1
27 Ekim’de kapılarını sanatseverlere açıyor
Eylül Çekiç, Irmak Dönmez
Koronavirüs salgınının henüz “resmi olarak” Türkiye’ye giriş yapmadığı Mart aylarının başında bağımsız ve genç sanatçıların büyük bir heyecanı vardı. İşlerini daha önce geniş kitlelere, hem de sansürsüz sergilemeye çok fazla imkân bulamayan sanatçılar, Nisan ayının başında başlayacak Mamut Art Project için gün sayıyorlardı. Mamut organizasyonu da son hazırlıklarını tamamlıyordu. Gelin görün ki salgın tüm kültür sanat etkinlikleri gibi Mamut’un da ertelenmesine yol açtı. Fakat bu süre zarfında çalışmalarına devam eden Mamut Art Project, 27 Ekim-8 Kasım tarihleri arasında Yapı Kredi bomontiada’da ve eş zamanlı olarak çevrimiçi platformda (mamutartproject.com) başlıyor. 8 yıldır kesintisiz olarak sanatçıları sanat profesyonelleriyle buluşturan Mamut’ta bu yıl 49 sanatçının eserleri sergilenecek. Bu sanatçılar 1500 başvuru arasından seçilirken, 400’e yakın eser sergilenecek.
Her yıl farklı jüri üyeleriyle çalışan Mamut’un bu yılki jürisinde yer alan isimler Sabancı Üniversitesi Görsel Sanatlar ve Görsel İletişim Tasarım Programı Koordinatörü, sanatçı ve müzisyen Selçuk Artut, küratör, yazar ve SAHA Derneği Direktörü Çelenk Bafra, sanatçı Aslı Çavuşoğlu, artSümer Galeri Kurucusu Aslı Sümer, OMM – Odunpazarı Modern Müze’nin kurucusu ve koleksiyoner Erol Tabanca oldu.
Biz de Mart ayında bu yıl eserleri sergilenecek sanatçılardan Irmak Dönmez, Eylül Çekiç ve Mamut ekibinden Seren Kohen’le bir araya gelmiştik. Organizasyon iptal olunca söyleşisini de bir kenarda bu tarihe kadar beklettik. Şimdi, birkaç güncellemeyle birlikte yayımlıyoruz…
Eylül Çekiç’in “İREM” eseri…
İki sanatçının da eserleri erkek egemen dünya tarafından kadın bedenine atfedilen değerlere yönelik eleştiriler içeriyor. Eylül Çekiç, çalışmasını manifesto olarak tanımlıyor. Sanatçı, tüm sanat tarihinde kadının “görülen” olduğunu söyleyerek, “Kadın hep imaj olmuştur. Başlangıç olarak bunu sorgulamak istedim. Çünkü görenin, görülen üzerinde bir iktidarı oluşur” diyor. Sanatçı “İREM” adlı işinde bir arkadaşını model olarak kullanıyor. Video çalışmada “İREM” tarafından görüntüler üzerine yerleştirilmiş bir metin okunuyor. Çekiç, yakın arkadaşının metni okurken sinirlendiğini hissettiğini söylüyor. Çünkü metin görüntülerdeki kişinin sanatçıya tüm haklarını, yani iktidarını devretmesi üzerine yine Çekiç tarafından yazılmış bir metin.
Irmak Dönmez ise çıkış noktasını psikanalizin kurucusu Sigmund Freud’a bağlıyor. Yüksek lisans tezinde çok fazla Freud hakkında okumalar yaptığını söyleyen Dönmez, “Freud’un kuramları çok önemli kuramlar. Ancak aynı zamanda feministler tarafından da eleştirilen kuramlar. Ben de bu eleştirinin bir tarafında yer aldığım için çıkış noktamı oluşturdu” diye konuşuyor. Dönmez de kadın bedenine dair algıları eleştiriyor. “Organlarımız git gide nesneleşiyor” diyen genç sanatçı işlerini, “Benim çoğu işimde memeler var. Onlar aslında bir bedene bağlı değil, tamamen bedenden kopup nesneleşmiş, ürünleşmiş, kendi amacını yitirmiş halde yer alıyorlar” sözleriyle anlatıyor. Dönmez, “Beslenilmek için kullanılan organ, daha sonra fetişleştirilerek, üzerine anlamlar yüklenilerek bir haz nesnesine dönüşüyor. Kadın bedenine çok fazla dışarıdan müdahale var” diyor.
Irmak Dönmez – ‘Oedipus’s Birthday Cake’
Dönmez, neden Mamut’a başvurma gereği duyduğunu ve Türkiye’de eserlerini sergilemenin zorluklarını anlatarak, “Bir başlangıç noktası olması gerekiyor ama bu noktayı bulmak çok zor aslında Türkiye’de, özellikle İstanbul’da. İşlerinizi iyi yerlerde sergilemek için, daha önce bir yerlerde sergilemeniz gerekiyor. Yazılı olmayan bir kural olarak referans bekleniyor sanatçılardan. O başlama şansı da pek verilmiyor. Çünkü galeriler kendi satış kaygıları da olduğu için biraz daha satıyor mu satmıyor mu diye görmek istiyor herhalde. O yüzden kapılar pek açılmıyor, genç sanatçılar zorlanıyor. Ama Mamut gibi platformlarda bu şans verildiği zaman kendi işlerini sergileme şansı oluyor. Oradan da yeni bağlantılarla ilerleme şansı doğabilir diye düşünüyorum” dedi.
Çekiç, sanat dünyasında bir kadının nasıl var olması gerektiğine dair yerleşik kodları sorgulamayı düşünmüş, “Sanatın erkekler tarafından kurgulanmasını eleştiriyorum” diyor.
Peki genç sanatçılar koronavirüs salgını sürecini nasıl atlattı, neler yaptı? Irmak Dönmez şöyle yanıtlıyor: “Işık Üniversitesi’nde yürütmekte olduğum dersim (Desen) uzaktan eğitime geçti, hiç bilmediğimiz o sürece uyum sağlamaya çalıştık. Hepimiz mecburen evde olunca öğrencilerimle beraber çok üretken bir sürece girdik, daha doğrusu biz hayata oradan tutunduk. Onları motive etmek istediğim için önce kendim motive olmak durumunda hissettim, ipin ucunu bırakmadık ve sonucunda çok iyi işler çıktı.”
Eylül Çekiç ise “Aslında biraz herkes gibi geçirdim. Havada asılı kalan belirsizlik, iç sıkıntılar, yeni düzenin getirdiği evde kendine bir evren yaratmanın zorlukları gibi şeyler. Bu nedenle ev, aile, dostlar gibi insan için en temel olan kavramlar üzerine yeniden düşündüm ve yine sevdiğim insanları çektim. Zaten sevdiğim insanları çekmekten çok keyif alıyorum, bu yüzden değişen bir şey yok gibiydi ama dış dünyada ilgilendiğim konulara olan bakışım tamamen değişmişti. Kısaca iç dünyama olan keşif yolculuğunu zorunlu olarak tamamladım ve böylece dış dünyayı, şimdi daha çok anlayabiliyorum.” yorumunda bulundu.
Sanatçılar Mamut Art Project’in ertelenmesi ve yeni haliyle ilgili olarak da fikirlerini söyledi. Eylül Çekiç, “Mamut’un bu yeni formatı benim gibi video ile çalışan sanatçılar için bir problem teşkil etmiyor gibi gözükse de aslında bir sergiyi online izlemenin çok zor olduğunu düşünüyorum. Plastik işler üreten sanatçı arkadaşlarım gibi aslında benim de işlerimde mekânın yeri çok büyük. Videolarımı nasıl göstereceğim, mekânla nasıl ilişki kurduğum çok önemli. Bu nedenle videomun fiziksel mekandaki sunumuna ek olarak online platformdan izlenmesi bambaşka anlamlar kazanmasını sağlayacak. Fakat salgın sürecinde yeni kamusal alanın neredeyse tamamı internet olduğu için, işimin belki de daha çok insana ulaşabileceğini düşünüyorum. Bunun yanı sıra, işimde, İrem’in okuduğu metinde bunun öngörüsü de yer alıyor. Dolayısıyla bu salgından sonra da, ben dahil tüm sanatçıların, yeni sergileme yöntemleri, yeni medyumlar ve sanatın mekanla olan ilişkisi üzerine yeniden düşüneceğini umuyorum” diye konuştu.
Irmak Dönmez de, “Tüm işlerimi bir arada görmeyi hayal ediyordum, motivasyonum buydu onca emeğe. Sonra aniden bilinmezliğe sürüklendi hayatlarımız ve hepimiz biraz içten yıprandık. Şimdi onca durmuşluğun üstüne içimizde yüksek ve olumlu bir dönüş enerjisi var, çok iyi olacağına inanıyorum” ifadelerini kullandı.
Seren Kohen
Mamut Art Project Kurucu Direktörü Seren Kohen, salgın nedeniyle yapılan değişiklikleri ve bu sene Mamut’ta bizleri neler beklediğini anlattı. Kohen, “Mamut’ta ilk seneden beri sanatçıların kendi alanları ve bu alanlar içerisinde özgür sergi tasarımlarının olmasına çok dikkat ettik. Ancak bu sene, sağlık konusunda her önlemi alabilmek, tüm çalışan ekiplerimizi, sanatçılarımızı ve ziyaretçilerimizi de düşünerek, formatımızı değiştirdik. Yapı Kredi bomontiada 4. Kat’ta yepyeni bir sergi tasarımı ile ilerliyoruz. Yine, geçen sene birlikte çalıştığımız ve farklı senelerde sanatçı kimlikleriyle Mamut’ta yer almış mimarlarımız Ceren Özşahin ve Zeynep Tümertekin’le çalıştık.
Yine pandemi kuralları gereği, ziyaret için bir randevu sistemi ile ilerleyeceğiz. Geçen sene 19 bin kişi ağırlamıştık. Bu sene maalesef böyle bir rakama ulaşmamız fiziki olarak mümkün olmayacak. Ancak çevrimiçi platformumuzla bu erişimi sağlayacağımızı düşünüyoruz. Randevu sistemi ile geçmiş senelerden daha az ziyaretçi kabul edebileceğimiz için tarihlerimizi uzattık ve yaklaşık 2 hafta açık olacağız. Şu an size kurulum aşamasından yazıyorum ve mekânımızın, sergi tasarımımızın bizi çok heyecanlandırdığını, Mamut’un yeni bir solukla sizi beklediğini de yazmak istedim” diye konuştu.
Mamut ta salgının getirdiği dijitalleşme imkânını sonuna kadar kullanıyor. Kohen, bu seneki çevrimiçi etkinlikleri de şöyle anlattı: “Bu sene ilk defa Mamut’ta yer alan sanatçılarımızla çevrimiçi platformumuzda tanışma şansınız olacak. Her sanatçımızın kendi sayfası olacak. Bu sayfalarda sanatçı eser görselleri, eserler hakkında yazıları ve künye bilgileri yer alacak.
Aynı zamanda tüm sanatçılarımızla özel video çekimleri gerçekleştirdik. Mamut’ta normal şartlarda hissedilen sıcak ortamı ve sanatçılarla kurulan ilişkiyi yaratabilmek için “Conversations, Studio Visits ve MAP Sessions” olmak üzere üç farklı başlık toplana bir video serisi hazırladık. Atölye ziyaretleri, stüdyo çekimleri ve bir araya gelemediğimiz sanatçılarla görüntülü konuşma uygulamaları üzerinden ilerleyerek farklı kurgular yaptık. Sanatçılarımızı yurt dışına da daha iyi tanıtabilmek ve buradaki yeteneklere ilgi çekebilmek adına sitemizde çift dil ile ilerledik.”
Bugün, özgüvenin ve cesaretinin vurgulandığı bir gün. Yeni fırsatlara açık olman, farklı bir yönünü keşfetmene olanak tanıyacak. Karşılaştığın zorluklar, seni daha güçlü kılacak birer deneyim olacaktır. İlişkilerinde, düşüncelerini açıkça ifade etmekten çekinme; bu, başkalarının seni daha iyi anlamasını sağlayacak. Fikirlerinle dikkat çekmek, ilham vermek için harika bir zaman. Girişken tavırlarınla çevrendekilere enerji katma kapasiten yüksek. Ancak, sabırsız olabileceğin durumlarda biraz daha dikkatli olman faydalı olabilir. İçsel motivasyonunu kullanarak, hedeflerine bir adım daha yaklaşabilirsin. Sürprizlerle dolu bir gün seni bekliyor; akışa bırak ve yeniliklere açık ol.
Bugün çevrenizdeki güzelliklere ve estetik algınıza daha fazla dikkat edeceğiniz bir gün. Kendinizi ruhsal olarak huzurlu hissetmek için doğayla iç içe olmayı tercih edebilirsiniz. İlişkilerinizde sakin bir yaklaşım sergilemek, yakınlarınıza olan sevginizi daha iyi ifade etmenize yardımcı olacaktır. İş hayatında kararlılığınız ve azminizle dikkat çekebilirsiniz. Ancak, bazı konularda esnek olmanız ve yeniliklere açık kalmanız faydalı olacaktır. Maddi konularda da uzun vadeli düşünmek, geleceğinizi güvence altına almanızda büyük rol oynayabilir. Bugün güzellik ve konfor arayışınızın güçlü olduğu saatlerde kendinize küçük keyifler yaratmayı unutmayın.
Bugün zihin gücün zirve yapacak, bilgiye olan açlığın seni yeni keşiflere yönlendirebilir. Sosyal etkileşimlerin ön planda, yeni insanlar tanımak için uygun bir zaman. İletişimci doğan, karşılaştığın durumlarda etkili ve ikna edici olmanı sağlayacak. İçsel merakın, seni farklı fikirlere yönlendirebilir, bu da tartışmalarda cesur bir duruş sergilemeni sağlıyor. Ancak dikkat et, çok fazla bilgi alması seni yıpratabilir; derinlemesine düşünmek yerine yüzeyde kalmayı tercih etme. Anlık heyecanlar ve ilginç sohbetler seni cezbetse de, önemli kararlar almak için biraz beklemeni öneririm. Bugün açık fikirli olmak, yeni perspektifler kazanmanı sağlayacak. Kendi görüşlerine meydan okuduğunda, kişisel gelişimini hızlandırabilirsin.
Duygusal derinliklerin ve içsel dünyanla daha fazla bağlantı kuracağın bir dönemdesin. Karşılaştığın olaylar, seni geçmişinle yüzleşmeye ve bazı yaralarını iyileştirmeye yönlendirebilir. Ailene ve sevdiklerine karşı duyduğun sorumluluklar seni biraz boğabilir, fakat içindeki empatinin seni güçlü kılacağını unutma. Yakın ilişkilerinde samimiyet ve açıklık, aradığın huzuru getirebilir. Yaratıcılığın zirveye çıkacak, belki de düşüncelerini sanatsal bir dille ifade etmek isteyeceksin. Kendine karşı nazik ol ve duygusal ihtiyaçlarını göz ardı etme; belki bir yürüyüş, bir kitap ya da sadece biraz yalnız kalmak sana iyi gelebilir. Bugün kendinle barışmanın yollarını aramak, geleceğe yönelik umut ve huzur dolu bir bakış açısı geliştirmene yardımcı olacak.
Işıltın, çevrendekilere ilham verme potansiyelinle dolup taşıyor. Bugün, yaratıcılığını serbest bırakman ve içindeki lideri beslemen için harika bir zaman. Sosyal ortamlarda parlayacak, ilgi odağı olacaksın. Duygusal ilişkilerde derin iletişim kurma arzusun artarken, samimi paylaşımlar yapabilir, kalbindeki hisleri daha açık ifade edebilirsin. Yalnızca kendini değil, başkalarını da motive etme gücün yüksek. Ancak, kendi ihtiyaçlarına da dikkat etmeni öneririm; biraz dinlenmeyi ihmal etme. İçsel huzurun, dışarıya yansıyacak ve gün boyunca karşındaki insanları etkisi altına alacak. Unutma, dış dünyaya sunduğun ışık, içindeki dengeyle doğru orantılı. Hedeflerine ulaşma isteğin, sana yeni kapılar açabilir. Kendine güven, başarı kaçınılmaz olacak.
Gün, detaylarla dolu ve oldukça üretken geçecek. İş yerinde veya kişisel projelerinde disiplinini koruyabilirsin. Küçük ayrıntılara dikkat ederek işlerin daha verimli ilerlemesine katkı sağlayacaksın. Eleştirel düşünme kabiliyetin, sorunların üstesinden gelmende büyük rol oynayacak. İlişkilerde ise, yapıcı geri bildirimler vererek yakınlarınla olan bağlarını güçlendirebilirsin. Aynı zamanda kendine zaman ayırmayı ihmal etme; zihnini temizlemek ve ruhunu beslemek için doğayla iç içe olacağın kısa yürüyüşler yapmak faydalı olacak. Sağlığınla ilgili, hafif egzersizler ve dengeli beslenme seni daha iyi hissettirecektir. Tutkuların ve hedeflerin için attığın adımlar, gelecekte güzel sonuçlar getirecek. Bu yüzden kararlarını güvendiğin intuitionalara göre şekillendirmekte fayda var.
Harmoni arayışında ve ilişkilerde denge sağlama çabasında olabilirsin. Bugün, etrafındaki insanların duygusal ihtiyaçlarına duyarlılığın artacak. Belki de bazı insanlarla daha derin sohbetler yaparak bağlarını güçlendirebilirsin. Yeniliklere açık olman, sana farklı bakış açıları sunabilir ve bu da kararlarını olumlu yönde etkileyebilir. Sanatsal yeteneklerini ortaya çıkaracak aktivitelere yönelmek isteyebilirsin. Tutku ve yaratıcılık, geliştirdiğin projelerde ön plana çıkacak. Özellikle estetik ve güzellikle ilgili konularda ilham verici bir gün. İçgüdüsel olarak hoşlandığın şeylere yönelmek seni daha mutlu kılacak. Ağır ilerleyen ilişkilerde kazandığın sabır, bugünkü durumları çözmene yardımcı olabilir. Kim bilir, belki de havada aşk kokusu var. Sosyal çevrendeki etkileşimlerin, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Duygularını ifade etmekten korkma; bu, ilişkilerini daha da derinleştirecektir.
Bugün içsel derinliklerine inme ve duygusal dönüşüm için güçlü bir istek hissetmen muhtemel. Gizli sırların ve geçmiş travmaların yüzeye çıkması, seni daha güçlü bir birey haline getirmek için bir fırsat sunuyor. Etrafındaki insanlarla olan bağlarını yeniden değerlendirmek isteyebilirsin; daha önce göz ardı ettiğin hislerinle yüzleşmen faydalı olacaktır. Kendine güven ve kararlılığın, zorluklarla başa çıkmanı sağlayacak. Bu dönemde sezgilerine güvenmek, sana doğru yönlendirmeleri yapacak. İlişkilerinde, açıklık ve dürüstlük üst düzeyde olabilir; kalpleriyle konuşmak isteyenlerle derin bağlar kurabilirsin. İçsel bir huzur arayışı içinde olabilirsin, bu nedenle kendine zaman ayırmak, meditasyon ya da doğa yürüyüşleri gibi ruhunu dinlendirecek aktivitelere yönelmek iyi olacaktır. Eğer yeni bir projeye başlamak istiyorsan, bunlar için ideal bir zaman. Yaratıcı ve sezgisel fikirlerin aklında canlanması mümkün. Güçlü bir tutku ve azimle, hayallerini gerçeğe dönüştürebilirsin; bu süreçte sabırlı olmayı unutma. Geleceğe dair beklentilerin, bugün alacağın cesur adımlarla şekillenecek. Her anın tadını çıkar ve karanlıkla aydınlık arasındaki dengeyi bulmayı hedefle.
Bugün, macera arzusunun iyice belirginleşeceği bir gün. Yeni deneyimlere açık olmalısın; belki de sıradan rutinin dışına çıkıp keşfetmeye yönelik fırsatlar karşına çıkacak. Karşılaştığın insanlar ve durumlar ruhunu besleyecek ve geniş perspektifler kazandıracak. Eğitim ve öğrenme ile ilgili konularda şansın yüksek. Seyahat planları yapabilir veya yeni bir hobiye başlayabilirsin. Sosyal ilişkilerde açık ve dürüst olmak, sana daha fazla ilgi çekecek. Bazen cesur adımlar atmanın, hayatta kalmanın ve büyümenin anahtarı olduğunu unutma. Bugün hevesle yöneldiğin her şeyde olumlu gelişmeler bekleyebilirsin. Kalbini ve zihnini açık tutmayı ihmal etme.
Bugün sosyal hayatta öne çıkacağın, ilginç insanlarla tanışacağın bir dönemdesin. Yeniliklere ve farklı fikirlere açık olman, senin için hem yaratıcı bir ilham kaynağı olacak hem de çevrendekilerle olan etkileşimini artıracak. İçsel özgürlüğünü hissetmek için birkaç saatini yalnız geçirmen faydalı olabilir. Duygusal derinliklere dalmak veya meditasyon yapmak, zihnindeki karmaşayı hafifletecek. Sevgi ve arkadaşlık ilişkilerinde ise karşılıklı anlayış, cömertlik ve sabır bu dönemin anahtarları. İletişimde daha samimi ve içten olman, bağlarını güçlendirecek. Ayrıca yeni projelere başlamayı düşünüyorsan, bugünün bu konuda harekete geçmek için uygun bir zaman olduğunu hatırla. Cesur adımlar atmak için içindeki tutkuyu dinle.
Duyguların derinliklerinde yüzme zamanı. İç dünyanda bir huzursuzluk hissedebilirsin, ancak bu, sezgisel yeteneklerini ve yaratıcılığını ortaya çıkaracak fırsatlar doğurabilir. Duygusal olarak destek arayışında olabilirsin; başkalarıyla empati kurmak, unutulmaz bağlantılar kurmanı sağlayacak. Hayal gücünü kullanmak, sanatsal bir projeye yönelmek veya sadece doğanın tadını çıkarmak için harika bir dönemdesin.İletişim içerisine girdiğin kişilerden bazıları, senin içsel yolculuğunu anlamakta zorluk çekebilir. Bu durumda sabırlı olmak önem taşıyor; hislerini açıkça ifade etmemek, yanlış anlamalara neden olabilir. Kendini rahat hissettiğin bir ortamda bulunmak, güvende hissetmeni ve daha cesur adımlar atmanı sağlayabilir.Finansal konularda dikkatli olmalısın; göz alıcı fırsatlar seni bekliyor, ancak aceleci kararlar almak yerine dikkatli düşünmelisin. Birikim yapmak ya da harcamalarını kontrol altında tutmak, ilerleyen günlerde sana fayda sağlayacaktır. Her şeyden önce, içsel huzurunu sağlamadan dış dünyada arayışa girmemek faydalı olacaktır. Bu denge, ruhsal ve duygusal sağlığını güçlendirecek.
1
2
3
4
5
6
