1
Yeniden, yeni ‘Saraydan Kız Kaçırma’
Caner Akın’ın rejisi, Tan Sağtürk’ün koreografisiyle sahnelenecek olan “Saraydan Kız Kaçırma”, içinde bulunduğumuz pandemi dönemine gönderme yapıyor.
Öznur Oğraş Çolak
İstanbul Devlet Opera ve Balesi, yeni bir yorumla W. A. Mozart’ın “Saraydan Kız Kaçırma” operasını İstanbul Opera Festivali kapsamında 26-27 Eylül’de Arkeoloji Müzeleri bahçesinde sahneleyecek. Caner Akın’ın rejisi, Tan Sağtürk’ün koreografisiyle sahnelenecek olan yapıt, içinde bulunduğumuz pandemi dönemine gönderme yapıyor ve konuyu başka bir salgın dönemine taşıyor. Esere, orkestra şefi Murat Cem Orhan’ın yönetimindeki İstanbul Devlet Opera ve Balesi Orkestrası eşlik edecek. Tan Sağtürk, eserde koreografinin yanı sıra Selim Paşa rolünü de Selim Borak ile dönüşümlü oynayacak. “Saraydan Kız Kaçırma”nın ayrıntılarını, Caner Akın, Tan Sağtürk ve Murat Cem Orhan ile konuştuk.
– Yıllardır sahnelenen bu esere “yeni bir yorum” kattınız. Merak ediyoruz nasıl süprizler bekliyor biz sanatseverleri. Koreografisinde, sahne düzeninde hangi yeniliklerle karşılaşacağız?
Primis Player Placeholder
Caner Akın: W. A. Mozart’ın ölümsüz eseri Saraydan Kız Kaçırma, bildiğiniz üzere konusunda Türkleri işlemekte. Yüzyıllardır sahnelenen bu eserde hem sınıfsal farklar Selim Paşa – Osmin, Belmonte – Pedrillo göze çarpmakta hem de sevginin önünde hiçbir şeyin karşı duramayacağını göstermekte. Buna affetmek de dahil. Eserin en önemli vurgusu, “Güzellikle, iyilikle elde edemediğimiz insanları bırakalım” demekte. Haliyle ben de bu öğeleri daha da ön plana çıkardım.
– Yapıtın orijinaline sadık kalarak pandemi dönemine vurguyu nasıl yaptınız?
Akın: İçinde bulunduğumuz salgın hastalık durumunu da esere kattım. Hem de eserin orijinaline sadık kalarak nokta atışı bir tarihe yani İspanyol gribi salgını ve Birinci Dünya Savaşı’nın bitişi 1918 yılına taşıdım. Bu da sahne üzerinde büyük imkânlar doğurdu. Saraydan Kız Kaçırma yüzyıllardır sahneleniyor. Ve bu haliyle İstanbul Devlet Opera ve Balesi olarak dünyada ilk kez böyle bir sahneleme gerçekleştirmiş oluyoruz. Daha ilk toplantılarımızda eserin koreografı Tan Sağtürk ile birlikte bu konunun üstüne ciddi olarak eğildik. Eserin son noktasında ise özellikle Selim Paşa’nın kendi içsel yolculuğuna vurgu yapmak istedim. Yaşadığı her türlü olaya karşı içindeki çocuk, sevgi onun verdiği kararda göz ardı edilemeyecek kadar büyüktü. Bu yüzden de sahnede bir de Selim Paşa’nın çocukluğunu görüyoruz. İnsanoğlu büyüdükçe değişiyor. Fakat her ne olursa olsun içindeki çocuğu öldürmeyen, kâmil insan olma yolunda yürüyebiliyor.
– Birçok büyük opera evinde, her perdeden önce bir anlatıcı, gelecek olayların özetini yapıyor. Hatta perde aralarında başrollerdeki sanatçılarla kısacık bir söyleşi yapıyor. Bunu denemeyi düşündünüz mü?
