1
“Kırmızı Oda ” ya da “Masumlar Apartmanı” gibi son zamanlarda moda olan psikolojik TV dizilerinin ya da otizm konusuna getirdiği farklı bakışla dikkati çeken “Mucize Doktor” gibi bir dizinin belki de en temel özelliği güçlerini empatide bulmaları.
Dizilerin olmazsa olmazı genellikle şiddettir. Bir adaletsizlik, bir haksızlık, travmatik bir olay şiddet duygusunu öyle bir tetikler ki insanlar bir kin ve öfke döngüsünün içinde yuvarlanmaya başlarlar. Senaristler kimi kez kendilerini bu kurguya öylesine kaptırırlar ki şiddet döngüsünün sürebilmesi için hiç de inandırıcı olmayan yapay olayları ardı ardına sıralamakta sakınca görmezler. Önemli olan tek ilke gerilimi yüksek tutarak reytingi sağlamaktır. Böylece şiddet olgusu öyküden soyutlanarak bağımsızlık kazanır. Dizilerin pek çoğunda böyle bir kurgu göze çarpıyor. Kadınlar ise şiddet döngüsünün içinde sadece araç olarak yer alarak onları kurtaracak kahramanlarını beklerler. Savaşan, aktif olan her zaman erkeklerdir.
Yukarıda sözü edilen diziler ise empati duygusunu odak alan farklı yaklaşımlarıyla dikkati çekiyorlar. Bu açıdan da alışıldık ‘toksik’ (zehirli) dizi estetiğinden uzaklaşıyorlar. Bu tür dizilerde genellikle normal olmadıklarını düşündüğümüz sıra dışı insanlar gösterilir. Mucize doktor Ali Vefa, “Masumlar Apartman”ında delirmenin eşiğinde yaşayan garip insanlar ya da “Kırmızı Oda”da psikolojik tedaviye gelen insanlar alışılmışın dışında dünyaları sunar bizlere. Görmemekte, duymamakta ısrar ettiğimiz bu dünyalar gerçi karanlıktır ama aydınlığa çıkış yolu da hep vardır. İşte asıl mucize de budur.
“Masumlar Apartman”nın kendi hayal dünyasında yaşayan çocuksu karakteri Gülben ya da Mucize Doktor Ali Vefa saflıkları, naiflikleri ve iyi kalplilikleriyle Dostoyevski’nin Budalası’nı andırırlar. Ali Vefa karakteri ise vur kırdan başka bir şey bilmeyen erkekler dünyasından çok uzak bir yerlerdedir, belki de en önemli özelliği sevgi ve empati gücüyle erkeklik hapishanesinin duvarlarını kırmış olmasıdır. Böylece eril bir dünyanın sınırlarını hiç aşamayan babasıyla da yüzleşebilir. Yüreklerin buzlaştığı bir dünyada Ali Vefa ve Gülben karakterlerinin böylesine temiz kalpli olmaları insanların birbirlerine sevgiyle dokunabildikleri ütopik bir dünyaya işaret eder. Belki de asıl örnek insanlar deli diye gülüp geçtiğimiz Gülben ya da otizmli olarak ötekileştirdiğimiz Ali Vefa’dır. Çünkü onlar sıra dışılıklarıyla sadece kendilerini değil, çevrelerini de dönüştürerek mucizeler yaratırlar. Yaşam aslında mucizelerle doludur ama bunu görüp yaşayabilenler kolaylıkla küçümsediğimiz, ötekileştirdiğimiz insanlardır. Kuşkusuz karakterlere büyük bir duyarlılıkla can veren Taner Ölmez ve Merve Dizdar’ın oyunculuk başarılarının payı da bunda çok büyüktür.
