“İstanbul Tiyatro Festivali’nde Gorki’den ‘Güneşin Çocukları”

“İstanbul Tiyatro Festivali’nde Gorki’den ‘Güneşin Çocukları”

Ayşegül Yüksel yazdı:

Prof.Dr. Ayşegül Yüksel’in Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan yazısını okurlarımızla paylaşıyoruz:

İstanbul Tiyatro Festivali “canlı” olarak sunulan oyunlarla sürerken Rus klasikleri “çevrimiçi” gösterimlerde başı çekiyor. (Bilet alarak bu oyunları 20 Kasım’a dek internet ortamında seyredebiliyorsunuz). Gogol’ün “Müfettiş”inin değerlendirmesini iki hafta önceki yazımda yapmıştım. (Çehov’un “Ayı” ve Puşkin’in “Boris Goudunov” başlıklı oyunlarına da iki hafta sonra değineceğim). Şimdi sıra Maksim Gorki’nin “Güneşin Çocukları” oyununda.

“Güneşin Çocukları” Novosibrisk kentindeki Red Torch Tiyatrosu’nun yapımı. Olga Fedyanina tarafından günümüze uyarlanmış. Rusya’nın çok beğenilen genç yönetmenlerinden Timofey Kulyabin’in rejisiyle ve Aleksandr Romanov’un sahne tasarımıyla oluşturulmuş. 120 dakika uzunluktaki Rusça oyun Türkçe altyazılı olarak sunuluyor.

DEVRİM ÖNCESİNDE  RUS HALKI İLE KÜÇÜK BURJUVA AYDINLAR

Gorki’nin, karakterlerini, diyalog kurgularını ve genel hareket düzenini Çehov tiyatrosundan esinlemelerle oluşturduğu metin, Ekim Devrimi öncesinin sancılı atmosferini sahneye getirir.

Bilim ve sanatla ilişkilendirdiği bir küçük burjuva ailesini ve çevrelerindeki insanları merkeze alan yazar, geri bırakılmış, eğitimsiz Rus halkının ilkel duruşunu ve küçük burjuva aydınları karşısındaki düşmanca tutumunu da vurgulamaktadır.

Kişisel bunalımlarıyla kuşatılmış olan aydınların bir bölümüne göre, kendileri iyiye ve güzele adanmış “güneşin çocukları” olarak geleceği kucaklarken kaba saba bir varoluşa tutsak olan halk değişmeden kalacaktır. Bir bölümüne göre ise insan, hayvansı özelliklerinden sıyrılamaz, kavgadan ve şiddetten uzaklaşamaz. Gorki, kendi aralarındaki ilişkilerin çözümsüzlüğü içinde çırpınan aydınlar ile yoksul ve yoksun halk arasındaki yok edilmez uçurumu dillendirirken 19. yüzyıldan 20. yüzyıla geçiş aşamasındaki Rus toplumundaki duyarlıkların gerçekçi bir resmini çizmektedir.

Foto: Frol Podlesnyi

MİLENYUM BAŞLANGICINDA TEKNOLOJİ DEVRİMİ VE STANFORD BİLİMCİLERİ

İzlediğimiz uyarlamada ise oyun 20. yüzyılın son günleriyle 21. yüzyılın ilk günlerini kapsamaktadır. Klasik metin ile uyarlama arasındaki yüzyıllık zaman atlaması sonucunda, insanlık bu kez teknolojik devrim karşısındaki konumunda irdelenmektedir. Uyarlamada Gorki’nin oyunundaki Rus halkı yoktur. Öteki oyun kişileri ise özgün metindeki karakterlerle neredeyse bire bir örtüşen bir ilişkiler ağı içinde Stanford Üniversitesi yerleşkesinde konuşlanmış Rus bilim insanları olarak sahnededir.

Bilimsel söylemin Gorki’nin metnine oranla biraz daha yoğunlaştığı oyun, yan yana dizilmiş ve birörnek döşenmiş, dahası, birbirinin içine geçmiş, soluk renkli, ruhsuz, daracık odalarda yer alır. (Romanov’un sahne tasarımı oyun kişilerini sentetik -bir anlamda uzaydaki varoluşu imleyen- hava sızdırmayan bir dekor içine yerleştirmiştir).

TEKNOLOJİK DEVRİM İNSANI DAHA MI İNSAN YAPACAK?

Uyarlamada, kişiler, ilişkiler ve diyaloglar Gorki’nin metniyle önemli oranda örtüşür. Resim sanatının yerini fotoğraf sanatı, kimyasal deneylerin yerini de bilgisayar teknolojisi almıştır. Teknik söylem, yer yer, Apple ev bilgisayarının (1976), Blastar adlı uzay oyununun (1983), daha sonra da iPad’in yaratıcısı Steve Jobs ile mühendis, endüstri tasarımcısı, teknolojik girişimci Elon Musk’ın konuşmalarından alınma bölümleri de içermektedir. Uyarlamada “güneşin çocukları”nın,  bu kez teknoloji devrimi doğrultusunda gelişecek bir insanlığa adım atacakları düşlenir.