Akın: Bu, aslında uzun zamandır benim gerçekleştirmek istediğim bir durum. Özellikle yurtdışında yaptığım temsillerde her zaman böyle organizasyonlarda yer aldım. Bunu ileride mutlaka gerçekleştireceğiz. Sadece pandemiden dolayı bunun biraz daha ötelenmesinin daha iyi olacağını düşünüyorum.
– Tan Bey, sahneleme düzeninde nasıl alanlar yarattınız dansçılara? Acaba yepyeni bir ses düzeniyle Arkeoloji Müzesi’nin bütün bahçesine yayın yapılsa, dansçılar bahçenin uzak noktalarından ışık takibiyle sahneye gelseler! Onlara böylesi daha büyük alanlar yaratmayı düşündünüz mü?
Tan Sağtürk: Koreografik anlamda Arkeoloji Müzesi’nin bahçesinde Saraydan Kız Kaçırma operası benim ilk çalışmam olacak. Bu proje, alanın bize tanıdığı fiziki imkânlar doğrultusunda, ileride yapılacak olası projelerde bize yeni fikirler sunacak. Eserin yeni tanımlarının dışında keskin hatlarına sadık kalarak projeyi oluşturmak önemli diye düşünüyorum. Yenilikleri katarken eserin formunu koruyup ince dokunuşlarla yorum katmak mümkün. Koreografik çalışmamı bu hassasiyeti gözeterek oluşturmak istedim. Değerli bir ekiple bir arada olduğum için son derece memnunum. Ekip çalışmasının ortaya çıkardığı bu eserin, seyirci ile buluşacağı günü sabırsızlıkla bekliyorum.
MÜZİKAL DOKU…
Murat Cem Orhan: Mozart, 3. bölümüyle ünlü piyano sonatı No.11 Kv 331’i yani Türk Marşı’nı bestelemeden 1 sene önce bitirdiği Saraydan Kız Kaçırma operasını, uzun yıllar Osmanlı Devleti ile savaşmış Avusturya-Macaristan İmparatoru II. Joseph’in ısmarlamasıyla yazmıştır ve açıkça görülür ki o yıllarda Avrupa’da pek çok sanatçı, Türklerin ve oryantalizmin etkisi altındadır. 18. yüzyılda görülen oryantalist akımın yansımalarını bu eserde yoğun bir şekilde görürüz.
– Peki, mehter müziği…
Özellikle müzikal dokunun mehter müziğine olan yakınlığı, operanın pek çok bölümünde -ki Mozart’ın kendi ifadesiyle “uvertür, 1. perde ve eserin finalindeki korolu bölüm ve Osmin ve Pedrillo’nun düeti Vivat Baccus” – hem müziğin ritim kurgusu hem de melodik yapısı bakımından mehter müziğine atıftır. Bu eserde grand cassa, üçgen zil ve cymabal, mehter takımında kullanılan kös ve zilleri taklit eder. Türk müziğinde olan işlemeli melodiler ise gerek Osmin’in aryalarında gerekse de korolu bölümlerde sıkça kullanılır. Eserin başından sonuna kadar, orkestrasyonda ve müziğin genelinde Türk müziği ve çoksesli Batı müziğini bu kadar homojen yansıtmayı başarmış en önemli eser olduğunu düşünüyorum.
Bugün enerjin yüksek ve motivasyon dolusun. İçindeki cesareti ortaya çıkarabilecek durumlarla karşılaşman mümkün. Yeni bir projeye başlamak veya bir konuda liderlik üstlenmek için harika bir zaman. Yalnız hissetsen bile, çevrendeki insanlarla etkili iletişimler kurabileceğin bir atmosfere adım atacaksın. Yaratıcılığın da zirveye çıkabilir; sanatsal bir hobiye yönelmek hoşuna gidebilir. Diğer yandan, aceleci olmaktan kaçınmalısın. Duygusal patlamalar yaşayabileceğin anlar ortaya çıkabilir; iç sesini dinle, tepkilerini kontrol et. Sağlık konularına dikkat etmen, biriken stresini hafifletmek adına önem taşıyor. Günün sonunda, kendine zaman ayırmayı unutma.
Bugün, kararlı adımlar atma ve hedeflerinize odaklanma isteği yüksek. Maddi konularda yapıcı yaklaşımlar geliştirebilir, sağlam temeller atabilirsiniz. Sabırlı ve disiplinli tutumunuz, çevrenizdeki insanların takdirini kazanmanıza neden olacak. İlişkilerde ise sıcaklık ve samimiyet ön planda. Sevdiklerinizle aranızdaki bağı güçlendirmek için zaman ayırmak önem kazanıyor. Sağlığınıza dikkat etmekte fayda var; doğayla iç içe olmak, ruhsal ve bedensel enerji toplamanıza yardımcı olacak. Kendinize olan güvenin artmakta, bu da cesaretle yeni fırsatlara yönelmenizi sağlayabilir. Bugün içsel huzurunuzu bulma ve kendinizi yenileme şansı yakalayabilirsiniz.
Sosyal becerilerin en üst seviyede olduğu bir gün. Çevrendeki insanlarla kuracağın etkileşimler, sana yeni fikirler ve fırsatlar sunacak. Hayal gücünü kullanmak için harika bir zaman. Yeni projeler üzerinde çalışmak, grup aktivitelerine katılmak ve alandaki sıradışı fikirlerini paylaşmak sana keyif verecek. Ancak dikkatli ol; her fikri ciddiye almak yerine sevdiklerinle derinlemesine tartışmalara girmelisin. İçsel dünya ve dış dünya arasında denge kurmak, özellikle duygusal konularda sana büyük fayda sağlayacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; zihninin tazelenmesi üzerine düşüncelerini toparlamana yardımcı olacak. Karşılaşacağın küçük engeller, seni durdurmak yerine daha da güçlendirecek. Yıldızların bu süreçte seni desteklediğini hissetmek, motivasyonunu artıracak.
Duygusal zenginlikler içinde kaybolmuş hissedebilirsin. Aile bağlarına yönelmek, sevdiğin insanlarla vakit geçirmek, kalbini ısıtacak anılar biriktirmen için harika bir zaman dilimi. İçsel gücünü keşfetmek ve geçmişteki deneyimlerini değerlendirmek seni daha güçlü kılacak. Bazen beklenmedik duygusal dalgalanmalarla karşılaşabilirsin, ancak bunlar senin empati ve anlayış yeteneğini geliştirecek fırsatlar sunuyor. Yasal ve mali konularda dikkatli olmalısın; aceleci kararlar almak yerine derinlemesine düşünmek her zaman daha iyi sonuçlar verebilir. Sevdiğin birinin yanında olmak, ruh halini yükseltecek ve mutluluğunu artıracaktır. Kendi sınırlarını belirlemek ve duygusal dengenin bozulmamasına dikkat etmek çok önemli.
Kendine güvenin yüksek, bu da çevrendekilere ilham veriyor. Yaratıcılığın zirveye çıkmış durumda. Bugün, kendini ifade etme biçiminle dikkatleri üzerine çekebilirsin. Sosyal ortamlarda parlamak için fırsatlar karşına çıkacak; cesaretini kullan ve sözlerinle başkalarını etkileyebilirsin.İlişkilerde, yakınlarınla olan bağların derinleşiyor. Onlarla geçireceğin zaman, size hem eğlenceli hem de anlamlı anlar katacak. Duygusal bir fiziksel bağlantı kurmak isteyebilirsin, bu da seni çok daha mutlu hissettirecek. Belki de unutulmaz bir anı yaratma fırsatı yakalayabilirsin.Maddi konularda dikkatli olmalısın; iyimserliğin seni baştan çıkarabilir. Yapıcı düşün, bütçeni zorlamadan harcamalarını yönet. Yeni projeler için maddi kaynak arayışın da gündemde, ancak aceleci davranma.Sağlık açısından enerjin yüksek ama aşırıya kaçmamakta fayda var. Spor yaparken kendini zorlamaktan kaçınarak, dengeli bir yaklaşım benimsemelisin. Bugün, dengeyi bulmak yaşamının her alanında seni destekleyecek. Unutma, yaratıcılığın yanında durmak, hayatının her yönünde ilerlemene yardımcı olacak.
Bugün, detaylara olan dikkatin artmış durumda. İş ve günlük sorumlulukların gözden geçirmek üzerine hoşgörülü ve analitik bir yaklaşım benimseyebilirsin. Sağlık konularına yönelik yeni önlemler almak isteyebilirsin, bu da kendini daha iyi hissetmene yardımcı olur. İletişimde açık ve net olman önem taşıyor; bu sayede çevrendeki insanlar senin fikirlerine daha fazla değer verecek. Sosyal etkinliklerde bulunmak isteyen arkadaşların seni davet edebilir, bu davetlere katılarak keyifli zaman geçirebilirsin. Gelecek hedeflerinle ilgili bazı kararlar almak için sezgilerini takip etmen faydalı olacak. Duygusal olarak ise, daha önce hissetmediğin bir ailene bağlılık duygusu gelişebilir, bu da ilişkilerini derinleştirebilir. Dikkatini verdiğin her alanda başarı seninle olacak; sadece fazla eleştirel olmaktan kaçınmalısın.
Bugün, içsel denge ve uyum arayışların ön planda. Sosyal çevrendeki ilişkilerini gözden geçirme fırsatı bulabilirsin. İnsanlarla olan iletişimlerin, beklediğinden daha derinleşebilir ve ilginç bağlantılar kurmana olanak sağlar. Yaratıcılığını serbest bırakacak fırsatlar kapını çalabilir. Estetik alanlara, sanata yönelmek ruhuna iyi gelecek. Kendini yetersiz hissettiğin anlar olabilir, ancak bu duygular geçici. Dış görünümünün önemini vurgulayan bir gün. Başkalarının gözünde nasıl algılandığın üzerine düşünmelisin. İkili ilişkilerde daha yapıcı ve diplomatik bir yaklaşım benimsemen, olası çatışmaları önleyecektir. Eğer bir karar vermen gerekiyorsa, iç sesine kulak vermek en doğru yolu seçmene yardımcı olacaktır. Şartlar değişse bile uyumunu koruyabilirsin.
İçsel duyguların derinliğine dalmak için mükemmel bir zaman. Gizemleri ortaya çıkarmaya yönelik bir arzu hissediyorsun. İlişkilerde hassas bir denge kurmak, karşındakilerin duygularını daha iyi anlamak için önemli. Kendi sezgilerini takip et, hislerin seni doğru yola yönlendirecek. Keşif yaparken kendine güven; kararlılığın, hedeflerine ulaşmanı sağlayacak. Karşılaştığın zorluklar, ruhsal ve duygusal derinliğini artırmak için bir fırsat olarak gör. Sırlar, seni daha güçlü kılacak. Ayrıca, finansal konularda dikkatli olmalısın, bu alanda güçlü muhakemen ve sezgilerin sana rehberlik edecek. Duygusal yoğunluk, bazı çıkış yolları yaratabilir; bu anlarda ilham almayı unutma.
Hayatın sunduğu maceralara açık bir dönemdesin. İçsel enerjin yüksek ve yeni deneyimlere atılmak için heveslisin. Seyahat etme arzusu, keşfetme isteği ve yeni insanlarla tanışma heyecanıyla dolabilirsin. Ani fikir değişiklikleri, yaratıcılığını harekete geçirecek ve seni ilginç projelere yöneltecek. Ancak, çevrendeki insanlarla olan iletişiminde dikkatli olmalısın; düşüncelerini ifade ederken anlaşılmamış hissetmemek için empati kurmayı unutma. Öğrenme ve bilgiye ulaşma konusundaki isteğin, seni daha derin bir anlayışa götürebilir. Kendine güvenin, hedeflerine ulaşma yolunda kararlılıkla ilerlemene olanak tanıyacak. Bugün, içsel huzurun ve dış dünyayla olan etkileşimin arasında dengeli bir ilişki kurmaya özen göstermelisin. Bu denge, sana özgürlük hissi verecek ve pozitif bir enerji yaratacak. Artık, kendine sunduğun bu fırsatları değerlendirmek için harekete geçmek için cesaretin var.
