“İstanbul Tiyatro Festivali’nde Gorki’den ‘Güneşin Çocukları”

“İstanbul Tiyatro Festivali’nde Gorki’den ‘Güneşin Çocukları”

Ayşegül Yüksel yazdı:

Prof.Dr. Ayşegül Yüksel’in Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan yazısını okurlarımızla paylaşıyoruz:

İstanbul Tiyatro Festivali “canlı” olarak sunulan oyunlarla sürerken Rus klasikleri “çevrimiçi” gösterimlerde başı çekiyor. (Bilet alarak bu oyunları 20 Kasım’a dek internet ortamında seyredebiliyorsunuz). Gogol’ün “Müfettiş”inin değerlendirmesini iki hafta önceki yazımda yapmıştım. (Çehov’un “Ayı” ve Puşkin’in “Boris Goudunov” başlıklı oyunlarına da iki hafta sonra değineceğim). Şimdi sıra Maksim Gorki’nin “Güneşin Çocukları” oyununda.

“Güneşin Çocukları” Novosibrisk kentindeki Red Torch Tiyatrosu’nun yapımı. Olga Fedyanina tarafından günümüze uyarlanmış. Rusya’nın çok beğenilen genç yönetmenlerinden Timofey Kulyabin’in rejisiyle ve Aleksandr Romanov’un sahne tasarımıyla oluşturulmuş. 120 dakika uzunluktaki Rusça oyun Türkçe altyazılı olarak sunuluyor.

DEVRİM ÖNCESİNDE  RUS HALKI İLE KÜÇÜK BURJUVA AYDINLAR

Gorki’nin, karakterlerini, diyalog kurgularını ve genel hareket düzenini Çehov tiyatrosundan esinlemelerle oluşturduğu metin, Ekim Devrimi öncesinin sancılı atmosferini sahneye getirir.

Bilim ve sanatla ilişkilendirdiği bir küçük burjuva ailesini ve çevrelerindeki insanları merkeze alan yazar, geri bırakılmış, eğitimsiz Rus halkının ilkel duruşunu ve küçük burjuva aydınları karşısındaki düşmanca tutumunu da vurgulamaktadır.

Kişisel bunalımlarıyla kuşatılmış olan aydınların bir bölümüne göre, kendileri iyiye ve güzele adanmış “güneşin çocukları” olarak geleceği kucaklarken kaba saba bir varoluşa tutsak olan halk değişmeden kalacaktır. Bir bölümüne göre ise insan, hayvansı özelliklerinden sıyrılamaz, kavgadan ve şiddetten uzaklaşamaz. Gorki, kendi aralarındaki ilişkilerin çözümsüzlüğü içinde çırpınan aydınlar ile yoksul ve yoksun halk arasındaki yok edilmez uçurumu dillendirirken 19. yüzyıldan 20. yüzyıla geçiş aşamasındaki Rus toplumundaki duyarlıkların gerçekçi bir resmini çizmektedir.

Foto: Frol Podlesnyi

MİLENYUM BAŞLANGICINDA TEKNOLOJİ DEVRİMİ VE STANFORD BİLİMCİLERİ

İzlediğimiz uyarlamada ise oyun 20. yüzyılın son günleriyle 21. yüzyılın ilk günlerini kapsamaktadır. Klasik metin ile uyarlama arasındaki yüzyıllık zaman atlaması sonucunda, insanlık bu kez teknolojik devrim karşısındaki konumunda irdelenmektedir. Uyarlamada Gorki’nin oyunundaki Rus halkı yoktur. Öteki oyun kişileri ise özgün metindeki karakterlerle neredeyse bire bir örtüşen bir ilişkiler ağı içinde Stanford Üniversitesi yerleşkesinde konuşlanmış Rus bilim insanları olarak sahnededir.

Bilimsel söylemin Gorki’nin metnine oranla biraz daha yoğunlaştığı oyun, yan yana dizilmiş ve birörnek döşenmiş, dahası, birbirinin içine geçmiş, soluk renkli, ruhsuz, daracık odalarda yer alır. (Romanov’un sahne tasarımı oyun kişilerini sentetik -bir anlamda uzaydaki varoluşu imleyen- hava sızdırmayan bir dekor içine yerleştirmiştir).

TEKNOLOJİK DEVRİM İNSANI DAHA MI İNSAN YAPACAK?

Uyarlamada, kişiler, ilişkiler ve diyaloglar Gorki’nin metniyle önemli oranda örtüşür. Resim sanatının yerini fotoğraf sanatı, kimyasal deneylerin yerini de bilgisayar teknolojisi almıştır. Teknik söylem, yer yer, Apple ev bilgisayarının (1976), Blastar adlı uzay oyununun (1983), daha sonra da iPad’in yaratıcısı Steve Jobs ile mühendis, endüstri tasarımcısı, teknolojik girişimci Elon Musk’ın konuşmalarından alınma bölümleri de içermektedir. Uyarlamada “güneşin çocukları”nın,  bu kez teknoloji devrimi doğrultusunda gelişecek bir insanlığa adım atacakları düşlenir.

Ancak Çehov oyunlarının atmosferinden uzaklaşmış görünse de kişileri yeni insancıl boyutlara taşımayan uyarlamada, mutsuzluğun, kararsızlığın, yabancılaşmanın, iletişimsizliğin, yalnızlığın kol gezdiği bir donuk dünya içinde sıkışıp kalmışlık daha ağır biçimde vurgulanmaktadır.

Teknolojik devrim insanı daha mı insan yapacaktır? Kavga ve şiddetten bolca payını almakta olan -içinde yaşadığımız- milenyum yılları, insanlık düzenini geliştirmede yine yaya kaldığımızın göstergesi değil midir?

İzlediğimiz, iyi oyunculukla taçlandırılmış nitelikli bir sahne olayıdır…

AYŞEGÜL YÜKSEL

 

Kaynak: https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/aysegul-yuksel/istanbul-tiyatro-festivalinde-gorkiden-gunesin-cocuklari-1883221

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün, enerjinizin temposu oldukça yüksek. İçinizdeki cesareti ve motivasyonu kullanarak yeni hedeflere yönelmek için güzel bir zamanı işaret ediyor. Ani kararlar almak isteyebilirsiniz; ancak derinlemesine düşünmek de faydalı olabilir. Sosyal çevrenizle olan etkileşimlerinizde samimiyetiniz ön planda olacak, bu da bazı güzellikler doğurabilir. Duygusal bağlantılar kurmak ve ilişkilerinizi güçlendirmek için fırsatlar çıkabilir. Biraz sabırlı olmak gerekebilir, zira anlık heyecanlar sizi yanlış yönlendirebilir. Sağlık konularına dikkat ederken, fiziksel aktivitelere yönelmek zihinsel dengeyi sağlamanıza yardımcı olacak. Cesaretinizle yola çıkın ve kararlı adımlar atın; bunun keyfini çıkarın.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, maddi konulara odaklanarak güvenliğinizi sağlama alma isteğiniz ön planda. İkili ilişkilerde duygu yoğunluğu artabilir; sevgi ve bağlılık arayışınız derinleşiyor. Sanatsal yönlerinizi keşfetme fırsatları karşınıza çıkabilir, yaratıcılığınızı ifade etmek için ideal bir zaman. Endişelere kapılmadan sabırlı ve kararlı adımlar atmanız gereken bir gün. Fiziksel sağlığınıza dikkat etmeli, aşırı yüklenmelerden kaçınmalısınız. İçsel huzurunuzu korumak için size iyi gelecek aktivitelerle ilgilenmek isteyebilirsiniz. Başkalarına karşı duyulan özveri, karşılıklı anlayış ve destekle pekişiyor; bağlarınızı güçlendirme fırsatını değerlendirin.

İKİZLER BURCU YORUMU

Sosyal ilişkilerinde dinamik bir gün seni bekliyor. İletişim becerilerin sayesinde çevrendeki insanlarla derin bağlar kurabilirsin. Yeni fikirler ve yaratıcı projeler üzerinde düşünmek için ideal bir zaman. Düşüncelerini ifade etmekte zorlandığın anlarda, yazılı iletişim seni destekleyecektir. Yakın arkadaşlarınla gerçekleştireceğin sohbetler, yeni bakış açıları kazandırabilir. İçsel olarak kararsızlık hissi yaşayabilirsin; bu da karar verme süreçlerini yavaşlatabilir. Kendine karşı nazik olmalı ve üzerindeki baskılardan kurtulmak için zaman ayırmalısın. Zihnini dinlendiren aktivitelerle gün boyunca dengeyi bulabilirsin. İş yerinde veya eğitim alanında yeni fırsatlar kapını çalabilir; bu fırsatları değerlendirmeyi unutma. Sevgi dolu bir ortamda kalmak, ruh halini pozitife çevirecektir. Olumlu düşüncelerin, çevrendeki insanlara da yansıyacak.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliğin artış gösterdiği bir dönemdesin. İçsel huzuru bulmak için biraz zamana ihtiyacın olacak. Yakın ilişkilerin, geçmişle bağlantılı duyguları tetikleyebilir. Anlayış ve şefkatle yaklaşmalısın. Ailevi konular, tamir edilmesi gereken yaraların açığa çıkmasına neden olabilir. Kendini ifade etmekte zorlanma ihtimali var, bu yüzden düşüncelerini yazmak iyi bir seçenek. Küçük ama anlamlı günlük ritüeller, ruhunu beslemek için fayda sağlayacak. Maddi konularda temkinli olmalısın; abartılı harcamalardan kaçınarak bütçeni koruman önemli. Ayrıca, kişisel projelerine odaklanmak, seni motive edecek. Kalbine kulak ver ve kendine karşı nazik ol.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, kendine güvenin zirve yapacak. Yeteneklerin ve yaratıcılığın etrafındakilere ilham verecek. Sosyal ortamlarda parlayacak, çekiciliğinle dikkatleri üzerine çekeceksin. Fakat, ne kadar baskın bir şekilde sahnede olsan da, başkalarının fikirlerine de açık olmalısın. İş hayatında, önemli bir karar süreci içindesin; sezgilerine güvenmekte fayda var. Kendini ifade etme biçimini gözden geçir ve duygu durumunu paylaşma konusunda cömert ol. Aşk hayatında heyecan verici gelişmeler yaşanabilir; kalpten gelen bir dürtüyle hareket etmen, ilişkinin derinleşmesine yardımcı olabilir. Bugün, sevdiklerinle kaliteli zaman geçirerek, aranın daha da güçlenmesine olanak tanıyabilirsin. Unutma ki, içindeki ateş, karşına çıkan fırsatları değerlendirme konusunda seni yönlendirecektir.

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün detaylara olan düşkünlüğün seni önemli bir noktada öne çıkarabilir. Çevrendeki insanların ihtiyaçlarına duyduğun hassasiyet, ilişkilerinde derin ve kalıcı bağlar kurmana yardımcı olacak. Disiplinin ve çalışkanlığın, özellikle iş hayatında takdir toplayacak. Yaratıcılığı ve analitik düşünceyi birleştirerek yeni projelere yönelmek için harika bir zaman. Sağlığına dikkat etmen gereken bir dönemdesin; beslenme alışkanlıklarını gözden geçirip kendine özen gösterme zamanı. Duygusal zekânı kullanarak karamsar düşünceleri geride bırakabilirsin. İçsel huzurunu sağlamanın ve kendini yeniden keşfetmenin önemi artıyor.

TERAZİ BURCU YORUMU

Duygusal denge arayışın derinleşiyor. İlişkilerde uyum sağlamak adına attığın adımlar, karşılıklı anlayışı güçlendirecek. Sosyal çevrende yeni bağlantılar kurmak için ilginç fırsatlar karşına çıkacak. Özgünlüğünü ve estetik anlayışını ifade etmekten çekinme; yaratıcılığın sayesinde dikkatleri üzerine çekebilirsin. Bugün, kararlılık gerektiren durumlarla karşılaşabilirsin; içsel huzurun, doğru seçimler yapmanda sana rehberlik edecek. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme. Venüs'ün etkisi, romantizm için sürpriz gelişmelere de açık kapı bırakıyor. Anlık heyecanların tadını çıkarmak, ruhunu canlandırabilir.

AKREP BURCU YORUMU

Duyguların derinliklerine dalmak için mükemmel bir zamandasın. İçsel hislerin, sezgilerin güçlü bir şekilde gündeme gelecek. Güvendiğin kişilere açılmak, kalbindeki düşünceleri paylaşmak, hem seni hem de etrafındakileri derinden etkileyebilir. İkili ilişkilerde sıcak, tutkulu bir atmosfer oluşacak, bu da daha yakın bağlar kurmanı sağlayacak. Ancak dikkat, karamsar düşüncelerin seni esir alabilir; bunları aşarak daha olumlu bir bakış açısı geliştirmek faydalı olacak. İş hayatında ise görünmeyen engellerle karşılaşabilirsin, ancak sezgilerini takip ederek bu durumu avantaja dönüştürme şansın pekala mümkün. Kendi içsel gücünü hatırlamak ve bu gücü dışarıya yansıtmak için doğru bir zaman dilimi. Kendine güven, kararlılıkla ilerle ve değişim rüzgarlarını kucakla.

YAY BURCU YORUMU

Bugün, macera arayışın ve özgür ruhun bir parça daha parlayacak. Yeni fikirler keşfetmek ve bildik alanların dışına çıkmak için ilhama açıksın. Sosyal çevrenle kurduğun bağlar derinleşip, dostlukların güçlenecek. Ancak, biraz daha sabırlı olman gereken durumlar söz konusu. Aceleci kararlar almak yerine, durumu gözlemlemek ve düşünmek sana daha fazla fayda sağlayacak. Seni çekici kılan cesaretin, başkalarını da etkilemekten uzak kalmayacak. İçsel huzurunu bulmak için anı yaşamak önemli. Yeni bir aktivite veya hobi denemek için harika bir zaman dilimi. Kendini ifade etme biçiminde yeniliklere açık ol. Bu süreç içinde seyahat planları, kısa kaçamaklar veya eğitim fırsatları gündeme gelebilir. Sadece akışa bırakmak yeter, evrene güven.

OĞLAK BURCU YORUMU

İş ve kariyer konularında olumlu gelişmeler yaşanabilir. Sorumluluk duygun her zamankinden daha belirgin olacak; bu da başkaları üzerinde güvenilir bir imaj oluşturmanı sağlayacak. Özellikle ekip çalışmalarında liderlik pozisyonuna yükselebilir, fikirlerinle dikkat çekebilirsin. Ancak kişisel yaşamındaki dengeyi korumaya dikkat etmelisin. Ailevi konularda ufak gerilimler oluşabilir, bu nedenle iletişimde dikkatli olman faydalı olacaktır. Maddi konularda ise yapıcı adımlar atmak için uygun bir dönemdesin, yatırımlarını gözden geçirebilir ya da yeni fırsatları değerlendirebilirsin. İçsel huzurunu sağlamak için biraz yalnız kalmak ve düşünmekte de fayda var. Kendi ihtiyaçlarına daha fazla odaklanmalısın.

KOVA BURCU YORUMU

Son zamanlarda sahip olduğun özgür ruh, bugün daha da belirginleşecek. Kendini ifade etme isteği içindeki örneğin, sosyal çevrenle olan etkileşimlerinde dikkat çekici olacak. Farklı düşüncelerin, yenilikçi fikirlerin, başkalarını etkilemen için bir fırsat oluşturabilir. Sıra dışı bir projeye veya gruba katılmak için içsel bir arzu hissedeceksin. Arkadaşlarınla yapacağın bir konuşma, seni bazı önemli kararlar almaya yönlendirebilir.Duygusal açıdan, bağımsızlık arayışın bu dönemde seni biraz huzursuz hissettirebilir. Duygularınla başa çıkmak için, kendine zaman ayırmak önemli. İçsel sesini dinlemeli, kalabalıklardan uzaklaşarak düşüncelerini toparlamak için yalnız kalmalısın. Mesleki alanda, yaratıcı çözümler bulma yeteneğin öne çıkıyor. Geleneksel yaklaşımları bir kenara bırakıp, yenilikçi yollar denemek için güzel bir dönemdesin. Bunun sonucunda, ekip arkadaşlarınla arandaki sinerji artabilir ve daha etkili sonuçlara ulaşabilirsin. Unutma ki, kıvrak zekân ve geniş perspektifin, karşına çıkan zorlukların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Bugün, hayal gücünü serbest bırak ve potansiyelini keşfetmek için cesur adımlar at.

BALIK BURCU YORUMU

Bugün duygusal derinliklerinle yüzleşme fırsatı bulabilirsin. Hayal gücün ve sezgilerin oldukça güçlü. İçsel sesine kulak vermek, seni doğru kararlar almaya yönlendirecektir. Sanatsal çalışmalar veya yaratıcı projeler ilgini çekebilir; bu alanlarda kendini ifade etme isteği artabilir. Sosyal ilişkilerde daha anlayışlı ve empatiktin. Ancak, güvendiğin kişilere karşı dikkatli olmalısın; bazı kişiler senin iyi niyetini kullanma niyetinde olabilir. İç huzurunu korumak adına sessiz anlara ihtiyacın var. Meditasyon, doğa yürüyüşleri veya ruhsal çalışmalar, dengenin sağlanmasına yardımcı olur. Aynı zamanda, beklenmedik sürprizler, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Sevgi ve arkadaşlık alanında, derin bağlar kurmak için uygun bir atmosfer var. Bu akşam, sevdiklerinle geçireceğin zaman, kalbini besleyebilir. Duygu yoğunluğu yaşarken, hüsranlardan uzak durmaya özen göstermen önem taşıyor.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM