1
Yumurtayı yemek dışında ne yapabiliriz? Onu bir sanat objesi haline getiren zanaatkâr var karşımızda: Hem de engelli haftası ve bayramda, yetiştirmeye çalıştığı işler arasında sorularımıza yanıt veren Hamit Hayran Usta, engelleri avantaja çeviren ve bardağa dolu tarafından bakanlardan, üstelik de Türkiye’nin ilk yumurta sanatı zanaatkârı.
– Unutulmaya yüz tutmuş Yumurta Oyma Sanatı zanaatkârı Hamit Hayran, kimdir siz anlatın.
1956 Kırşehir doğumluyum. Babamın işinden dolayı 1958’de yemyeşil Mogan ve Eymir göllerinin olduğu; hanları, hamamları, testi ocakları, kiremit fabrikaları ile ünlü Ankara Gölbaşı’nda yaşadık. Hayatımı değiştiren kaza sonrası 1990 yılından beri ekmeğimi çıkardığım atölyemdeyim. Kimseden destek almadan yumurta oyma sanatına başladım, 1992’de Gölbaşı Halk Eğitim Merkezi’nde karma el sanatları öğretmenliği yaptım. 16.yy Osmanlı sanatının unutulmuş işini gün yüzüne çıkaran kişiyim. 2013’de “Yetenek Sizsiniz” programına katılınca ismim duyuldu. Dünya Yumurta Sanatı Derneği’ne üyeyim. 30 ülke sanatçısı içerisinde, Dünya Yumurta Sanatı Ansiklopedisi’ne kayıtlı ilk Türk zanaatkârıyım. Ayrıca 2018 yılında bir tavuk yumurtasının üzerine 8 bin 708 delik delerek Türkiye Cumhuriyeti adına birincilik aldım. 2020 yılının Ocak ayında ise 11 bin 827 delik açarak yaratılan kompozisyon ile kendi rekorumu kırıp Dünya Guinness Rekor Kitabı’na girebilmek için bitirdim.
– Gazi Üniversitesi’nde 1988’de teknisyen olarak çalışırken geçirdiğiniz bir kazayla engelli durumuna düşüyor ama 1992 yılında ayağa kalkıp ortopedik engelli olarak yaşama tutunuyorsunuz, nasıl atlattınız?
Önümde iki seçenek vardı ya yok olmayı, ya savaşıp başarmayı seçecektim. Doğru yolu seçmişim ki şimdi unutulmaya yüz tutan bir sanatın, zanaatkârı olarak önemseniyorum. Hayattan vazgeçecek kadar lüksümüz yok!
– Kazadan sonra bir gün yumurta soyarken bunu ne şekilde değerlendirebilirim düşüncesi ile başlıyorsunuz?
Kendi kendime öğrendim, doğayı çizdim önce; kırlangıçlar. Şimdilerde Atatürk, Mevlana, Peygamber efendimiz, Hz. Ali ve güzel insanların hayallerini yumurtanın üstüne nakşediyorum. 3 boyutlu olarak manayı yani kompozisyonu aktarmak gerekiyor. Bazen ışıklı, bazen sade, bazen boyalı, çift taraflı, bazen tek.
– İşlem ne şekilde olur?
Önce yumurtanın alt kısmından bir delik açılır ve şırınga ile içi boşaltılır, cımbız yardımı ile zarı çıkartılır. Önemli olan yedi aşamada oluşan deliklerdir ve o adeta yağmur damlası gibi zemin üzerinde anlam yani mana oluşturmaktır. Bizi Avrupa’daki çalışmalardan ayıran en önemli fark budur. 35 bin devir ile çalışan mikro motor denilen alet ile uygulama yapılır. Bu diş laboratuvarlarında kullanılandır. Aslı 450 bin devirli hava ile çalışan olmalıdır. İşlem yapılırken kullandığım uçlar diş hekimleri ve laboratuvarlarının kullandığı freze uçlardır.
– Hepsi ayrı bir sabır işi; hassas olmak gerekli; biraz fazla avucunuzda tutsanız kırılabilir.
İşte mesele o zaten; hayata bir edep ve terbiye ile bakarsanız, var olana saygınız, hürmetiniz yansır. Ben baba mesleği ağaç işlemeciliği, oymacılığından çok şey öğrendim ama öncelikle sabrı. Hayatta her şeyin bir görevi vardır. Yapılan eserde kesme, delik delme ve boyama işlemlerini yumurtanın üstüne uygulayarak hayalleri gerçekleştirmiş olursunuz. Yumurta sanatı çok kırılgan, geri dönüşümü olmayan, huzur veren bir sabır sanatıdır.
– Türkiye dışında, Avrupa, Amerika, Asya ve Uzakdoğu’da tanınıyorsunuz, 300’e yakın öğrenciniz var, yumurta sanatının bir zanaatkâr olarak duruşu nedir?
Kişinin önce akıl, güven ve aşk ile yola çıkması lazım. İşin özü sabır, biz toplum olarak çürüyoruz, kimsenin önce kendisine saygısı yok; herkes bir diğerini ötekileştirmek ile meşgul. Oysa her dünyaya gelmiş canlı kâinatın özü ve zenginliğidir. Zanaatkâr, diyor ki: El ile çalışan işçidir, el ve akıl ile çalışan ustadır, el, akıl ve ruhen çalışan zanaatkârdır.
Bugün enerjini yüksek tutma ihtiyacın artıyor. Hayatında yeni başlangıçlar için uygun bir dönemdesin; cesaretini toplayıp harekete geçebilirsin. Sosyal çevrendeki insanlarla etkileşimlerin yoğunlaşacak, yeni bağlantılar kurmak için mükemmel bir fırsat. Fakat dikkatli ol, bazı tartışmalar gündeme gelebilir; aceleci davranmadan, biraz daha sabırlı olman faydalı olabilir. Kendine olan güvenin artarken, içsel huzurunu sağlamana da yardımcı olacak aktiviteler bulabilirsin. Yeni projelere atılma konusunda heyecan duyuyorsun, bu tutkunu doğru bir şekilde yönlendirmeye dikkat et. Unutma, bugünkü adımların gelecekteki başarıların için önemli bir temeli oluşturacak.
Bugün, güven arayışın daha da ön plana çıkacak. Finansal konulara dair bir karara varmak, geleceğinle ilgili belirgin bir plan yapmanı sağlayacak. Duygusal ilişkilerinde daha tutkulu bir yaklaşım sergileyebilirsin; sevdiğin kişiyle yapacağın derin sohbetler, aranızdaki bağı güçlendirecek. Ancak, ani tepkilerden kaçınman önemli. Karşılaştığın zorluklara karşı sabırlı olmalı ve olayları akışına bırakmalısın.Kendine zaman ayırmayı unutma; doğada vakit geçirmek, iç huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Aile üyeleriyle bir araya gelmek, duygusal destek ve sevgi dolu anlar yaşamanı sağlayacak. Sağlığına dikkat et, dengeli bir beslenme ve düzenli bir yaşam tarzı, enerjini yükseltecek. Gözlerine dikkat et; belki de biraz dinlenmek iyi gelecek. Günün sonunda, içindekileri ifade etmek için uygun bir ortam yaratmak, duygusal yüklerini hafifletecektir.
Bugün iletişim yeteneklerin ön plana çıkıyor. Sosyal çevrende etkileyici konuşmalar yapabilir, yeni bağlantılar kurabilirsin. Zihinsel aktivitelerin oldukça verimli olacak; yazma, okuma veya öğrenme üzerine odaklanmak için mükemmel bir zaman. Ancak aynı zamanda dikkatini dağıtacak olaylarla karşılaşabilirsin, bu yüzden odaklanmaya özen göster. İkili ilişkilerde uzlaşmacı bir tutum sergilersen çatışmaları geride bırakabileceksin. Arkadaşlarınla olan bağlarını güçlendirebilir, eski dostlardan haber alabilirsin. Her anı değerlendirmek için açık fikirliliğini korumaya çalışmalısın. Hayatı dolu dolu yaşayabileceğin enerjik ve hareketli bir gün seni bekliyor.
Duygusal derinliklerin ve içsel huzurunla yüzleşme zamanı. Bugün, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için harika bir fırsat sunuluyor. Empati yeteneğin sayesinde başkalarının hislerini kolayca anlayacak, destek ihtiyacı olanlara yardım edebileceksin. İş yerinde, projelere dair yaratıcı fikirlerinle dikkat çekebilirsin; bu, iş arkadaşlarınla olan ilişkilerini daha da güçlendirecek. Parasal anlamda dikkatli olman, gereksiz harcamaların önüne geçmeni sağlayacak. Belki de bazı eski alışkanlıklarını bırakma zamanı gelmiştir. Kendine daha fazla zaman ayırmayı dene; bir yakın dostunla hoş bir sohbet, sana iyi gelecek. Geçmişle hesaplaşarak ilerlemeye çalış ve kendine yeni hedefler koy. Duyguların yoğun olabilir, bu nedenle kendini ifade etmekte zorlanabilirsin ama hissedilenleri paylaşmak, içsel huzurunu artıracak.Ruh halin dalgalı olabilir; duygusal iniş çıkışlarını yönetme konusunda nazik ol. Sahip olduğun sezgi gücü, seni doğru yola yönlendirecektir. Doğa yürüyüşleri veya meditasyon gibi etkinlikler, içsel dinginliğini sağlamak için iyi birer seçenek olabilir. Her şeyin geçici olduğunu unutma; durumlar ve hissiyatlar zamanla değişir. Kendine güven, hislerine güven.
İçsel huzur arayışında olacağın bir gün. Detaylara daha fazla dikkat etmek isteyebilirsin; bu, iş ve kişisel projelerinde sağlıklı sonuçlar elde etmene yardımcı olacak. Yıldızlar, düzen ve sistem kurma yeteneğini destekliyor. Arkadaşlarınla olan iletişimin, duygusal açıdan seni besleyici bir rol oynayabilir. Bir konuda kendini biraz sorgulayabilirsin; bu, içsel motivasyonunu artıracak fırsatlarla dolu bir keşfe dönüşebilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma, zira kendini eleştirmek yerine, öz sevgiye yönelmek, zihinsel ve duygusal sağlığını iyileştirecektir. Akşam saatlerinde bir hobine zaman ayırmak, seni daha canlı hissettirecek. Bu dönemde sağlığına özen göstererek dengeni bulmak, genel yaşam kaliteni artıracak.
Bugün, ilişkiler ve sosyal etkileşimler ön planda olacak. Kendini çevrendeki insanlarla daha uyumlu hissetmeye başlayabilirsin. Sosyal ortamlarında daha fazla görünür olman, önemli bağlantılar kurmanı sağlayacak. Ancak, başkalarının beklentileriyle kendi isteklerin arasında bir denge bulman gerekebilir. İlişkilerdeki dengeyi sağlamak için empati yeteneğini kullanmak, sorunları kolayca aşmana yardımcı olacaktır. Finansal konularda ise harcamalarına dikkat etmen faydalı olabilir. Kendi değerlerini sorgulayabilir, gelecekteki hedeflerinle ilgili daha net kararlar almak isteyebilirsin. İçsel huzuru yakalamak için biraz yalnız kalma ihtiyacı hissedebilirsin. Kendi ilgi alanlarına yönelmek, içsel dengeyi sağlamak açısından önemli olacak.
İçsel derinliklerde dolaşmak için harika bir zaman. Duygularınız yüzeye çıkabilir; bu sebeple onları anlamak ve kabullenmek önemli. Kendinizi sorgularken, gizli kalmış yeteneklerinizin farkına varabilirsiniz. Sosyal çevrenizle olan ilişkilerde biraz daha dikkatli olmalısınız. Geçmişe dair bir konunun tekrar gündeme gelmesi, kararsızlık yaratabilir. İletişimde samimiyet ön planda olmalı; bazen duyguların neden olduğu çatışmalar, yanlış anlamalara yol açabilir. Ayrıca, ruhunuza iyi gelecek bir aktivite, dinlenmenizi ve yenilenmenizi sağlayabilir. Kendi iç yolculuğunuza zaman ayırmak, kendinizi bulmanıza yardımcı olacaktır. Cesaretinizi toplayıp sınırların ötesine geçmek, yaşamınıza yeni bir enerji katabilir.
Bugün, özgürlüğe ve maceraya olan tutkun seni sarıp sarmalayacak. Keşfetmek istediğin yerler, ilginç insanlar veya yeni fikirler seni çağırıyor. Zihnindeki sınırları aşmak ve yeniliklere açık olmak için güzel bir zaman. Özellikle sosyal ortamlarda bulunmak, yeni bağlantılar kurmak ve entelektüel paylaşımlarda bulunmak sana büyük keyif verecek. İçsel huzurun ve mutluluğun, dış dünyayla olan etkileşimlerinden besleniyor. Gün içinde karşılaşacağın fırsatları değerlendirmekte tereddüt etme; sezgilerinle hareket ettiğinde, hayatında önemli değişiklikler yaratabilirsin. Ayrıca, iletişimde açık ve dürüst olmak, ilişkilerini derinleştirecek ve ortak paydalarda buluşmanı sağlayacak. Kısa seyahat veya açık hava etkinlikleri, hem ruh halini canlandıracak hem de taze enerji verecek. Anlık heyecanlar ve sürprizler kapını çalabilir; bu güzellikleri yakalamak için hazır ol!
Sosyal etkileşimlerin yoğunlaşacağı bir gün. Arkadaşlarla kurulan derin sohbetler ve paylaşımlar, yeni perspektifler kazanmanı sağlayabilir. Gelecek odaklı düşünceler ve yenilikçi fikirler ön planda. Bu dönemde içsel özgürlüğe olan tutkun artacak. Kendi fikirlerini cesurca ifade etme isteği, başkalarını da etkilemeye başlayacak. Aniden gelişen olaylar, yaratıcı yönlerini besleyebilir. Duygusal derinlikler yerine mantığın sesine kulak vermek, bugün atacağın adımlarda sana rehberlik edecek. Unutma, bazen tek başına yürümek, kalabalık içinde kaybolmaktan daha değerlidir. Doğru bildiğin yolda yürümeye devam et.
Duygusal derinlikler ve sezgisel güçler bugün ön planda. İçsel hislerin güçlendiği bu dönemde, çevrendeki insanları anlama yeteneğin artıyor. Sürdürülen ilişkilerde empati ve hoşgörü gösterme fırsatı doğabilir, bu da bağlarını güçlendirebilir. Yaratıcılığın tavan yapacağı, sanatsal projelere yönelmek için harika bir zaman. Bununla birlikte, içsel huzurunu sağlamak için kendine zaman ayırmayı ihmal etme. Akışa uyum sağlarken, içsel sesini dinlemeyi unutma; bu, yeni ve ilgi çekici fırsatlarla tanışmana yardımcı olabilir. Gizemli ve mistik bir ruh hali, seni keşiflere yönlendirebilir. Duygusal yüklerin hafiflemesi, yeni başlangıçlara zemin hazırlayacak. Kendini ifade etme biçimin, çevrendekiler üzerinde hoş bir etki bırakabilir. Hayallerin için adım atmak konusunda cesur ol, dünyanın sana sunduğu güzellikleri kucakla.
1
2
3
4
5
6
