1
Cumhuriyet’te Yazgülü Aldoğan’ın yazdığı ve yorum için de açık kapı bırakıp tartışma başlattığı “Büyük Kadın Sanatçılar” kitabının tanıtım yazısı, yaşamın içinden bana farklı bir olguyu anımsattı: “Diriye değil, ölüye saydılar bizi.” Bir kitap için bu ne fırtına mı? Ama, büyük bir kurumun, hele “sanat ve sanatçının yanında,” sloganını yıllarca simge edinmiş bir kurumun açıklaması bile yeter de artar! Üstelik, yayımladıkları kitaplar için , “…dostlarımıza ve gençlerin faydalanabilmesi için de üniversite kütüphanelerine armağan ediyoruz” demişlerse, saygıyla karşılanmalı! O zaman okumaya başla! Kitabın adı: “Büyük Kadın Sanatçılar…” Hem de 400 büyük kadın! Demek ki, sanat evreninde, “Büyük erkek sanatçılar” kitabı da sırada! İronisi bir yana, sorun; kitapta F. Zeid dışında bu toprakların sanatçılarının yer almaması ile “çeviri de olsa, “Büyük kadın sanatçılar” başlığının 21. yüzyılda bile sanat adına tanımlanmış olması o kurumu bağlar. Sorun Batılı ya da yerli yazar sorunu değil; anlayış, algı “entektüel!” bakış açısı o kadar! Birkaç günden beri usta sanatçı ve yazarların söylemleri ve karşı çıkmaları da bundan.
Aslında bu olay tekil değil, toplumsal bir olgu. Aksini düşündüklerini sanmak istemiyorum ama… Cumhuriyet’in kültür ve sanat sayfasına, kurum adına yapılan açıklama, imzasız da olsa çok doyurucu ve saydamdı! Hadi, her ortamda dillendirilen ve pek hoşlandıkları Arapça sözcüğü kullanarak, bu “vesileyle” söyleyelim ki “Zikr-i cemil” edilen yazıda (işin içine basın girdiği için her sözcük üzerinde çok çalışılmıştır ve o makamdan bu masaya onay alınmıştır) övünçle şöyle denilmektedir: “… ‘2004 yılından bu yana’ Türkiye’de çağdaş sanattan mimariye, fotoğraftan resme kadar sanatın farklı disiplinlerinde 16 kitap yayımladık.” Lakin, bir sorum olacak, kamuoyunu bilgilendirme ve “yok sayma” adına. Bu sorum bireysel soru değil; unutmak başka, kurum adına “yok saymak” başka… Ama bir farkla, çünkü kültür ve sanat adına yapılan “tasarruflar”da kurum dolaylı olarak kendini de yok sayıyor! Neden mi? “Kurum, 2004 yılından bu yana Türkiye’de çağdaş sanattan mimariye, fotoğraftan resme kadar sanatın farklı disiplinlerinde 16 kitap yayınladık.” derken 2004 öncesini ne yapıyor? Aksanat ya da bugünkü adıyla Akbank Sanat evi de 2004 te mi kurulmuş?
1987 yılında Akbank’a sanat danışmanı olarak davet edildiğimde, saygıyla andığım; tiyatro, caz ve sanatın, bilimin, görgünün simgesi Hamit Belli ile görüştüğümde, İstanbul’da ilk ve kapsamlı donanımı ile bir kültür merkezini önermiştim. Sakıp Sabancı, değerli dostum Güngör Uras, Hamit Belli ve genel müdür yardımcıları ile her hafta oturup saatlerce ayrıntıları konuştuk. Sakıp Bey, bu kurumun gökdelende olmasını önerdi ama sanatın odak noktası Beyoğlu idi. Önce, Beyoğlu bölgesini de kapsayan bölgenin anıtlar kurulu başkanı Prof. Dr. Hande Süher’in onayını aldık. Metin Deniz’in tasarımı ile mimarlık bürosu çalışmalara başlarken, yapının işlevi için iki yıl sonrasının etkinliklerini planladık: Tüm yetkilerle, sonra gelsin sanatın, bilimin, kültürün erbabı dostlar! Vitali Hakko da ilk tanıtım kokteylini Vakko’ da yaptı. 1987 ile 2004 arası niye kayıp! Ne garip! Kuşku bu ya; ben de merak ediyorum: 16 yıl içinde altın madalya verdikleri sanat danışmanı da kayıp! Hadi beni yoklar hanesine yazdınız, ya kitaplar? “Kimse kusura bakmasın! İşimize geldiği gibi, unuturuz da yok da sayarız” mı? Unutmayalım: “Sanatın ve sanatçının yanındayız” demek bir erdem işi! “Eskiden kusur olan şeyler, görenek haline geldiyse… Çok, çok “büyük kadın sanatçılar”ın ne kusuru var? Hele curcunalı günlerde bunu düşünmek gerçekten “maharet” ister! Can-ı gönülden çorbada tuzu olanları kutluyorum!..
Bu kitapları hangi kurum, hangi logo ile yayımladı? Üstelik her biri 3 bin adet basılmış ve tükenmişti. Yok kitaplar: Gürol Sözen. / Bin Çeşit İstanbul ve Boğaziçi Yalıları. 1989 /Cahit Kayra. İstanbul Mekanlar ve Zamanlar.
1990 /Prof. Mustafa Cezar. XIX. Yüzyıl Beyoğlu’su.1991/ Prof.Dr. Metin And. 16. yüzyılda İstanbul. 1993 /Çekmeceler. Ressam, Tasarımcı ve heykeltraşlar-3 kitap.1991 / Prof.Dr. Muhibbe Darga. Hitit Sanatı. 1992/Gürol Sözen. Ege’den Akdeniz’e Mavi Uygarlık From the Aegean to the Mediterranea 1995 /Prof.Dr. Talat S. Halman. Eski Anadolu ve Ortadoğu’dan şiirler. 1996 / Prof.Dr. Kıymet Giray. Müstakil Ressamlar ve Heykeltraşlar Birliği. 1997/ Prof.Dr. Metin And. Minyatürlerde Osmanlı-İslam Mitolojisi. 1998 / Akbank 50. yıl Armağan kitabı: Gürol Sözen. Ege’den Akdeniz’e Mavi Uygarlık (2. Baskı) 1998 / Ahmet Kamil Gören. Akbank Resim Koleksiyonu. 1998 /Behzad Üsdiken. Pera’dan Beyoğlu’na (1840-1955). 1999 /Topkapı Sarayı. (Müze Müdürü Filiz Çağman ve seksiyon şefleri) 2000 / Yıldız Akyay Meriçboyu. Antik Çağ’da Anadolu Takıları. 2001/ Dr. Alpay Pasinli. İstanbul Arkeoloji Müzesi. 2003/ve Sakıp Sabancı Koleksiyonu…
Bugün, içindeki cesaret ve enerji patlamasıyla yeni başlangıçlar yapma isteği duyacaksın. Kendini daha atılgan ve özgüven dolu hissedeceksin, bu da çevrendekileri etkileyecek. Fakat, sabırsızlık ve düşünmeden hareket etme eğilimine dikkat etmelisin; bu, bazı yanlış anlamalara ya da çatışmalara yol açabilir. İkili ilişkilerinde açık iletişim, problemleri çözmende anahtar bir rol oynayacak. Kariyerinle ilgili yeni fırsatlar kapını çalabilir; cesaretini topla ve fırsatları değerlendir. Aynı zamanda, fiziken kendine dikkat etmen gerektiğini unutma, dinlenmeyi ve yenilenmeyi ihmal etme.
Bugün içsel huzur arayışında olabilirsin. Sakin ve huzurlu bir ortamda vakit geçirmek, sana enerji verecek. Maddi konularda daha dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Harcamalarına dikkat et ve bütçeni gözden geçir. İlişkilerinde derin bir bağ kurma isteği, yakın çevrenle olan iletişimini güçlendirebilir. Ancak, duygusal açıdan duyarlı olman gereken bir zaman dilimindesin; hislerini açıkça ifade etmekten çekinmemelisin. Kendine olan güvenin artacak ve bu da kararlarını daha sağlıklı bir şekilde almanı sağlayacak. İlerde karşına çıkacak fırsatları değerlendirmek için esnek kalmalısın. Sanatsal faaliyetlere yönelmek, yaratıcılığını ortaya çıkarman için iyi bir yol olabilir. Unutma, doğanın tadını çıkarmak da ruhunu besleyecektir.
Sosyal etkileşimlerin yoğunlaşacağı, iletişimin akıcı ve etkili olacağı bir gün desek yeridir. Yaratıcılığın yüksek olduğu anlar, düşüncelerinizi özgürce ifade edebilmenizi sağlayacak. Fikirlerinizi paylaşmaktan çekinmemeli, başkalarının görüşlerine de açık olmalısınız. Beklenmedik sürprizlerle karşılaşabilir, bu durumlar yeni fırsatlar kapısını aralayabilir. İçsel merakınızı besleyecek yeni bilgiler öğrenmeye hevesli olmalısınız. Gereksiz tartışmalardan uzak durmaya özen göstermeniz, akış içinde kalmanızı sağlayacak. Bu dönem düşüncelerinizi netleştirmek için meditasyon veya yazma etkinlikleri faydalı olabilir. Duygusal bağlarınızda da derinleşme, sevginizin daha çok değer kazanacağı durumlar göz önünde. Kendi içinizdeki sesle bağlantı kurmak, hayatın tadını çıkarmanıza yardımcı olacak.
Duygusal derinlikler içinde yüzmektesin, hislerin yüzeye çıkarken iç çekişmelerin de artabilir. Evin, ailen ve sevdiklerinle olan ilişkilerin ön planda, bu bağları kuvvetlendirmek için fırsatlar bulabilirsin. İçsel huzur arayışında, geçmişte yaşadıklarınla yüzleşmek, seni daha güçlü kılacak. Yaratıcılığın artarken, sanatsal projelere yönelmen seni zihinsel olarak besleyecek. Aynı zamanda, şefkatini paylaşmanın da tadını çıkarmalısın. Kendine kararlı bir şekilde hedefler koymak, duygusal bağımlılıklardan kurtulmanı sağlayabilir. Doğa ile iç içe olacağın bir aktivite ruhunu canlandırabilir ve sana yeni bakış açıları sunabilir. Unutma, duygularını ifade etmekten çekinme; bu, hem kendini tanımanı kolaylaştıracak hem de çevrendekilerle bağlarını güçlendirecek.
Bugün, içindeki yaratıcılığı ve liderliği serbest bırakma isteği ön planda. Sosyal çevrendeki insanlar senin fikirlerine ve düşüncelerine daha fazla değer vereceği için iletişim becerilerini ön plana çıkarmak için harika bir zaman. Güne başlarken, kendini oldukça enerjik hissedeceksin; bu, projelerin için yeni fırsatlar yaratmanı sağlayabilir. Kendine olan güvenin, başkalarını etkilemek için güçlü bir araç olacak. Ancak, sabırsızlık ve aşırı rekabetçilik gibi aşırılıklara dikkat etmelisin; başkalarının fikirlerine de açık olmayı unutmamalısın.Etrafındaki insanlarda ilham kaynağı olman mümkün. Bu, grup çalışmalarında veya sosyal etkinliklerde liderlik üstlenerek kendini gösterebileceğin bir fırsat sunuyor. Sanatsal yönlerini ortaya çıkarmak için fırsatlar da karşına çıkabilir. Ayrıca, kişisel gelişime dair yeni bir kitap veya kursa yönelmek için oldukça uygun bir dönemdesin. Duygusal ilişkilerde ise karşılıklı anlayış, daha derin bağlar kurmanı sağlayacaktır. Bugün, duygusal zekanı kullanmak, ilişkilerini güçlendirmek için seni destekleyecektir.
Detaylara olan düşkünlüğün, bugün fırsatların kapısını açabilir. Gün içerisinde küçük ama önemli ayrıntılara dikkat etmek, işlerini daha verimli bir şekilde yürütmene yardımcı olacak. Sağlığınla ilgili atacağın adımlarda da dikkatli olmalı, kendine zaman ayırmalısın. Yakın çevrendeki insanlarla olan iletişimini güçlendirmek, ruhsal olarak rahatlamanı sağlayabilir. Sözleşmeler veya finansal konular üzerinde yoğunlaşarak olumlu sonuçlar alabilirsin. Kendini ifade etme biçimin, karşındaki insanları etkileyebilir; bu fırsatı iyi değerlendir. Yaratıcılığın artış gösterebilir, bu yönünü geliştirmek için harika bir zaman.
Sosyal bağlantıların güçlendiği, uyum ve denge arayışında olduğun bir dönemdesin. Çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin, seni daha fazla olumlu yönde etkileyebilir. Bugün, başkalarıyla fikir alışverişlerinde bulunmak sana yeni perspektifler kazandıracak. Estetik ve sanatsal konularda ilham dolu anlar yaşayabilirsin. İçsel huzurunu sağlamak adına, sevdiğin aktivitelere yönelmek ve kendine zaman ayırmak da faydalı olacak. Duygusal dengeyi sağlamak adına, akışta kalman ve esneklik göstermen gereken durumlar ortaya çıkabilir. Farklı bakış açılarıyla zenginleşeceğin, keyifli görüşmeler yapabileceğin bir gün seni bekliyor.
Duygusal derinliklerin ve gizemlerin ortaya çıkacağı bir gün. Kalpteki hislerle yüzleşmek, içsel bir dönüşümü tetikleyebilir. İletişim kurarken daha dürüst olma ihtiyacı hissedebilirsin; bu, ilişkilerini güçlendirecek bir fırsat. Ani duygusal dalgalanmalar yaşarken, sezgilerin sana rehberlik edebilir. Ortak projelerde liderlik yapma cesaretini göster; fikrin önemseniyor. Kendine güven, gizli yeteneklerini sergile. Sosyal çevrende dikkatleri üzerine çekecek bir olay yaşanabilir. Enerjini olumlu yönlere kanalize et ve içsel huzuru bulmak için meditasyon gibi rahatlatıcı aktiviteleri ihmal etme. Her şeyin ötesine geçip, ruhsal derinliklerde yol alman gereken bir zaman. Bağlantı kurduğun kişileri daha iyi anlama fırsatı bulabilirsin.
Macera arayışın, içsel olarak tatmin olmana yardımcı olacak fırsatlar sunabilir. Yeni deneyimlere açık olman, sınırlarını zorlayarak sana ilham verecek. Sosyal çevrende bazı sürpriz gelişmelerle karşılaşabilir, seni şaşırtan insanlarla tanışabilirsin. Yaratıcılığın yüksek, bu da projelerine katkı sağlayacak. Ancak detaylara dikkat etmekte fayda var; bazı konularda aceleci davranmaktan kaçınmalısın. İletişimde samimiyet ön planda olmalı. Eğer duygusal bir meseleyle ilgileniyorsan, açık bir diyalog kurmak önemli. Kendini ifade etme biçimin, ilişkilerinde olumlu bir etki yaratabilir. Enerjini doğru yönlendirdiğin sürece, dolu dolu bir gün seni bekliyor.
Bugün, hedeflerine ulaşmak için kararlılıkla ilerlemen gerekecek. İçsel motivasyonun oldukça yüksek, bu nedenle işyeri projelerine yoğunlaşmak ve sorumluluklarını üstlenmek için mükemmel bir zaman. Ancak, yapıcı eleştirilere açık olman önemli. Takım arkadaşlarınla olan iletişimini güçlendirirsen, iş yerinde daha uyumlu bir atmosfer yaratabilirsin. Özel hayatında ise duygusal derinliklere inmeye hazır hissediyorsun. Partnerinle bağınızı kuvvetlendirecek samimi sohbetler yapma fırsatı doğabilir. Bekar Oğlaklar için ise yeni bir ilişkiye adım atma cesareti, hayatlarına taze bir soluk katabilir. Sağlığın konusunda daha fazla özen göstermen gereken bir dönemdesin. Fiziksel aktivitelere yer açarak hem zihinsel hem de bedensel olarak enerjini artırabilirsin. Yaratıcılığını beslemek için küçük hobiler edinmen faydalı olacak. Unutma, azim ve sabırla ilerlediğinde tüm hayallerini gerçekleştirme yolunda büyük adımlar atabilirsin.
Bugün zihin açıcı fikirler ve yaratıcı projeler için oldukça verimli bir gün. Sosyal çevrenizle olan etkileşimlerinizi artırarak ilham alabilir, yeni dostluklar kurabilirsiniz. Sizi sıkıntıya sokan bazı meselelerden uzaklaşmak için farklı bakış açıları denemek isteyebilirsiniz. Kendinizi yeniliklere açma isteğiniz, çevrenizdekilerin de dikkatini çekecek. Sürpriz gelişmelere hazırlıklı olun, özellikle beklenmedik bir arkadaş tavsiyesi ya da ilginç bir iş teklifi gündeme gelebilir. Duygusal olarak daha özgür hissetme arayışı içerisindesiniz; bu nedenle geçmişteki kısıtlamaları geride bırakmanın yollarını aramak isteyeceksiniz. Unutmayın, kendi özgürlüğünüzü yaratmak için adım atalım.
Duyguların derinliklerine dalmaya hazır ol. İçgüdülerin güçleniyor ve sezgisel bir döneme giriyorsun. Hayal gücün ve yaratıcılığın, seni ilham dolu projelere yönlendirebilir. Karşılaştığın zorluklara karşı duyarlılığın artarken, başkalarının hislerini daha iyi anlama yeteneğin de gelişiyor. Bugün, sosyal çevrendeki bazı kişilerle duygusal bağlarını güçlendirmek isteyebilirsin, bu nedenle empati göster ve samimi paylaşımlarda bulun.İç dünyanda huzur arayışı içinde olabilirsin; meditasyon veya doğada zaman geçirmek, iç rahatlamanı ve dinginliğini artırabilir. Aynı zamanda, sanatsal aktivitelerle kendini ifade etme ihtiyacı hissedebilirsin. İlişkilerde daha fazla anlayış ve şefkat göstermeye özen göster, bu, güçlü bağların pekişmesine katkıda bulunabilir. Hayal ettiğin projeleri hayata geçirme arzun içindeki parlak bir ateşi besliyor, cesaretini topla ve içindeki yaratıcı gücü serbest bırak. Unutma, bazen akışta kalmak, en iyi sonuçları getirebilir.