Ancak Çehov oyunlarının atmosferinden uzaklaşmış görünse de kişileri yeni insancıl boyutlara taşımayan uyarlamada, mutsuzluğun, kararsızlığın, yabancılaşmanın, iletişimsizliğin, yalnızlığın kol gezdiği bir donuk dünya içinde sıkışıp kalmışlık daha ağır biçimde vurgulanmaktadır.

Teknolojik devrim insanı daha mı insan yapacaktır? Kavga ve şiddetten bolca payını almakta olan -içinde yaşadığımız- milenyum yılları, insanlık düzenini geliştirmede yine yaya kaldığımızın göstergesi değil midir?

İzlediğimiz, iyi oyunculukla taçlandırılmış nitelikli bir sahne olayıdır…

AYŞEGÜL YÜKSEL

 

Kaynak: https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/aysegul-yuksel/istanbul-tiyatro-festivalinde-gorkiden-gunesin-cocuklari-1883221

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjinin yüksek olduğu bir gün. Macera arayışın içsel bir tatmin sağlıyor. Yeni başlangıçlar için cesaretin tam. İletişim becerilerin, etrafındaki insanlarla bağ kurmada sana yardımcı olacak. Aşk hayatında heyecan verici gelişmeler kapıda, dikkatli ol. Duygusal derinlik senin için önemli hale geliyor, hislerine kulak vermekle doğru yolda olacaksın. İş hayatında risk almaktan çekinme; doğru adımlar atarsan başarı seni bekliyor. Sağlık konularında ise bedenine ilişkin sinyalleri önemsemen faydalı olacak. Özgürlüğüne düşkünlüğün, seni yeni ufuklara yönlendirebilir. İçsel huzurun peşinde koşarken, başkalarına ilham verme potansiyeline sahipsin. Unutma, kararlılığın bu dönemde en büyük silahın.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, hem duygusal hem de maddi konularda dengede kalmaya çalışmalısınız. Yavaş ama emin adımlar atmak, size aradığınız istikrarı sağlayacak. Kendinizi koruma ihtiyacı hissedebilir, geçmişten gelen bazı düşüncelerin sizi etkilediğini fark edebilirsiniz. Sevdiklerinizle samimi iletişim kurmak, aranızdaki bağı güçlendirecek. İş hayatında sabrınızı koruyarak ilerleyin; beklenmedik gelişmeler motivasyonunuzu zedelemesin. Sağlık konularında, bedeninize dikkat etmeli ve kendinize zaman ayırmalısınız. Deneyimlerinizi kabullenmek ve kendinize alan tanımak, içsel huzurunuzu arttıracak ve yeni fırsatlar doğuracaktır. Gözlerinizi kapatıp derin bir nefes almak, ruhsal olarak yenilenmenize yardımcı olabilir. Kendi değerlerinizi göz önünde bulundurmayı unutmayın; bu, sizi daha güçlü kılacak.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün zihinsel enerjin yüksek, merakının peşinden gitmek için harika bir zaman. Yeni bilgileri keşfetmek ve fikirlerini paylaşmak için sosyal ortamlara yönelmek isteyebilirsin. Doğal zekan ve iletişim yeteneğin, seni öne çıkaracak. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetlerde derin konulara dalmak, yeni perspektifler kazanmanı sağlayacak. Ancak, dikkatin dağılabilir; bu nedenle önceliklerini belirlemen önemli. Bir süredir ertelediğin projelere odaklanmak için mükemmel bir gün. Fikirlerini yinelemekten korkma; başkalarının düşüncelerinden etkilenmek yerine özgünlüğünü korumaya çalış. Hislerin yoğunlaşacak, bu yüzden içsel bir keşif yapmak ve kendini sorgulamak isteyebilirsin. Bu, kişisel gelişimin için faydalı olabilir. Heyecan verici bir haber alma olasılığın var. Bunun yanı sıra, beklenmedik durumlara hazırlıklı olmalısın. Gün içerisinde karşılaşacağın insanların sözlerini dikkatle dinlemen, ilham verici bir bakış açısı kazandırabilir. Eğitim, seyahat ya da sanatsal faaliyetler için fırsatlar doğuyor; bunları değerlendirmekten çekinme. Unutma; düşüncelerini ifade etmek, seni daha anlayışlı ve etkileşimli bir insan haline getirecek.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal bir derinlik ve sezgiyle dolu bir gün seni bekliyor. İçsel huzurun ön planda olacak; aile ve yakın çevrenle olan ilişkilerine özel bir önem vereceksin. Bu güvenli alan, kendini ifade etmenin ve hislerini paylaşmanın kapılarını aralayabilir. Gün içinde bazı beklenmedik durumlarla karşılaşabilirsin, bu da seni üzerken, içten içe büyüme fırsatları sunduğunu unutma.Yaratıcılığın artacak, belki de yeni bir hobiye yönelmek veya sanatsal bir projeye adım atmak için ilham bulabilirsin. Geçmişle ilgili duygusal anıların canlanması, seni biraz düşünceli hale getirebilir. Ancak, bu anıları tekrar değerlendirmek, kendini yenilemenin anahtarı olabilir. Kendine karşı nazik olmayı ve içsel iyileşmene fırsat tanımayı ihmal etme. İlerleyen saatlerde, sosyal çevrendeki güçlü bağlar sayesinde kafanı dağıtacak etkinlikler bulabilirsin, arkadaşlarınla planlar yapmak keyifli anlar ve yeni bağlantılar sağlayabilir. Kalbini dinlemeyi unutma ve üzerine düşen sorumlulukları taşırken, kendine de zaman ayır.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün enerjin her zamankinden daha yüksek. Yeteneklerini sergilemek ve çevrendeki insanlara ilham vermek için harika bir fırsat. Sosyal ortamlarda öne çıkabilirsin; dikkat çekmek seni daha da motive edecek. Kendine olan güvenin, başkalarının seni takdir etmesine neden olacak. Ancak, egonu kontrol altında tutmak da önemli; aşırı kibir, ilişkilerini zedeleyebilir.Yaratıcılığın tavan yapacak, bu da seni yeni projelere yönlendirebilir. Özgün fikirlerinle dikkat çekeceksin. Duygusal anlamda, sevgi dolu bir bağlantıya açık olacaksın, fakat sevdiğin kişinin beklentilerine de dikkat etmen gerekecek. İçsel bir denge sağlamak, huzurunu artırır. Bugün kendine biraz hediye etmeyi unutma; böylece ihtiyacın olan motivasyonu bulacaksın. Sosyal çevrendeki insanlarla kurduğun bağlar güçlenecek; bu da senin içsel ışığını daha da parlak hale getirecek.

BAŞAK BURCU YORUMU

Detaylara olan hassasiyetin, sana günlük hayatında büyük avantajlar sağlayacak. Bugün, çevrendeki olaylara karşı daha dikkatli ve analitik bir yaklaşım benimseyeceksin. İş veya projelerle ilgili küçük ama önemli detayları gözden kaçırmamak, başarıya giden yolda belirleyici bir rol oynayabilir. İletişimde titiz ve net olman, başkalarıyla olan etkileşimlerinde olumlu sonuçlar doğuracak.Kendine zaman ayırmayı da unutma. İçsel huzurunu bulmak için meditasyon veya hafif yoga gibi faaliyetler, zihnini rahatlatmana yardımcı olacaktır. Sağlığınla ilgili konulara özen gösterme zamanı. Küçük değişiklikler, kendini daha iyi hissetmen için önemli olabilir. Bugün, hedeflerine ulaşıp kendini geliştirmek adına harika fırsatlar var; bunları değerlendirmekten çekinme.Arkadaşlarınla veya ait olduğun sosyal çevreyle olan ilişkilerini yeniden gözden geçirmen, bağlarını güçlendirebilir. İşbirliklerine açık ol ve başkalarının fikirlerine saygı göster. Net iletişim, sorunları çözmekte sana büyük destek sağlayacak. Kendini ifade etme şeklin, başkalarına ilham verebilir. Enerjini yüksek tut ve olunan her anı en iyi şekilde değerlendir.

TERAZİ BURCU YORUMU

Dengeleri sağlama çabası içindesin. Sosyal çevrendeki ilişkilerinde uyum arayışın ön planda. Bugün, kararsız hissettiğin anlar olabilir; bir konuda netlik bulmakta zorlanabilirsin. Empati yeteneğin yüksek, başkalarının duygularını anlamak ve onlarla bağ kurmak adına fırsatlar çıkabilir. Bu yüzden çevrendeki insanlarla olan iletişimine dikkat et; ani tepkilerden kaçın. Karşıt fikirler biraz gerginlik yaratabilir, ancak bu durumu diplomatik bir yaklaşımla çözmekte başarılı olabilirsin. Özellikle sanatsal veya estetik bir projeye yönelmek, ruhunu besleyecek. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu bulmak için gerekli adımları atmalısın. İlişkilerde dengeyi sağlama arayışın, bazen dikkatini kendi ihtiyaçlarından uzaklaştırabilir; kendini ihmal etme. Günün ilerleyen saatlerinde keyifli bir sürpriz veya davet alabilirsin.

