1
Kadıköy’de, Sinematek/Sinemaevi’nin 160 koltuklu ana gösterim mekânı olan Onat Kutlar Salonu’nda, 25 Ocak akşamı önemli ve anlamlı, çok özel bir sinema gecesi yaşandı.
1965’te Türkiye’de bir ilkin, Türk Sinematek Derneği’nin kurucuları arasında yer alan ve 1976’ya dek yöneticiliğini yapan sinema tutkunu ozan, yazar ve senarist Onat Kutlar’ın 88. yaşını kutladık o gece. Onun yaşamının ağırlık merkezlerinden birini oluşturan sinematek serüvenine odaklanan “Aşk, Ateş ve Anarşi Günleri: Türk Sinemateki ve Onat Kutlar” adlı özgün belgeseli, filmin genç yönetmeni Önder Esmer’in (1990) eşliğinde, büyük perdede, Onat Kutlar’ın çalışma arkadaşları, dostları ve kendisini ölümünden 29 yıl sonra tanımak, anlamak isteyen gençlerle birlikte izledik. Duygulandık, öğrendik, düşündük, farkındalığımızı derinleştirdik, heyecanlandık ve içtenlikle alkışladık… Onat Kutlar’ı tanımış olan izleyicilerin duygulanmamaları kuşkusuz olanaksızdı. Her birimiz farklı anıları tazeledik.
30 Ocak 1994 akşamı, o kör bombanın rastlantısal iki kurbanından biri olan Onat’ı en son ambulansa götürdükleri sedye içinde gördüğümü nasıl anımsamam ki? O beylik soruyla, “Nasılsın?” diyerek elini tuttuğumda başını hafifçe kaldırarak “Pek iyi değilim, durum galiba ciddi” diye fısıldaması hâlâ kulaklarımda. O gün, ertesi yıl Paris’te, George Pompidou Kültür Merkezi’nde düzenlenecek olan 110 filmlik Türk sineması toplu gösterisini hazırlamak için yaptığımız toplantıda, daha üç saat önce beraberdik! Aynı konuyla ilgili bir görüşme için Füruzan’la aynı mekânda, The Marmara’da buluşacaktık. Füruzan olayı içeride yaşamış, allak bullak olmuştu; her zamanki gibi geciken ben ise, yaşanan kargaşaya 10 dakika sonra dışarıdan tanık olmuştum…
Onat’ın ölümünün 29. yıldönümü olan 11 Ocak 2024’ten bu yana MUBI’de izlenebilen belgesele dönelim. Önder Esmer’i öncelikle bu olgun, dengeli, iddiasız gibi görünen anlatım dili gerisinde, belgesellerin alışılagelmiş biçemini aşarak “gerçeğin sineması” dediğimiz türün özünü yakalayan bir başarıya imza attığı için kutlamalıyız.
Onat gibi olağandışı bir aydın ve sanatçının temel tutkusuna; sinematek kurarak dünya sinemasının, 1960’lar Türkiyesi’nin sınırlı dağıtım olanaklarında yer bulması imkânsız olan eski/yeni örneklerini genç sinemaseverlere tanıtmak, sevdirmek, onları beslemek, bilinçli ve donanımlı sinemaseverler olmalarına çabalamak olan temel hedefine odaklanan Esmer, konusunu dağıtmamış ancak dönemin toplumsal, siyasal ve sanatsal boyutlarını da ıskalamamış. Lirizme ya da nostaljiye yenik düşmeden, abartmadan, örneğin Ulusal Sinema/Devrimci Sinema gibi o yılların dallı budaklı, hem önemli hem de kısır polemikleriyle fazla sulandırmadan işlemiş konusunu…
En önemlisi, 60 ve 70’li yıllarda sinematek salonlarında, bir bölümü altyazısız ve çevirisiz izlenen klasik filmlerden yaptığı, zekice seçilmiş alıntılarla o dönemin sinefil havasını, sinematekçilerin coşkusunu çok iyi yansıtmış.
Kimler yok ki? Bergman’lar, Ayzenştayn’lar, Güney’ler, Jancso’lar, Kurosava’lar, Pasolini’ler, Robbe-Grillet’ler, Tarkovski’ler, Wajda’lar ve unuttuğum ya da gördüğümü sandığım daha niceleri… Ayrıca, Onat ve arkadaşlarının esin kaynağı, Fransız Sinemateki’nin efsanevi kurucusu Henri Langlois’ya da Paris’te ve ziyarete geldiği İstanbul’da çekilmiş arşiv görüntüleriyle hak ettiği yer doğallıkla verilmiş…
Gelelim temel soruna. Sinematekler, devletin koşulsuz sürdürülebilir desteğini almış, bağımsız ve özgür kurumlar olmalıdır. Özerk üniversite yapılanması örneğinde olduğu gibi, polisin giremeyeceği, siyasi iktidarların ya da yerel idarelerin kendi görüşleri ve inançları doğrultusunda biçimlendiremeyeceği bir sanat, eğitim ve öğretim kurumu gibi yaşayabildikleri oranda temel işlevlerini yerine getirebilirler. Günün koşullarının pek umut verici olmadığı Türkiye’de bu tür kalıcı bir yapılanmayı gerçekleştirebilecek yeni Onat Kutlar’lara ihtiyacımız olduğu kesin!
Gerçekleşmesi daha kolay bir öneri: Gönül ister ki, “Aşk, Ateş ve Anarşi Günleri” belgeseli, MUBI aboneleri yanında, belki her hafta üç ya da dört kez Sinematek/Sinemaevi’nin büyük salonunda, Onat 89. yaşını tamamlayana kadar izleyiciyle buluşabilsin ve her seans sonunda, lise ve üniversite öğrencilerinin de katılımıyla, sinematek geleneğine uygun sohbetler, tartışmalar gerçekleştirilsin… Neden mümkün olmasın ki? MUBI’yi kurup geliştiren Türk sinema tukunları da temelde Onat Kutlar’ın “Sinema bir şenliktir” deyişini benimseyen; kimileri Sinematek’ten, önemli bir bölümü İstanbul Sinema Günleri’nden ve devamında İstanbul Film Festivali’nden beslenenler değil midir? MUBI, bu nedenle diğer platformlardan daha farklı, daha sinefil bir felsefe sergilemiyor mu zaten?
Bugün enerjinin yüksek olması ön plana çıkıyor. Kendini harekete geçirme isteği ile dolusun. Yeni projelere adım atmak için harika bir zaman dilimindesin. Sosyal çevrenle bağlantı kurmak, yeni insanlarla tanışmak sana ilham verecek. İçinde bulunduğun süreçte liderlik özelliklerini daha fazla sergilemek isteyebilirsin. Duygusal olarak da oldukça canlı hissedeceksin, bu yüzden ilişkilere dair bir adım atmak için cesur ol! Ancak dikkat et, aceleci davranışların gereksiz gerginliklere yol açabilir. İçsel dengeyi sağlamak, başarıların için önemli. Doğru zamanda doğru kararlar almak, bu enerjiyi en verimli şekilde kullanmana yardımcı olacak. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmayı unutma; senin için önemli olan şeylere yönelmek, daha tatmin edici bir gün geçirmeni sağlayabilir.
Bugün özellikle maddi konulara ve kişisel değerlere odaklanabilirsin. Güven duygun ön planda olacak, bu nedenle alışveriş yaparken veya yatırımlarla ilgili kararlar alırken dikkatli olmalısın. Sabırlı ve kararlı tavrın, başkalarını etkileyebilir, bu nedenle etrafındaki insanlarla iletişimini kuvvetlendirmek için bir fırsat doğabilir. Aşk yaşamında ise, samimi ve gerçekçi bir iletişim kurmak, ilişkini daha da sağlamlaştırabilir. Kendi ihtiyaçlarına zaman ayırmayı unutma; ruhsal huzurun, fiziksel sağlığın kadar önemlidir. Belki de içsel dünyanı zenginleştirecek bir aktivite bulabilirsin. Kendini yeniden keşfetmek için harika bir gün!
Sosyal etkileşimlerin ön plana çıktığı bir dönemdesin. İletişim yeteneklerin sayesinde çevrendeki insanlarla enerjik bir bağ kurabilirsin. Fikir alışverişine açık olmalı, yeni projelere veya iş birliklerine kapı aralamalısın. Yaratıcılığın yükseliyor; bu durumu destekleyecek hobi veya sanatsal faaliyetler seni besleyebilir. Ancak, dikkatini toplamakta zorlanabilirsin; bu nedenle önemli işler için bir süre odaklanmakta fayda var. Duygusal alanlarda ise açık ve samimi bir yaklaşım benimsemek, ilişkilerini güçlendirecektir. Yeni tanışmalar heyecan verici olacak, fakat yüzeysel kalmamaya özen göstermelisin. Hayatındaki değişimler, senin açık zihinli yapınla uyum içinde gelişecek ve yeni fırsatlar sunacak.
Bugün duygusal derinlikler keşfetmek isteyebilirsin. İç dünyana yönelip geçmişle yüzleşmek, duygusal yüklerinden arınmana yardımcı olabilir. Sevgi ve aile ilişkilerine dair yaşanacak gelişmeler, sana güven ve huzur getirecek. Kendini ifade etmekte zorlanabilirsin; bu, hissetiklerini başkalarına aktarma isteğinden kaynaklanıyor. Yakın çevrendeki insanlarla iletişimde dikkatli ol, duygusal tepkilerin abartılı hale gelebilir. Kendine zaman ayırmak, ruhsal dinlenme sağlayarak içsel dengeyi bulmana yardımcı olacak. Olumsuz duyguları serbest bırakmak için yaratıcı uğraşlara yönelmek harika bir fikir. Hissiyetlerin seni yönlendirsin; sevgi dolu bir günde kendini şanslı hissedeceksin.
Bugün, içsel ateşinizi daha da alevlendiren enerjilerle dolusunuz. Kendinizi ifade etme arzusunun güçlü olduğu bir dönemdesiniz; bu, yaratıcılığınızı ortaya koymak için mükemmel bir fırsat sunuyor. Çevrenizdeki güç dinamiklerini fark edebilir ve onlarla başa çıkmadan önce iyi bir strateji geliştirebilirsiniz.Sosyal ilişkilerinizde bazı zorluklarla yüzleşmeniz mümkün. Ancak cesaretinizi toplayarak, sevgi dolu bir yaklaşım sergilerseniz, kalp kırıklıkları veya yanlış anlamalar geride kalabilir. Tutkulu bir şeyler peşinde koşuyorsanız, buna odaklanmak, başarıyı getirecektir. İçsel gücünüzü keşfedin; bu, başkalarını etkileme ve kendinizi gösterme şansınızı artıracaktır.Mali durumlarınıza dair kararlar almak adına aceleci olmaktan kaçının. Mantıklı düşünme yeteneğiniz, sizi doğru yolda tutacak. Biraz sabırla düşündüğünüzde, kısa vadeli belirsizliklerin üstesinden gelebilirsiniz. Kendinize güveniniz tam, bu da günün ilerleyen saatlerinde fırsatlar oluşturmanızı sağlayacak. Yıldızlar, özgüveninizi sergilemenizde size yardımcı olacak, bu yüzden yenilikçi fikirlerinizi kaybetmeyin.
Detaylara odaklanmak, derinlemesine incelemek ve kusursuz bir düzen oluşturma arzusu içinde olacaksın. Bugün, günlük rutinlerinle ilgili plan yapma ve hedeflerini netleştirme isteği artabilir. Aklındaki projeleri hayata geçirmek için mükemmel bir zaman. Ele aldığın konular üzerinde titizlikle durmak, seni istediğin sonuca bir adım daha yaklaştıracak. Ancak, aşırı eleştirici olmaktan kaçınmalısın; hem kendine hem de çevrendekilere karşı nazik olabilirsin. İletişim kurarken samimiyetin ve içtenliğin önem kazanacak; bu, ilişkilerinde derinleşme fırsatı sunabileceği gibi yeni bağlantılar kurmanı da sağlayabilir. Sağlık ve bakım konularında kendine zaman ayırmak, zihinsel ve bedensel olarak daha iyi hissetmene yardımcı olacak. Başkalarına yardım etme isteği içinde olabilirsin; bu durum, hem senin hem de çevrendekilerin hayatına pozitif etki katacaktır.
Denge arayışın, ilişkilerde ve sosyal yaşantında ön planda olacak. Bugün, çevrendeki insanlarla olan bağlarını güçlendirmek için mükemmel bir zaman. Özellikle estetik ve güzellik konuları ile ilgilenmek, ruh haline olumlu katkılar sağlayabilir. Sanatsal yönlerin ortaya çıkacağı bu süreçte, yaratıcılığını serbest bırakmak için yeni projelere yönelmek faydalı olabilir. İçsel huzurunu sağlamak adına, kararsızlıklar üzerinden geçerken, iç sesini dinlemek bir rehberlik edebilir. Mevcut durumunu irdeleyerek, hangi alanlarda kendini geliştirebileceğini belirleyebilirsin. Kendine olan güveninin arttığı, sosyal ilişkilerinde yeni kapılar açabileceğin bir zaman dilimindesin. Unutma, dış dünyaya sunduğun görüntü, içsel hissettiğin denge ile şekillenecek.
İçsel derinliklerde bir yolculuğa davet ediliyorsun. Duyguların oldukça yoğun, bu sayede sezgiselliğin güçleniyor. Bugün, kalbindeki tutkuları keşfetmek adına harika bir fırsat var; yaratıcı bir projeyle ilgilenmek seni heyecanlandırabilir. Sosyal ilişkilerdeki dinamikler gözlemleniyor, sevdiğin kişilerle sohbet ederken, kaygı ve endişeleri geride bırakabilirsin. Maalesef veya tıpkı bir ayna etkisi, geçmişte bırakılması gereken olaylar tekrar gündeme gelebilir. Bunlarla yüzleşmek, dönüşüm sürecin adına önemli. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmak, iç huzurunu bulmak için etkili bir yol olacaktır. Unutma, karanlık düşünceler bile ışığa dönüşebilir; kendine olan inancını kaybetme. Aşk hayatında ise tutkulu anlar seni bekliyor, göz göze geldiğinde ifade edilen kelimeler, kalbinin derinliklerine dokunabilir. Bugün, cesaret ve kararlılıkla kendi hikayeni yazma zamanın.
Bugün, cesaretin ve özgür ruhun ön planda olacak. Yeni deneyimlere açılmaya, sınırlarını zorlamaya kararlı bir ruh hali içindesin. Soğukkanlılığını koruyarak, arzuladığın hedeflere ilerlemek için gereken adımları atabilirsin. İnsanlarla olan iletişimlerin, beklenmedik fırsatlar doğurabilir. Dinamik bir enerji içinde olman, çevrendeki insanları da etkileyecek ve onlara ilham vereceksin. Eğlenceli anlar ve macera arayışları içinde kendini bulabilirsin. Yalnız kalmaktan korkma; sosyalleşmek sana iyi gelecek. İçsel mutluluk arayışında, sevdiklerinle geçireceğin kaliteli zamanlar, ruhunu besleyecek. Yeni bilgileri öğrenmek ve kişisel gelişim için harika bir zaman dilimindesin; merak duygunu tatmin et. İçinde bulunduğun durumlardan öğrenmeye açık olmayı unutma.
Bugün, sorumluluklar ve hedefler ön planda. Kariyerine odaklanman, seni doğru yolda ilerletecek. İş yerindeki takımla olan iletişimine dikkat et; çatışmalardan kaçınmak için empati göstermelisin. Aynı zamanda, disiplinli yaklaşımın sayesinde uzun zamandır ertelediğin projeleri başlatmak için doğru bir zaman. Sosyal hayatında ise, arkadaşlarınla vakit geçirmek stresini azaltmana yardımcı olabilir. Parasal konularda yeni fırsatlar kapını çalabilir; risk almaya istekli olmalısın. Kendine güven, zorlukların üstesinden gelebileceğin yeteneklerin var. Unutma ki, sabırlı ve kararlı tutumun, seni başarıya götürecek.
Sosyal çevrenle olan bağlantılarını güçlendirmek için harika bir gün. Yeni fikirler ve ilham dolu sohbetler, senin enerjini yükseltecek. Arkadaşlarınla bir araya gelmek istemen oldukça doğal. Beklenmedik bir davet alabilirsin; bu fırsatı değerlendirmek seni yeni insanlarla tanıştırabilir. İçsel bir değişim hissedebilirsin; kendini daha serin kanlı ve özgür hissetme arzusu ön planda. Yeniliklere açık olman, hayatında yeni kapılar aralayabilir. Kendini ifade etme yolunda kısıtlamaları bir kenara bırak. Yıldızların rehberliğinde cesur adımlar atman, hayatında önemli farklar yaratacak. Hayal gücünü serbest bırak; sanatsal ve yaratıcı projeler için harika bir zaman. Unutma ki, özgünlüğün senin en büyük gücün. Sınırlarını zorla, alışılmışın dışına çık.
Duygusal derinliklerin ve sezgilerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda bazı huzursuzluklar hissedebilirsin; geçmişle yüzleşmek ya da yarım kalmış işlerini tamamlamak için doğru bir zaman. Bunun yanında, sanatsal yeteneklerin ve yaratıcılığın gün yüzüne çıkabilir. İlham almak için doğanın seslerini dinlemek faydalı olacak. Sosyal ilişkilerde daha empatik ve anlayışlı bir tavır sergilemek, bağlarını güçlendirebilir. Sevdiklerinle vakit geçirirken, onlara hissettiklerini ifade etmekten çekinme; kalpten kalbe bir bağ kurmak, aranızdaki bağları derinleştirecek. İçsel huzur arayışın için belki de meditasyon ya da doğada yürüyüş gibi etkinlikler iyi gelecektir. Unutma, kendine karşı nazik olmak, dünyaya daha olumlu bir gözle bakmanı sağlayacak.
1
2
3
4
5
6
