“İstanbul Tiyatro Festivali’nde Gorki’den ‘Güneşin Çocukları”

“İstanbul Tiyatro Festivali’nde Gorki’den ‘Güneşin Çocukları”

Ayşegül Yüksel yazdı:

Prof.Dr. Ayşegül Yüksel’in Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan yazısını okurlarımızla paylaşıyoruz:

İstanbul Tiyatro Festivali “canlı” olarak sunulan oyunlarla sürerken Rus klasikleri “çevrimiçi” gösterimlerde başı çekiyor. (Bilet alarak bu oyunları 20 Kasım’a dek internet ortamında seyredebiliyorsunuz). Gogol’ün “Müfettiş”inin değerlendirmesini iki hafta önceki yazımda yapmıştım. (Çehov’un “Ayı” ve Puşkin’in “Boris Goudunov” başlıklı oyunlarına da iki hafta sonra değineceğim). Şimdi sıra Maksim Gorki’nin “Güneşin Çocukları” oyununda.

“Güneşin Çocukları” Novosibrisk kentindeki Red Torch Tiyatrosu’nun yapımı. Olga Fedyanina tarafından günümüze uyarlanmış. Rusya’nın çok beğenilen genç yönetmenlerinden Timofey Kulyabin’in rejisiyle ve Aleksandr Romanov’un sahne tasarımıyla oluşturulmuş. 120 dakika uzunluktaki Rusça oyun Türkçe altyazılı olarak sunuluyor.

DEVRİM ÖNCESİNDE  RUS HALKI İLE KÜÇÜK BURJUVA AYDINLAR

Gorki’nin, karakterlerini, diyalog kurgularını ve genel hareket düzenini Çehov tiyatrosundan esinlemelerle oluşturduğu metin, Ekim Devrimi öncesinin sancılı atmosferini sahneye getirir.

Bilim ve sanatla ilişkilendirdiği bir küçük burjuva ailesini ve çevrelerindeki insanları merkeze alan yazar, geri bırakılmış, eğitimsiz Rus halkının ilkel duruşunu ve küçük burjuva aydınları karşısındaki düşmanca tutumunu da vurgulamaktadır.

Kişisel bunalımlarıyla kuşatılmış olan aydınların bir bölümüne göre, kendileri iyiye ve güzele adanmış “güneşin çocukları” olarak geleceği kucaklarken kaba saba bir varoluşa tutsak olan halk değişmeden kalacaktır. Bir bölümüne göre ise insan, hayvansı özelliklerinden sıyrılamaz, kavgadan ve şiddetten uzaklaşamaz. Gorki, kendi aralarındaki ilişkilerin çözümsüzlüğü içinde çırpınan aydınlar ile yoksul ve yoksun halk arasındaki yok edilmez uçurumu dillendirirken 19. yüzyıldan 20. yüzyıla geçiş aşamasındaki Rus toplumundaki duyarlıkların gerçekçi bir resmini çizmektedir.

Foto: Frol Podlesnyi

MİLENYUM BAŞLANGICINDA TEKNOLOJİ DEVRİMİ VE STANFORD BİLİMCİLERİ

İzlediğimiz uyarlamada ise oyun 20. yüzyılın son günleriyle 21. yüzyılın ilk günlerini kapsamaktadır. Klasik metin ile uyarlama arasındaki yüzyıllık zaman atlaması sonucunda, insanlık bu kez teknolojik devrim karşısındaki konumunda irdelenmektedir. Uyarlamada Gorki’nin oyunundaki Rus halkı yoktur. Öteki oyun kişileri ise özgün metindeki karakterlerle neredeyse bire bir örtüşen bir ilişkiler ağı içinde Stanford Üniversitesi yerleşkesinde konuşlanmış Rus bilim insanları olarak sahnededir.

Bilimsel söylemin Gorki’nin metnine oranla biraz daha yoğunlaştığı oyun, yan yana dizilmiş ve birörnek döşenmiş, dahası, birbirinin içine geçmiş, soluk renkli, ruhsuz, daracık odalarda yer alır. (Romanov’un sahne tasarımı oyun kişilerini sentetik -bir anlamda uzaydaki varoluşu imleyen- hava sızdırmayan bir dekor içine yerleştirmiştir).

TEKNOLOJİK DEVRİM İNSANI DAHA MI İNSAN YAPACAK?

Uyarlamada, kişiler, ilişkiler ve diyaloglar Gorki’nin metniyle önemli oranda örtüşür. Resim sanatının yerini fotoğraf sanatı, kimyasal deneylerin yerini de bilgisayar teknolojisi almıştır. Teknik söylem, yer yer, Apple ev bilgisayarının (1976), Blastar adlı uzay oyununun (1983), daha sonra da iPad’in yaratıcısı Steve Jobs ile mühendis, endüstri tasarımcısı, teknolojik girişimci Elon Musk’ın konuşmalarından alınma bölümleri de içermektedir. Uyarlamada “güneşin çocukları”nın,  bu kez teknoloji devrimi doğrultusunda gelişecek bir insanlığa adım atacakları düşlenir.

Ancak Çehov oyunlarının atmosferinden uzaklaşmış görünse de kişileri yeni insancıl boyutlara taşımayan uyarlamada, mutsuzluğun, kararsızlığın, yabancılaşmanın, iletişimsizliğin, yalnızlığın kol gezdiği bir donuk dünya içinde sıkışıp kalmışlık daha ağır biçimde vurgulanmaktadır.

Teknolojik devrim insanı daha mı insan yapacaktır? Kavga ve şiddetten bolca payını almakta olan -içinde yaşadığımız- milenyum yılları, insanlık düzenini geliştirmede yine yaya kaldığımızın göstergesi değil midir?

İzlediğimiz, iyi oyunculukla taçlandırılmış nitelikli bir sahne olayıdır…

AYŞEGÜL YÜKSEL

 

Kaynak: https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/aysegul-yuksel/istanbul-tiyatro-festivalinde-gorkiden-gunesin-cocuklari-1883221

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Güçlü bir enerjiye sahipsin; bu enerji, çevrendeki insanlara da yansıyacak. Cesur adımlar atmak ve yeni fırsatları değerlendirmek için ideal bir zaman. İçsel gücünü kullanarak kararsızlık yaşamadan ilerleme kaydedebilirsin. İletişim becerilerin sayesinde insanları etrafında toplayabilir, projelerine destek bulabilirsin. Ayrıca, sosyal ortamlar ve grup etkinlikleri, seni yeni insanlarla tanıştırabilir. Kişisel hedeflerin açısından rekabetçi bir ruh sergileyeceksin; bu da başarıyı getirebilir. Sağlığına dikkat et; enerjini yönetmekte zorlanabilirsin. Kendine küçük molalar vererek stresi azaltmayı unutma. Özgürlüğüne olan düşkünlüğün, bazı ilişkilerde çatışmalara neden olabilir. Dengeyi sağlamak için empati kurmayı ihmal etme. Sezgilerin güçlü, bu yüzden içsel sesini dinlemek şimdiki durumunu anlaman için faydalı olacak. Başarılarla dolu bir gün seni bekliyor!

BOĞA BURCU YORUMU

Sevgi ve güven arayışında derin bir tatmin duygusu hissedebilirsin. Yavaş ve kararlı adımlar atarak, istikrarı sağlamlaştırabileceğin bir dönemdesin. İş ve maddi konularda pratik yaklaşımlarını öne çıkararak, sağlam temeller inşa etme fırsatına sahip olabilirsin. Sosyal çevrendeki ilişkilerde samimiyet arayışın artarken, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirecek anlar yaşayabilirsin. Duygusal derinliklere inmekten çekinme; hislerinle yüzleşmek, kişisel gelişimini destekleyecek. Kendine zaman ayırmak, ruhsal dengeyi bulmanda yardımcı olacak. İlerlemek için adım atmakta özgürsün, acele etme. Özellikle doğaya dönmek ve huzur bulmak ruhunu besleyecek.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün iletişimde akıcılık ve zeka parlayabilir. Farklı fikirlerin, beklenmedik tartışmaların kapısını aralaman mümkün. Sosyal çevren, yeni bağlantılar kurmak için mükemmel bir zemin oluşturuyor. Düşüncelerin ve yaratıcı çözümlerinin başkaları üzerinde etkileyici bir iz bırakma potansiyeli var. Ancak yüzeysel konulara takılmamayı tercih et. Derinlemesine düşünmek ve içgörülerini daha iyi ifade etmek, ilişkilerini güçlendirecektir. Bireysel projelerine odaklanmak isterken, birlikte çalışmanın getireceği sinerjiyi de göz ardı etmemelisin. Bugün, öz güveninle dikkat çekerek, fikirlerini cesurca paylaşabileceğin fırsatlar bulabilirsin. Beğenildiğinde ve ilgi çektiğinde, bu durum seni daha da motive edecektir. Unutma, her yeni bilgi seni hem geliştirir hem de çevrendekilere ilham verir.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin keşfedileceği bir gün seni bekliyor. İçsel dünyanı sorgulamak, geçmişle yüzleşmek ve duygusal yaralarını onarmak için harika bir zaman. Sevgi ve bağlılık arayışında, samimi ilişkilerin güçlenmesi mümkün. Ailevi meseleler ve yakın ilişkiler ön planda olacak; sevgi dolu anlar paylaşarak aradığın huzuru bulabilirsin. İş hayatında esneklik ve yaratıcılık gerektiren durumlarla karşılaşabilirsin, hangi yoldan ilerlemen gerektiğine dair içgüdülerini takip et. Kendine güvenerek yapacağın tercihler, olumlu sonuçlar getirecektir. Unutma, kendine karşı nazik olmayı ihmal etme; ihtiyaç duyduğun bakıma ve ilgiye zaman ayır.