AKREP BURCU YORUMU

Bugün içsel derinliklere dalma ve sezgilerini dinleme zamanı. Duygularında beliren yoğun hisler, önemli içsel dönüşümlere işaret ediyor. İlişkilerde var olan çatışmaların üstesinden gelmek için güçlü bir cesaret ve kararlılığa sahip olabilirsin. Sevgiliyle ya da arkadaşlarla kurulan bağlantılar, yeni bir boyut kazanabilir. Gizli hislerin ortaya çıkarken, kendini ifade etme becerin artıyor. Aynı zamanda yaratıcılığını kullanarak problem çözümlerinde oldukça başarılı olabilirsin. Kendine güven ve tutkularını takip et, içindeki derin gücü keşfetme zamanı. Bu süreçte gizli kalmış yeteneklerin açığa çıkabilir. Unutma, karanlık yanların bile seni güçlü kılabilir, yeter ki onlarla barışık olmayı öğren.

YAY BURCU YORUMU

Enerjiyle dolu bir gün seni bekliyor. Yeni deneyimlere açlık duyuyor, keşfetme arzusuyla dolusun. Sosyal ilişkilerinde hareketlilik söz konusu; arkadaşlarınla veya sevdiklerinle keyifli zamanlar geçirebilirsin. İçsel bir rahatlık, seninle birlikte adeta dans ediyor. Farklı bakış açılarıyla zenginleşmek için daha önce hiç denemediğin şeylere yönelmek, zihin açıklığına katkı sağlayacak. Macera ruhunu besleyecek fırsatlar karşına çıkabilir; bunların peşinden gitmekten çekinme. Karşılaştığın bazı belirsizlikler, yenilik ve değişime açık olduğun sürece seni korkutmamalı. Anı yaşa, hislerini dinle ve hayatın sürprizlerine kucak aç. Gözlemlerine dikkat et, çünkü bugün, içsel cesaretin seni yeni kapılara yönlendirebilir. Sezgilerin güçlü, onları takip et.

OĞLAK BURCU YORUMU

Disiplinin ve kararlılığın ön planda olduğu bir gündesin. Hedeflerine odaklanman, iş hayatında sana avantajlar sağlayacak. Üst düzey bir güven ve otorite hissi taşıyorsun; bu, çevrendekiler üzerinde güçlü bir etki bırakabilir. İletişimlerinde net ve kesin olman, projelerinin başarıya ulaşmasını destekleyecek. Duygusal durumun ise biraz daha karmaşık; hislerini bastırmadan açıklığa kavuşturursan, ilişkilerindeki derinliği artırabilirsin. Sağlık konularına dikkat etmen gereken bir dönemdesin; küçük aksaklıklar dikkatini dağıtabilir. Bugünü, kariyerinle ilgili stratejik adımlar atmak için değerlendirebilirsin. Sırtındaki yükü azaltmak adına zaman zaman kendine de alan açmayı unutma.

KOVA BURCU YORUMU

Sosyal çevrende güçlü akrabalık bağları ve arkadaşlık ilişkileri ön planda. Beklenmedik bir haber, düşüncelerini ve projelerini yeniden şekillendirmene yol açacak. Yenilikçi fikirlerinle dikkat çekebilir, çevrendekilere ilham verebilirsin. Farklı bakış açılarına açık olman, tartışmalarda avantaj sağlayacak. Kendini ifade etmekte zorlanmazsan, bu dönemi yaratıcı projelerin için oldukça verimli kılabilirsin. Sezgilerin bu süreçte seni doğru yönlendirecek, içsel hislerine güvenmekte fayda var. Kişisel gelişim ve öğrenme isteğiyle dolusun; yeni bir hobi veya ilgi alanı keşfetmek için ideal bir zaman. Sağlığına dikkat etmeyi unutmamalısın; stres yönetimi, dengeyi sağlamak adına önemli. Unutma, özgürlüğün ve bireyselliğin sana güç katmakta. Başarı için ihtiyaç duyduğun tüm kaynakların içinde mevcut.

BALIK BURCU YORUMU

Duyguların derinliklerinde dalış yapacağın bir gün. İçsel sezgilerin, senin için güçlü bir rehber olacak. Hayal gücüne güven; yaratıcı projelerde parlak fikirler bulabilir, sanatsal yeteneklerini sergileyebilirsin. Bugün, duygusal bağların ön planda olacak. Sevdiklerinle olan iletişimin daha samimi ve anlayış dolu bir boyuta geçebilir. Ancak, sınırlarını belirlemeyi unutma; başkalarının duygusal yükleri altında ezilmemek için kendine yer açmalısın. Kendini ruhsal olarak yenilemek için sessiz anlara ihtiyaç duyabilirsin, meditasyon veya doğa yürüyüşleri keyifli ve huzur verici olabilir. İçindeki iyimserliğe güven ve özgüvenle adımlarını at.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM