“İstanbul Tiyatro Festivali’nde Gorki’den ‘Güneşin Çocukları”

“İstanbul Tiyatro Festivali’nde Gorki’den ‘Güneşin Çocukları”

Ayşegül Yüksel yazdı:

Prof.Dr. Ayşegül Yüksel’in Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan yazısını okurlarımızla paylaşıyoruz:

İstanbul Tiyatro Festivali “canlı” olarak sunulan oyunlarla sürerken Rus klasikleri “çevrimiçi” gösterimlerde başı çekiyor. (Bilet alarak bu oyunları 20 Kasım’a dek internet ortamında seyredebiliyorsunuz). Gogol’ün “Müfettiş”inin değerlendirmesini iki hafta önceki yazımda yapmıştım. (Çehov’un “Ayı” ve Puşkin’in “Boris Goudunov” başlıklı oyunlarına da iki hafta sonra değineceğim). Şimdi sıra Maksim Gorki’nin “Güneşin Çocukları” oyununda.

“Güneşin Çocukları” Novosibrisk kentindeki Red Torch Tiyatrosu’nun yapımı. Olga Fedyanina tarafından günümüze uyarlanmış. Rusya’nın çok beğenilen genç yönetmenlerinden Timofey Kulyabin’in rejisiyle ve Aleksandr Romanov’un sahne tasarımıyla oluşturulmuş. 120 dakika uzunluktaki Rusça oyun Türkçe altyazılı olarak sunuluyor.

DEVRİM ÖNCESİNDE  RUS HALKI İLE KÜÇÜK BURJUVA AYDINLAR

Gorki’nin, karakterlerini, diyalog kurgularını ve genel hareket düzenini Çehov tiyatrosundan esinlemelerle oluşturduğu metin, Ekim Devrimi öncesinin sancılı atmosferini sahneye getirir.

Bilim ve sanatla ilişkilendirdiği bir küçük burjuva ailesini ve çevrelerindeki insanları merkeze alan yazar, geri bırakılmış, eğitimsiz Rus halkının ilkel duruşunu ve küçük burjuva aydınları karşısındaki düşmanca tutumunu da vurgulamaktadır.

Kişisel bunalımlarıyla kuşatılmış olan aydınların bir bölümüne göre, kendileri iyiye ve güzele adanmış “güneşin çocukları” olarak geleceği kucaklarken kaba saba bir varoluşa tutsak olan halk değişmeden kalacaktır. Bir bölümüne göre ise insan, hayvansı özelliklerinden sıyrılamaz, kavgadan ve şiddetten uzaklaşamaz. Gorki, kendi aralarındaki ilişkilerin çözümsüzlüğü içinde çırpınan aydınlar ile yoksul ve yoksun halk arasındaki yok edilmez uçurumu dillendirirken 19. yüzyıldan 20. yüzyıla geçiş aşamasındaki Rus toplumundaki duyarlıkların gerçekçi bir resmini çizmektedir.

Foto: Frol Podlesnyi

MİLENYUM BAŞLANGICINDA TEKNOLOJİ DEVRİMİ VE STANFORD BİLİMCİLERİ

İzlediğimiz uyarlamada ise oyun 20. yüzyılın son günleriyle 21. yüzyılın ilk günlerini kapsamaktadır. Klasik metin ile uyarlama arasındaki yüzyıllık zaman atlaması sonucunda, insanlık bu kez teknolojik devrim karşısındaki konumunda irdelenmektedir. Uyarlamada Gorki’nin oyunundaki Rus halkı yoktur. Öteki oyun kişileri ise özgün metindeki karakterlerle neredeyse bire bir örtüşen bir ilişkiler ağı içinde Stanford Üniversitesi yerleşkesinde konuşlanmış Rus bilim insanları olarak sahnededir.

Bilimsel söylemin Gorki’nin metnine oranla biraz daha yoğunlaştığı oyun, yan yana dizilmiş ve birörnek döşenmiş, dahası, birbirinin içine geçmiş, soluk renkli, ruhsuz, daracık odalarda yer alır. (Romanov’un sahne tasarımı oyun kişilerini sentetik -bir anlamda uzaydaki varoluşu imleyen- hava sızdırmayan bir dekor içine yerleştirmiştir).

TEKNOLOJİK DEVRİM İNSANI DAHA MI İNSAN YAPACAK?

