1
Kadıköy’de, Sinematek/Sinemaevi’nin 160 koltuklu ana gösterim mekânı olan Onat Kutlar Salonu’nda, 25 Ocak akşamı önemli ve anlamlı, çok özel bir sinema gecesi yaşandı.
1965’te Türkiye’de bir ilkin, Türk Sinematek Derneği’nin kurucuları arasında yer alan ve 1976’ya dek yöneticiliğini yapan sinema tutkunu ozan, yazar ve senarist Onat Kutlar’ın 88. yaşını kutladık o gece. Onun yaşamının ağırlık merkezlerinden birini oluşturan sinematek serüvenine odaklanan “Aşk, Ateş ve Anarşi Günleri: Türk Sinemateki ve Onat Kutlar” adlı özgün belgeseli, filmin genç yönetmeni Önder Esmer’in (1990) eşliğinde, büyük perdede, Onat Kutlar’ın çalışma arkadaşları, dostları ve kendisini ölümünden 29 yıl sonra tanımak, anlamak isteyen gençlerle birlikte izledik. Duygulandık, öğrendik, düşündük, farkındalığımızı derinleştirdik, heyecanlandık ve içtenlikle alkışladık… Onat Kutlar’ı tanımış olan izleyicilerin duygulanmamaları kuşkusuz olanaksızdı. Her birimiz farklı anıları tazeledik.
30 Ocak 1994 akşamı, o kör bombanın rastlantısal iki kurbanından biri olan Onat’ı en son ambulansa götürdükleri sedye içinde gördüğümü nasıl anımsamam ki? O beylik soruyla, “Nasılsın?” diyerek elini tuttuğumda başını hafifçe kaldırarak “Pek iyi değilim, durum galiba ciddi” diye fısıldaması hâlâ kulaklarımda. O gün, ertesi yıl Paris’te, George Pompidou Kültür Merkezi’nde düzenlenecek olan 110 filmlik Türk sineması toplu gösterisini hazırlamak için yaptığımız toplantıda, daha üç saat önce beraberdik! Aynı konuyla ilgili bir görüşme için Füruzan’la aynı mekânda, The Marmara’da buluşacaktık. Füruzan olayı içeride yaşamış, allak bullak olmuştu; her zamanki gibi geciken ben ise, yaşanan kargaşaya 10 dakika sonra dışarıdan tanık olmuştum…
Onat’ın ölümünün 29. yıldönümü olan 11 Ocak 2024’ten bu yana MUBI’de izlenebilen belgesele dönelim. Önder Esmer’i öncelikle bu olgun, dengeli, iddiasız gibi görünen anlatım dili gerisinde, belgesellerin alışılagelmiş biçemini aşarak “gerçeğin sineması” dediğimiz türün özünü yakalayan bir başarıya imza attığı için kutlamalıyız.
Onat gibi olağandışı bir aydın ve sanatçının temel tutkusuna; sinematek kurarak dünya sinemasının, 1960’lar Türkiyesi’nin sınırlı dağıtım olanaklarında yer bulması imkânsız olan eski/yeni örneklerini genç sinemaseverlere tanıtmak, sevdirmek, onları beslemek, bilinçli ve donanımlı sinemaseverler olmalarına çabalamak olan temel hedefine odaklanan Esmer, konusunu dağıtmamış ancak dönemin toplumsal, siyasal ve sanatsal boyutlarını da ıskalamamış. Lirizme ya da nostaljiye yenik düşmeden, abartmadan, örneğin Ulusal Sinema/Devrimci Sinema gibi o yılların dallı budaklı, hem önemli hem de kısır polemikleriyle fazla sulandırmadan işlemiş konusunu…
En önemlisi, 60 ve 70’li yıllarda sinematek salonlarında, bir bölümü altyazısız ve çevirisiz izlenen klasik filmlerden yaptığı, zekice seçilmiş alıntılarla o dönemin sinefil havasını, sinematekçilerin coşkusunu çok iyi yansıtmış.
Kimler yok ki? Bergman’lar, Ayzenştayn’lar, Güney’ler, Jancso’lar, Kurosava’lar, Pasolini’ler, Robbe-Grillet’ler, Tarkovski’ler, Wajda’lar ve unuttuğum ya da gördüğümü sandığım daha niceleri… Ayrıca, Onat ve arkadaşlarının esin kaynağı, Fransız Sinemateki’nin efsanevi kurucusu Henri Langlois’ya da Paris’te ve ziyarete geldiği İstanbul’da çekilmiş arşiv görüntüleriyle hak ettiği yer doğallıkla verilmiş…
Gelelim temel soruna. Sinematekler, devletin koşulsuz sürdürülebilir desteğini almış, bağımsız ve özgür kurumlar olmalıdır. Özerk üniversite yapılanması örneğinde olduğu gibi, polisin giremeyeceği, siyasi iktidarların ya da yerel idarelerin kendi görüşleri ve inançları doğrultusunda biçimlendiremeyeceği bir sanat, eğitim ve öğretim kurumu gibi yaşayabildikleri oranda temel işlevlerini yerine getirebilirler. Günün koşullarının pek umut verici olmadığı Türkiye’de bu tür kalıcı bir yapılanmayı gerçekleştirebilecek yeni Onat Kutlar’lara ihtiyacımız olduğu kesin!
Gerçekleşmesi daha kolay bir öneri: Gönül ister ki, “Aşk, Ateş ve Anarşi Günleri” belgeseli, MUBI aboneleri yanında, belki her hafta üç ya da dört kez Sinematek/Sinemaevi’nin büyük salonunda, Onat 89. yaşını tamamlayana kadar izleyiciyle buluşabilsin ve her seans sonunda, lise ve üniversite öğrencilerinin de katılımıyla, sinematek geleneğine uygun sohbetler, tartışmalar gerçekleştirilsin… Neden mümkün olmasın ki? MUBI’yi kurup geliştiren Türk sinema tukunları da temelde Onat Kutlar’ın “Sinema bir şenliktir” deyişini benimseyen; kimileri Sinematek’ten, önemli bir bölümü İstanbul Sinema Günleri’nden ve devamında İstanbul Film Festivali’nden beslenenler değil midir? MUBI, bu nedenle diğer platformlardan daha farklı, daha sinefil bir felsefe sergilemiyor mu zaten?
Bugün enerjinin doruklarına çıkma fırsatı bulacaksın. Hayata karşı beslediğin tutku ve cesaret, seni yeni başlangıçlara yönlendirebilir. Kendine olan inancın, başkalarına da ilham verecek. İletişim becerilerin, insanlarla olan ilişkilerini güçlendirecek, önemli bağlantılar kurman mümkün. Ancak sabırsızlık ve acelecilikten kaçınman, daha sağlam kararlar almanı sağlayabilir. Planlarının aksaması durumunda, esnek olmayı ve değişikliklere uyum sağlamayı hatırla. İçsel motivasyonun, seni beklenmedik hedeflere ulaştıracak. Duygusal bağların derinleşebilir, sevgi dolu anlar yaşayabilirsin. Ancak kendi ihtiyaçlarını da göz ardı etmemelisin; dengeyi kurmak önemli. Bugün için plan yaparken, spontane anların tadını çıkarmayı unutma. Kendine güven ve cesaretini koru; hayat senin için güzel sürprizlerle dolu.
Bugün, içsel huzurun ve maddi güvenliğin ön planda olacak. Hayatında denge arayışı içinde olabilirsin. Maddi konularda, harcamalarını gözden geçirmek ve tasarruf planları yapmak için uygun bir zaman. İlişkilerde daha duygusal ve sevecen bir tavır sergilemek faydalı olacak; sevdiğin kişilerle vakit geçirerek bağlarını güçlendirebilirsin. Sosyal çevrende oluşabilecek karmaşadan uzak durmaya çalışmalısın. İçindeki yaratıcılığı ortaya çıkarmak üzere hobi veya sanatsal aktivitelere yönelmek, ruhunu besleyecek. Kendine zaman ayırmayı unutma, doğayla olan ilişkinin sana enerji vereceğini hissedeceksin. Akışa kapıl ve sabrını koru; zaman her şeyin ilacıdır.
bilgiyi paylaşırken düşünmeden konuşmamak, karşı tarafı doğru anladığından emin olmak önem taşıyor. Duygusal olarak da dalgalı bir gün geçirebilirsin; kalp ve akıl arasındaki dengeyi sağlamak için derin nefes almayı unutma. Hızlı düşünme yeteneğin sayesinde olayları kavrama yeteneğin artacak; bunun yanında, bazen sabırsız olabileceğin bir dönemdesin, aceleci davranmamaya özen göster. Bugün, kararlarını verirken sezgilerinle hareket etmek, mantıklı düşünmenin yanında fayda sağlayacaktır.
Duyguların derinleşeceği bir gün. İçsel huzur arayışında, sevdiklerinle vakit geçirerek kendini beslemeye ihtiyaç duyuyorsun. Aile bağlarının önemi bir kez daha öne çıkacak; belki geçmişten gelen bir iletişim kurma isteği kabaracak. Anlık duygusal iniş çıkışlar yaşanabilir, sabırlı olmayı öğrenmen gereken bir dönemdesin. İçsel sesine kulak vererek, rahatsızlık veren düşünceleri serbest bırakma fırsatı doğacak. Yaratıcılığını ifade etmek için harika bir zaman; sanatsal projelere yönelmek ruhunu besleyecek. Unutma, korumacı yapın seni sevdiklerinin gözünde güvenilir kılarken, kendini de korumayı unutmaman gerekiyor. Kalbinin sesine güvenerek, hayatında önemli değişiklikler yapma cesareti bulabilirsin.
Parlak bir gün seni bekliyor! Kendine güvenin artmış durumda, bu da seni sosyal ortamlarda daha etkili kılacak. İletişim becerilerin öne çıkacak, bu sayede yeni bağlantılar kurabilirsin. Sanatsal veya yaratıcı bir projeye başlamak için harika bir zaman. İçsel tutkun, insanları etkileme gücünü güçlendirecek. Ancak, aşırı kendine güvenme ve başkalarını küçümseme tuzağına düşmemeye dikkat et. Sıradışı fikirlerin var, bunları cesurca dile getirmekten çekinme. Ayrıca, sevdiklerinle geçireceğin zaman, ilişkileri derinleştirecek ve aranızdaki bağı güçlendirecek. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmak için bir an bile durmadan ilerlemek faydalı olabilir. Bugün, kendini ifade etmekten çekinme ve etrafındakileri etkilemek için elinden geleni yap.
İçsel huzuru sağlamak için biraz daha zamana ihtiyacınız var. Duygusal durumlarınızı gözden geçirip, kendinizi keşfetmek için bir gün ayırmak yüreğinize iyi gelebilir. Günlük rutininiz içinde küçük değişiklikler yapma cesareti gösterebilir, bu da sizi yeni fikirlere ve insanlara açabilir. İletişimde açıklık ve netlik arayışınız, iş ilişkilerinizi güçlendirecek. Detaylara dikkat etmek, gözden kaçan fırsatları yakalamanıza yardımcı olabilir. Kendinizi ifade etme biçiminiz, etrafınızdaki insanlar üzerinde derin bir etki bırakabilir. Yaratıcılığınızı bu dönemde serbest bırakmanız, sizi bekleyen yeni ufuklara götürebilir. Kendi ihtiyaçlarınıza öncelik vermek, başkalarını desteklerken dengenizi korumanızı sağlayacak. Duygusal bağlarınızı güçlendirmek için samimi paylaşımlar yapmaktan çekinmeyin, bu gün ilişkilerde sıcaklık yaratacaktır.
Bugün, sosyal hayatın ve ilişkilerin ön plana çıkıyor. İletişim kurma isteğin artarken, arkadaş çevrenle olan etkileşimlerin pozitif bir atmosfere dönüşüyor. Yeni insanlarla tanışmak veya mevcut ilişkilerde derinleşmek için uygun bir zaman. Ancak, karar verme aşamalarında başkalarının fikirlerine de dikkat etmelisin. İçsel dengenin sağlanması, kendini ifade etme şeklini etkileyebilir. Hedeflerine ulaşma konusundaki motivasyonun yüksek. Kendini cesurca ortaya koymayı ihmal etme, yaratıcılığın akacak ve bu tüm işlerine yansıyacak. İyimserliğini koruyarak ilerlemen, etrafında pozitif bir ruh hali yaratmana yardımcı olacak. Duygusal açıdan da destek arayışındasın, sevdiklerinle geçireceğin zaman seni enerji dolu hissettirebilir. Unutma ki, dengeyi sağlamak için kendine de zaman ayırmalısın. Karşılaştığın durumlarda empati kurmak, ilişkilerini güçlendirebilir. Bugün, toplumsal meseleler ve adaletle ilgili konulara da duyarlılığın artabilir, bu da seni harekete geçirebilir.
Bugün duygusal derinliklerin ve içsel hislerin ön planda. Dış dünyadaki olaylar, ruh hali üzerinde büyük bir etki yaratacak. İçsel bir dönüşüm geçirmek için doğru bir zaman dilimindesin. Belki de, geçmişle yüzleşip, bazı yüklerinden kurtulma isteği duyabilirsin. Gizli kalmış düşüncelerini açığa çıkarma cesareti bulabilirsin. Sosyal ilişkilerde ise sezgilerin çok güçlü olacak; başkalarının hislerini anlama yeteneğin, iletişimini derinleştirebilir. Aşk ve tutkular konusunda dikkatli ol; duygular karmaşık ve yoğun, bu nedenle ani tepkilerden kaçınmakta fayda var. Kendine bir süre ver, hislerini anlamaya çalış ve aceleci kararlar verme. Yalnız kalmak istemediğin bir dönemdesin, ancak yalnızlığın sana sunacağı huzuru da göz ardı etme. Ruhsal ve bedensel dengeyi sağlamak için meditasyon veya doğada vakit geçirmek iyi gelebilir. Bu süreçte, kendinle barış yapmayı unutma; içsel huzurunu bulduğun an, dış dünyadaki zorluklarla daha kolay başa çıkacaksın.
Yeni fırsatlar ve maceralar peşindesin, bu yüzden cesur adımlar atmak için iç motivasyonunu kullanma zamanı. İletişim becerilerin güçlü, bu sayede insanlarla etkileşimlerin keyifli geçecektir. Sosyal çevren genişliyor, bu süreçte yeni arkadaşlıklar edinme olasılığın yüksek. Ancak, dikkatini toparlaman gereken durumlar ortaya çıkabilir; aşırı dağılmamaya özen göstermen faydalı olacak. İçsel huzuruna ulaşabilmek için doğayla bağ kurmaya çalış, bu seni yeniden enerjiyle dolduracaktır. İş veya ikili ilişkilerdeki bazı belirsizlikler canını sıkabilir; kesin sonuçlar beklemeden mevcut durumla barışık olmaya çalışmalısın. Eğlenceli bir sürpriz seni bekliyor olabilir, bu yüzden açık fikirli ol ve yeni deneyimlere kucak aç. Hayal gücün ve yaratıcılığın bir araya geldiğinde önemli projelere ilham verebilir. Kendine güven, bu yolculukta önünde yeni ufuklar açılacak.
Bugün kararlılığın ve disiplininin ön plana çıkacağı bir gün. Sorumluluklarını yerine getirme arzun, çevrendeki insanlar üzerinde olumlu bir etki yaratacak. Planlarını gerçekleştirirken göz önünde bulundurman gereken detaylar var. Dikkatini dağınık tutmamaya çalışmalısın. Kariyerine odaklanman, bu dönemde seni başarıya götürecek adımlar atmana yardımcı olacak. Sosyal ortamlarda kendini ifade ederken cömert olman, beklenmedik fırsatların kapısını aralayabilir. Yakın ilişkilerinde, örtülü duygusal meselelere dikkat etmen gerekebilir. Samimiyet arayışında olduğun bu süreçte, içsel hislerini dışa vurma cesaretini göster. Kendi sınırlarını belirlemek, ruhsal ve zihinsel sağlığın için de faydalı olacak.
Sosyal ilişkilerde sürprizler kapıda; beklenmedik bir arkadaşlık ya da eski bir tanıdıkla karşılaşma söz konusu. Yaratıcılığının doruklarına çıkabilir, sanatsal bir projeye başlamak ya da mevcut olanı geliştirmek için ideal bir zaman. Bu süreçte kendini özgür hissetmek, yeni fikirler üretmek ve sıradışı düşünmek seni motive edecek. Aynı zamanda bağımsızlık arayışında olabilirsin, bu alanda cesur adımlar atarak toplumsal normlardan sıyrılabilirsin. İletişim becerilerin artarken, kendini ifade etme arzusu da güçlenecek. Bugün, eski alışkanlıklarını terk edip yeniliklere açık olmanı sağlayacak fırsatlarla dolu bir gün. Planlarını esnek tut, belirsizliklere karşı açık ol; yeni olan her şey sana ilham verebilir. Duygusal ilişkilerde de bağlılık ve samimiyet teması öne çıkabilir; sağlıklı bir iletişimle bağlarını güçlendirebilirsin.
Duygusal derinlikler ve içsel dünyana yakınlaşma zamanı. Bugün, sezgilerin güçlü bir şekilde ortaya çıkabilir; içindeki sesi dinlemek, kararlarında rehberlik edebilir. Yaratıcılığın yükseliyor; sanatsal bir ifade ya da yeni bir proje için harika bir fırsat var. Sosyal ilişkilerde empati ve anlayış ön plana çıkıyor; sevdiklerinle bağ kurmak adına güzel anlar paylaşabilirsin. Ancak, gerçeklikten uzaklaşma eğilimlerine dikkat et; hayallerin peşinden koşarken ayaklarını yere sağlam basmayı unutma. Kendini ifade etme biçiminde özgünlük arayışında olabilirsin; bu, içsel huzuru bulmana yardımcı olacaktır. Özellikle ruhsal anlamda beslenmek, meditasyon gibi aktivitelerle bağlantı kurmak faydalı olabilir. Ayrıca, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için cesaretini topla; cesur adımlar atmak, seni bekleyen güzel gelişmelere kapı açabilir.
1
2
3
4
5
6
