LAZIM GELİR

Elinizdeyse, şu türkü eşliğinde okuyunuz yazımı lütfen. Bikaç kez dinleyerek yazdım ben çünkü.
“Bir incecik duman tüter bacadan
ah oku derler böyle de cahil hocadan
yar yolladı selam gelmiş yüceden
ah gınalıdır on parmağı algın yarim gınalı
ah alamadım dertli de başım belalı.Yeşil olur odasının boyası
ah mercanlıdır yazmasının oyası
nettim sana bir mevladan bulası
ah gınalıdır on parmağı algın yarim gınalı
ah alamadım dertli de başım belalı”…
***
Söğüt türküsü diye biliyorum 1…
Yeni kalktım, henüz sabahın körü, Söğüt nerenin ilçesidir, anımsayamadım 2…
Ama sizce de bi ilçe adından daha çok, bi ağaç ismi diğil midir söğüt? Yani bu türkü, bi ilçemize diğil de dağlara-taşlara, kurtlara-kuşlara, erenlere-evliyalara ait gibi durmamakta mıdır?
Anadolu, böyle bi mübarek coğrafyadır, çok da sorgulamak istemez. Misal, “Ormanların gümbürtüsü başıma vurur” deyip geçmek lazım gelir.
Yoksa kafayı sıyırmak işten diğildir..
***
Muhtemelen Sarısözen üstad derlemiştir trt adına. Ve yine muhtemelen bi kaynak kişisi vardır, adı çok da önemli olmayan.
Çünkü… Sallıyorum 70 sene öncedir… Sarısözen, Söğüt’e gitmiştir derleme çalışması yapmaya. Bak usta demişlerdir, falanca köyde bi herif var, git onu da bul gelmişken. Çok yararı olur.
Bunlardan her köyde en az 1 tane mevcuttur zaten. O “herif” dediğim en az 75’inde falandır. Bu türküyü okur Sarısözen üstada. Dedesinden duymuştur. Belki başka türküler de okumuştur, köyüne ait?
(Belki diğerleri tutunup da günümüze gelemedi? Belki üstad işini eksik yaptı, kim bilecek)
Gittik mi 250 yıl önceye?
İyi ama o dede de mutlaka birinden duymuştur bu ezgiyi ve sözleri. İlla ki biri yaktı bu türküyü yahu? Di mi? Kimdir o adamcaaz, bilinemez? Ucu, Adem’le Havva’ya kadar mı gider, idrak edilemez?
Anonim deyip geçmek lazım gelir.
***
Tepedeki dörtlüklerde tam hakkını vererek yazamasam da; sözler akıp giderken “aman aman” gibi, “algın yarim” gibi kalıplar duyacaksınız türkü içinde, zahmet buyurup dinlediyseniz.
Bunlar, 250 yıl önceki asıl kişinin sanatçılığının yansımasıdır esere. Hadi durduk yere “aman aman” demesi kolaydır ama, “algın yarim”i nasıl kondurursun oraya a mübarek adam?
Tahminen okuman yazman yoktur, nota desek, hiç bilmezsindir?
Algın yarim ifadesi bu türkünün temel taşıdır deyip geçmek lazım gelir.
***
Kınalı parmak peki? Nedür?
Yazmış zaten herif, alamamış. Kına olduğuna göre parmakta, başka bi hıyara kaptırmış gızı.
Konu pek mühüm, dikkatlice okuyunuz bakim bi yol; Kına, malumunuz kurbanlık koyuna yakılır. Başka? Askere giden evlada yakılır. Başka? Gelin olmuş kıza yakılır.
Koyun, Allah’a kurban olsun diyedir.
Asker, vatana kurban olsun diyedir.
Kız, evine kurban olsun diye…
Şimdi efendime söyliyim, geçende çok sevdiğim biri bunu yergi konusu yaptı. Kına gecesini ve gelinlik kızın eline kına yakılmasını feodal buldu, erkek egemen buldu. Bitkindim zaten, yahu ne alakası var diyemedim?
Kurban olmak, illa ki ölmekle mi olur?
Veya biz erkek tayfası, zaten gız gısmısına kurban olmuş zavallılar diğil miyiz, bize mi kalmış egemenlik?
Geleneklerimize dokunarak bi yere varamayız deyip geçmek lazım gelir.
***
Türkülerin bize getirdiği asıl gerçeği göz ardı etmeden yazıyı bitiremem. Attila İlhan ustamız gibi diyivereyim hadi; “O sözler ki bir kere çıkmıştır ağzımızdan / Uğruna asılırız”… Hayatımda, uğruna asılmayacağım tekbi sözcük çıkmadı ki ağzımdan!
Tamam tamam, aha bitiriyorum. Söğüt, sanırım ki Osmanlı’nın doğduğu yerdi, yanlış mı biliyorum? Veya ilk başkenti miydi? Öyle bişeydi işte, zabah zabah boşverin şimdi. Fuzuli bi ayrıntıdır.
Keşke Osmanlı diğil de bu türküyü ilk yakan kişi devlet kursaydı, onun peşinden gitseydik keşke. İnanın herşey çok daha güzel olurdu bugün. Keşke, keşke, keşke…
En azından Atatürk’ün emeklerine yazık olmamış olurdu deyip geçmek lazım gelir.
Yok, asla, gatiyyen! Yer yarılsa, gök yıkılsa, bu sevdadan asla geçmemek lazım gelir.
***
Sevgili Dostlarım,
Vaktidir, bu güzel şarkının;
“Sanki her tarafta var bir düğün
Çünkü en şerefli en mutlu gün
Bugün 23 Nisan
Hep neşeyle doluyor insan.İşte bugün bir meclis kuruldu
Sonra hemen padişah kovuldu.
Bugün 23 Nisan
Hep neşeyle doluyor insan”…
Dünyada, çocuklarına bayram armağan edebilmiş yegane devlet adamının evladı olmanın tarif edilemez onuru içindeyim. Ata’mızı kalplerimizden silecek adam henüz anasından doğmadı. Bunu da yere göğe haykırmak isterim.
23 Nisan Kutlu Olsun!