1
Usta yazar Yaşar Kemal’in unutulmaz eseri Binboğalar Efsanesi’nin müzikli tiyatro uyarlaması, 51. İstanbul Müzik Festivali kapsamında Kadıköy Belediyesi Süreyya Operası’nda dünya prömiyerini yaptı.
Dün saat 14.00 ve 20.00’de iki kez seyirciyle buluşan müzikli tiyatronun rejisinde Simon Jones yer alırken, koreografiye Evrim Akyay, librettosuna Simon Jones, Yasemin Kuyucaklı ve Michael Ellison imza attı.
Türkiye’nin önde gelen çağdaş müzik grubu Hezarfen Ensemble’nin kurucu ortağı ve eş direktörü de olan Michael Ellison’in gelenekselliği çağdaş ve klasik bir duyarlılıkla harmanlayan kendine özgü müzikal anlatısı, edebiyat ve müzikseverlere unutulmaz anlar yaşattı, oyun dakikalarca ayakta alkışlandı.
Çukurova’da göçebe bir yörük obasının yerleşik hayata zorlanmasıyla yaşadıkları değişimi ve kimlik mücadelesini hüzünlü bir şekilde anlatan eseri müzikal tiyatro olarak sanatseverlerle buluşturan Amerikalı besteci Michael Ellison, oyunda görev alan bağlama ustası Erdem Şimşek, opera sanatçısı Feride Büyükdenktaş ve Türk halk müziği sanatçısı Fatma Aydoğan ANKA Haber Ajansı konuştu.
ERDEM ŞİMŞEK: BAĞLAMA BELKİ DE İLK KEZ…
“Bizler adına ilginç bir deneyim çıktı. Çok heyecanlayız müthiş bir ekiple çalışıyoruz” diyen Bağlama Sanatçısı Erdem Şimşek, şunları söyledi:
*Bu projede Yaşar Kemal ustanın bu dokunaklı konar, göçer yörüklerin hikayesini anlattığı bu romanın aslında bir Bozok operasına dönüştüğünü görüyoruz. Bu, benim için aslında çok özel, çok anlamlı ve çok ilham verici bir proje oldu. Çünkü çok farklı isimlerin bir araya geldiği ve özellikle bağlamanın merkezde olduğu bir proje.
*Sahnede 8 tane farklı boylarda bağlamayı çalıyorum. Bağlamanın bir opera içerisinde belki de Türkiye’de ilk kez bu kadar yoğun bir biçimde kullanıldığı ve merkezi olduğu hem simgesi hem de işlevse olarak çok anlamlı bir görev üstlendiği bir temsiliyeti bugün gerçekleştiriyoruz.
*Ve bu anlamda aslında Michael Ellison’ın yaptığı bestenin, müzik düşüncesine de çok önemli fikirler vereceğini düşünüyorum, müzik tarihi açısından da çok önemli. Çünkü Anadolu geleneksel müziklerini bu kadar derinlikli olarak anlama çabası Michael Ellison’un bir kere çok yeni bir şey.
*Avrupalı besteciler açıcından ve Türkiye’deki besteciler arasında da örnek teşkil edecek bir derinlikli kavrama çabası vardı. Ve bunun tabii ki bunun sonucunda çağdaş müzik unsurlarıyla, halk müziği unsurlarını yan yana getirdi. Ve buradan bizler adına ilginç bir deneyim çıktı. Çok heyecanlayız, müthiş bir ekiple çalışıyoruz. Bütün ekip usta mükemmel bir şefimiz ve yönetmenimiz var.
MİCHAEL ELLİSON: BEN BESTELEDİM
Eserin bestecisi Michael Ellison, öğrencilik yıllarında Türk müziğine ilgi duyduğu için 2002 yılında Türkiye’ye geldiğini belirterek şunları kaydetti:
*Ben Amerikalı bir besteciyim. Türkiye’de 10 yıl oturdum ve daha çok araştırma yaptım. Bu Binboğalar Efsanesi, Yaşar Kemal’in romanından adapte ettim. Ve şöyle başladı: Ben yaşadığı zaman Yaşar Kemal’e gidiyordum, eşi Ayşe Semiha Baban ile buluşuyor bahsediyorduk. ABD’den bir fon gelirse iki tane opera yazmak istediğimi dile getirdim. Hemen Yaşar Kemal, ‘İnce Memed’i vermem’ dedi.
*Çünkü film yapmak istediler ABD’ye. Yaşar Kemal’in İstanbul’u anlattığı romanı ‘Deniz Küstü’yü de ben besteledim. Binboğalar Efsanesi için Yaşar Kemal’in eşi Ayşe Semiha Baban ile yavaş yavaş anlaştık. İlk Türkiye’ye geldiğimde Neşat Ertaş dinledim ve hayran oldum. Sonunda düşündüm ki bu çok güzel bir roman, ben bozlak operası yazsam dedim. Ve bu eseri yazmak böyle fikir olarak geldi.
*Ben sadece dedim ki Deniz Küstü gibi olmayacak. Biz çağdaş müziği bozlak olarak uyarladık. Erdem Şimşek’in yardımıyla daha da derine indik. Çekiç Ali, Hacı Taşan, Neşet Ertaş ve bozlak çok ilham verdi.
*Bestenin ilk yarısı iki sene sürdü pandeminden dolayı. Bestenin son kısmını 2 ay önce bitirdim. Çok yetenekli müzisyenler yer aldı zaten. Performans esnasında seyircilerden bazı konuşmalar ve alkışlar duydum.
