1
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın pandemi sürecine ilişkin açıkladığı yeni normalleşme kararları yankı uyandırdı. Erdoğan, kahvehane, kafe, pastane, çay bahçesi, restoran, spor salonu, lunaparkların açılacağını açıkladı, kapanış saatlerinin de 21.00 ile sınırlandırdığını duyurdu. Erdoğan, kültür merkezleri, konser alanları, tiyatro salonları, açık hava tiyatroları ve eğlence mekanlarına ilişkin bir açıklamada bulunmadı. Aylardır faaliyetlerine izin verilmeyen sanat alanlarının yine kapalı kalacak olması tepki oluşturdu. Sanatçılar tepkisel düşüncelerini SÖZCÜ’ye anlattı.
“BU UYGULAMA DÜNYANIN HİÇBİR YERİNDE YOK”
Tiyatro sanatçısı Orhan Aydın: “Bu bir akıl yitimidir. Ülke gerçekliğinden uzaklaşmanın çok ötesinde AKP-MHP yapılaşmasının sanat ve sanatçı düşmanlığını fırsata çevirmesinin de belgesidir. Tiyatro, opera, senfoni, müzikhollerin tamamı ile kapalı tutulması açık biçimi ile özel hayata da müdahaledir. Bunun altındaki tek neden sanat emekçilerinin ürettiklerini düşman varsaymaktır. Bu uygulama dünyanın hiçbir yerinde yok. Sadece bizim ülkemizde var. Bu da bizim için en büyük ayıp ve utançtır. Oysa sanatsız bir hayat, hayat değildir. Yapılması gereken bir an önce bu yasakların kaldırılarak, sanat yaratıcılarının kendi çabaları ile de olsa üretimlerini sürdürmesi ve yaşama tutunması için olanak sağlamaktır.”
“SANATÇI HAYATI GÜZELLEŞTİRİR, BUNLAR GÜZELLEŞSİN İSTEMİYOR”
Moğollar’ın kurucularından Cahit Berkay: “Sanat ve sanatçı bunların umurunda değil ki. Sanatın zerresinden yararlanmamış, bu kültürden yoksun kimseler, sanatsız bir hayatın ne kadar renksiz olduğunu anlamıyor. Bunun değerinin farkındalığında bile değiller. Müzik emekçilerine destek adı altındaki üç kuruşu bile vergi mükellefi olma şartına bağlayarak zorlaştırdılar. Halbuki müzisyen esnaf değil, tüccar değil, yevmiye ile çalışan bir sanatçıdır. Hayatı güzelleştirmek için vardır. Ama bunlar güzelleşmek istemiyorlar ki… Ayasofya’da toplanılabiliyor ama açık hava konser alanlarında niçin bir araya gelinemiyor? Çünkü sanatta kendileri için en ufak bir menfaat görmüyorlar.”
“BAKANLIK 15 AYDIR ÇÖZÜM ÖNERİLERİMİZİ YANITSIZ BIRAKTI”
Ressam Bedri Baykam: “Maalesef pandemi koşullarında, sanat ve müzik ortamı resmen kaderine terk edildi. Uluslararası Plastik Sanatçılar Derneği olarak Kültür Bakanlığı’na 15 aydır yolladığımız çeşitli çözüm alternatifleri karşısında hiçbir yanıt alamadık. Bu gerçekten düşündürücü ve üzücü bir olay. Şu anda limitli sayı izleyici katılımı ile olsa da galeriler sanatseverlerle buluşabiliyor ancak müzik ve tiyatro ortağımızın yaşadığı kopukluk, resmen o alanlarda çalışan sayısız arkadaşımızı son derece mağdur etti. Bir ülke buna nasıl müsaade edebilir? Derhal Kültür Bakanlığı ve hükümet acil kararlar alarak bu konuda süregelen kabul edilemez ortamı son vermeli. Konser alanları, müzikli eğlence merkezleri, tiyatrolar kapasitelerinin yüzde 50’si veya yüzde 35’i ile açılabilir. Bunu engelleyen hiçbir mantıklı gerekçe yok.”
“İKTİDARIN ZİHNİYETİNDE SANAT GÜNAHTIR”
Tiyatro sanatçısı Müjdat Gezen: “Bu hükümetin fikrinde tiyatrolar ve konserler yoktu ki… Benim için bir sürpriz değildir bu. Zaten, iyi bakıldığında da resim, heykel, müzik, tiyatro, sanat genel olarak günahtır. Bu kadar inanmış bir yönetimin bu günahları işlemesi beklenemez. Onlar haram işler ile değil helal işler ile uğraşır. Onlarda rüşvet, iftira, hakaret yoktur, kibar temiz adamlardır, demokrasiye inanırlar, Atatürk takipçisidirler. (Atatürk’ü takip ederler ki, acaba ne zaman sırtından vurabiliriz diye)”
“İKTİDARA GÖRE SANAT KAFİR İŞİ”
Tiyatro sanatçısı Genco Erkal: “Günlerdir sabırsızlıkla beklediğimiz normalleşme tedbirleri şoke etkisi yarattı. Bir kez daha anlaşıldı ki, iktidarın gözünde ülkemizde tiyatro yok, müzik yok, adı bile yok. Bunlar kafir işi, şeytan işi. Covid-19 zaten buradan bulaşıyor. Ruhun gıdasıdır demişler, bunlarda ruh yok ki, gıdaya gereksinim duysunlar. Varsa yoksa para, çıkar, rüşvet, yolsuzluk, mafyatik ilişkiler.”
Oyuncular Sendikası Sözcüsü Serdar Orçin: “İçinden geçilen son bir buçuk yıllık süreç sonunda tüm ümitlerin bağlandığı son genelgede de kültür sanat alanında çalışan özellikle sahne emekçilerinin ekonomik çıkmazlarına bir çözüm sunulmadı, varlıkları dahi söz konusu edilmedi. Bir an önce maddi ve manevi olarak yıpranan sahne emekçilerinin yeniden üretim yapabileceği ve seyirci ile buluşabileceği koşullar oluşturulmalıdır.”
Bugün enerjilerin ve heyecanların zirveye çıktığı bir dönemdesin. İçindeki cesaret ve liderlik ruhu, yeni projelere adım atmak için seni itiyor. Belirsizlikler ve engeller olsa bile, kararlılığınla bunların üstesinden gelmek için gereken güce sahipsin. İş veya özel hayatında iletişim kurarken, düşüncelerini açıkça ifade etme ve diplomatik olma konusunda dikkatli olmalısın. İnsanların duygularına saygı göstererek, onları teşvik edecek sözler sarf etmek, birlikte daha uyumlu bir ortam yaratmanı sağlayabilir. Kendine karşı dürüst ol, içsel sesini dinle ve bu sesin seni yönlendirmesine izin ver. Aşk hayatında tutku ve romantizm dolu anlar yaşayabilirsin; duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Kendini sevgi dolu bağlantılara aç; kalbinin sesini izle. Bugün, kendi hedeflerine giden yolda atabileceğin cesur adımlar ve içsel farkındalıkla dolu bir gün sunuyor.
Bugün, içsel huzurun vurgulandığı bir dönemdesin. Kendini daha güçlü ve kararlı hissettiğin bir gün; geçmişten gelen olaylarla yüzleşmekten çekinmeyeceksin. İlişkilerinde ise samimiyet ön planda. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirerek, duygusal derinlikler keşfedebilirsin. Maddi konularda temkinli olman avantaj sağlayacak; harcamalarını gözden geçirmek faydalı. Estetik ve güzellik konularına yönelik bir ilgi, seni yeni projelere yönlendirebilir. İçsel motivasyonunu keşfederek, hedeflerine daha kolay ulaşabilirsin. Unutma, sabrın ve kararlılığın seni her zaman başarıya götürecektir.
Bugün zihninizin canlılığı ve merak duygularınız ön planda olacak. Sosyal etkileşimlere açık olmanız, yeni bağlantılar kurmanızı sağlayabilir. İletişim yeteneklerinizi kullanarak insanlarla derin sohbetlere dalmanız, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek. Ancak, bazı durumlarda yüzeysel kalmamaya çalışın; derinlemesine keşifler yapmaktan çekinmeyin. Fikirlerinizi ifade etmek için uygun bir ortam bulduğunuzda, karşınızdakiler üzerinde güçlü bir etki bırakabilirsiniz. Yakın çevrenizdeki kişilerin beklentilerine duyarlı olun, bu sayede aranızdaki bağı güçlendirebilirsiniz. Öğrenme ve bilgiye aç olmanız, sizi farklı bakış açılarıyla zenginleştirecek. Bugün kendinizi biraz daha serbest bırakın ve yaratıcı yönlerinizi keşfetmeye odaklanın.
Duygusal derinliklerin ve sezgisel becerilerin bugün ön planda. İçsel huzur arayışın, ilişkilerinde samimiyet ve güven sağlamana yardımcı olabilir. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, onların ihtiyaçlarını anlama ve destek olma konusundaki kabiliyetini artıracak. Eski anılar ve duygusal bağlar, gün boyunca zihnini meşgul edebilir; bu da seni geçmişteki bazı olaylarla yüzleşmeye yöneltebilir. Kendini ifade etmek için yaratıcı yöntemler bulabilirsin; sanat, müzik veya yazı, içindekileri dışa vurmanın mükemmel bir yolu olacak. Duygusal güvenliğini sağlamak adına belirsizliklerden kaçınmana yardımcı olacak bir destek arayışında olabilirsin. Ekstra bir duyarlılıkla, çevrendekilerin ruh hallerini anlama yeteneğin, sosyal etkileşimlerini daha derin ve anlamlı hale getirebilir. Bugün, kendine ve sevdiklerine karşı nazik olmayı unutma.
Bugün kendini sahnede hissedeceksin, dikkatleri üzerine çekmeyi başarabilirsin. Yeteneklerinle etrafındakileri büyüleyecek bir aura yayacaksın. Sosyal ortamlarda güçlü bir hakimiyet kurarak ilgi odağı olman muhtemel. Ancak bu enerjiyi sadece eğlence için değil, aynı zamanda yaratıcı projeler için de kullanmakta fayda var. Eğer tamamlanmamış işler varsa, onlara odaklanmakta fayda göreceksin. Kalp ve hayal gücün bugün daha da güçlü; romantik bir sürpriz planlamak için harika bir zaman. Kendine güvenin yüksek, bu yüzden zorluklarla karşılaştığında cesurca ilerle. İçsel güçlü hislerin sayesinde başkalarını da cesaretlendirebilirsin. Ancak dengeyi korumayı unutma; kendi ihtiyaçların ile başkalarının istekleri arasında bir denge bulmalısın. Aşk ve dostluk ilişkilerinde doğru sözleri bulmak için ilham alabilirsin. Duygusal derinliklere dalmak, yenilikçi fikirler geliştirmek ve insanlarla bağlantı kurmak adına harika bir gün.
Bugün, detaylara olan düşkünlüğün ön plana çıkabilir. Kendi iç dünyana dönüp, düşüncelerini sorgulama ve düzenleme ihtiyacı hissedebilirsin. İletişim becerilerin artmışken, çevrendekilerle fikir alışverişinde bulunmak sana tatmin sağlayacak. Özellikle iş veya projelerinle ilgili yeni bir yaklaşım geliştirmeye yönelik yeteneklerin açığa çıkabilir. Duygusal anlamda içsel huzur arayışın, seni geçmişle yüzleşmeye yöneltebilir; bu süreç, bazı yüklerinden kurtulmanı sağlayabilir. Sağlık konularına dikkat eden biri olarak, bedenine karşı nazik olmalı ve dinlenmeye zaman ayırmalısın. Unutma ki, bugün atılacak adımlar, gelecekteki hedeflerini etkileyebilir. Rahatladığın ve kendini güvende hissettiğin ortamları tercih et, bu sana esneklik katabilir ve yaratıcılığını besleyebilir.
Denge ve uyum arayışın, bugün önemli bir odak noktası olacak. Sosyal ilişkilerde daha açık ve net olman, iletişimdeki belirsizlikleri giderme yolunda sana yardımcı olabilir. Bir anlaşmazlık ya da karmaşa gün yüzüne çıkarken, bunu yapıcı bir dille çözmek için çaba harcaman gerekiyor. İkili ilişkilerde empati kurmak, karşındakinin bakış açısını anlamak, ilişkilerin derinleşmesine zemin hazırlayacak. Sanatsal yönlerinle ilgili bir proje üzerinde çalışmaya başlayabilir ya da ilham verici bir etkinliğe katılabilirsin. İçsel huzurunu bulmak adına doğaya çıkmak, meditasyon yapmak veya kendine zaman ayırmak faydalı olabilir. Bugün, güzel bir denge kurarak hayatındaki karmaşayı hafifleteceğin bir gün. Kendine güvenini tazele ve hislerine kulak ver. Hayatındaki küçük mutlulukları kutlamak, ruhsal olarak daha güçlü hissetmene yardımcı olacak. Unutma, bu süreç senin içsel güzelliğini dışa vurmanın bir yolu.
Duyguların derinliklerinde bir yolculuk başlıyor. İçsel karmaşalarla yüzleşmek sana birçok kapı açacak. İletişim becerilerin ön plana çıkacak, bu sayede çevrendeki insanlarla daha derin bağlar kurabilirsin. Dikkatini ve enerjini, seni heyecanlandıran projelere yönlendirdiğinde, hedeflerine ulaşma olasılığın artıyor. Aşk hayatında sürpriz gelişmelere açık ol; bir karşılaşma ya da beklenmedik bir mesaj seni oldukça etkileyebilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma; içsel huzurunu bulmak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri faydalı olabilir. Bugün, ruhsal dinlenme ve yenilenme zamanıdır. Kendi iç sesine kulak vermekten çekinme, böylece yeni farkındalıklar kazanabilirsin.
Bugün, keşfetme arzusuyla dolup taşacaksın. Yeni deneyimlere açılacak, özgürlüğünü ön planda tutarak maceralara atılmayı isteyeceksin. İletişim kurduğun kişilere karşı samimi ve cesur bir yaklaşım sergilemek, ilişkilerini derinleştirebilir. Öğrenmeye açık ol, bilgi paylaşımı ve tartışmalardan fayda sağlayacaksın. Farklı bakış açıları seni düşündürtecek, entelektüel merakın alevlenebilir. İçsel bir huzur arayışında olabileceğin bu günde, manevi değerlere yönelmek ruhsal olarak seni besleyecek. Fiziksel aktivitelere yönelmek, bedenine iyi geleceği gibi zihnini de canlandıracak. Kendi inançlarına inanmanın önemini hissedeceksin; bu nedenle içsel sesini dinlemeli ve neyin senin için anlam taşıdığını sorgulamalısın. Unutma, hayatın sunduğu fırsatları değerlendirmek için cesur adımlar atman gerek.
Bugün sorumlulukların ön planda olacak ve başkalarına yardım etme isteği içinde olabilirsin. İş hayatında yoğunluk, disiplinini korumanı gerektirecek. Tanınma ve takdir edilme arayışın artabilir; bu, motivasyonunu yükseltecek. Ayrıca, kısa vadeli hedeflerine ulaşma konusunda güzel fırsatlar karşına çıkabilir. Ailevi konularda ise bazı dertleri çözmek üzere bir araya gelmek, tutku ve bağlılık hislerini güçlendirecek. İlişkilerde, samimi ve dürüst bir iletişim seni huzurlu kılacak. Önemli kararlar için iç sesine kulak vermeyi unutma. Kendine zaman ayırarak ruhsal dengeyi sağlayabilirsin. Kendi ihtiyaçlarını ve duygularını göz ardı etmemek, ilerlemeni destekleyecek.
Bugün kendini özgür hissetme arzusu oldukça yoğun olabilir. Yaratıcılığını ifade etme yolları arayışında olabilirsin, bu da seni ilginç projelere yönlendirebilir. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin ön planda, arkadaşlarınla yapacağın çeşitli aktiviteler keyifli anlar yaşamanı sağlayabilir. Farklı fikirlerin ve özgün düşüncelerin, başkalarıyla yapacağın sohbetlerde dikkat çekecek. Ancak, ilişkilerin dinamiklerinde ani değişiklikler yaşanabilir; bu durum, iletişimini dikkatle yürütmeni gerektiriyor. İçsel huzurunu bulmak için yalnız kalmaya ihtiyaç duyabilirsin. Hem zihnini hem de ruhunu beslemek için meditasyon ya da doğada zaman geçirmek faydalı olacaktır. Geleceğe dair hayallerine odaklanmak, seni daha motive ve güçlü hissettirebilir. Unutma ki, kendine ve fikirlerine duyduğun güven, çevrenle olan etkileşimlerini de olumlu yönde etkileyecek.
Bugün, içsel duyguların ve sezgilerin oldukça güçlü bir şekilde kendini gösterebilir. Hayal gücün, sanatsal yönlerin ve ruhsal derinliklerin ön plana çıkıyor. Kendini ifade etme biçiminin farklılaşması, çevrendekilere ilham verebilir. Sosyal ilişkilerde aşka dair belirsizlikler ve karmaşık durumlarla karşılaşman mümkün. Duygusal açıdan hassas olduğun bir süreçte, kendini koruma ihtiyacı hissedebilirsin. İçsel değişimlere açık olmalısın; bu, seni daha derin bir anlayışa götürebilir. Ayrıca, başkalarına yardım etme isteğin, toplumsal sorumluluklarının farkına varmanı sağlayabilir. Ancak, kendi ihtiyaçlarını da göz ardı etmemelisin. Bugün, ruhsal bir yenilenme arayışı içinde olabilir, meditasyon veya doğada vakit geçirmek ruhunu besleyebilir. Kendi içsel dünyana yolculuk et ve hislerini keşfet.