Uyarlamada, kişiler, ilişkiler ve diyaloglar Gorki’nin metniyle önemli oranda örtüşür. Resim sanatının yerini fotoğraf sanatı, kimyasal deneylerin yerini de bilgisayar teknolojisi almıştır. Teknik söylem, yer yer, Apple ev bilgisayarının (1976), Blastar adlı uzay oyununun (1983), daha sonra da iPad’in yaratıcısı Steve Jobs ile mühendis, endüstri tasarımcısı, teknolojik girişimci Elon Musk’ın konuşmalarından alınma bölümleri de içermektedir. Uyarlamada “güneşin çocukları”nın,  bu kez teknoloji devrimi doğrultusunda gelişecek bir insanlığa adım atacakları düşlenir.

Ancak Çehov oyunlarının atmosferinden uzaklaşmış görünse de kişileri yeni insancıl boyutlara taşımayan uyarlamada, mutsuzluğun, kararsızlığın, yabancılaşmanın, iletişimsizliğin, yalnızlığın kol gezdiği bir donuk dünya içinde sıkışıp kalmışlık daha ağır biçimde vurgulanmaktadır.

Teknolojik devrim insanı daha mı insan yapacaktır? Kavga ve şiddetten bolca payını almakta olan -içinde yaşadığımız- milenyum yılları, insanlık düzenini geliştirmede yine yaya kaldığımızın göstergesi değil midir?

İzlediğimiz, iyi oyunculukla taçlandırılmış nitelikli bir sahne olayıdır…

AYŞEGÜL YÜKSEL

 

Kaynak: https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/aysegul-yuksel/istanbul-tiyatro-festivalinde-gorkiden-gunesin-cocuklari-1883221

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Enerjinin yüksek olduğu bir gün seni bekliyor. İçsel motivasyonunu artıracak birçok fırsat karşına çıkabilir. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin güçleniyor; bu, yeni bağlantılar kurmana veya mevcut ilişkilerini derinleştirmeni sağlayabilir. Doğru kelimeleri bulacak, hislerini etkili bir şekilde ifade edeceksin. Bu dönemde, cesaretin ve kararlılığın, zorlukların üstesinden gelmene yardımcı olacak. İş hayatında ise yeni projelere atılmak için harika bir zaman. Yaratıcı fikirlerinle dikkat çekebilirsin. Kendi isteklerin doğrultusunda hareket etmekten çekinme, çünkü bu, sana çok şey kazandırabilir. Sağlığına özen göstermek ise uzun vadede fayda sağlayacak. Bu dönemde içsel huzurunu bulmak için yalnız kalmak veya kişisel ilgi alanlarına yönelmek isteyebilirsin. Kendine zaman ayırmayı unutma.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, duygusal ve maddi bağlamda güçlü bir denge arayışında olacaksın. İçsel huzurunu korumak için sakin ve rahat bir ortam yaratma isteği baskın. İlişkilerde samimiyete ve güvene büyük önem vereceksin. Yakın çevrendeki insanlarla derinlemesine konuşmalar yaparak, birbirinize nasıl daha iyi destek olabileceğinizi keşfedeceksiniz. Mali konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını gözden geçirip, gereksiz mali yüklerden kaçınmak faydalı olabilir. Kendine olan güvenin, yeni fırsatların kapılarını aralayabilir; ancak, aceleci olmadan düşünerek ilerlemek en iyisi. Sanatsal ve estetik yönlerin, kendini ifade etmek için harika bir alan sunuyor. Yaratıcılığını konuşturmak, gününü daha anlamlı kılacak. Doğayla iç içe olmak ya da sevdiğin bir aktiviteyle meşgul olmak, zihin ve beden dengen için önemli bir katkı sağlayacaktır. Günün sonlarına doğru, huzurlu bir akşam sana iyi gelecek.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün zihninizin pır pır ettiği bir gün. Sosyal ilişkilerinizde ve iletişimde güçlü bir akış hissedeceksiniz. Arkadaşlarınızla yapacağınız sohbetler, ilham verici ve dönüştürücü olabilir. Eski anılar canlanırken, yeni projeler için heyecan duymanız muhtemel. Çevrenizdeki insanlarla etkileşimde bulunmak, size yeni bakış açıları kazandırabilir. Ancak, çok fazla bilgi bombardımanına maruz kalmaktan kaçının; bu, zihinsel olarak sizi yıpratabilir. Duygusal anlamda, içsel dengeyi korumak için biraz yalnız kalmak iyi gelebilir. Bugün, özgürlüğünüzü kutlamak adına kendinize zaman ayırmayı unutmayın. Beklenmedik haberler, planlarınızı değiştirebilir ama bu değişimler yeni fırsatları da beraberinde getirecek. Yeniliklere açık olun ve akışta kalmayı tercih edin.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin, ince ruhsal durumların ve içsel dünyanla bağlantılı olduğun bir gün. Ailevi ilişkiler ön planda, bu bağlamda huzur arayışın artabilir. Sevdiklerinle geçirilen vakit, kendini iyi hissetmeni sağlayacak. İçinde bulunduğun durumları, duygusal zeka ile değerlendirmek, sorunların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Gerekli olan desteği almak için sevdiklerine yönelmekten çekinme. Ayrıca, yaratıcılığın gün yüzüne çıkabilir; sanatsal faaliyetlere yönelmek, ruhunu besleyecek. Kalbini dinle, iç sesini takip et. Unutma, duygularını ifade etmekten çekinmemelisin. Bugün, kendine bir iyilik yaparak, sana iyi gelen şeylerle zaman ayırmayı düşünmelisin. Kendine olan güvenin artarken, sevdiklerinle paylaşım yapmanın huzurunu yaşayacaksın.

ASLAN BURCU YORUMU

İçindeki yaratıcılık ateşi coşuyor, bu da seni hedeflerine daha da yakınlaştırabilir. Gün boyunca, etrafındakilerden ilham alarak yeni fikirler beyin fırtınası yapabilirsin. Sosyal ilişkilerinde samimi ve etkileyici bir iletişim tarzı sergileyerek insanların dikkatini çekmeyi başaracaksın. Öne çıkma arzun güçlü, bu nedenle kendine güvenmeli ve cesur adımlar atmalısın. Fakat dikkat et, ego savaşlarına girmekten kaçınmalısın; bu, ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. Fiziksel ve zihinsel sağlığına özen göstermek, enerji seviyenin artmasını sağlayacak. Bugün, kendin için bir şeyler yapmak ve kişisel bakımına zaman ayırmak harika bir fikir. Sıcak bir kalple, severek yaptığın şeylere yönelmek, keyfini arttıracak ve ruh halini iyileştirecek. Unutma, gerçek ışıltın yalnızca kendinle barış içinde olduğunda parlayacak.

BAŞAK BURCU YORUMU

Detaylara olan düşkünlüğün bugünün en önemli teması olacak. Küçük şeylere, ince ayrıntılara dikkatin dağılabilir; bu da seni hem avantajlı hem de dezavantajlı bir duruma sokabilir. İş yerindeki ilişkilerde hassas bir denge gözetmen gerek, başkalarının duygularına karşı duyarlılığın sana büyük avantaj sağlayabilir. Yazışmaların ve iletişimlerin sürpriz gelişmelere açık; belki beklenmedik bir iş birliği kapını çalacak. Sağlık konularında ise içsel huzuru bulmaya yönelik adımlar atmalısın. Ruhsal ve fiziksel sağlığına özen göstererek, günlük rutininin bileşenlerini yeniden gözden geçirmek faydalı olacak. Akşam saatlerinde sosyal bir aktivite seni bekliyor; bu fırsatı değerlendir ve sevdiklerinle keyifli anlar paylaşmayı ihmal etme.

TERAZİ BURCU YORUMU

İlişkilerde denge ve uyum arayışın yoğunlaşacak. Ortaklıklar ve sosyal bağlantılar, ruh haline ve genel enerjine olumlu yansıyacak. Ancak, karar verme sürecinde acele etmemelisin; içsel sesini dinlemek, daha sağlam adımlar atmanı sağlayacak. Kendini ifade etme tarzın, başkaları üzerinde güçlü bir etki bırakabilir. Bu dönem, estetik ve sanatsal konularda ilham verici olabilir, yaratıcı projelere yönelmek için ideal bir zaman. Kendini güzellik ve armoni ile çevrele, bu seni daha da güçlü kılacak. Duygusal paylaşımlar ön planda; sevdiklerinle yapacağın derin sohbetler, ilişkilerini güçlendirecek. Kendine güven ve içsel huzurunu bulmak, hayatının her alanında olumlu yansımalar yaratacak.

AKREP BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerinle yüzleşme fırsatı bulabilirsin. İçsel dönüşümler, gizli kalmış hislerinle yüzleşmeni gerektirecek. İletişim için uygun bir zaman olmayabilir; bu nedenle, düşüncelerini içe dönerek keşfetmek daha yararlı olacak. Özgüvenin artabilir, ancak dikkat etmen gereken karmaşık ilişkiler gündeme gelebilir. Başkalarının görüşlerine dikkat et; dışarıdan gelen etkilere karşı dikkatli ol. Kendi içsel sesine güvenmeye çalış. Tutku ve kararlılıkla hedeflerine yaklaşabilir, Macera arayışında yeni fırsatlar bulabilirsin. Yenilikçi fikirler aklını meşgul edebilir; bu süreçte, yaratıcılığını serbest bırakmak, seni bekleyen güzelliklere kapı açabilir.

YAY BURCU YORUMU

Enerjinin zirveye ulaştığı bir gün. Yeni maceralara atılmak için cesaret bulabilirsin. Seyahat planları yapma isteği uyanacak, yanındaki insanların da destek olacağı bu süreçte, beklenmedik sürprizlerle karşılaşabilirsin. Farklı kültürler ve düşüncelerle etkileşimde bulunmak, ufkunu açacak. Sosyal bağlantıların güçlenecek, kalabalık ortamlarda kendini ifade etmekte zorlanmayacaksın. Ancak, dikkatini dağıtan unsurlara karşı temkinli olmalısın; bu, odaklanmanı zorlaştırabilir. İçsel bir huzur arayışında olabilirsin. Meditasyon veya doğada vakit geçirmek, ruhuna iyi gelecektir. Aşk hayatında ise heyecan verici sürprizler kapıda; kalp ritmin hızlanacak. İlerideki adımları düşünerek karar vermek doğru bir yaklaşım.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bu günlerde sorumlulukların, hedeflerin ve kariyerinle ilgili konular ön planda. Kendini disiplinli ve kararlı hissedeceksin. Geçmişte yaptığın çalışmaların meyvelerini toplama zamanı. İletişim becerilerin artıyor, bu da iş yapma şeklin üzerinde olumlu bir etki yaratacak. İçsel bir huzur bulma eğilimindesin; bu, zihinsel dengeyi korumana yardımcı olacak. Kendine zaman ayırmayı unutma, doğayla bağlantı kurmak ruh halini canlandırabilir. Duygusal ilişkilerde ise güven arayışın belirgin olabilir; karşındakilerle daha derin bir bağlantı kurmayı isteyeceksin. Önemli adımlar atmadan önce mantığını dinlemeyi ihmal etme. Yarın için heyecan verici fırsatlar kapıda, bu süre zarfında kendine güven ve kararlı adımlar at.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün, özgürlük arayışın ön planda olacak. Duygusal derinliklere inmekten kaçınma isteğin aklında dolanıyor. Sosyal çevrende yenilikçi fikirlerinle dikkat çekebilirsin, bu da etrafındakilerle ilginç diyaloglar yaşamanı sağlayabilir. Özellikle grup aktiviteleri, yaratıcılığını artıracak ve seni başka insanlarla buluşturacak.Eski alışkanlıklarından kurtulmak ve yeniliklere açık olmak için harika bir zaman dilimindesin. İçsel huzurun için kendine zaman ayırmayı ihmal etme; meditasyon veya doğa yürüyüşleri seni rahatlatacak. Aşk hayatında ise, sıradışı ve alışılagelmişin dışındaki yaklaşımları denemek için istekli olabilirsin. Partnerinle ortak hayaller kurmak ve onları gerçekleştirmek için harekete geçebilirsin. Kendini ifade etme biçimin, derin bir bağ kurmana olanak tanıyacak. Bugün, bağımsızlığını ve yenilikçiliğini ön plana çıkararak, içsel dünyanı beslemek için imkânlar yaratma şansın olacak. Unutma, hayatı renklendirmek için yaptığın küçük değişiklikler büyük farklar yaratabilir!

BALIK BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerinle bu dönemde yüzleşmek, içsel huzurunu sağlayan bir yolculuğa davet ediyor seni. Sevgi ve şefkat dolu bir anlayış, ilişkilerini besliyor; başkalarına yardım etme isteğin, ruhsal olarak seni büyütüyor. Ancak, kendi ihtiyaçlarını da unutmamalısın. Hayal gücün yüksek ve yaratıcılığın sana birçok kapıyı aralayacak. Sanatsal bir proje üzerine çalışmak veya yeni bir hobi edinmek için harika bir zaman. Duygusal dalgalanmalar seni zorlayabilir; bu süreçte, kararlılık ve sabır, ruhunu toplamanı sağlayacak. Kalbindeki sezgileri dinleyerek, içsel rehberini takip etmen önem taşıyor. Unutma ki, bazen kendi sınırlarını korumak da bir sevgi göstergesidir. Kendine karşı nazik ol, huzuru bulmak için kendinle yüzleşmeyi tercih et. Uzaklarda bir fırsat, beklenmedik bir şekilde kapını çalabilir; bu dönem, hayatında yeni bir sayfa açma potansiyeli taşıyor.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM