1
Neredeyse yarım asırdır illüzyon sanatı icra eden Sermet Erkin, başlangıç hikayesini, bu sanatın zamanla gelişimi ve değişimini, başarısının sırlarını ve illüzyonist olmak isteyenlere tavsiyelerini Biletix’e anlattı.
İllüzyona başlamam tamamen tesadüfîdir. İlkokula başladığım sene dünyaca ünlü illüzyonist, Türk illüzyon sanatının başlatıcısı, üstâd Zati Sungur’un komşusu olduk. Zati Bey o sene son temsillerini veriyordu. Ben ilkokul birinci sınıfta onu seyrederek illüzyon sanatının büyüsüne kapılarak ilgi duydum. Daha sonra kendisi ile ailece yakın görüşmeye başladık ve ben zaman içinde farkında olmadan onun öğrencisi oldum. Fakat bu öğrencilik kavramı hayatın tamamını kapsıyordu. Vefat edene kadar her gün beraberdik. Sahneyi bıraktığında illüzyon malzemeleri üreten bir stüdyo kurmuştu. Ben o stüdyoda kendisine yardım eder, eşi Nejla Hanımla beraber yazı işlerini yürütürdüm. Şansım şu ki: bu sayede hocamın bu dünyayı terk ettiği güne kadar, yirmi yıl; illüzyon sanatını ondan imâlattan, sunuma en ince ayrıntısına kadar öğrenmiş oldum. Onun ilk ve tek öğrencisi olmayı böylece hak ettim.
İllüzyon sanatı sahne sanatlarının tümünü içine aldığı için çok kapsamlı bir sanattır. İllüzyonda tiyatro, müzik, edebiyat gibi bütün faktörler iç içedir. Ötesinde bütün bu unsurları sahneye getirmek, değerlendirmek ve kullanmak bir tek kişinin işidir. Yani örneğin bir tiyatro oyununda metni biri yazar, rejiyi biri yapar, kostümü biri çizer. İllüzyonda bütün bunlar illüzyonist tarafından gerçekleştirildiği sürece yerini bulur. Yani illüzyonist o anlamda kendi işinin metin yazarı, rejisörü, ışık tasarımcısı kısaca her şeyidir. Bunlara ilâveten olmazsa olmazı teori bilgisidir. Bütün bunları sahnede kullanmak da bütün çabanın ve kabiliyetin sonucudur. Bu, işin dezavantaj görünen yüzü ise de bir de avantaj tarafı vardır ki; o da sahnede daima tek oyuncunun sunduğu bir gösteri olmasıdır. İllüzyonist her temsilinde kabiliyeti ve bilgisi doğrultusunda özgürdür. Fakat bu avantajı elde etmek çok zordur. Bunun için çok gösteri yapmak, çok tecrübe sahibi olmak şarttır. Bu yüzden Fransızlar 5000 saat sahnede durmayan kişi artist olamaz derler…
Teknolojinin gelişimi illüzyon sanatına; ışık, müzik, dekor gibi sahne tasarımı ve malzemelerinin üretiminde elbette çok ama çok aşama kaydettirdi. Hocam Zati Sungur, sahnede iken kullandığı müzikleri taş plaklardan verirken, ben işe büyük makaralı teyplerle başladım. Sonra kasetler daha da sonra CD’ler çıktı. Şimdi ise oğlum bütün müzikleri küçücük bir harici bellekten veriyor. Bu benim elli senelik sanat yaşamımda gördüklerim. Kullandığımız aletlere gelince onların çoğu eskiden tahtadan, tenekeden, kartondan yapılıyor iken şimdi inanılmaz malzemelerden yapılıyor. Elbette bütün bunlar sunumu daha da lezzetlendirdi…
En önemlisi elli yıldır bu işi hiç aralıksız yapmış ve hâla yapabiliyor olmam. Öyle ki İstanbul Kervansaray gece kulübünde on sekiz buçuk sene hiç aralıksız her gece, gecede en az iki show yaparak yüzlerce show’a imza attım. Zati Sungur’dan sonra iki saatlik temsil veren tek kişiyim. Türkiye’nin her yerini bazı yerlere pek çok kere giderek il, ilçe adım, adım dolaştım. Hâlen sunduğum çocuk gösterisini ise üç bine yakın kez sahneledim, ve durmaksızın bütün hızımla şimdi de sahneliyorum. Bundan daha büyük mutluluk olur mu? Şimdi gösteri sonrası benimle fotoğraf çektiren büyükler, beni yıllar önce çocukken seyrettiklerini, şimdi ise çocuklarını beni seyretmeye getirdiklerini söylüyorlar… İşte bu da beni sonsuz mutlu etmeye yetiyor, bir saatlik tempolu gösterimin yorgunluğunu alıyor. Her gösterimi yurt içi, yurt dışı nerede olursa olsun Türk bayrağı meydana getirerek bitiririm. Bu bana has bir özelliktir. Bir nevi alâmet-i fârikam yani… O esnada seyircilerin coşkusunu görmek inanılmaz büyük mutluluk.
Bu sorunun cevabını önceki sorularda verdim sanırım. Tecrübe…! Sahneye daima gösterimde yapacaklarımdan fazla oyun hazırlayarak çıkarım. Başlangıçta biraz konuşarak çocukları coşturup, sonra yapılarını ölçer gösteriyi ona göre yürütürüm. Bu işte tecrübe. Dolayısı ile her gösterim temelde bir ama detayda ve oyunlarda farklıdır. Sonra seyirci ile sahneye çıkardığım çocuklarla gelişen diyaloglarım da daima farklıdır. Tiyatromuzun büyük aktörlerinden rahmetli Muammer Karaca’nın aynı oyunu her gece farklı oynaması gibi ben de her gösteride farklı yani seyircinin yapısına göre oynarım. Bunda aldığım pedagoji eğitiminin ayrıca katkısı olduğu da muhakkâk… Bir de şunu eklemeliyim; gösteri sunumlarım, oyunlara kattığım espriler, oyunların yürüyüşlerindeki kurgular tamamen bana aittir. Hocam Zati Sungur dahil kimsenin en ufak etkisi, katkısı yoktur.
Başta da söylediğim gibi her illüzyonist kendi repertuarını kendi kurar. Oyununu göstereceği kitleye göre seçimini yapar. Malzemelerin bazıları fabrikasyondur. Onları dünyada üretimini yapıp satan yerlerden alırız. Benim bu şekilde aldığım malzemeler çok azdır, dediğiniz gibi kullandığım her şeyin yüzde seksen beşini ben yaparım. Hele zamanında sunduğum büyük gösterisindeki kız kesmeden, sandıklara; ördek kaybetme kutusundan, masalara kadar her şeyi kendim imâl etmiştim. Rahmetli Safiye Ayla’nın köşkünün alt katını atölye yapmıştım. Her şeyi orada tek başıma yapmıştım. Bu becerimi Zati Sungur’un beni atölyesinde yetiştirmesine borçluyum. Benim de demek ki bu konuya yatkınlığım varmış.
Bütün sahne sanatlarında; tiyatro, müzik, opera vs. olduğu gibi çok iyi seyirci olup önce çok illüzyonist seyretmeleri gerekir. Ne kadar çok sanatçı görürlerse kendilerindeki eksikliği o denli iyi tespit ederler. Kendilerini sanatın her dalında çok iyi yetiştirmeleri gerektiğini zâten söylemeye gerek yok. Seyirci karşısında bir iki gösteri yapmakla – günümüzde bu işe heveslenenlerin çoğunda olduğu gibi – kendilerini yetişmiş kabul etmemeleri en önemli şarttır. Bu sanat dünyanın her yerinde binlerce uygulayıcısı ile her dakika gelişen bir sahne sanatı. Bu gelişimi internet denilen, çağın en büyük icadı ile çok rahat takip edebileceklerini hiç unutmamalılar. Gerisi ise şâyet kabiliyetleri varsa; öğrenme, çalışma ve sabır!
Enerjin yüksek, yeni başlangıçlar için uygun bir gün. Cesaretin, hedeflerine ulaşmanda seni destekleyecek. Karşılaşabileceğin engellere karşı hemen pes etme; inatçılığın ve azmin, seni başarıya götürecek. Sosyal hayatta kendini daha fazla ifade etme isteği içindesin; insanlarla olan etkileşimlerin, kendini bulmanda yardımcı olabilir. Romantik ilişkilerde duygusal derinlikler ön plana çıkacak. Hislerini açmaktan çekinme, bu, aranızdaki bağı güçlendirebilir. Sağlık konusunda ise, aktivite seviyeni artırmak ve stresle başa çıkmak için doğada vakit geçirmek iyi bir fikir olabilir. Unutma ki, dinlenmek de en az çalışma kadar önemlidir; kendine de zaman ayırmayı unutma!
Bugün maddi konular ve güvenlik arayışın ön planda. İş hayatında veya kişisel finansında yapıcı adımlar atabilirsin. Karşılaşabileceğin fırsatlar dikkatini çekmeli; fırsatları değerlendirmek için cesur olman önemli. Sosyal ilişkilerde duygusal derinlik arayışındasın, sevdiğin kişilerle daha samimi ve içten bir iletişim kurabilirsin. Kendi isteklerine daha çok odaklanman, içsel huzurunu artıracak. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme, doğayla iç içe olmak ruhuna iyi gelecek. Kendi değerlerinle uyum içinde olmayı hatırla; bu gün kendini daha güvende hissetmen için gereken her şeye sahip olduğunu fark edeceksin.
Etkileşimle dolu bir gün seni bekliyor. İletişim becerilerin ön planda olacak, çevrendeki insanlarla derin bağlantılar kurabilirsin. Fikirlerinle ilham verici bir rol üstlenebilirsin. Duygusal derinlik, yüzeysel sohbetlerin ötesine geçmeni sağlıyor, ortak ilgi alanlarını keşfederek yeni dostluklar edinebilirsin. Daha önce düşündüğün projelere yatırım yapma fırsatları kapını çalabilir; bu fırsatları iyi değerlendirmelisin. Dikkatini dağıtan unsurlara karşı dikkatli ol, zira kararsızlık ve dağınıklık hissi zihnini etkileyebilir. Kutlama gerektiren bir durum söz konusu; geçmiş başarılarını anmak, motivasyonunu artırabilir. Kendine güvenerek ilerle, bu günlerde hazırladığın planlar gelecekte büyük yankı uyandırabilir. Enerjini koru ve yaratıcı projelerde kalbini dinlemeye özen göster; içsel sesin seni doğru yönlendirecektir. Unutma, her şey senin elinde!
Duygusal derinliklerin içinde kaybolma riski var; bu nedenle hislerinizi ifade etmekte zorlanabilirsiniz. İçsel huzuru sağlamak için kendinize zaman ayırmanız önemli. Ailevi ilişkilerde sıcaklık ve anlayış bekleniyor. Bugün, sevdiklerinizle olan bağları güçlendirme fırsatları karşınıza çıkabilir. Özellikle duygusal destek arayışında olanların yanlarında olmanız, hem sizin hem de onların ruh haline iyi gelecek. Duygusal derinliklere inmekten çekinmeyin; içgüdülerinizi takip etmek ve duygusal bağlantılar kurmak sizi olumlu yönde etkileyecek. Ancak küskünlüklerin gündem olmasına izin vermemek için iletişimi açık tutmakta fayda var. Kendinize karşı nazik olun ve ihtiyaç duyduğunuz anlarda dinlenmeye özen gösterin. Yaratıcılığınızı besleme şansı bulabilirsiniz; bu da ruh halinize iyi gelecek. Unutmayın, içsel dengeyi korumak için kendinize de alan tanımalısınız.
Bugün sahne ışıkları üzerinde parlamak için harika bir fırsat yakalayabilirsin. İçsel enerjin yüksek ve kendine olan güvenin etrafındakilere de yansıyacak. Yaratıcılığını ortaya koymak için özel bir alan bulmalısın; bu, bir proje üzerinde çalışmak ya da sosyal etkinliklere katılmak olabilir. Duygusal anlamda ise, sevdiklerinle olan ilişkilerde sıcak ve samimi anlar yaşanabilir. Geçmişte yaşanan sorunları konuşmak, aradaki bağı güçlendirebilir. Kendine bir ödül vermek isteyebilirsin. Bu, belki de uzun zamandır düşündüğün bir şey. İleriye dönük planlarını yaparken, kalabalıklardan çekinmemelisin; liderlik vasıflarını sergileyebileceğin fırsatlar kapını çalacak. Unutma, tutkuların ve arzuların, bugün seni yönlendirebilir. Duygusal birikintilerini paylaşmakta, seni anlayan kişilerle bir araya gelmekte fayda var. Gözler üzerindeki ışığı hissetmek, kendini özel hissettirirken seni daha da motive edecek.
Detaylara dikkat etme yeteneğin, çevrendeki olayları daha iyi anlamanı sağlıyor. İş yerinde karşılaştığın zorluklara karşı pratik ve analitik bir yaklaşım sergilemen, gününü daha verimli geçirmeni sağlayacak. Belirsizlikler seni düşündürebilir, ama içsel sezgilerini dinleyerek doğru kararları alabilirsin. Sosyal ilişkilerin yavaş bir tempoda ilerleyebilir; bu tam da ruh halinle örtüşüyor. Kendine zaman ayırmak ve içsel huzuru bulmak için küçük kaçamaklar yapabilirsin. Sağlık konularında dikkatli olmalısın; doğal beslenmeye yönelmek, vücuduna iyi gelecektir. Yaratıcılığını ortaya koymak için bir fırsat yakalayabilir, bu sayede hem kendini ifade edebilir hem de ilham alabilirsin. Sabırlı ol ve her şeyin zamanla güzelleşeceğini unutma.
Dengeleri sağlama ve uyumu yakalama arayışındasın. İlişkilerde empati ve anlayış ön planda. Başkalarının düşüncelerini dinlemek, işbirliği yapmak ve uzlaşmacı bir tutum sergilemek için uygun bir zaman. Yüzleşmelerden kaçınmamalı, açık iletişim kurmalısın. Sosyal çevrenle olan bağların güçleniyor, yeni bağlantılar kurabilir, eski dostlarla bir araya gelebilirsin. Estetik ve sanatsal alanlarda da yeni keşifler ve fırsatlar seni bekliyor. İçsel dengeyi bulmak adına meditasyon veya doğa yürüyüşleri faydalı olabilir. Unutma, dış dünyayla kurduğun ilişki, iç dünyandaki sükunetin bir yansıması olacak.
Derin duygular içindeki tutku, bugün hayatının her alanında etkili olmaya başlayacak. İçindeki gizemli enerjiyi çevrene yayarak, insanlarla arandaki bağlantıları güçlendireceksin. Özellikle sevdiklerinle geçireceğin zamanlar hayatına anlam katacak. İletişimde açık olmalısın; hislerini ve düşüncelerini ifade etmek için cesur adımlar atabilirsin. iş yerinde yaratıcılığın ön plana çıkacak. Yeni projelerle ilgili ilham alabilir, sıradışı fikirler geliştirerek takımına katkı sağlayabilirsin. Duygusal derinliği olan işler seni daha iyi tatmin edecek. Özel hayatında ise, yakın ilişkilerde daha samimi ve duyarlı olman gerekebilir. Partnerinle geçmişte yaşanan sorunları çözmek için doğru zaman. Bu süreçte kendini açman, ilişkinizi güçlendirebilir. Duygusal yoğunluk, güven ve bağlılık hissini artıracak. Kendi sınırlarını korurken, başkalarının ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmak gereken bir dönemdesin. Bugün içsel dönüşüm ve yenilenme isteği hissedebilirsin. Kendinle ilgili bazı derin gözlemler yapma fırsatın olacak. Kendini keşfetme yolculuğunda adım atmak için ideal bir zaman. Geçmişten gelen yükleri bırak ve geleceğe daha hafif bir kalp ile ilerle. Unutma, kendi içsel gücüne güvenmelisin!
Macera ve keşif arzusu bugün içinde canlanıyor. Yeni deneyimlere açık olman, ufkunu genişletmene olanak tanıyacak. Farklı bakış açıları geliştirerek kendini zenginleştireceğin etkileşimler içerisinde yer alabilirsin. Özellikle sosyal çevrenle kurduğun diyaloglarda, içten bir yaklaşım sergilemek, ilişkilerini güçlendirebilir. Hayalini kurduğun projeleri hayata geçirmek için mükemmel bir enerji içinde olacaksın. Risk almaktan çekinmemeli ve kalbinin sesini dinleyerek kararlar vermelisin. İçsel motivasyonun yüksek; bu da hedeflerine ulaşman için seni cesaretlendirecek. Ancak karşılaşabileceğin bazı engellere karşı sabırlı olmayı unutmamalısın. Kısacası, kendine ve yeteneklerine duyduğun güven, seni bekleyen fırsatları yakalamanda önemli bir rol oynayacak.
Disiplin ve azmin ön planda olduğu bir gün seni bekliyor. Hedeflerine ulaşma konusunda kararlı adımlar atabileceğin bir dönemdesin. İş hayatında dikkatli ve çözüm odaklı yaklaşımın sayesinde önemli ilerlemeler kaydedebilirsin. Sosyal ilişkilerde ise, mevcut bağlantılarını güçlendirme, yeni insanlarla tanışma fırsatlarını değerlendirme zamanı. Aşk hayatında, duygularını net bir şekilde ifade etmek, karşılıklı anlayışı derinleştirebilir. Kendine ayırdığın zaman, içsel huzurunu sağlamana yardımcı olacak. Unutma, sabrın ve kararlılığın, seni hayal ettiğin yerlere götürecek.
Bugün, yenilikçi düşüncelerin ve özgür ruhunun parlayacağı bir gün. Farklılıklara açık olman, hem sosyal çevrende hem de iş hayatında dikkat çekmeni sağlıyor. Bağlantılarını güçlendirmek için çevrendeki insanlarla empati kurma yeteneğini kullanmalısın. İletişim becerilerin öne çıkacak ve yeni fikirlerle takım çalışmasına katkın önemli bir rol oynayacak. Kendini ifade etme şeklin, başkaları üzerinde ilham verici bir etki bırakabilir. Ancak ani kararlar almaktan kaçınmalısın; düşüncelerini netleştirmek için kendine zaman tanı. İçsel huzurunu bulmak için sevdiğin aktivitelere yönelmek, zihnini açacak. İleri görüşlülüğünü kullanarak, uzun vadeli planlarını gözden geçir. Farkındalık ve intihar anlayışıyla ilerlersen, birçok fırsat senin kapını çalacak.
Hayal gücünüz bugün zirve yapabilir, yaratıcı projelere yönelmek için mükemmel bir zaman. Duygusal derinlikleriniz, insanlarla bağ kurmanıza yardımcı olacak. Özellikle sanatsal bir ifade arayışındaysanız, içsel sesinizi dinleyin; ilham anları kapınızı çalabilir. Duygusal durumlar, başkalarını daha iyi anlamanızı sağlayacak ve empatinizle çevrenizdeki insanlara ışık tutabilirsiniz.İlişkilerde hassas ve alıngan bir ruh hali içinde olabilirsiniz. Sevdiklerinizle aranızda yüksek bir anlayış seviyesi yakalamanız olası; bu da sizi daha da yakınlaştıracak. Ancak, sınırlarınızı korumayı unutmayın. Kendinize zaman ayırmak, zihin ve ruh sağlığınız için faydalı olacaktır. İçsel huzur bulmak için doğada vakit geçirmeyi düşünebilirsiniz.Finansal konularda dikkatli olmakta fayda var. Gereksiz harcamalardan kaçınmak, ileride daha sağlıklı bir bütçe oluşturmanıza yardımcı olabilir. İçgüdülerinize güvenin; bazı fırsatlar sizden geçebilir. Duygu ve sezgileriniz, hayatınızdaki fırsatları (ya da tehditleri) fark etmenizde önemli bir rol oynayabilir. Sabırlı olun ve aceleci davranmayın. Balık, bu günlerde hayallerinizi gerçekleştirmek için gereken adımları atarken ayaklarınızı yere sağlam basmanız gerektiğini gösteriyor.
