1
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca duyurulan, yıllardır tartışma konusu olan Finike-Demre-Kaş-Kalkan otoyolu projesi ile ilgili inceleme değerlendirme momisyonu tarafından verilen ÇED olumlu kararı kamuoyunda büyük tepki ile karşılandı.
Aralarında Likya gibi özgün bir kültürel peyzajın karakterini oluşturan arkeolojik ve doğal sitlerin de yer aldığı toplam 20 ayrı korunan alanı etkilemesi beklenen otoyol projesi için 66 binden fazla ağacın da kesileceği belirtiliyor. Otoyol projesinin geçtiği güzergâhta, Myra antik kenti, Andrake antik kenti, Beymelek İsion Kulesi, Istlada/Hoyran, Kyaneai gibi antik kentler de yer alıyor. Bakanlıktan aldığımız bilgi, projenin tüm itirazlar ve değerlendirmeler sonucunda yeniden oluşturulduğu yönünde oldu. Gazetemize açıklama yapan arkeologların ise konuya ilişkin tepkileri sürüyor.
Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Gül Işın
Raporun ilgili bölümlerinde karayolu güzergâhının 11 noktada Taşınmaz Nitelikli Kültür Varlığı barındıran koruma altındaki sit alanlarından geçtiği “etkileşim”; “minimum etkileşim” ifadeleri ile tarif edilmiş olmakla beraber “etkileşim”, “minimum etkileşim” ifadeleri ne yürürlükteki koruma mevzuatında ne de bilimsel literatürde karşılığı olan bir tanımdır. Dolayısıyla 11 antik yerleşim ile etkileşimde bulunmak demek doğrudan bu alanlara “müdahale” edileceği anlamını da taşır.
Örneğin planlanan patlatma çalışmalarından biri Myra antik kenti sınırlarında MÖ 5. 4. yüzyıllara tarihlenen kayaya oyulmuş su yolu yakınında olacaktır. Ve raporda müdahale sırasında eserlerin zarar görmeyeceği yalnızca tahmini bir görüştür; zira patlatma çalışmalarının bilimsel fizibilitesi raporda sunulmamıştır. Proje ile 19 dakika kısalacak yol için kendi yasalarını çiğneyerek 11 adet antik yerleşmemize ait taşınmaz kültür varlıklarını patlatan yegâne ülke olarak yaftalanmadan önce bu proje durdurulmalı.
Arkeologlar Derneği Başkanı Bülent Türkmen
Bakanlık tarafından hazırlanan Finike-Demre-Kaş-Kalkan yol projesi bölgenin doğal ve kültürel mirasına vurulmuş bir hançerdir. Bu projeyle birlikte 11 arkeolojik sit ve 9 koruma alanı zarar görecek. Bu alanlar içinde Kaş-Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi’nden 1. derecede doğal sit alanlarına, Kyaneai antik kentinden Myra antik kentine çok sayıda koruma altında bölge var. Ayrıca 66 binin üzerinde ağaç kesilmesi söz konusu.
Kasım ayında Urfa’da Uluslararası Neolitik Kongresi gerçekleştirildi ve bence çok önemli bir organizasyondu. Bir diğer yandan UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne varlıklarımızı yazdırmak için bir çalışma yürütülüyor. Ama öte yandan bu projede de olduğu gibi birçok alanda tarif edilemez bir tahribatın yaşanmasının kararları alınıyor. Kaz Dağlarından Latmos’a, Diyarbakır Surları’ndan İstanbul Tarihi Yarımada’ya, Kapadokya’dan Hatay’a uzanan neredeyse ülkenin her tarafında kültürel ve doğal mirasımız geri dönüşü olmayan bir şekilde tahrip edildiği, Avrupa Birliği adayı, ICOMOS üyesi ve uluslararası kültürel ve doğal mirasın korunmasına yönelik sözleşmelere taraf olan bir ülkede dikkat edilmesi gereken bir süreçtir.
Finike-Demre-Kaş-Kalkan yol projesinin geçtiği Likya Bölgesi ise özgünlüğü ile zengin kültürel ve doğal varlıkların bütünleştiği bir coğrafya olmasıyla ayrıcalıklı bir alandır ve bakanlığın bu proje başta olmak üzere ülkemizde doğal ve kültürel mirasımızı tahribine “yol açan” projelerinden bir an önce vazgeçmeye davet ediyoruz. Bir diğer çağrımız da bu alanda çalışan uzmanlar ve meslektaşlarımız başta olmak üzere bütün vicdanlara; bu miras hepimizin, sahip çıkalım, örgütlenelim birlikte itiraz edelim. Bugün bu gidişata dur demezsek yarın çok geç olacak.
Yaşam alanlarımıza, kültürel ve doğal mirasımıza dokunmayın.
“Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu” sözcüsü arkeolog-editör NEZİH BAŞGELEN
1993 yılında yürürlüğe giren ilk ÇED yönetmeliğinin bugüne kadarki saha uygulamalarının sonuçlarına baktığımızda ÇED’in tarihi ve doğal çevre değerlerinin korunmasında pek çok açıdan tartışılması gereken bir hale geldiği görülmektedir. Bunun son örneğini de FinikeDemre-Kaş-Kalkan otoyolu projesi ile ilgili ÇED raporundaki uzman değerlendirmelerinde izlemekteyiz.
Bu bağlamda büyük tepki ile karşılanan ÇED olumlu kararına dayanak olan otoyol projesinin geçtiği güzergâh ile ilgili arkeolojik raporunu hazırlayan arkeoloğun uzmanlığı ve sahada ne gibi çalışma yaptığı ilgili kamuoyunca merak ediliyor. Özellikle Beymelek Lagünü ve İsion Kulelerinden Kyaneai antik kentine , tarih öncesinden Bizans dönemine arkeoloji ve kültürel peyzaj açısından inanılmaz yoğunluktaki bu güzergâh ile ilgili seçilen bu arkeoloji uzmanının neler saptadığını ve neleri kurula sunduğunu da bilmek istiyoruz. Bu açıdan da bundan sonraki aşamada özellikle otoyol projesinin sit alanlarıyla kısımlarına yönelik detay projelerinin alanın yetkin uzmanlarının ilgili kazı başkanlarının denetiminde hazırlanması diliyoruz.
İstanbul üniversitesi öğretim üyesi Necmi Karul
Sözü edilen alanın detayını bilmiyorum ancak bu tür durumlarda ören yerine en hâkim kişi olan kazı başkanının görüşüne başvurulur. Koruma kurulları da bu görüşe itibar eder. Kamu ya da sanayi yatırımlarının arkeolojik mirası bir engel değil de benzeri şekilde kültürel, yeri geldiğinde de ekonomik zenginliğimizin bir parçası olarak görmesi esastır.
Dolayısıyla zengin bir kültürel mirasa sahip ülkemizde tüm kurumlar planlanlama aşamasında arkeolojiyle ilişkin görüşleri almalıdır. Geçmişe dair olanı kaybedildiğinde bir daha geri getirme şansımızın olmadığını unutmamak gerekir.
Bugün, enerjinin yüksek olduğu bir gün seni bekliyor. İnisiyatif almak ve liderlik özelliklerini sergilemek için mükemmel bir zaman. İçindeki tutku ve cesaret, çevrendekilere ilham verebilir. Beklenmedik fırsatlarla karşılaşabilirsin; bunları değerlendirmek için içsel bir cesaret bulmalısın.İletişim alanında da oldukça şanslısın. Düşüncelerini açık bir dille ifade etmen, iş ve sosyal çevrende olumlu yankılar uyandırabilir. Esnek olmayı ve yeni fikirlere açık kalmayı sakın unutma; bu sayede bağlantılarını güçlendirebilir ve yeni dostluklar edinebilirsin. Aşk hayatında, tutkulu ve ateşli bir atmosferin hakim olduğu bir dönemdesin. Partnerinle olan iletişimde samimiyet ön planda olabilir; duygularını cesurca paylaşmaktan çekinme. Eğer yalnızsan, karşına çıkacak yeni kişiler heyecan verici olabilir.Dikkatini sağlığına yöneltmekte fayda var. Fiziksel aktivitelere ve doğayla iç içe olmaya zaman ayırmak, enerjini yukarıya taşıyacak ve ruhuna iyi gelecek. Günün sonunda, kendine küçük bir ödül vermeyi unutma; çünkü bunun tadını çıkarmak, tüm çabalarını taçlandıracak.
Bugün, huzurlu bir atmosferde ilerlemeye yönelik fırsatlar karşına çıkabilir. Duygusal derinliklere dalmak, içsel düşüncelerini keşfetmek için mükemmel bir zaman dilimi. İş ve özel yaşam dengeni sağlamakta zorlandığın konulara odaklanabilirsin. Güven arayışında olduğun ilişkilerine daha fazla emek harcamak isteyeceksin. Maddi konularda daha dikkatli olman ve harcamalarını gözden geçirmen gereken bir dönemdesin. Geçmişteki hatalardan ders alarak daha sağlam adımlar atmaya çalış. Kendine olan güvenini artırmak için seçimlerine daha fazla dikkat etmelisin. Doğayla iç içe olacağın anlar, sana yeni bir enerji katabilir; doğanın sunduğu güzelliklere zaman ayırmayı unutma. Bu süreç, zihnini ferahlatırken, kalben de bir yenilenme hissetmene yardımcı olabilir. Aynı zamanda yeni hobiler keşfetmek veya yaratıcı çalışmalara yönelmek için de uygun bir zaman dilimindesin. Unutma, sabırlı ve kararlı olman, pek çok kapının açılmasına zemin hazırlayacak.
Bugün iletişiminizdeki parlaklık ve zeka ön planda. Kafanızda birçok fikir uçuşuyor; bunları paylaşmak için mükemmel bir zaman. Sosyal çevrenizle olan diyaloglarınızda enerjik ve etkileyici bir üslup kullanıyorsunuz. Yakın arkadaşlarınız veya ailenizle bir araya gelmek, düşüncelerinizi açığa çıkarmak için harika fırsatlar doğurabilir. Yenilikçi projeler ve yaratıcı çalışmalar için ilham alabilir, önemli bağlantılar kurabilirsiniz.Aşk hayatınızda, heyecan ve sürprizler bekleniyor. Duygusal samimiyetle karışık mizahi bir dil, sizi ve partnerinizi daha da yakınlaştırabilir. Yalnızsanız, ilginç biriyle tanışma olasılığınız yüksek. Anlık çekimlerle dolu anlar yaşayabilirsiniz, bu nedenle kendinize güvenin ve anın tadını çıkarın.Kariyer alanında ise, fikirlerinizi başkalarına kabul ettirmek için iyi bir zaman. Enerjinizi toplamak ve mevcut projelere odaklanmak verimli sonuçlar getirebilir. İletişim yeteneklerinizle dikkat çekmek, yeni fırsatlar kapısını aralayabilir. Unutmayın, karşınızdaki kişilere ilgi göstermek ve onları dinlemek, başarılı bir işbirliği için kritik öneme sahip. Akıllı ve esnek yaklaşımınız, bir sorunu çözmekte size yardımcı olabilir. Özetle, yaratıcılığınızla dolu bir gün sizi bekliyor!
Duygusal derinliklerin ön plana çıkacağı bir gün. Sevdiklerinle olan bağlantını güçlendirmek adına sıcak ve samimi sohbetler yapabilirsin. İçsel dünyana dönme isteğin artabilir; bu da meditasyon veya günlük tutma gibi aktivitelerle rahatlamanı sağlayabilir. Yaratıcılığın zirve noktasına ulaşacak ve sanatsal projelerle ilgilenmek, sana büyük bir tatmin duygusu verecek. Duygusal olarak hassas olabileceğin bir dönemdesin, bu yüzden başkalarının düşüncelerine karşı duyarlılığını artırmalısın. Unutma ki, kendine zaman ayırmak, ruhsal sağlığını destekleyecek en önemli faktörlerden biri. İlişkilerinde, geçmişten gelen iletişim sorunları yeniden gündeme gelebilir; bunları çözmek ise yalnızca senin elinde. Duygusal bağların derinleşmesi, yeni bir bakış açısı kazandıracak.