“Kırmızı Oda”nın haksızlıklara uğramış travmatik insanları ise kırmızı odadaki psikolojik ( terapi) seanslarda kendilerini anlatma cesaretini buldukları anda geçmişleriyle ve şimdileriyle yüzleşme sürecinin içine girerler. Karanlık dünyalarının çıkışı geçmişlerinde gizlidir. Büyük iniş ve çıkışlarla dolu olan iç yolculukları onların da kendi gizilgüçlerini, başka bir deyişle kendi içlerindeki mucizeyi keşfetmelerini sağlar. Yaşadığımız kısır döngüden kurtulmamız bizim elimizdedir, yeter ki isteyelim mesajını vermektedir bu dizi bizlere. Öte yandan taciz, tecavüz, ensest, mafya ilişkileri ve şiddetin kol gezdiği çürümüş bir toplumda yaşananlar, özellikle kadınların açısından öylesine ağırdır ki bu karanlıktan kurtulmak hiç de kolay değildir. Kendini başkasının yerine koymak, acısını paylaşmak, sorular sorarak çözüm üretmek gibi bir duruşun her zaman çıkış yollarının açabileceğini sezdirir bu diziler bize. Böylece arabesk şarkılardan Yeşilçam filmlere değin çok sevdiğimiz kurban öyküleri tam anlamıyla yapıbozuma uğrar. Çözüm dış etkenlerden çok bizim elimizdedir. Öte yandan çözüm arayışında yine toplumda en çok ezilen kesimin, kadınların payı da çok büyük.
Kuşkusuz sözünü ettiğim bu dizilerin eleştirilecek yanı da çoktur. Sözgelimi “Masumlar Apartmanı”nda Safiye ile Naci’nin çocukluktan başlayan ve Yeşilçam filmlerine taş çıkaracak bir biçimde gelişen iç bayıltıcı aşk öyküsü, karakterlerin yaşadığı travmaların tetikleyicisi ‘anne-canavarının’ korkutucu bir hayalet olarak ikide birde ortaya çıkması, “Kırmızı Oda”daki psikoloğun en büyük travmaları bile birkaç soruyla dönüştüren sihirli gücü, “Mucize Doktor”un hastanelerine düşen insanlara yardım etmek için birbirleriyle yarışan özverili, iyi kalpli doktorları ve dizilerimizin olmazsa olmazı izleyicinin dayanma gücünü iyice zorlayarak uzadıkça uzayan anlamsız sahneler dizilerin inandırıcılığına iyice gölge düşürse bile, oyuncuların bir an bile düşmeyen şaşırtıcı performansı bu dizileri alışık olduğumuz vurdulu kırdılı dizilerden yine de ayırıyor.
Yer yer gülerek, yer yer hüzünlenerek izlediğimiz bu sımsıcak diziler kuşkusuz “Terapi” (Arte’de Fransız yapımı) gibi Avrupa yapımı psikolojik dizilerden kesin çizgilerle ayrılıyor. Tıpkı “Kırmızı Oda”da olduğu gibi “Terapi”de de insanlar sorunlarına psikolojik seanslarda çözüm ararlar. Gerek senaryo gerek oyunculuk açısından neredeyse matematiksel bir düzen içinde tıkır tıkır işleyen “Terapi” dizisi (hiçbir sahnenin gereksiz yere uzatılmaması) gerçi gerçekçidir ama sıcak insan ilişkilerine hiç yer vermediği gibi mizaha da hiç fırsat tanımaz. Böylece iç daraltıcı, asık yüzlü bir dizi olarak gelişir.
Sonuçta bu dizilerden hangisi insana gerçekten dokunuyor, hangisinin milyonları etkileyebilecek aydınlatıcı bir gizilgücü var diye sorarsanız sözünü ettiğim aksamalara karşın bizdeki psikolojik dizilerin önde gittiğini rahatlıkla söyleyebiliriz. Bunun da temel nedenin empati olduğunu düşünüyorum. “Terapi”de kendi dışına çıkamama, narsisizm, yaşanamayan ya da yanlış yaşanan cinsellik ve saldırganlık gibi izlekler ele alınırken empati olgusu çok geri planda kalıyor. Acaba bizdeki kaotik yaşama kıyasla her şeyin düzen içinde olduğu Avrupa’da empati sınıfta mı kaldı?
Sonuçta “Terapi”nin kendi içine dönük, asık yüzlü, saldırgan ve mutsuz insanlarıyla “Kırmızı Oda”, “Masumlar Apartmanı” ve “Mucize Doktor”un hayat dolu, komik, neşeli, hüzünlü ya da öfke ve şiddet dolu insanları arasında uçurumlar olduğunu söyleyebiliriz.
Öte yandan gerek senaryo gerek oyunculuk bazında büyük bir başarıyla işlenen humor anlayışı da sözünü ettiğim yerli dizileri özel kılıyor. Kendi hayal dünyasıyla gerçekler arasında sıkışan Gülben’in yaşadıkları, Ali Vefa’nın hastane yaşamına ayak uydurmak için harcadığı çabaların yarattığı komik durumlar, Masumlar Apartmanı’ndaki kız kardeşlerin hiç bitmeyen temizlik takıntıları, Kırmızı Oda’daki mafya babası Delikanlı Sadi’nin (Erkan Petekkaya) içindeki sevgi dolu küçük çocuk vb. karakter ve durum güldürüleri bu dizilere bambaşka bir sıcaklık katıyor.
Bugün enerjilerin ve heyecanların zirveye çıktığı bir dönemdesin. İçindeki cesaret ve liderlik ruhu, yeni projelere adım atmak için seni itiyor. Belirsizlikler ve engeller olsa bile, kararlılığınla bunların üstesinden gelmek için gereken güce sahipsin. İş veya özel hayatında iletişim kurarken, düşüncelerini açıkça ifade etme ve diplomatik olma konusunda dikkatli olmalısın. İnsanların duygularına saygı göstererek, onları teşvik edecek sözler sarf etmek, birlikte daha uyumlu bir ortam yaratmanı sağlayabilir. Kendine karşı dürüst ol, içsel sesini dinle ve bu sesin seni yönlendirmesine izin ver. Aşk hayatında tutku ve romantizm dolu anlar yaşayabilirsin; duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Kendini sevgi dolu bağlantılara aç; kalbinin sesini izle. Bugün, kendi hedeflerine giden yolda atabileceğin cesur adımlar ve içsel farkındalıkla dolu bir gün sunuyor.
Bugün, içsel huzurun vurgulandığı bir dönemdesin. Kendini daha güçlü ve kararlı hissettiğin bir gün; geçmişten gelen olaylarla yüzleşmekten çekinmeyeceksin. İlişkilerinde ise samimiyet ön planda. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirerek, duygusal derinlikler keşfedebilirsin. Maddi konularda temkinli olman avantaj sağlayacak; harcamalarını gözden geçirmek faydalı. Estetik ve güzellik konularına yönelik bir ilgi, seni yeni projelere yönlendirebilir. İçsel motivasyonunu keşfederek, hedeflerine daha kolay ulaşabilirsin. Unutma, sabrın ve kararlılığın seni her zaman başarıya götürecektir.
Bugün zihninizin canlılığı ve merak duygularınız ön planda olacak. Sosyal etkileşimlere açık olmanız, yeni bağlantılar kurmanızı sağlayabilir. İletişim yeteneklerinizi kullanarak insanlarla derin sohbetlere dalmanız, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek. Ancak, bazı durumlarda yüzeysel kalmamaya çalışın; derinlemesine keşifler yapmaktan çekinmeyin. Fikirlerinizi ifade etmek için uygun bir ortam bulduğunuzda, karşınızdakiler üzerinde güçlü bir etki bırakabilirsiniz. Yakın çevrenizdeki kişilerin beklentilerine duyarlı olun, bu sayede aranızdaki bağı güçlendirebilirsiniz. Öğrenme ve bilgiye aç olmanız, sizi farklı bakış açılarıyla zenginleştirecek. Bugün kendinizi biraz daha serbest bırakın ve yaratıcı yönlerinizi keşfetmeye odaklanın.
Duygusal derinliklerin ve sezgisel becerilerin bugün ön planda. İçsel huzur arayışın, ilişkilerinde samimiyet ve güven sağlamana yardımcı olabilir. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, onların ihtiyaçlarını anlama ve destek olma konusundaki kabiliyetini artıracak. Eski anılar ve duygusal bağlar, gün boyunca zihnini meşgul edebilir; bu da seni geçmişteki bazı olaylarla yüzleşmeye yöneltebilir. Kendini ifade etmek için yaratıcı yöntemler bulabilirsin; sanat, müzik veya yazı, içindekileri dışa vurmanın mükemmel bir yolu olacak. Duygusal güvenliğini sağlamak adına belirsizliklerden kaçınmana yardımcı olacak bir destek arayışında olabilirsin. Ekstra bir duyarlılıkla, çevrendekilerin ruh hallerini anlama yeteneğin, sosyal etkileşimlerini daha derin ve anlamlı hale getirebilir. Bugün, kendine ve sevdiklerine karşı nazik olmayı unutma.
Bugün kendini sahnede hissedeceksin, dikkatleri üzerine çekmeyi başarabilirsin. Yeteneklerinle etrafındakileri büyüleyecek bir aura yayacaksın. Sosyal ortamlarda güçlü bir hakimiyet kurarak ilgi odağı olman muhtemel. Ancak bu enerjiyi sadece eğlence için değil, aynı zamanda yaratıcı projeler için de kullanmakta fayda var. Eğer tamamlanmamış işler varsa, onlara odaklanmakta fayda göreceksin. Kalp ve hayal gücün bugün daha da güçlü; romantik bir sürpriz planlamak için harika bir zaman. Kendine güvenin yüksek, bu yüzden zorluklarla karşılaştığında cesurca ilerle. İçsel güçlü hislerin sayesinde başkalarını da cesaretlendirebilirsin. Ancak dengeyi korumayı unutma; kendi ihtiyaçların ile başkalarının istekleri arasında bir denge bulmalısın. Aşk ve dostluk ilişkilerinde doğru sözleri bulmak için ilham alabilirsin. Duygusal derinliklere dalmak, yenilikçi fikirler geliştirmek ve insanlarla bağlantı kurmak adına harika bir gün.
Bugün, detaylara olan düşkünlüğün ön plana çıkabilir. Kendi iç dünyana dönüp, düşüncelerini sorgulama ve düzenleme ihtiyacı hissedebilirsin. İletişim becerilerin artmışken, çevrendekilerle fikir alışverişinde bulunmak sana tatmin sağlayacak. Özellikle iş veya projelerinle ilgili yeni bir yaklaşım geliştirmeye yönelik yeteneklerin açığa çıkabilir. Duygusal anlamda içsel huzur arayışın, seni geçmişle yüzleşmeye yöneltebilir; bu süreç, bazı yüklerinden kurtulmanı sağlayabilir. Sağlık konularına dikkat eden biri olarak, bedenine karşı nazik olmalı ve dinlenmeye zaman ayırmalısın. Unutma ki, bugün atılacak adımlar, gelecekteki hedeflerini etkileyebilir. Rahatladığın ve kendini güvende hissettiğin ortamları tercih et, bu sana esneklik katabilir ve yaratıcılığını besleyebilir.
Denge ve uyum arayışın, bugün önemli bir odak noktası olacak. Sosyal ilişkilerde daha açık ve net olman, iletişimdeki belirsizlikleri giderme yolunda sana yardımcı olabilir. Bir anlaşmazlık ya da karmaşa gün yüzüne çıkarken, bunu yapıcı bir dille çözmek için çaba harcaman gerekiyor. İkili ilişkilerde empati kurmak, karşındakinin bakış açısını anlamak, ilişkilerin derinleşmesine zemin hazırlayacak. Sanatsal yönlerinle ilgili bir proje üzerinde çalışmaya başlayabilir ya da ilham verici bir etkinliğe katılabilirsin. İçsel huzurunu bulmak adına doğaya çıkmak, meditasyon yapmak veya kendine zaman ayırmak faydalı olabilir. Bugün, güzel bir denge kurarak hayatındaki karmaşayı hafifleteceğin bir gün. Kendine güvenini tazele ve hislerine kulak ver. Hayatındaki küçük mutlulukları kutlamak, ruhsal olarak daha güçlü hissetmene yardımcı olacak. Unutma, bu süreç senin içsel güzelliğini dışa vurmanın bir yolu.
Duyguların derinliklerinde bir yolculuk başlıyor. İçsel karmaşalarla yüzleşmek sana birçok kapı açacak. İletişim becerilerin ön plana çıkacak, bu sayede çevrendeki insanlarla daha derin bağlar kurabilirsin. Dikkatini ve enerjini, seni heyecanlandıran projelere yönlendirdiğinde, hedeflerine ulaşma olasılığın artıyor. Aşk hayatında sürpriz gelişmelere açık ol; bir karşılaşma ya da beklenmedik bir mesaj seni oldukça etkileyebilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma; içsel huzurunu bulmak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri faydalı olabilir. Bugün, ruhsal dinlenme ve yenilenme zamanıdır. Kendi iç sesine kulak vermekten çekinme, böylece yeni farkındalıklar kazanabilirsin.
Bugün, keşfetme arzusuyla dolup taşacaksın. Yeni deneyimlere açılacak, özgürlüğünü ön planda tutarak maceralara atılmayı isteyeceksin. İletişim kurduğun kişilere karşı samimi ve cesur bir yaklaşım sergilemek, ilişkilerini derinleştirebilir. Öğrenmeye açık ol, bilgi paylaşımı ve tartışmalardan fayda sağlayacaksın. Farklı bakış açıları seni düşündürtecek, entelektüel merakın alevlenebilir. İçsel bir huzur arayışında olabileceğin bu günde, manevi değerlere yönelmek ruhsal olarak seni besleyecek. Fiziksel aktivitelere yönelmek, bedenine iyi geleceği gibi zihnini de canlandıracak. Kendi inançlarına inanmanın önemini hissedeceksin; bu nedenle içsel sesini dinlemeli ve neyin senin için anlam taşıdığını sorgulamalısın. Unutma, hayatın sunduğu fırsatları değerlendirmek için cesur adımlar atman gerek.
Bugün sorumlulukların ön planda olacak ve başkalarına yardım etme isteği içinde olabilirsin. İş hayatında yoğunluk, disiplinini korumanı gerektirecek. Tanınma ve takdir edilme arayışın artabilir; bu, motivasyonunu yükseltecek. Ayrıca, kısa vadeli hedeflerine ulaşma konusunda güzel fırsatlar karşına çıkabilir. Ailevi konularda ise bazı dertleri çözmek üzere bir araya gelmek, tutku ve bağlılık hislerini güçlendirecek. İlişkilerde, samimi ve dürüst bir iletişim seni huzurlu kılacak. Önemli kararlar için iç sesine kulak vermeyi unutma. Kendine zaman ayırarak ruhsal dengeyi sağlayabilirsin. Kendi ihtiyaçlarını ve duygularını göz ardı etmemek, ilerlemeni destekleyecek.
Bugün kendini özgür hissetme arzusu oldukça yoğun olabilir. Yaratıcılığını ifade etme yolları arayışında olabilirsin, bu da seni ilginç projelere yönlendirebilir. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin ön planda, arkadaşlarınla yapacağın çeşitli aktiviteler keyifli anlar yaşamanı sağlayabilir. Farklı fikirlerin ve özgün düşüncelerin, başkalarıyla yapacağın sohbetlerde dikkat çekecek. Ancak, ilişkilerin dinamiklerinde ani değişiklikler yaşanabilir; bu durum, iletişimini dikkatle yürütmeni gerektiriyor. İçsel huzurunu bulmak için yalnız kalmaya ihtiyaç duyabilirsin. Hem zihnini hem de ruhunu beslemek için meditasyon ya da doğada zaman geçirmek faydalı olacaktır. Geleceğe dair hayallerine odaklanmak, seni daha motive ve güçlü hissettirebilir. Unutma ki, kendine ve fikirlerine duyduğun güven, çevrenle olan etkileşimlerini de olumlu yönde etkileyecek.
Bugün, içsel duyguların ve sezgilerin oldukça güçlü bir şekilde kendini gösterebilir. Hayal gücün, sanatsal yönlerin ve ruhsal derinliklerin ön plana çıkıyor. Kendini ifade etme biçiminin farklılaşması, çevrendekilere ilham verebilir. Sosyal ilişkilerde aşka dair belirsizlikler ve karmaşık durumlarla karşılaşman mümkün. Duygusal açıdan hassas olduğun bir süreçte, kendini koruma ihtiyacı hissedebilirsin. İçsel değişimlere açık olmalısın; bu, seni daha derin bir anlayışa götürebilir. Ayrıca, başkalarına yardım etme isteğin, toplumsal sorumluluklarının farkına varmanı sağlayabilir. Ancak, kendi ihtiyaçlarını da göz ardı etmemelisin. Bugün, ruhsal bir yenilenme arayışı içinde olabilir, meditasyon veya doğada vakit geçirmek ruhunu besleyebilir. Kendi içsel dünyana yolculuk et ve hislerini keşfet.
