisel becerilerin bugün ön planda. İçsel huzur arayışın, ilişkilerinde samimiyet ve güven sağlamana yardımcı olabilir. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, onların ihtiyaçlarını anlama ve destek olma konusundaki kabiliyetini artıracak. Eski anılar ve duygusal bağlar, gün boyunca zihnini meşgul edebilir; bu da seni geçmişteki bazı olaylarla yüzleşmeye yöneltebilir. Kendini ifade etmek için yaratıcı yöntemler bulabilirsin; sanat, müzik veya yazı, içindekileri dışa vurmanın mükemmel bir yolu olacak. Duygusal güvenliğini sağlamak adına belirsizliklerden kaçınmana yardımcı olacak bir destek arayışında olabilirsin. Ekstra bir duyarlılıkla, çevrendekilerin ruh hallerini anlama yeteneğin, sosyal etkileşimlerini daha derin ve anlamlı hale getirebilir. Bugün, kendine ve sevdiklerine karşı nazik olmayı unutma.
Bugün kendini sahnede hissedeceksin, dikkatleri üzerine çekmeyi başarabilirsin. Yeteneklerinle etrafındakileri büyüleyecek bir aura yayacaksın. Sosyal ortamlarda güçlü bir hakimiyet kurarak ilgi odağı olman muhtemel. Ancak bu enerjiyi sadece eğlence için değil, aynı zamanda yaratıcı projeler için de kullanmakta fayda var. Eğer tamamlanmamış işler varsa, onlara odaklanmakta fayda göreceksin. Kalp ve hayal gücün bugün daha da güçlü; romantik bir sürpriz planlamak için harika bir zaman. Kendine güvenin yüksek, bu yüzden zorluklarla karşılaştığında cesurca ilerle. İçsel güçlü hislerin sayesinde başkalarını da cesaretlendirebilirsin. Ancak dengeyi korumayı unutma; kendi ihtiyaçların ile başkalarının istekleri arasında bir denge bulmalısın. Aşk ve dostluk ilişkilerinde doğru sözleri bulmak için ilham alabilirsin. Duygusal derinliklere dalmak, yenilikçi fikirler geliştirmek ve insanlarla bağlantı kurmak adına harika bir gün.
Bugün, detaylara olan düşkünlüğün ön plana çıkabilir. Kendi iç dünyana dönüp, düşüncelerini sorgulama ve düzenleme ihtiyacı hissedebilirsin. İletişim becerilerin artmışken, çevrendekilerle fikir alışverişinde bulunmak sana tatmin sağlayacak. Özellikle iş veya projelerinle ilgili yeni bir yaklaşım geliştirmeye yönelik yeteneklerin açığa çıkabilir. Duygusal anlamda içsel huzur arayışın, seni geçmişle yüzleşmeye yöneltebilir; bu süreç, bazı yüklerinden kurtulmanı sağlayabilir. Sağlık konularına dikkat eden biri olarak, bedenine karşı nazik olmalı ve dinlenmeye zaman ayırmalısın. Unutma ki, bugün atılacak adımlar, gelecekteki hedeflerini etkileyebilir. Rahatladığın ve kendini güvende hissettiğin ortamları tercih et, bu sana esneklik katabilir ve yaratıcılığını besleyebilir.
Denge ve uyum arayışın, bugün önemli bir odak noktası olacak. Sosyal ilişkilerde daha açık ve net olman, iletişimdeki belirsizlikleri giderme yolunda sana yardımcı olabilir. Bir anlaşmazlık ya da karmaşa gün yüzüne çıkarken, bunu yapıcı bir dille çözmek için çaba harcaman gerekiyor. İkili ilişkilerde empati kurmak, karşındakinin bakış açısını anlamak, ilişkilerin derinleşmesine zemin hazırlayacak. Sanatsal yönlerinle ilgili bir proje üzerinde çalışmaya başlayabilir ya da ilham verici bir etkinliğe katılabilirsin. İçsel huzurunu bulmak adına doğaya çıkmak, meditasyon yapmak veya kendine zaman ayırmak faydalı olabilir. Bugün, güzel bir denge kurarak hayatındaki karmaşayı hafifleteceğin bir gün. Kendine güvenini tazele ve hislerine kulak ver. Hayatındaki küçük mutlulukları kutlamak, ruhsal olarak daha güçlü hissetmene yardımcı olacak. Unutma, bu süreç senin içsel güzelliğini dışa vurmanın bir yolu.
Duyguların derinliklerinde bir yolculuk başlıyor. İçsel karmaşalarla yüzleşmek sana birçok kapı açacak. İletişim becerilerin ön plana çıkacak, bu sayede çevrendeki insanlarla daha derin bağlar kurabilirsin. Dikkatini ve enerjini, seni heyecanlandıran projelere yönlendirdiğinde, hedeflerine ulaşma olasılığın artıyor. Aşk hayatında sürpriz gelişmelere açık ol; bir karşılaşma ya da beklenmedik bir mesaj seni oldukça etkileyebilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma; içsel huzurunu bulmak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri faydalı olabilir. Bugün, ruhsal dinlenme ve yenilenme zamanıdır. Kendi iç sesine kulak vermekten çekinme, böylece yeni farkındalıklar kazanabilirsin.
Bugün, keşfetme arzusuyla dolup taşacaksın. Yeni deneyimlere açılacak, özgürlüğünü ön planda tutarak maceralara atılmayı isteyeceksin. İletişim kurduğun kişilere karşı samimi ve cesur bir yaklaşım sergilemek, ilişkilerini derinleştirebilir. Öğrenmeye açık ol, bilgi paylaşımı ve tartışmalardan fayda sağlayacaksın. Farklı bakış açıları seni düşündürtecek, entelektüel merakın alevlenebilir. İçsel bir huzur arayışında olabileceğin bu günde, manevi değerlere yönelmek ruhsal olarak seni besleyecek. Fiziksel aktivitelere yönelmek, bedenine iyi geleceği gibi zihnini de canlandıracak. Kendi inançlarına inanmanın önemini hissedeceksin; bu nedenle içsel sesini dinlemeli ve neyin senin için anlam taşıdığını sorgulamalısın. Unutma, hayatın sunduğu fırsatları değerlendirmek için cesur adımlar atman gerek.
Bugün sorumlulukların ön planda olacak ve başkalarına yardım etme isteği içinde olabilirsin. İş hayatında yoğunluk, disiplinini korumanı gerektirecek. Tanınma ve takdir edilme arayışın artabilir; bu, motivasyonunu yükseltecek. Ayrıca, kısa vadeli hedeflerine ulaşma konusunda güzel fırsatlar karşına çıkabilir. Ailevi konularda ise bazı dertleri çözmek üzere bir araya gelmek, tutku ve bağlılık hislerini güçlendirecek. İlişkilerde, samimi ve dürüst bir iletişim seni huzurlu kılacak. Önemli kararlar için iç sesine kulak vermeyi unutma. Kendine zaman ayırarak ruhsal dengeyi sağlayabilirsin. Kendi ihtiyaçlarını ve duygularını göz ardı etmemek, ilerlemeni destekleyecek.
Bugün kendini özgür hissetme arzusu oldukça yoğun olabilir. Yaratıcılığını ifade etme yolları arayışında olabilirsin, bu da seni ilginç projelere yönlendirebilir. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin ön planda, arkadaşlarınla yapacağın çeşitli aktiviteler keyifli anlar yaşamanı sağlayabilir. Farklı fikirlerin ve özgün düşüncelerin, başkalarıyla yapacağın sohbetlerde dikkat çekecek. Ancak, ilişkilerin dinamiklerinde ani değişiklikler yaşanabilir; bu durum, iletişimini dikkatle yürütmeni gerektiriyor. İçsel huzurunu bulmak için yalnız kalmaya ihtiyaç duyabilirsin. Hem zihnini hem de ruhunu beslemek için meditasyon ya da doğada zaman geçirmek faydalı olacaktır. Geleceğe dair hayallerine odaklanmak, seni daha motive ve güçlü hissettirebilir. Unutma ki, kendine ve fikirlerine duyduğun güven, çevrenle olan etkileşimlerini de olumlu yönde etkileyecek.
Bugün, içsel duyguların ve sezgilerin oldukça güçlü bir şekilde kendini gösterebilir. Hayal gücün, sanatsal yönlerin ve ruhsal derinliklerin ön plana çıkıyor. Kendini ifade etme biçiminin farklılaşması, çevrendekilere ilham verebilir. Sosyal ilişkilerde aşka dair belirsizlikler ve karmaşık durumlarla karşılaşman mümkün. Duygusal açıdan hassas olduğun bir süreçte, kendini koruma ihtiyacı hissedebilirsin. İçsel değişimlere açık olmalısın; bu, seni daha derin bir anlayışa götürebilir. Ayrıca, başkalarına yardım etme isteğin, toplumsal sorumluluklarının farkına varmanı sağlayabilir. Ancak, kendi ihtiyaçlarını da göz ardı etmemelisin. Bugün, ruhsal bir yenilenme arayışı içinde olabilir, meditasyon veya doğada vakit geçirmek ruhunu besleyebilir. Kendi içsel dünyana yolculuk et ve hislerini keşfet.