ASLAN BURCU YORUMU

aşırı duygusal tepkiler vermekten kaçınmalısın. Bugün, içsel dünyana yönelip kendinle barışık olursan, ruhsal bir denge yakalayabilirsin. Hayallerinin peşinden koşmak için güçlü bir motivasyon bulacaksın.

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün detaylara odaklanma, düşüncelerini organize etme ve günlük işlerini düzenleme arzusu yüksek. Analitik düşünme yeteneğin ön planda olacak; bu da sorunları çözmekte büyük kolaylık sağlayacak. Etrafındaki insanların ihtiyaçlarına duyarlı olman, ilişkilerini derinleştirebilir. İş ve sorumluluklarını yerine getirirken, mükemmeliyetçi tutumunu kontrol altında tutmakta fayda var. Gereksiz eleştirellik, sosyal bağları zorlayabilir. Sağlığına dikkat etmeli, bedensel ihtiyaçlarını göz ardı etmemelisin. Anlık değişimler ruh halini etkileyebilir; sakin kalıp içsel huzurunu bulmak, günün kırılma noktası olabilir. Kendine biraz zaman ayırmayı unutma; bu, yeniden enerji toplamana yardımcı olacak.

TERAZİ BURCU YORUMU

Huzur arayışında olduğun bir dönemin içine adım attın. İlişkilerde dengeyi sağlamak, kararsızlıklara son verebilmek için içsel bir motivasyona ihtiyacın var. Sosyal hayatında yeni bağlantılar kurmak, mevcut ilişkilerine derinlik katmak isteyebilirsin. Duygusal olarak kendini ifade etmekte zorlandığın anlar olabilir, ancak bunu aşacak içsel güce sahipsin. Estetik ve güzellik konularına olan ilgin, yeni baştan yaratıcılığı açığa çıkarabilir. Geçmişten gelen bazı olaylar üzerine düşünmek, ilişkilerini yeniden değerlendirmek ve kendini bulmak için uygun bir zaman. İçsel huzurunu sağlamaya çalışırken, kendine de dikkat etmeyi unutma. Tazelenmek ve yenilenmek için biraz zamana ihtiyacın var. Balansını koruyarak, zihnindeki karmaşadan uzaklaşabilirsin. Rüzgarın seni nereye götürdüğünü görmek için yelkenlerini aç.

AKREP BURCU YORUMU

Kendini derin düşüncelere dalmış bulabilirsin. İçsel bir dönüşüm ve yenilenme arayışı içinde olacaksın. Gizli saklı duygu ve düşünceler, yüzeyin altında kaynamaya başlayabilir. Duygusal derinlik arayışında, başkalarıyla olan ilişkilerinde dikkatli olmalısın; bazı sırların su yüzüne çıkması, beklenmedik tepkilere yol açabilir. Güçlü sezgilerinle, insanları rahatlıkla okuyabilirsin. Bu yeteneğini kullanarak çevrende olup bitenleri analiz et ve içsel huzurunu sağlamak için gerekli adımları at. Her zamankinden daha fazla öz güvenle ilerle ve karanlıktan aydınlığa geçiş yap. Duygusal ve fiziksel sınırlarını belirlemeyi unutma; böylece kendini koruyabileceksin. Bir süre sakin ve sessiz kalmak, içsel sesini duymanı sağlayacaktır. Gerçekten ne istediğini düşünmek için bu dönemi değerlendirebilirsin. Kendine güven ve içindeki gücü keşfet!

YAY BURCU YORUMU

İçsel keşiflerin ve yeni deneyimlerin kapıda olduğu bir dönemdesin. Cesur adımlar atmak için hazır hissettiğin bu gün, maceracı ruhunu serbest bırakmanı sağlayacak fırsatlarla dolu. İş veya kişisel projelerdeki hedeflerine ulaşmak için yaratıcı düşünme yeteneğini kullanabilirsin. İletişim becerilerin ön planda olacak; kendini ifade etmekte zorlanmayacaksın. Özellikle sosyal ortamlarda tanıdıklıklar ve yeni bağlantılar karşına çıkabilir. Duygusal olarak geçmişe dair bazı olguların peşini bırakmadığını hissedebilirsin. Ancak, bu durum seni sınırlandırmak yerine daha güçlü bir bağımsızlık duygusu kazandırabilir. Kendine olan güvenin artmakta; iç güdülerine güvenmekte fayda var. Belirsizliklerden korkmadan, cesaretle ilerleyebilirsin. Unutma, bu süreçte eğlencenin ve neşe kaynağının peşinde olman da oldukça önemli. Kendini özgür ve neşeli hissetmek için yeni şeyler denemekten çekinme.

OĞLAK BURCU YORUMU

Duygusal derinliklere inme isteği, bu dönemde seni yoğun düşüncelere sürükleyebilir. İçsel dünyanınla barışık olmak ve kendine dürüst kalmak önem kazanıyor. İş yerinde karşılaştığın zorlukların ardından gelen çözüm arayışın, çevrendeki insanlara ilham verecek. Büyüme ve gelişme konularında daha fazla sorumluluk alman gerekebilir, ama gücünü bunları aşmak için kullanabilirsin. İletişim becerilerin, senin için yeni fırsatlar doğuracak; sadece kelimelerle değil, eylemlerinle de kendini ifade etme zamanında. Bu süreçte sevdiklerinle arandaki bağı güçlendirmek, kalbinin derinliklerinde bir huzur yaratacak. Kendine güven ve hedeflerine odaklan, çünkü başarılarının başlangıcı burada yatıyor. Unutma, sabrın büyük ödüller getirebilir.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün, özgürlüğe olan düşkünlüğün ve bireyselliğin ön planda olacak. Akışa bırakmak, seni daha da yaratıcı düşünmeye yönlendirebilir. Sosyal çevrendeki dinamikler seni etkileyebilir; bazı ilişkilerdeki belirsizlikler canını sıkabilir, ama sakin kalmak önemli. Yenilikçi fikirlerinle çevrendekilere ilham verebilir, toplumsal konulardaki hassasiyetini ön plana çıkararak, önemli bir fark yaratabilirsin. Hem kendinle hem de başkalarıyla olan iletişiminde özgün olmanı sağlayacak fırsatlar karşına çıkabilir. Anlık içgörülerin, gelecekteki projelerine ışık tutabilir. Unutma, farklılıkların seni güçlü kılıyor; bu enerjiyi kullanarak yeni bağlantılar kurabilirsin. Şimdi, toplumun ihtiyaçlarına duyarlı olma ve değişim yaratma zamanıdır.

BALIK BURCU YORUMU

Bugün, sezgilerin güçleniyor ve içsel dünyana daha çok odaklanma fırsatı bulabilirsin. Duygusal derinliklere dalmak, hem kendini anlamak hem de çevrendeki insanlarla olan ilişkilerini kuvvetlendirmek için harika bir zaman. Sanatsal yeteneklerin ön plana çıkabilir; yaratıcılığını serbest bırakmak için ilham kaynaklarını değerlendirmelisin. Ayrıca, şefkat ve anlayışla yaklaşacağın kişilerle derin bağlar kurma olasılığın yüksek. Ancak, aşırı duygu yoğunluğu seni zorlayabilir, bu yüzden dengeyi sağlamaya çalışmalısın. Sağlık konusunda kendine dikkat etmeli, yeterince dinlenmek ve ruhsal dengeni korumak için zamanı iyi değerlendirmelisin. Kendinle barışık olman, çevrendeki huzuru da artıracaktır.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM