1
“Kırmızı Oda ” ya da “Masumlar Apartmanı” gibi son zamanlarda moda olan psikolojik TV dizilerinin ya da otizm konusuna getirdiği farklı bakışla dikkati çeken “Mucize Doktor” gibi bir dizinin belki de en temel özelliği güçlerini empatide bulmaları.
Dizilerin olmazsa olmazı genellikle şiddettir. Bir adaletsizlik, bir haksızlık, travmatik bir olay şiddet duygusunu öyle bir tetikler ki insanlar bir kin ve öfke döngüsünün içinde yuvarlanmaya başlarlar. Senaristler kimi kez kendilerini bu kurguya öylesine kaptırırlar ki şiddet döngüsünün sürebilmesi için hiç de inandırıcı olmayan yapay olayları ardı ardına sıralamakta sakınca görmezler. Önemli olan tek ilke gerilimi yüksek tutarak reytingi sağlamaktır. Böylece şiddet olgusu öyküden soyutlanarak bağımsızlık kazanır. Dizilerin pek çoğunda böyle bir kurgu göze çarpıyor. Kadınlar ise şiddet döngüsünün içinde sadece araç olarak yer alarak onları kurtaracak kahramanlarını beklerler. Savaşan, aktif olan her zaman erkeklerdir.
Yukarıda sözü edilen diziler ise empati duygusunu odak alan farklı yaklaşımlarıyla dikkati çekiyorlar. Bu açıdan da alışıldık ‘toksik’ (zehirli) dizi estetiğinden uzaklaşıyorlar. Bu tür dizilerde genellikle normal olmadıklarını düşündüğümüz sıra dışı insanlar gösterilir. Mucize doktor Ali Vefa, “Masumlar Apartman”ında delirmenin eşiğinde yaşayan garip insanlar ya da “Kırmızı Oda”da psikolojik tedaviye gelen insanlar alışılmışın dışında dünyaları sunar bizlere. Görmemekte, duymamakta ısrar ettiğimiz bu dünyalar gerçi karanlıktır ama aydınlığa çıkış yolu da hep vardır. İşte asıl mucize de budur.
“Masumlar Apartman”nın kendi hayal dünyasında yaşayan çocuksu karakteri Gülben ya da Mucize Doktor Ali Vefa saflıkları, naiflikleri ve iyi kalplilikleriyle Dostoyevski’nin Budalası’nı andırırlar. Ali Vefa karakteri ise vur kırdan başka bir şey bilmeyen erkekler dünyasından çok uzak bir yerlerdedir, belki de en önemli özelliği sevgi ve empati gücüyle erkeklik hapishanesinin duvarlarını kırmış olmasıdır. Böylece eril bir dünyanın sınırlarını hiç aşamayan babasıyla da yüzleşebilir. Yüreklerin buzlaştığı bir dünyada Ali Vefa ve Gülben karakterlerinin böylesine temiz kalpli olmaları insanların birbirlerine sevgiyle dokunabildikleri ütopik bir dünyaya işaret eder. Belki de asıl örnek insanlar deli diye gülüp geçtiğimiz Gülben ya da otizmli olarak ötekileştirdiğimiz Ali Vefa’dır. Çünkü onlar sıra dışılıklarıyla sadece kendilerini değil, çevrelerini de dönüştürerek mucizeler yaratırlar. Yaşam aslında mucizelerle doludur ama bunu görüp yaşayabilenler kolaylıkla küçümsediğimiz, ötekileştirdiğimiz insanlardır. Kuşkusuz karakterlere büyük bir duyarlılıkla can veren Taner Ölmez ve Merve Dizdar’ın oyunculuk başarılarının payı da bunda çok büyüktür.
“Kırmızı Oda”nın haksızlıklara uğramış travmatik insanları ise kırmızı odadaki psikolojik ( terapi) seanslarda kendilerini anlatma cesaretini buldukları anda geçmişleriyle ve şimdileriyle yüzleşme sürecinin içine girerler. Karanlık dünyalarının çıkışı geçmişlerinde gizlidir. Büyük iniş ve çıkışlarla dolu olan iç yolculukları onların da kendi gizilgüçlerini, başka bir deyişle kendi içlerindeki mucizeyi keşfetmelerini sağlar. Yaşadığımız kısır döngüden kurtulmamız bizim elimizdedir, yeter ki isteyelim mesajını vermektedir bu dizi bizlere. Öte yandan taciz, tecavüz, ensest, mafya ilişkileri ve şiddetin kol gezdiği çürümüş bir toplumda yaşananlar, özellikle kadınların açısından öylesine ağırdır ki bu karanlıktan kurtulmak hiç de kolay değildir. Kendini başkasının yerine koymak, acısını paylaşmak, sorular sorarak çözüm üretmek gibi bir duruşun her zaman çıkış yollarının açabileceğini sezdirir bu diziler bize. Böylece arabesk şarkılardan Yeşilçam filmlere değin çok sevdiğimiz kurban öyküleri tam anlamıyla yapıbozuma uğrar. Çözüm dış etkenlerden çok bizim elimizdedir. Öte yandan çözüm arayışında yine toplumda en çok ezilen kesimin, kadınların payı da çok büyük.
Kuşkusuz sözünü ettiğim bu dizilerin eleştirilecek yanı da çoktur. Sözgelimi “Masumlar Apartmanı”nda Safiye ile Naci’nin çocukluktan başlayan ve Yeşilçam filmlerine taş çıkaracak bir biçimde gelişen iç bayıltıcı aşk öyküsü, karakterlerin yaşadığı travmaların tetikleyicisi ‘anne-canavarının’ korkutucu bir hayalet olarak ikide birde ortaya çıkması, “Kırmızı Oda”daki psikoloğun en büyük travmaları bile birkaç soruyla dönüştüren sihirli gücü, “Mucize Doktor”un hastanelerine düşen insanlara yardım etmek için birbirleriyle yarışan özverili, iyi kalpli doktorları ve dizilerimizin olmazsa olmazı izleyicinin dayanma gücünü iyice zorlayarak uzadıkça uzayan anlamsız sahneler dizilerin inandırıcılığına iyice gölge düşürse bile, oyuncuların bir an bile düşmeyen şaşırtıcı performansı bu dizileri alışık olduğumuz vurdulu kırdılı dizilerden yine de ayırıyor.
Yer yer gülerek, yer yer hüzünlenerek izlediğimiz bu sımsıcak diziler kuşkusuz “Terapi” (Arte’de Fransız yapımı) gibi Avrupa yapımı psikolojik dizilerden kesin çizgilerle ayrılıyor. Tıpkı “Kırmızı Oda”da olduğu gibi “Terapi”de de insanlar sorunlarına psikolojik seanslarda çözüm ararlar. Gerek senaryo gerek oyunculuk açısından neredeyse matematiksel bir düzen içinde tıkır tıkır işleyen “Terapi” dizisi (hiçbir sahnenin gereksiz yere uzatılmaması) gerçi gerçekçidir ama sıcak insan ilişkilerine hiç yer vermediği gibi mizaha da hiç fırsat tanımaz. Böylece iç daraltıcı, asık yüzlü bir dizi olarak gelişir.
Sonuçta bu dizilerden hangisi insana gerçekten dokunuyor, hangisinin milyonları etkileyebilecek aydınlatıcı bir gizilgücü var diye sorarsanız sözünü ettiğim aksamalara karşın bizdeki psikolojik dizilerin önde gittiğini rahatlıkla söyleyebiliriz. Bunun da temel nedenin empati olduğunu düşünüyorum. “Terapi”de kendi dışına çıkamama, narsisizm, yaşanamayan ya da yanlış yaşanan cinsellik ve saldırganlık gibi izlekler ele alınırken empati olgusu çok geri planda kalıyor. Acaba bizdeki kaotik yaşama kıyasla her şeyin düzen içinde olduğu Avrupa’da empati sınıfta mı kaldı?
Sonuçta “Terapi”nin kendi içine dönük, asık yüzlü, saldırgan ve mutsuz insanlarıyla “Kırmızı Oda”, “Masumlar Apartmanı” ve “Mucize Doktor”un hayat dolu, komik, neşeli, hüzünlü ya da öfke ve şiddet dolu insanları arasında uçurumlar olduğunu söyleyebiliriz.
Öte yandan gerek senaryo gerek oyunculuk bazında büyük bir başarıyla işlenen humor anlayışı da sözünü ettiğim yerli dizileri özel kılıyor. Kendi hayal dünyasıyla gerçekler arasında sıkışan Gülben’in yaşadıkları, Ali Vefa’nın hastane yaşamına ayak uydurmak için harcadığı çabaların yarattığı komik durumlar, Masumlar Apartmanı’ndaki kız kardeşlerin hiç bitmeyen temizlik takıntıları, Kırmızı Oda’daki mafya babası Delikanlı Sadi’nin (Erkan Petekkaya) içindeki sevgi dolu küçük çocuk vb. karakter ve durum güldürüleri bu dizilere bambaşka bir sıcaklık katıyor.
Bugün enerji dolu ve heyecan verici bir atmosferdesin. Yaratıcı projelerine odaklanarak içindeki potansiyeli ortaya çıkarabilirsin. Kendini ifade etme arzun yüksek, bu da seni sosyal ortamlarda öne çıkarabilir. İçsel motivasyonunla başkalarına ilham verebilir, yeni bağlantılar kurabilirsin. Sağlık ve zindelik konularında dikkatli olman gereken bir gün; bedenine iyi bakmayı unutma. Kendine güvenin pekişiyor, bu da kararlılık ve cesaretle önemli kararlar almanı sağlıyor. İlişkilerde açık iletişime geçme fırsatını iyi değerlendir, bu günün pozitif değişimlere zemin hazırlayabilir.
Bugün, sıkı çalışmanın ve sabrın meyvelerini toplayabileceğin bir gün. Maddi konularda olumlu gelişmeler yaşanabilir. Özellikle yatırım ya da tasarruf planların üzerinde durmak, geleceğe yönelik güvenli adımlar atmanı sağlayabilir. Kendi değerlerini ve güvenli alanlarını koruma isteğin artacak. Ancak duygusal ilişkilerde daha esnek olman, sağlıklı iletişim kurmana yardımcı olabilir. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, sana huzur verecek ve ortak paydalar bulmaktan mutluluk duyacaksın. Kendine ait bir alan yaratmanın, içsel huzurunu artırdığını unutma. Beslenme ve sağlığına dikkat etmen gereken bir dönemdesin; bedenine ve ruhuna özen göster. Hobilerine yönelmeli, yaratıcılığını besleyen aktivitelerde bulunmalısın.
Bugün iletişim becerilerin ön planda olacak. Duygusal derinlikten çok, zihinsel aktiviteye yöneliyorsun. Sosyal çevrende yeni bağlantılar kurma fırsatları kapını çalabilir; arkadaşlarınla yapacağın keyifli sohbetler, fikir alışverişleri hayatına renk katacak. Ancak, var olan ilişkilerinde yüzeysel konulara takılmak yerine, anlayış ve empati göstermek sana güç katacak. Özellikle kardeş veya yakın akrabalarla yapacağın iletişimde dikkatli ol; yanlış anlaşılmalar yaşanabilir. İş veya eğitimle ilgili konular gündeme gelebilir, yeni projelere yönelmek için uygun bir dönemdesin. Geçmişteki deneyimlerinden dersler çıkarmak, karşına çıkacak fırsatları doğru değerlendirmene yardımcı olacak. Akşam saatleri, düşündüğünden daha fazla içsel huzura kavuşabileceğin bir zaman dilimi sunabilir. Dinlenmeye ve kendine zaman ayırmaya özen göster.
Duygusal derinliklerinle beslenen bir gün. Hislerin yoğunlaşmış, çevrendekilerle olan iletişiminde samimiyete önem vermelisin. Aile ve ev hayatına yoğun bir şekilde odaklanma arzusu içindesin; bu, sevdiklerinle geçireceğin keyifli zamanları beraberinde getirebilir. İçsel huzur arayışında, geçmişte yaşadığın anıların tadına varmak isteyebilirsin. Kendini koruma içgüdün ön planda; bu durum bazı insanlarla arandaki mesafeyi artırabilir. Dış dünyadan gelen baskılar karşısında sakin kalmaya çalışmalısın. Kendinle baş başa kalmanın yolu, yaratıcılığını ortaya koymaktan geçiyor. Sanatsal çalışmalar veya hobiler üzerinden duygularını ifade etmek, ruhunu besleyecek. Geleceğe yönelik düşünceler, zihninde belirsiz olsa da, bu gün adım adım ilerleme şansını getirebilir. Unutma ki, en zayıf anların bile seni güçlendirebilir. Sezgilerinle hareket et, aklına gelen her düşünce sendeki derinliğin bir yansımasıdır.
Kendini güçlü ve karizmatik hissedeceksin. Sosyal çevrendeki kişilerin gözünde parlayacaksın. Bugün, yaratıcı projelerine odaklanmak için harika bir zaman dilimi; içindeki sanatçıya kulak ver. Yeni fırsatlar kapını çalabilir; cesur adımlar atmak, hedeflerine ulaşmanı sağlayabilir. İletişim becerilerin güçlü, düşüncelerini etkileyici bir şekilde ifade edebilirsin. Aşk hayatındaki dinamikler de canlanıyor; gereken cesareti gösterip, içten duygularını dile getirmekten çekinmemelisin. Kendine olan güvenin, çevrendekilere de ilham verecek. Keyifli anlara, güzel sürprizlerle dolu bir gün seni bekliyor.
Bugün yapısal ve analitik düşünme yeteneklerin öne çıkacak. Gün başlarken zihninde düzenlemek istediğin konulara odaklanabilirsin. İş yerindeki projeler ve günlük sorumluluklar seni daha organize olmaya itebilir. Detaylar üzerinde durarak, derinlemesine bir bakış açısıyla ilerlemek, beklenmedik çözümler bulmanı sağlayacak. Sosyal ilişkilerinde ise samimiyet arayışında bulunabilirsin; bazı insanlar senin güvenilirliğine ihtiyaç duyuyor. Kendi içsel dengeni korumak, stresle başa çıkmanda oldukça etkili olacak. Küçük bir mola vermek, zihnini tazelemek için faydalı olabilir. Yaratıcı yanını ortaya koyarak hobilerine yönelmek, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Kendini ifade etme biçiminde cesur davranmalısın; içinden geleni söylemek, başkalarıyla daha derin bağlar kurmanı sağlayabilir. İlişkilerinde, karşındaki kişilerin duygularını anlamak için daha fazla çaba gösterebilirsin. Her şeyin ötesinde, bu gün kendine karşı nazik olmayı unutma; öz şefkat, ruhsal dengenni korumanda önemli bir anahtar.
Denge, uyum ve estetik arayışı içindesin. İlişkilerde önemli adımlar atmak veya mevcut bağlantılarını güçlendirmek için harika bir zaman. Sosyal ortamlarda popülerliğin artabilir, bu da yeni arkadaşlıklar veya iş birlikleri için kapılar açabilir. Özellikle, düşüncelerin ve duyguların hakkında net olmak, başkalarıyla olan etkileşimlerinde büyük bir fark yaratacak. Kendini ifade ederken müzikal ya da sanatsal yeteneklerini ön plana çıkarmak da faydalı olabilir. Bugün, içsel huzuru bulmak ve başkalarıyla uyum içinde olmak üzerine yoğunlaş. Yapmak istediğin şeyleri belirleyip bunlara odaklanmak, ilerlemeni daha da hızlandıracak. Unutma ki, sevgi ve dostluk her zaman önceliğin olmalı; bu bağlar seni güçlendiriyor.
Duygusal derinliklerin ve sezgisel yeteneklerin ön planda. Bugün, içsel hislerinle hareket etmen gereken bir zaman dilimindesin. Belki de uzun zamandır bastırdığın hislerle yüzleşmek zorunda kalabilirsin. Sosyal ilişkilerde daha açık ve samimi olmaya davet ediliyorsun; bu, yeni bağlantılar kurmanı ya da var olan bağlarını güçlendirmeni sağlayabilir. İçsel dönüşüm sürecine girebilir, eski kalıplardan kurtulup yenilenme isteği duyabilirsin. Bu enerjiyi yaratıcı projelere yönlendirmek, seni tatmin edecek sonuçlar getirebilir. Unutma, güç ve tutku seninle; bugün bu enerjiyi olumlu bir değişim için kullanabilirsin. Dikkatini dağıtan detaylardan uzaklaşıp, hedeflerine odaklanmakta fayda var. Kendine güven ve sezgilerine kulak ver; içindeki güç, dönüşümün anahtarı olacak.
Bugün hayata karşı duyduğunuz merak ve keşif arzusuyla dolusunuz. Sosyal ilişkilerinizde daha açık sözlü olma isteğiniz, çevrenizdekilerle güçlü bağlar kurmanıza yardımcı olacak. Yeni insanlarla tanışmak ve farklı kültürleri deneyimlemek için mükemmel bir zaman dilimi. İçsel inançlarınıza ve değerlerinize odaklanmalısınız, bu size derin bir tatmin ve huzur verebilir. Son zamanlarda ertelediğiniz projelere başlamanız için cesaret bulabilirsiniz. Seyahat düşünceleri zihninizde dolanıyor; yeni yerler keşfetme arzusu içindesiniz. Kendinize güveniniz yüksek, bu da fırsatları değerlendirme konusunda sizi cesaretlendiriyor. Kendinizi ifade etme biçiminiz güçlü ve özgün; yaratıcılığınızı serbest bırakmak için harika bir zaman. Dinamik ve enerjik bir gün geçireceksiniz, bu güzel enerjiyi kendinize ve çevrenizdekilere yansıtmayı unutmayın.
Bugün güçlü bir disiplin duygusu ve kararlılık içinde olacaksın. Hedeflerine ulaşmak için gerekli olan özveriyi gösterme kapasiten yüksek. Çevrendekiler senin bu azmini ve ciddiyetini takdir edecekler. İş alanında önemli bir gelişme yaşayabilir, beklediğin bir fırsatla karşılaşabilirsin. Ancak, duygusal anlamda kendini biraz yalnız hissetme ihtimalin var; içsel huzuru sağlamak için kendine zaman ayırmayı unutmamalısın. Kişisel projelerine odaklanmak için mükemmel bir dönemdesin, yaratıcı düşünceler aklında uçuşabilir. Aşk hayatında ise, derin ve anlam dolu sohbetler gündeme gelebilir; bu da ilişkinizi güçlendirme fırsatı sunar. Kendine güvenmen gereken bir gün.
İnovatif düşünceler ve yaratıcı fikirlerle dolu bir gün seni bekliyor. Kendi ideallerine yönelik cesur adımlar atmak için mükemmel bir zaman. Sosyal çevrenle bağlantılarını güçlendirmek, yeni insanlarla tanışmak ve paylaşımlarda bulunmak için uygun fırsatlar ortaya çıkabilir. İçsel huzurun, çevrendeki insanlar ile kurduğun bağlantılarla daha da derinleşecek. Ayrıca, zihnindeki sorulara yanıt bulmak için içe dönmek isteyebilirsin. Duygusal derinliklerden geçerken, sezgilerin güçlü bir rehber olacaktır. Unutma, özgür ruhunu ve bireyselliğini korumak için risk almaktan korkma; senin farklı bakış açın, başkalarının düşüncelerinde yeni ufuklar açabilir. Bu dönemde, karşılaştığın zorluklar, seni daha kararlı yapacak ve vizyonunu genişletecektir. Özgür kalmak, senin için her zaman öncelikli bir değer; bu nedenle, kendi yolunu oluştururken, iç sesine güven.
Duygusal derinliklerle dolup taşarken, içsel huzurun peşinde koşman tavsiye ediliyor. Hayal gücün ve sezgilerin seni yeni fikirlere yönlendirebilir; bu nedenle, yaratıcı projelerine yönelmek için ideal bir zaman. İnsanlarla olan ilişkilerinde daha empatik ve anlayışlı olmaya çalış; bu, aranızdaki bağı kuvvetlendirecek.Aynı zamanda, ruhsal olarak gelişmeyi hedefleyebilirsin. Meditasyon, doğa yürüyüşleri veya sanatsal faaliyetlerle kendini besle. Geçmişle barışmanın ve kendini ifade etmenin yollarını bulmak, geleceğe daha sağlam adımlarla ilerlemene yardımcı olacaktır. Duygusal yüklerini hafifletmek adına yeni bakış açıları benimsemek, içsel dengeyi sağlamana katkıda bulunacak. Unutma, hayal gücün yalnızca yaratıcı değil, aynı zamanda ruhsal dönüşüm için de bir kapı açabilir.
