




Bugünden yüz yıl sonra bile söz konusu İngilizlerin ünlü kurgusal karakteri ajan James Bond olduğunda ilk onun adı anılacak. Çünkü o ilk James Bond. 31 Ekim Cumartesi günü yaşamını yitiren usta aktör, bir sinema efsanesi olarak hayata gözlerini yumdu. O bazen görevinin peşindeki James Bond’du, bazen de Murder on the Orient Express’teki (Şark Ekspresinde Cinayet) Albay Arbuthnot. Kimi zaman Robin Hood oldu, kimi zaman da The Untouchables’taki (Dokunulmazlar) Jim Malone. Sadece oyuncu değildi; yapımcı, seslendirmen ve yönetmen de oldu. Umberto Eco’nun yazdığı ‘Gülün Adı’ (Il nome della rosa) adlı efsane romanın sinemaya uyarlamasında William of Baskerville olarak karşımıza çıktı. Bu rol oyuncuya BAFTA En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’nü getirecekti.
Söz konusu sinema olduğunda anlatmakla bitmeyecek bir karakterden bahsediyoruz. Bu bir Sean Connery portresi ve biz bu derlemede size onun hayatından bazı detaylar aktaracağız.
JAMES BOND İLK KEZ İSTANBUL’DA
Tarih 1963, hem James Bond’un hem de Sean Connery’nin ikinci filmi çekiliyor. ‘From Russia with Love’, yani ‘Rusya’dan Sevgilerle’.
Çoğu insanın hatırladığı gibi 2012 yapımı olan ‘Skyfall’da İngiliz oyuncu Daniel Craig’in hayat verdiği James Bond’un yolu İstanbul’dan geçmişti. O tarihlerde Türk medyasında sıklıkla gündeme gelen bu durum anbean takip edilmiş, James Bond’un İstanbul’a gelişi büyük bir ilgiyle izlenmişti. Ancak bu Bond’un İstanbul’a ilk gelişi değildi.
İlk gelişin ardında ilk James Bond olan Sean Connery’nin imzası vardı. İngiliz Gizli Servisi tarafından görevlendirilen Bond’un İstanbul macerası, o zamanki adı Yeşilköy Havalimanı olan Atatürk Havalimanı’nda başlamış ve filmin büyük bir kısmı İstanbul’da geçmişti. Bir zamanların meşhur treni Orient Express (Şark Ekspresi) de filmin geçtiği mekânlardan biriydi. Bond’un partneri Tatiana Romanova’ya hayat veren isimse İtalyan aktris Daniela Bianchi olmuştu.
Sean Connery bu filmin çekiminden iki yıl sonra hem İngiltere’de hem de ABD’de en iyi gişe yıldızı olacaktı.
James Bond (Sean Connery) ve Tatiana Romanova (Daniela Bianchi) İstanbul Boğazı’nda Dolmabahçe Sarayı açıklarında.
DİPTEN GELEN BİR YILDIZ
Yıl 1930, 25 Ağustos tarihinde İskoçya’nın Edinburg şehrinde doğan bir bebek: Thomas Sean Connery. Beşiği, bir bira fabrikasının yanındaki soğuk bir dairede bir şifonyerin alt çekmecesi. Salondaki iki tuvalet diğer üç aile ile paylaşılıyor. Babası Joe, bir kauçuk fabrikasında haftada iki pound kazanıyor, annesi ise arada temizlikçi olarak çalışıyor.
Thomas, dokuz yaşındayken okula gitmeden önce erken saatlerde çalışabileceği bir iş buluyor. Bir at arabasında dört saat boyunca süt dağıtıyor. Kendisinden sekiz yaş küçük Neil adında bir kardeşi var. O zamanlar henüz bir yaşında. Kardeşi olan Thomas, çalışarak ailesine destek oluyor. Haftada bir yeterli parası olursa halka açık hamamlara gidiyor ve sırf temizlenmek için yüzüyor. 13 yaşında tam zamanlı bir sütçü oluyor. İngiltere’nin dört yıl boyunca savaş hâlinde olduğu İkinci Dünya Savaşı yılları. Üç yıl sonra askerler eve döndükten sonra Connery de genç bir adam olarak Kraliyet Donanması’na katılıyor.
Donanmaya 12 yıllığına kaydolmuş olsa da 19 yaşındayken ülser dolayısıyla ayrılmak zorunda kalmıştı. Artık mobilya cilalayarak para kazanıyor ve boş zamanlarında futbol oynayıp (yarı profesyonel) vücut geliştiriyordu. Vücut geliştirme hobisi oyuncu olmasına vesile oldu. 1953’te bir arkadaşıyla birlikte Mr. Universe (dünya çapında bir vücut geliştirme yarışması) için Londra’ya gitti. Bu yarışmada üçüncü olup küçük bir ödül alacak, ardından katıldığı bir turnede oyunculuk serüvenini teşvik eden akıl hocasını bulacaktı.
KİTAPLAR HAYATINI DEĞİŞTİRDİ
Amerikalı aktör Robert Henderson, ona George Bernard Shaw, Oscar Wilde ve Henrik Ibsen’in tüm oyunlarının yanı sıra Proust’un ‘Kayıp Zamanın İzinde’, James Joyce’un ‘Ulysses’ ve Thomas Wolfe’un romanlarını da içeren bir okuma programı verdi. Böylece Sean Connery’yi James Bond yapacak hikâyenin tohumları ekilmeye başlanmıştı.
Connery, 1992’de The Houston Chronicle’a verdiği bir röportajda o günlerde boş vakitlerinin tamamını İngiltere, İrlanda, İskoçya ve Galler’deki kütüphanelerde geçirdiğini söyler. Durmaksızın okuyan bu adam kitaplarla ilgili şöyle diyordu: “Karanlık olduğumuz gecelerde, yapabildiğim her oyunu görürdüm. Ama kişinin hayatını değiştirebilecek olan en önemli şey kitaplar ve okumalardır. Ben bunun yaşayan bir kanıtıyım. ”
12 yaşındaki Charles Dickens’ın ayakkabı boyası yapan bir fabrikada çalıştığı aylar gibi, Sean Connery’nin de mahrum çocukluğu hayatının geri kalanını tamamen etkileyecekti. 63 yaşındayken verdiği bir röportajda banyonun kendisi için hâlâ çok özel bir şey olduğunu söyleyecekti. ‘Diamonds Are Forever’ filminden kazandığı milyon doları ise yoksul İskoçların eğitim almasına yardımcı olmak için kurduğu bir organizasyon olan Scottish International Education Trust’a vermişti.
İSKOÇYA’NIN BAĞIMSIZLIĞINDAN YANAYDI
Bir İngiliz fenomeni olan James Bond’a ruhunu veren bu adam, siyasi açıdan oynadığı karakterin çok uzağında bir noktada duruyordu. Kendisi “İskoç milliyetçisi” olarak anılıyor. 2014’te bağımsızlık konusunda ulusal bir referandum yaklaşırken, Londra’da yayınlanan İngiliz siyasi dergisi The New Statesman için yazdığı makalede şu ifadeleri kullanmıştı:
“Hem İskoçya’ya hem de sanata ömür boyu aşık olan bir İskoç olarak, bağımsızlık fırsatının kaçırılamayacak kadar iyi olduğuna inanıyorum. Basitçe söylemek gerekirse, yeni bir ulus yaratmaktan daha yaratıcı bir eylem yoktur.”
Sean Connery’nin bu husustaki tavrı çok net olsa da birincil ikametgahı İskoçya’da olmadığı için oy kullanma hakkına sahip değildi.
İskoç oyuncu ve yapımcı Sean Connery, yıllar sonra tatil için geri döndüğü İstanbul’da. / DepoPhotos, 22 Temmuz 2005
ROL SEÇİMİNDE DENEYSEL OLMAYA ÖZEN GÖSTERDİ
Sinema tarihine damga vuran birçok filmde rol aldı. Unutulmayacak izler bıraktı. James Bond’u arkasında bıraktığı andan itibaren muhteşem bir genç adamdan unutulmayacak bir karakter oyuncusuna dönüşmeye başladı.
1987’de The Times’a verdiği bir demeçte “Burt Lancaster’ın Kirk Douglas’tan daha uzun, daha çeşitli bir kariyere sahip olmasının nedeni, sınırlı kalmasına izin vermemesiydi” demişti. Tıpkı onun gibi rol seçiminde deneysel olmaya özen gösterdiğini söylüyor, “daha yaşlı olmak ya da daha aptal görünmek benim için sorun değil” diyordu. Bugün geldiğimiz noktada oyunculuk mesleği açısından bunları söylemek günümüzün olmazsa olmaz detaylarından biri ama 1987 yılında bunu benimsemiş olmak her oyuncunun harcı değildi.
“HİÇBİR BOND ONUN KADAR İYİ DEĞİLDİ”
Sean Connery tam yedi kez ‘Ajan 007’ye hayat verdi. İlk beş filmde onun imzası vardı. Sonrasında bıraktığı James Bond’a iki kez geri döndü. 1962’de ‘Dr. No’, 1963’te James Bond’un yolunun İstanbul’dan geçtiği ‘From Russia with Love’, 1964’te ‘Goldfinger’, 1965’te ‘Thunderball’, 1967’de ‘You Only Live Twice’, 1971’de ‘Diamonds Are Forever’ ve 1983’te ise ‘Never Say Never Again’.
James Bond’un dünyadaki sıkı takipçilerine tek tek sorsanız, büyük çoğunluğu için James Bond’a hayat veren hiç kimse Sean Connery kadar büyük bir etki bırakmamıştır. İlkler her zaman unutulmaz değildir ancak Sean Connery bu anlamda kesinlikle ‘unutulmaz’ oldu.
‘Dr. No’ filmiyle James Bond’un sinema serüveni başlıyor. James Bond, İsviçreli oyuncu Ursula Andress’in hayat verdiği Honey Rider ile birlikte.
1967’de ‘You Only Live Twice’tan sonra Bond oynamaktan bıkan aktörün yerini 1969’daki ‘On Her Majesty’s Secret Service’ filminde Avustralyalı aktör ve model George Lazenby almış ama aynı etkiyi yaratmamıştı. Ardından Connery 1971’de ‘Diamonds Are Forever’ filmiyle Bond’a geri döndü. Onu geri döndürmek için filmin brüt gelirinin yüzde 12’sine karşılık gelen 1 milyon dolarlık bir teklif yapmak gerekti. Bu filmin ardından Connery, Bond’u bir kez daha bıraktı. Bu kez rolü devralan isim İngiliz oyuncu Roger Moore oldu. Yıllar sonra 1983 yılında Connery James Bond’a son kez geri dönecekti. Son Bond filmi olan ‘Never Say Never Again’i o dönem Türkiye’de yaşayan insanlar daha çok ‘Asla Asla Deme’ adıyla hatırlayacaktır.
“YAŞAYAN EN SEKSİ AKTÖR” SEÇİLMESİNE CEVABI
1970’ler ve 80’ler Sean Connery’nin zarif bir dönüşüm yaşadığı yıllar olmuştur. Mesleğinde artık usta mertebesine yükselen aktör, zamanla dünya sinemasının en büyük yaşlı adamlarından birine dönüşecekti. 1989 yılında 59 yaşındayken karizması azalmak bir kenara artmaya devam etmişti. O yıl People dergisi onu ‘Yaşayan En Seksi Adam’ ilan etti. Sean Connery’nin buna cevabı ise “pek çok erkeğin öldüklerinde seksi olmadığı” şeklinde oldu.
18 yaşındayken koluna koyduğu “İskoçya Sonsuza Kadar” dövmesini hiçbir zaman çıkarmadı. Kimliğini inkâr etme ya da kendini bir İngiliz beyefendisine dönüştürme eğilimi de olmadı. 1987’de The Times’a söylediği şey belki de onun unutulmaz bir oyuncu olmasının en önemli nedenlerinden biri.
Sean Connery mesleki hayatı boyunca ışıklar içinde görünen ve anlatılan bir yıldız. Şüphesiz ki bundan sonra da bir efsane olarak anılacak. Ancak bu başarının ardında başta da söylediğimiz gibi dipten gelen bir hikâye var. Kısacası Sean Connery, tıpkı bir dip dalga gibi kitaplarla örülmüş bir başlangıcın hikâyesi.
Bu derlemedeki bilgilerin önemli bir bölümü Aljean Harmetz’in New York Times’taki makalesinden alınmıştır.
Güç dolu bir enerjiyle güne başlayacaksın. İleriye dönük adımlar atmak için kendini hazır hissediyorsun. Cesaretin ve kararlılığın, seni bekleyen fırsatları yakalaman için önemli olacak. İkna kabiliyetin yüksek, bu yüzden etrafındaki insanlarla iletişimini güçlendirmekte başarılı olabilirsin. Ancak aşırı sabırsızlık, bazen işler yolunda gitmediğinde hayal kırıklığına yol açabilir. Duygusal ilişkilerde samimi ve açık ol; hislerini rahatça paylaşmak, aradaki bağı kuvvetlendirecek. İş hayatında yeni projelere adım atma isteği artacak, bu da yenilikçi fikirlerin ön plana çıkmasını sağlayacak. Kısa bir yolculuk ya da sosyal bir etkinlik, zihnini boşaltmana yardımcı olabilir. Kendini şımartmayı unutma; spor yaparak enerjini atmak ve stresini azaltmak için harika bir gün.
Bugün, içsel huzur arayışın ön planda. Sakin bir ortamda düşünmek ve duygularını dengelemek için zaman ayırmalısın. Maddi konulara olan ilgin, seni yeni fırsatlarla karşılaştıracak; bazı projelerini hayata geçirmek için gereken cesareti hissetmen an meselesi. İlişkilerde, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için samimi iletişim kurma isteği içindesin. Kendini ifade ederken duygularını açıkça paylaşman, aranızdaki mesafeyi ortadan kaldıracak. Sağlık konularında, daha düzenli bir yaşam tarzı benimsemek için plan yapabilirsin; bu, enerjini yükseltecek ve zihinsel olarak daha dinç hissetmene yardımcı olacak. Bugünü, kendini şımartacak küçük keyif anlarına dönüştürmek için kullanmalısın. Yeniliklere açık olman, günün getireceklerine karşı hazırlıklı olmana yardımcı olacak.
İletişim becerilerinin zirveye çıkacağı bir dönemdesin. Düşüncelerini aktarma konusunda daha hevesli ve açık olabilirsin. Sosyal ortamlarda kendini rahatça ifade edecek, başkalarına ilham verecek etkin konuşmalar yapacaksın. Yeni insanlarla tanışmak, fikir alışverişlerinde bulunmak sana heyecan verecek. Bununla birlikte, konsantrasyonunu dağıtabilecek bazı dikkate değer durumlarla karşılaşabilirsin. Düşüncelerinin dağılmasına izin verme, önceliklerini belirlemek için zihnini disipline etmen faydalı olacaktır. Kısa seyahatler veya yürüyüşler, zihnini ferahlatabilir. Aşk hayatında ise heyecan verici gelişmeler olabilir. Eski ilişkilere dair düşünceler yeniden gündeme gelebilir. Bu süreçte içsel sezgilerine güvenmek, sana doğru yolu gösterecektir. İletişim becerilerin pekiştikçe, ilişkilerin güçlendiğini hissedeceksin. Kendi ihtiyaçlarına ve hislerine dikkat etmek, dengeyi sağlamana yardımcı olacak.
Duygusal derinlik içinde kaybolabilir, çevrendeki insanlarla daha fazla empati kurma arzusunu hissedebilirsin. Ailevi bağların güçleniyor, geçmiş anılar zihninde canlanabilir. Sevdiklerinle paylaşacağın sıcak anlar, ruhuna büyük bir tatmin getirecek. İş hayatında belirsizlikler olabilir, ancak içgüdülerine güvenerek sorunların üstesinden gelebilirsin. Kendine güvenmeli ve içindeki yaratıcı potansiyeli açığa çıkarmalısın. Sosyal ortamlarda öne çıkmayı isteyeceğin bir gündesin, dostlukların derinleşeceği diyaloglar seni bekliyor. Unutma, duygusal hassasiyetlerin seni güçlü kılıyor; kalbini dinle ve akışa bırakarak en iyi kararları al.
Bugün, içindeki yaratıcılığı uyandırmak için harika bir gün. Kendini ifade etme isteğin artacak, bu da seni bir adım öne çıkarabilir. Sosyal çevrendeki insanlarla etkileşimlerin zenginleşebilir; yeni tanışıklıklar fırsatlar getirebilir. Fakat, aynı zamanda dikkatli olmalısın; aşırı gurur ve kibir sergilemek bazı ilişkilerde engeller oluşturabilir. Kalbinin sesini dinlemeli, sezgilerine kulak vermelisin. Risk almaktan çekinmemelisin; yeniliklere açık olmak, seni başarıya götürebilir. Bugün, güvenin arttığı bir dönemde, liderlik vasıflarını ön plana çıkarabilirsin. Enerjini doğru yönlendirdiğinde, hayal ettiğin hedeflere daha hızlı ulaşacağını hissedeceksin. Kendine bu fırsatı yarat; ilham verici bir gün seni bekliyor.
Gün, detaylara odaklanman için harika bir fırsat sunuyor. Titizliğin ve analitik bakış açın, üzerinde çalıştığın projelerde büyük avantaj sağlayabilir. Gözlemlerini abartmadan, pratik bir yaklaşım benimseyerek yaratıcılığını serbest bırakabilirsin. Etrafındaki insanlarla olan iletişimin, özellikle iş ilişkilerinde, daha da güçlenecek. Sorumluluklarına olan bağlılığın takdir edilecek, ancak bu zamanda kendi ihtiyaçlarına da dikkat etmeyi unutma. Zihinsel olarak rahatlamak ve yenilenmek için küçük bir mola vermek faydalı olabilir. Sağlık konularında, bedenine daha fazla özen gösterme isteğin artabilir; beslenme alışkanlıklarını gözden geçirmek ve egzersize yönelik yeni yollar aramak için ideal bir zaman. Aşk hayatında ise, duygusal derinliklere gitme arzusu, ilişkini güçlendirebilir. Samimiyet arayışın, bağlantıları derinleştirmen için kapıları aralayacak. Sonuç olarak, bu gün, kişisel ve sosyal hayatında dengeleri kurmak için fırsatlarla dolu.
Harmoni arayışı içinde olacağın bir gün. İlişkilerine ve çevrendekilere göstereceğin özen, her zamankinden daha fazla önem taşıyacak. Sosyal aktivitelerde yer almak, insanlarla bir araya gelmek ve fikir alışverişinde bulunmak, ruh halini canlandıracak. Duygusal dengeyi bulma çabasında, kararsızlık hissi zaman zaman belirebilir. Ancak içgüdülerine güvenmek, alacağın kararları kolaylaştıracak. Kendine zaman ayırmayı unutma; birkaç anlık sessizlik, içsel huzuru yeniden kazanmanı sağlayabilir. Aşk hayatında ise samimi ve açık iletişim, derin bağlar kurmana yardımcı olacak. Yeni başlangıçlara kapı aralarken, sabırlı ve nazik olmayı ihmal etme. Dostlarla geçireceğin keyifli anların, seni mutlu kılacak daha büyük sosyal bağlantılar kurmana da vesile olabilir.
Duygusal derinliklerin, içsel yüzleşmelerin ve tutku dolu anların ön planda olduğu bir gün. İçsel kaynaklarına yönelerek, arzuladığın hedeflere ulaşmak için gerekli cesareti bulabilirsin. İkili ilişkilerde, hislerin daha yoğun hale gelebilir ve sırların ifşa olma ihtimali var. Güvendiğin kişilerle sağlam bağlar kurmaktan çekinme, zira bu bağlar seni destekleyecek. Aynı zamanda sezgilerin güçleniyor; içsel sesine kulak vermek, harika sonuçlar doğurabilir. Kendine dönüp, isteklerini ve ihtiyaçlarını net bir şekilde değerlendirmek için harika bir zaman. Bugün, kararlılıkla hareket ettiğin sürece, engelleri aşman çok daha kolay olacak. Ayrıntılardaki güzelliği fark et, bu senin yaratıcılığını besleyecek ve sana ilham verecek.
Bugün, özgürlüğe olan tutkunuz bir kez daha parlayacak. Farklı fikirler peşinde koşarken, çevrenizdeki insanlara ilham verme gücüne sahip olacaksınız. Seyahat etme arzusuyla dolup taşarken, yeni deneyimlere açık olmalısınız. Öğrenmeye olan hevesiniz, alışılmadık bilgi kaynaklarına yönelmenizi sağlayabilir. Sosyal çevrenizdeki hareketlilik, canlı ve keyif dolu sohbetleri beraberinde getirecek. Kalbinizde yer alan idealler, sizi başkalarına ilham verme konusunda cesur kılabilir. Ancak, dikkatinizi dağılabilecek unsurlara karşı korumaya özen gösterin; bazı anların tadını çıkarmak için derin bir nefes almanız gerekebilir. Bugün, kendi sınırlarını aşmak için içsel bir yolculuğa çıkabilirsiniz.
Güçlü bir disiplin ve sorumluluk duygusu ile bugüne adım atıyorsun. Çalışma alanındaki hedeflerin göz önünde, yapılması gereken işleri başarıyla tamamlama isteğin artmış. Ancak bazı zorluklarla karşılaşabilirsin, bu durum sinirin gerilmesine yol açabilir. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; dinlenmek, zihnini boşaltmak ve yeniden enerji toplamak için önemli. İlişkilerde iletişime dikkat et, duygularını açık bir şekilde ifade etmek, sorunları çözmene yardımcı olacaktır. Bir yanın yeniliklere açıkken, diğer yanın geleneksel değerlere bağlı kalmayı tercih ediyor. Dengeyi bulmak, seni içsel huzura ulaştıracak. Kendi ihtiyaçlarını görmekten çekinme; bu, çevrendeki insanlarla olan etkileşimini derinleştirir. Başarılar, senin için süregelen bir yolculuk; adımlarını sağlam at ve her durumda kararlılığını koru.
Farklı bir bakış açısıyla yaklaşma arzusu içinde olabilirsin. Düşüncelerini özgürce ifade etmek, zihninde taşıdığın karmaşıkları çözmene yardımcı olacak. Sosyal çevrende dikkat çekici bir etki yaratma potansiyelin yüksek. Yeni bağlantılar kurmak için uygun bir zaman, zira yaratıcı fikirlerinle ilham kaynağı olabilirsin. İçsel huzurunu sağlamak adına biraz yalnız kalmayı tercih etmek de faydalı olabilir. Yenilik ve değişim rüzgârlarına kapıl; içindeki merak duygusuyla yeni şeyler keşfetmek, sana unutulmaz deneyimler sunabilir. Geleceğe dair hedeflerini sorgulamak ve bu hedeflere ulaşmak için sağlam adımlar atmak isteyebilirsin. Unutma, içsel özgürlüğünü kucaklarken, başkalarının düşüncelerine karşı da açık olmalısın. Duygusal ilişkilerde yapıcı bir iletişim kurmak, karşılıklı anlayışı güçlendirecek. Kendine güven, en büyük müttefikin.
Duyguların derinliklerine yolculuk yapma zamanı. İçsel dünyanda yeni görüşler ve ilham kaynakları açığa çıkacak. Sanatsal yönlerin ön plana çıkabilir, yaratıcılığını ifade etme fırsatları yakalayabilirsin. Çevrendeki insanların duygusal ihtiyaçlarına karşı daha duyarlı olmalısın; sıcak bir sohbet ya da yakın bir arkadaşınla paylaşım yapmak, kalbini hafifletebilir.Ruhsal arayış ve sezgilerin güçleniyor, bu durum yeni bağlantılar kurmana yardımcı olacak. Belki de hayatında kimlerin gerçekten değerli olduğunu anlaman için bir ayna gibi hizmet edecek olan insanlar karşına çıkabilir. Biraz yalnız kalmak, düşünmek ve kendini dinlemek için fırsat bulabilirsin. İş veya sosyal hayatında ise bazı yaratıcılığını sergilemek için harika fırsatlar doğabilir; bunları değerlendirmekten çekinme.İnsanlarla olan iletişimin yoğun ve anlamlı. Geçmişteki bazı travmalarla yüzleşmeyi gerektiren anlar yaşamış olabilirsin; bu süreçte kendine nazik olmalısın. Gerekirse profesyonel bir destek almak, içsel huzuru bulma yolunda faydalı olabilir. Bugün kendine olan inancını yenilemek, sıkıntılarla başa çıkmak için önemli bir adım atmana yardımcı olacaktır. Başkalarının gözlerinden ziyade, kendi iç sesine kulak vermen gereken bir gün.