Bugün, karizma ve çekicilik dolu bir enerjinin içindesin. Sosyal çevrendeki insanlar üzerindeki etkini hissedeceksin. Kendine güvenin artarken, liderlik vasıfların da ön plana çıkıyor. Yeni projelere başlamak, insanları etkilemek ve ilham vermek için harika bir zaman dilimindesin. Ancak, gururunla dikkatli olmalısın; kendini çok fazla yüceltmek, bazı ilişkilerde sorunlara yol açabilir.İş hayatında kendini ifade etmekte zorluk çekmiyorsun; bu durum, fikirlerini aktarırken daha da belirgin hale gelecek. Ancak, başkalarına karşı empati göstermeyi de unutmamalısın. Onların düşüncelerini anlamak, team çalışmalarında başarılı olmanı sağlayacak.Aşk hayatında, tutku ve samimiyet ön planda. İlişkilerinde derin bağlar kurmak isteyebilirsin. Ama dikkat et, kıskançlık duyguları ilişkilerinde gerginlik yaratabilir. Partnerinle açık iletişimde bulunarak bu durumu aşabilirsin.Bugün, kendin için yaptığın şeylere odaklanmakta fayda var. Kendi ihtiyaçlarına öncelik vermek, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; bu süreçte ilham verici bir etkinlik veya hobi bulabilirsin. Özellikle sanatsal faaliyetlerde başarılı olman muhtemel. Özgün düşüncelerini paylaş, bu senin için yeni kapılar açabilir.
İş ve sağlık konularında titizlikle ilerlemen gereken bir dönemdesin. Gün içerisinde detaylara karşı duyarlılığın artacak ve bu, seni mükemmel sonuçlara ulaştırabilir. İletişimde dikkatli olmalı, sözcüklerini özenle seçmelisin. Gerek iş arkadaşlarınla, gerekse yakınlarınla olan ilişkilerinde uyum arayışın, bazı gerilimlerin üstesinden gelmeni sağlayacak. Ayrıca, sağlığına yönelik alacağın küçük önlemler, uzun vadede büyük faydalar getirebilir. Organize olmaya ve plan yapmaya zaman ayırmalısın. Unutma, mükemmellik bir süreçtir, acele etmeden ilerle. Başkalarına yardım etmen de, iç huzurunu artıracak ve kendini daha iyi hissetmene vesile olacak. Kendine olan inancını tazele ve içsel yolculuğuna odaklan.
Sosyal etkileşimlerin yoğun bir şekilde kendini hissettireceği bir gün. Yakın ilişkilerdeki denge arayışın ön planda. Duygusal paylaşımların ve samimi iletişimlerin bu dönemde önemli bir rol oynayacak. Yeni insanlarla tanışma ve mevcut arkadaşlıkları derinleştirme fırsatları karşına çıkabilir. Ayrıca estetik algını besleyen sanatsal etkinliklere yönelmek için harika bir zaman. Kendi içsel dengen ile birlikte çevrenin ihtiyaçlarını gözetmek, huzurlu bir atmosfer yaratacak. Kararlarını alırken mantık ve duyguları bir arada harmanlamak sana büyük bir avantaj sağlayacak. Kendini ifade etme şeklin, başkaları üzerinde olumlu bir etki bırakacak.
Gizli kalmış tutkuların su yüzüne çıkabilir; içsel bir yolculuğa çıkmaya hazır ol. Derin duygularla baş başa kalma isteği, seni yeni keşiflere yönlendirebilir. İlişkilerde sınırlarınızı belirlemek önemli olacak; bu süreçte kendinle yüzleşmekten kaçınma. İş hayatında güç dinamikleri ön plana çıkabilir; stratejini iyi belirleyerek ilerlemen faydalı olacaktır. Kendine olan güvenin artıyor, bu da sana yeni fırsatlar sunabilir. Sağlık konularına bağlı olarak, zihinsel ve fiziksel dengeyi bulmak için biraz daha özen göstermelisin. Güçlü sezgilerin, karanlıkta kaybolmuş olanı bile ortaya çıkaracak; içgüdülerine güven. Unutma, dönüşüm ve yeniden doğuş her zaman seninle.
Bugün, maceracı ruhun ve keşfetme tutkun ön planda. Yeni deneyimlere açılmak, seni daha da besleyecek. Sosyal ortamlar ve arkadaşlık ilişkileri güçlü bir etki yaratabilir, bu nedenle etrafındaki insanlarla samimi bağlantılar kurma fırsatını değerlendirmelisin. Rahat ve neşelisin, bu enerjin diğerlerine de yansıyacak ve çevrendekilerle keyifli anlar paylaşmanı sağlayacak. Fakat düşüncelerini ifade ederken biraz daha dikkatli olman gerekecek; içsel heyecanların bazen yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Kendine güvenin seni ilerlemeye teşvik edecek, bu yüzden kararlılıkla ilerle. Hayallerinin peşinden koşarken, yolda karşına çıkan fırsatları kaçırmamaya çalış. Yaratıcılığını kullanmak için mükemmel bir zaman; belki yeni bir hobiye başlayabilir ya da ilham verici fikirlerle ilgilenen projelere yönelmelisin. Bu dönem, seni özgür kılacak aktivitelerle dolup taşabilir, buna kendine ayıracağın zaman da dahil. Kısacası, bugün içsel sesine kulak vermek ve tutkularının peşinden koşmak için harika bir gün!
Bugün, kararlılığın ve azmin ön planda olduğu bir gün. Hedeflerine ulaşmak için gerekli olan çabayı göstermekten çekinmeyeceksin. İşle ilgili konularda disiplinini ve sorumluluk bilincini koruyarak ilerlemek, sana önemli fırsatlar sunabilir. Aynı zamanda, ilişkilerinde güven inşa etmek için samimi ve içten görüşmelere hazır ol. Kendini ifade etme biçimin, başkaları tarafından takdir edilecektir. Hırsların, hayatında yeni kapılar açabilir; fakat aceleci olmamaya özen göstermelisin. Bugün kendine zaman ayırmak, içsel dengeni bulmana yardımcı olacak. Unutma, uzun vadeli planların, kısa vadeli tatminlerin önüne geçebilir. Geleceğe dair sağlam adımlar atmak için düşüncelerini netleştir ve hedeflerini netleştir.
Gün boyunca akılcı düşüncelerinle çevrendeki her olayı sorgulama ihtiyacı duyabilirsin. Yeni fikirler, alışılmışın dışında bakış açıları seni cezbetmeye başlayacak. Sosyal ilişkilerin, arkadaşlarınla olan bağların derinleşebilir; birlikte yaratıcı projelere yönelmek için harika bir zaman. Geleceğe dönük planlarını yaparken içsel sezgilerine güvenmeyi ihmal etme. Beklentilerin farklılaşabilir ve bu süreçte kendini ifade ederken cesur olmalısın. İçinde bulunduğun sosyal çevredeki insanlar, sana ilham verebilir ve yeni ufuklar açabilir. Kendi özgürlüğünü ve bireyselliğini koruyarak, başkalarına ilham verme kapasiten daha da artacak. Unutma, alışılmadık yolculuklar senin için her zaman büyüleyici olmuştur.
Duygusal derinliklerin ve sezgilerin ön plana çıkacağı bir dönemdesin. Bugün, içsel dünyana yolculuk yapman için harika bir zaman dilimi. Sanatsal yeteneklerin ortaya çıkabilir, yaratıcı projelere yönelmek seni besleyecek. İlişkilerinde empati ve anlayışla yaklaşmak, sevgi dolu bağların güçlenmesine neden olabilir. Karşılaştığın zorluklarda sabırlı kalmayı unutmamalısın; içsel sezgilerin doğru kararları almanda yardımcı olacak. Kendine zaman ayırmak ve meditasyon gibi rahatlatıcı aktivitelere yönelmek, zihinsel ve ruhsal olarak yenilenmene katkıda bulunabilir. Kendi ihtiyaçlarına yönelik duyarlılığın artacağı bu süreçte, başkalarına yardım edecek fırsatlar da karşına çıkabilir. Hedeflerin doğrultusunda ilerlerken, sezgine güvenmekte ısrarcı olmalısın. Bu gün, hayallerini gerçeğe dönüştürme konusunda atacağın adımlar için büyük bir fırsat sunuyor.
1
2
3
4
5
6