Kendine güvenin artıyor ve bu, yeteneklerini ortaya koyma isteğiyle birleşiyor. İş hayatında daha görünür olabilirsin; projelerine ve fikirlerine daha fazla ilgi duyulabilir. Bu süre zarfında, istediğin hedeflere ulaşmanın yollarını araştırmak için mükemmel bir zaman. İlişkilerinde ise, duygularını açıkça ifade etme ihtiyacı duyacaksın. Samimiyetin, arandığın derin bağları kurmada önemli bir rol oynayacak. Sağlığına dikkat etmek de önceliğin olmalı; zihinsel ve fiziksel dengenin sağlanması, hayatındaki diğer alanlarda da başarıyı getirebilir. Bazen durup nefes almak, düşüncelerinle baş başa kalmak için kendine zaman ayırmalısın. İşler karmaşık bir hal alırken, sabırlı olmalı ve her şeyin kaynağında kendi güçlü iraden olduğunu unutmamalısın.
Bugün, sosyal bağlantıların önem kazandığı bir gün. Arkadaşlarından veya tanıdıklarından beklenmedik bir destek alabilirsin. İletişim becerilerin, etrafındakilerle olan ilişkilerini güçlendirecek. Yeni fikirler ve projeler üzerinde çalışmak için uygun bir zaman. Yeniliklere açık olman, kendini ifade etme konusunda büyük bir avantaj sağlayacak. Hayal gücünü serbest bırak ve yaratıcı yanını ön plana çıkar. Duygusal olarak da özgürlük arayışın derinleşebilir; kendi iç dünyana dönmek, sana huzur ve dinginlik getirecek. Fakat, fazla soyut düşüncelere kapılmamaya dikkat et. Düşüncelerini somut hedeflere dönüştürmekte zorlanabilirsin. İlişkilerinde, sınırlarını belirlemek ve kendi alanını korumak önemli bir tema olabilir. Sevdiklerinle olan diyaloglarında esnek kalmak, ilişkilerini daha olumlu bir yöne taşıyacak.
Duygusal derinliklerinize dalma zamanı. İçsel huzuru bulmak için sessizliğe ihtiyaç duyabilirsiniz. Sanat ve yaratıcılıkta yeni ilham kaynakları arayışında olacaksınız; belki de bir resim yapmaya ya da bir müzik parçası bestelemeye başlayabilirsiniz. İlişkilerde anlayış ve empati ön planda. Sevdiklerinizle, özellikle de duygusal anlamda yoğun bağlar kurduğunuz kişilerle derin sohbetler yapmanız mümkün. Kendi ihtiyaçlarınıza dikkat etmelisiniz. İyi hissetmek için kendinize zaman tanıyın ve içsel sesinizi dinleyin. Ayrıca, hayatınızdaki değişimler konusunda cesur adımlar atma gücü bulabilirsiniz; beklenmedik fırsatlar karşınıza çıkabilir. Ev ve aile konularında daha fazla zaman harcamak, bağlarınızı güçlendirecektir. Tüm bu süreçte, sezgilerinizi takip etmek önem taşıyor; içgüdülerinize güvenin. Rahatlama ve dinginlik arayışınızda, doğayla bağlantı kurmak ya da meditasyon yapmak sizi yenileyebilir. Kişisel gelişim ve ruhsal yolculuk açısından değerli bir gün sizi bekliyor.
1
2
3
4
5
6
