

Yarım kalan sevdalarla dolu Anadolu’nun dört bir yanından bugüne kadar ulaşan türkülerin hikayelerini Halk Edebiyatı Araştırmacısı ve Müzik Sanatçıları Platformu Başkanı Recep Ergül ile konuştuk. “Türküler, tarihe ışık tutan tarihi birer vesikadır” diyen Ergül, dünyada adına en fazla türkü yakılan siyasi liderin Bülent Ecevit olduğunu söyledi ve bu konuda şu bilgiyi verdi:
“Türküler, tarihe ışık tutan tarihi birer vesikadır. Tarihi, kim nasıl yorumlarsa yorumlasın, türkülerin anlattığı doğrudur. Çünkü canı yananlarının derdini dile getirmektedir. Yaşar Kemal, “Türküler, bizim romanlarımızdır” derdi. Her biri, bir romanı birkaç dakikada anlatır bize. Örneğin, Sarıkamış Harekatı tam 90 yıl boyunca yasaklı kaldı. Dönemin basın yayın kuruluşları ile umumi alanlarda dahi konuşulması yasak iken yavrularını yitiren ailelerin yaktığı ağıtlar ve olaya tanıklık eden halk aşıklarının yaktığı türküler, bize neler olup bittiğini çarpıcı bir şekilde anlatıyor. Yemen’de, yüz binlerce Osmanlı askerinin yaşadığı dramı, türkülerden öğreniyoruz. Çanakkale Zaferi’ni, bize her gün hatırlatan ve en az milli marşımız kadar bilinen, yine bir türküdür.”

TÜRKÜLERİ KORUMAK DEVLET POLİTİKASI OLMALI
Recep Ergül, “Türküler, toplumun ortak değerleridir. Korumak ve geliştirmek bir devlet politikası haline gelmelidir. Bunun eksikliğini yaşıyoruz” dedi.
ÇOĞU KIBRISLA İLGİLİ
– Dünyada adına en çok türkü yakılan lider kim?
Yaptığım araştırmalara göre Mustafa Kemal Atatürk 28, Ernesto Che Guavera 18, Nelson Mandela 7, Olof Palme 5 ve Bülent Ecevit 127. Adına, en çok türkü söylenmiş lider Bülent Ecevit’tir. Bunların önemli bir kısmı, Kıbrıs Barış Harekatı içeriklidir. Mahsuni Şerif, Neşet Ertaş, Murat Çobanoğlu, Ali Kızıltuğ, Özay Gönlüm ve dönemin neredeyse tüm sanatçıları bu konuyu işlemiş ve Ecevit’e övgülerde bulunmuştur. Diğer kısmı ise Karaoğlan efsanesinin yaşandığı yıllarda “Halkçı Ecevit”, “Karaoğlan”, “Ucuzluk ve pahalılık” konularını içerir. 127 plağın tamamı arşivimde mevcuttur.

Ergül’ün arşivinde yaklaşık 10 bin taş plak bulunuyor.
ATATÜRK NİYE KIZDI?
– Atatürk, hangi sanatçı için yaverini azarladı?
Atatürk’ün, sanata ve sanatçıya verdiği önem, herkes tarafından bilinmektedir. Celal Güzelses, Fahri Kayahan, Refik Başaran, Safiye Ayla, Müzeyyen Senar, Selahattin Pınar ve dönemin tüm sanatçılarıyla yakın ilişki kuran Atatürk, 1933’te Beylerbeyi Sarayı’nda Trabzon’un kurtuluş günü balosuna katılır. Sahneye ilk olarak horon ekibi çıkar. Atatürk ilgiyle izlerken “Divane Aşık Gibi” eserlerin bestekarı Maçkalı Hasan Tunç ise elinde kemençesiyle kulis kapısından da Atatürk’ü görmek için bakmaktadır. Onun bu bakışları, Atatürk’ün dikkatinden kaçmaz. Yanındakilere, kim olduğunu sorar. Bunun üzerine Atatürk, Hasan’ı yanına davet eder, hatırını sorar ve “Çal evladım, Karadeniz havaları bizim milli havalarımızdır” der. Konser sırasında, yaveri Atatürk’ün yanına gelerek, diğer programa geç kaldığını söyler. Atatürk, “Otur ve konseri izle. Sanatçıya saygısızlık yapmayalım. Sanatçının şarkısı yarıda kesilemez. Ben kalkarsam, programın şirazesi bozulacak” der. Günümüzde, programların tam orta yerinde paldır küldür salona giren, konuşmasını yaptıktan sonra da ayrılarak adeta programı bitiren tüm siyasetçilere örnek olması dileğiyle.
– Günümüzde türküler unutuluyor mu?
Türküler, toplumun ortak değerleridir. Korumak ve geliştirmek, bir devlet politikası haline gelmelidir. Bunun eksikliğini yaşıyoruz. Ancak, halkın yüreğinde ve dilinde unutulması mümkün değildir. Günümüzde, on binlerce genç bağlama çalmakta ve türkü söylemektedir. Tüm müzik türleri, bir gün yok olup gitse bile türkülerin yok olması söz konusu değildir.
– Plak koleksiyonunuzu kısaca anlatır mısınız?
Yaklaşık 10 bin civarında taş plak ve 45’lik plağım var. İlgi alanıma giren plaklar, daha çok sosyal ve toplumsal konuları içeren plaklardır. Örneğin, Cumhuriyetin ilk kadın gazelhanı olan Ayda Sönmez’in “Çanakkale Şehitler Ninnisi” (1933 kaydı), yine Çanakkale şehitlerine söylenmiş Suzan Yakar’ın seslendirdiği “Şehitler Ninnisi” gibi nadiren bulunabilecek plaklarım var.
KARAOĞLAN
Sevgili gardaşım, canım Karaoğlan
Bizim yüzümüze güleceksen gel
Asık surat, göbeklerden usandık
Adamca bakmayı bileceksen gel
★★★
Bilirsin ki bizim köyün yolu yok
Hökümete uğrayacak kolu yok
Bizim derdimizin sağı-solu yok
Açlığa bir çare bulacaksan gel
★★★
“Rey” dediniz, “oy” dediniz, “al!” dedik
Yüzyıllardır gözü bağlı yalvardık
Tarla tarla diken yolduk, bel kırdık
Yoksulluğa tırpan çalacaksan gel
★★★
Hiç benzeme sen de evvel gelene
Çünkü karnımız tok böyle yalana
Bir sözüm yok milletini sevene
Yani halka kurban olacaksan gel
★★★
Karaoğlan halkıyla beraber olur
Haksızın hakkından haklılar gelir
Millet verdiğini geri de alır
Kara bahta ak gün salacaksan gel
(Selda BAĞCAN)

Şu geçim derdi bağrımızı deliyor
Duyduk duymadık demeyin Karaoğlan geliyor
★★★
Nice yıllar var sana hasret kaldık
Dermanımız kalmadı sıkıntıdan bunaldık
★★★
Elde var avuçta yok,
Maaş az,
Boş desen çok.
Halin nedir diyen yok.
★★★
Haydi bastır bastır Karaoğlan bastır
Ak günlere doğru durmadan bastır
(Rıza KONYALI)
Hele bakın şu yiğidin göğsüne
Zalımdan bir kurşun yemiş geliyor
Albayrak tabutuna sarılmış
“Bu toprak benimdir.” demiş geliyor
Şehit geliyor, aslan geliyor
★★★
Kundakta yavrular diri yakılmış
Çoluk çocuk hendeklere dökülmüş geliyor
Gebe kadınlara süngü sokulmuş
Kıbrıs’ı bir duman almış geliyor.
★★★
Bir papazın şerri, dünyası sardı.
Akdeniz’i kana, yaktı kavurdu geliyor.
Kurtaran yok mu, şu yavru yurdu?
Bir Mustafa Kemâl doğmuş geliyor.
★★★
Ne güzel yakışmış bayrağın rengi,
Bir vatan uğruna eylemiş cengi geliyor.
Var mı ulan dünyada Mehmet’in dengi?
Mahzuni soyunu övmüş geliyor.
(Mahsuni ŞERİF)
Enerjinin yükseldiği bir gün. İçindeki tutku ve heyecanla dolu bir maceraya atılmak için mükemmel bir zaman dilimindesin. Yeni başlangıçlar, projeler ve kişisel hedefler konusunda cesur adımlar atmak için uygun şartlar mevcut. Zihnindeki yenilikçi fikirler, çevrendekilerle yapacağın tartışmalarda parlayacak; bu sayede ilham alabilir ve ilham verebilirsin.İletişim becerilerin ön planda; sosyal çevrenle bağlantı kurarken daha samimi ve içten olabilirsin. Ancak, sabırsızlık hissinden kaçınmalısın, çünkü detayları gözden kaçırmana neden olabilir. Özellikle ilişkilerde, duygusal derinliğe inmeyi tercih et. Karşıt görüşler ve fikirler, dikkatin ve anlayışın sayesinde yapıcı bir tartışmaya dönüşebilir.Kendine güvenin yüksek; bu, seni zorlu durumların üstesinden gelmede güçlü kılacak. Sağlık ve enerji konularında da dikkatli olmayı unutma, aşırıya kaçmadan hareket etmeye özen göstermelisin. Aynı zamanda, gün içinde kendine küçük mola ve dinlenme zamanları ayırarak ruhunu tazelemelisin. Gelişim, kendini iş ve özel yaşamında ifade etme şeklinle ilgili önemli bir ders getirebilir.
Bugün, sezgilerin güçlü bir biçimde yüzeye çıkması olası. İçsel huzur arayışında iken, çevrendeki insanların fikirleriyle de etkileşim halinde olabilirsin. Kendini bir şeyler üretme ve yaratma konusunda oldukça motive hissettiğin bir dönemdesin. Özellikle sanatsal veya yaratıcı projelere yönelmek için harika bir zaman. Aynı zamanda, güven arayışın artabilir, bu yüzden ilişkilerde daha derin ve anlamlı bağlar kurmak isteyebilirsin. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; gereksiz harcamalardan kaçınmak, uzun vadede fayda sağlayabilir. Sağlık ve yaşam tarzı konularında atılacak adımlar, genel yaşam kaliten üzerinde olumlu etkiler yaratacak. Kendine karşı nazik olmalı ve dinlenmeye de zaman ayırmalısın. Duygusal olarak kendini daha sağlam ve emin hissedebilirsin, bu da çevrendekilere güven vermene yardımcı olacak.
Bugün iletişim kurma isteği yüksek, etrafındaki insanlarla derin sohbetler yapabilir, yeni fikirler keşfedebilirsin. Sosyal ortamlar ve arkadaşlarınla olan bağların güçlenebilir, bu sayede birlikte keyifli anlar yaşayabilirsin. Ancak, alım-satım işlemlerinde dikkatli olmanda fayda var; aceleci kararlar yapmak yerine, düşünerek hareket etmek daha iyi sonuçlar doğurabilir. İçinde dönemsel olarak bir kararsızlık hissi de doğabilir, bu da seçim yapmanda zorluk yaratabilir. Kendine güvenmelisin; sezgilerin seni doğru yola yönlendirecek. Güne enerjik başlaman, gün içinde oluşabilecek olumsuzluklara karşı avantaj sağlar. Öğle saatlerinde beklenmedik bir haber alabilirsin, bu durum seni daha hareketli hale getirebilir. Eğer projelerin üzerinde çalışıyorsan, grup çalışmaları için ideal bir zaman dilimindesin. Unutma ki, esnek bir zihinle yaklaşırsan her şey daha kolay olacaktır. Kişisel gelişimine yönelik atılımlar yapabilir, yeni ilgi alanları keşfedebilirsin. Kalp atışların hızlanabilir; yeni bir aşka da kapı aralayabilirsin. İlişkilerinde daha açık sözlü ve yapıcı olmaya özen göstermelisin.
Duygusal derinliğin ve sezgisel yeteneklerinin ön planda olacağı bir gün. İçsel huzurunu bulmak adına geçmişle olan bağlantılarına göz atabilirsin. Ailenle, yakın arkadaşlarınla keyifli zaman geçirip sıcaklık ve sevgi dolu anlar yaşayabilirsin. Kendini ifade etme yolunda yeni fırsatlar karşına çıkabilir; bu kazançların gelecekteki ilişkilerine olumlu yansıyacaktır. Kalbinin sesi, seni doğru yönlendirecek; içindeki hisleri takip etmekten çekinme. Duygusal yaralarını sarmak için geçmişe dair düşüncelerinle yüzleşmek isteyebilirsin, bu süreçte kendini ve hedeflerini daha iyi anlayacaksın. Küçük sürprizler ve beklenmedik gelişmelerle dolu bir gün seni bekliyor, pozitif enerjinle bunları karşılamaya hazır ol.
Bugün, içindeki liderlik ruhu ön plana çıkacak. Kendi projelerini veya fikirlerini savunmak için harika bir zaman dilimindesin. Cesaretin ve kararlılığın, etrafındaki insanların dikkatini çekecek; bu, sana desteği getirebilir. Aşk hayatında, tutkulu anlar yaşanabilir; partnerinle derin bağlar kurmak isteyebilirsin. Arkadaşlarınla olan ilişkilerini güçlendirmek, sosyal etkinliklerle dolu bir gün geçirebilirsin. Ancak, kendini fazla ön plana çıkarırken, başkalarının duygularını göz ardı etmemeye özen göstermelisin. Yaratıcılığın zirveye çıkarken, sanatsal bir proje ya da hobiyle ilgilenmek faydalı olacaktır. Unutma, kendine olan güvenin, çevrendeki herkese ilham verebilir.
Dikkat ve detaylara olan doğal eğiliminiz, bugün günlük işlerinizi düzenlemenizde size yardımcı olacak. Hedeflerinize ulaşmak için planlı ve sistematik bir yaklaşım benimseyecek, her adımınızı titizlikle atmaya özen göstereceksiniz. İş yerindeki ilişkilerinde ölçülü ve analitik bir tutum sergilemek, çatışmaların önüne geçmenizi sağlayacak. Öte yandan, kişisel hayatınızdaki bazı meseleler üzerinde derinlemesine düşünebilir, sevdiğinizle aranızda açık bir iletişim bu süreçte ihtiyaç duyduğunuz huzuru getirecektir. Kendinizi yaratıcı yönlerinizle ifade etme fırsatı bulabileceğiniz bir ortamda bulunmak, motivasyonunuzu artıracak. Sağlığınıza dikkat etmek, ruhsal ve bedensel dengede kalmanızı sağlayacak. Zamanı iyi kullanmak ve önceliklerinizi belirlemek günün verimliliğini arttıracak. Unutmayın, küçük detaylar büyük farklar yaratabilir.
Bugün ilişkilerde denge ve uyum arayışın ön planda. Sevdiğin insanlar ile olan iletişimini güçlendirmek, onların ihtiyaçlarını anlamak ve karşılıklı destek sağlamak için harika bir zaman. Sanatsal yeteneklerinizi sergilemek ve estetik alanlarda kendinizi ifade etmek için fırsatlar doğabilir. Sosyal çevrene katılmak, yeni insanlarla tanışmak için de doğru bir dönemdesin. Ortak projeler ve işbirlikleri, seni ileri taşıyacak destekler sunabilir. Ancak kararlarını alırken aceleci olmaktan kaçınmalı, düşünmeden hareket etmemeye özen göstermelisin. İçsel huzurunu sağlamak için biraz yalnız kalmak, düşüncelerini düzenlemek ve içsel barışını bulmak adına faydalı olabilir. Kendine zaman ayırmayı unutmamakta fayda var.
Derin duyguların yüzeye çıktığı, içsel bir sorgulama dönemindesin. Geçmişte yaşadığın olayların etkisiyle ruhsal bir yenilenme hissedebilirsin. Hissiyatların yoğun, bu da ilişkilerinde tutku ve gizem arayışını beraberinde getiriyor; partnerinle ya da sevdiğin kişilerle daha derin bir bağ kurma ihtiyacı hissedebilirsin. Bu dönemde sezgilerin güçlü olacak, bu da bazı durumlardaki gerçekleri fark etmene yardımcı olabilir.Kendine dönüp bakmak, içindeki karanlıkla yüzleşmek ve bunu kabullenmek seni güçlü kılacak. Ayrıca, yeni başlangıçlar için cazip fırsatlar belirebilir; risk almayı göze alarak yeni yollara çıkmak isteyebilirsin. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir zaman dilimindesin. Harcamalarını kontrol altında tutmak, gelecekte beklenmedik sürprizlerle karşılaşmanı engelleyebilir. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin bu dönemde sana yeni kapılar açabilir; bu nedenle iletişime açık olmanda fayda var. Sezgilerine ve kalbine güvenerek ilerlemenin önemi büyük.
Yeni maceralara açık bir zihinle uyanacaksın. Keşfetme arzusu, içsel motivasyonunla birleşerek seni sıradanlıktan uzaklaştırıyor. Sosyal çevrende ilgi çekici insanlarla etkileşimde bulunabilir, yeni dostluklar kurma fırsatı bulabilirsin. Yaratıcılığını ifade etmenin yollarını aramak isteyeceksin, sanatla uğraşmak ya da farklı hobi alanlarına yönelmek keyif verecek. İçsel huzurunu bulmak adına doğayla bağlantı kurmak, yürüyüşlere çıkmak veya meditasyon yapmak sana iyi gelecektir. İş hayatında ise, cesur kararlar alarak risk almaktan çekinmemelisin; bu, başarılı bir sonuç doğurabilir. İlişkilerde dürüst ve açık olmaya özen göster, samimiyetinin karşılığını göreceksin. Bugün, kendine güvenini artıracak ve sınırlarını zorlayacak fırsatlarla dolu.
Sorumlulukların ve hırslı hedeflerin ön planda. Bugün, uzun vadeli planların için sağlam adımlar atma fırsatı bulacaksın. Disiplinin seni başarıya götürecek; ertelediğin işleri tamamlamak için mükemmel bir zaman. Başkalarından gelen destek, duygusal yüklerini hafifletebilir. Bir proje üzerinde düşünmeye başlarken, kendine güvenin artacak ve sonuçları alma gücüne sahip olacaksın. Aile veya yakın dostlarla paylaşımlar, iç huzuru bulman açısından önemli. İlerlemeyi görmek, motivasyonunu artıracak. Kendini ifade etmek, içindeki potansiyeli ortaya çıkarabilir; bu nedenle fikirlerini açıkça paylaşmaktan çekinme. Bolca düşünmek ve kısa molalar vermek, zihnini tazeleyecektir. Unutma, her adımda kararlı kalmalısın.
Hayatında yenilik arayışın içindesin, bu durumu olumlu fırsatlara dönüştürmenin tam zamanı. Sosyal çevrendeki dinamikler seni etkileyebilir; bu, bazı dostlukların güçlenmesine ya da beklemediğin insanlarla tanışmana sebep olabilir. Farklı fikirleri keşfetmeye ve paylaşmaya açık olman, zihnini genişletecek ve yaratıcı projelere ilham verecek. İçsel huzurunu bulmak için yalnız kalmaya da ihtiyacın olabilir, bu yüzden kendine zaman ayırmayı unutma. Cömertliğin ve insani duyguların, çevrendekilere ilham verecek. Ancak dikkatli ol, aklını karıştıracak durumlarla karşılaşabilir, her şeyi netleştirmek için bir adım geri atmalısın. Başkalarının taleplerine karşı duyarlı olman seni yıpratabilir, bu yüzden sınırlarını belirlemek önemli. İş ve sosyal hayatında beklenmedik gelişmelere hazırlıklı ol, bu süreç seni yeni bir başlangıca götürebilir. Tutkularının peşinden koşmayı ihmal etme, içindeki potansiyeli ortaya çıkararak çevrendekilere de örnek olabilirsin.
Sezgilerin derinleşiyor, iç dünyanla bağ kurmanın harika bir zamanı. Duyguların seni yönlendirebilir; bu, hem yaratıcı projelerinde hem de insanlarla olan ilişkilerinde yeni kapılar açabilir. İhtiyacın olan huzuru bulmak için doğayla vakit geçirmen ya da sana ilham verecek bir sanat dalıyla uğraşman faydalı olacaktır. Akşam saatlerinde bir dostunla gerçekleştireceğin derin ve samimi bir sohbet, ruhunu besleyecek ve düşündüklerinden başka bir bakış açısı kazanmanı sağlayacak. Kalbinle dinlediğin iç sesine güvenmeli, kararlarda daha cesur olmalı ve duygusal meselelerde mantığını bir kenara bırakmalısın. Bugün, duygusal zekan ve yaratıcılığınla büyüleyici gelişmelere imza atabilirsin. Unutma, içsel yolculuğun ve sezgilerin, seni asıl senin olduğu yere götürecek.