*Muharrem Ertaş’ın ‘Kalktı Göç Eyledi Avşar Elleri’ eserinden bazı referanslar vardı, onları yakaladıklarını, anladıklarını düşünüyorum. Bu beni çok mutlu etti. Ben elimden geldiğince sevdiğim şeyleri takip ediyorum. Bu yüzden bu yolda çalışmalara devam edeceğim.
FERİDE BÜYÜKDENKTAŞ: ÇOK ÖZEL BİR PROJE
Feride Büyükdenktaş ise Avrupa’da opera ve şarkı sanatıyla meşgul olan bir sanatçı olduğunu ve şu anda Binboğalar Efsanesi için Türkiye’de olmaktan, kendi evinde olmaktan son derece mutlu ve gururlu olduğunu söyledi. Büyükdenktaş, sözlerini şöyle sürdürdü:
*Çünkü çok özel bir proje. Michael Ellison’ın bestelemiş olduğu Yörüklerin hikayesini anlatan bu çağdaş operamızda dört tane şancı bulunmakta ve bunların iki tanesi bozlak sanatçılar.
*Bu projenin çok özel olduğunu düşünmemin sebebi, böylesine uluslararası bir gurubu bir araya getirmesi, böylesine alışılmışın dışında müzikal temaları hem klasikle hem de yöresellikle, tarihle bir araya getirip buluşturması ve seyirciye tamamen yeni bir harman sunmuş olması.
*Aynı zaman da dünyada bu projenin ilgi çekmesini çok isterim. Yurt dışından Yaşar Kemal’in bu romanına bu ilginin doğması ve bu hikaye ile ilgili bir operanın bestelenmesi ve bunun belki Avrupa sahnelerinde bir gün başka ülkelerde de oynatılacak olması beni kişisel olarak çok heyecanlandırıyor.
*Umarım bizim sevdiğimiz kadar seyircimiz de eseri sever ve benimser. Bence bugün gelecek herkes kendinden temalar bulacaktır eserde. Biz hazırlanırken büyük bir coşkuyla, gururla ve sevgiyle çalıştık gerçekten son iki buçuk aydır.
*Aynı zamanda yurt dışından gelip ülkemizin en değerli sanatçılarıyla, en değerli orkestra ve en kıymetli orkestranın şeflerinden biriyle çalışıyor olmak benim için de ayrıca bir gurur.
“ULUSLARARASI BİR PLATFORMDA SUNUYOR OLACAĞIZ”
“Binboğalar Efsanesi”nin müzikli tiyatro uyarlamasında rol alan Türk halk müziği sanatçısı Fatma Aydoğan da projeden duyduğu heyecanı dile getirerek şunları söyledi:
*Daha çok İç Anadolu bozlaklarını ve türkülerini seslendiriyorum. Bu proje bana ilk geldiğinde çok heyecanlandım. Çünkü benim sınırlarımın dışında kalan bir icraydı. Çalışmayla birlikte bu noktaya geldik.
*Gerçekten harika bir proje. Bizim bütün sınırlarımızı zorladı. Türk kültürünü, Türk geleneğini, yaşantısını, ruhunu daha uluslararası bir platformda sunuyor olacağız. Bir tarafta edebiyat ustamız Yaşar Kemal halkının haliyle hemhal olmuş.
*Bir tarafta bu ezgilerin içerisinde Çekiç Ali, Muharrem Ertaş, Hacı Taşan, Nejat Ertaş gibi ustalarımız motiflerini duyabilecek seyircilerimiz.
*Ben de burada Ceren karakteriyim ve bozlak seslendiriyorum. Bir bozlak operası diyebiliriz aslında bazı bölümlerine. Gerçekten bu platformda olmaktan ve bu kadar güzel bir ekiple çalışmaktan, orkestra şefimizden ve Michael Ellison ile çalışmaktan çok memnunum.
Enerjin yüksek, cesaretinle birçok zorluğun üstesinden gelebilirsin. Bugün, yeni başlangıçlar için mükemmel bir fırsat karşında. İçindeki liderlik ruhu, çevrendeki insanlara ilham verecek. İlişkilerde iletişimi artırmak için aktifleştirici bir zaman. Belki bir arkadaşla ya da iş arkadaşınla samimi bir sohbet yapabilirsin. Hislerin konusunda cesur ol, içgüdülerin seni doğru yolda yönlendirecek.Bununla birlikte, sabırsızlık gibi bazı olumsuz hallerden de uzak durmayı hedeflemelisin. Sadece hedeflerine değil, yollarına da dikkat etmen gerekiyor. Acele eski hatalara düşmene neden olabilir. Özellikle geçmişte yaşadığın olumsuz deneyimleri düşünmekten kaçın. Bugün, alıştığın rutinin dışına çıkmanı sağlayacak fırsatlar yakalayabilirsin. Belki yeni bir hobi keşfedecek ya da yepyeni bir insanla tanışacaksın. İçindeki tutkuyu takip et, seni şaşırtacak güzellikler bekliyor.
Bugün, içsel huzurunuzu bulma arayışında kalabalıklardan bir süre uzaklaşmayı isteyebilirsiniz. Doğaya olan düşkünlüğünüz, size derin bir rahatlama ve enerji verecektir. Duygusal olarak güçlü hissediyor olsanız da, üzerinizdeki sorumluluklar biraz ağır gelebilir. Kendinize zaman tanıyın, yavaşlayın ve düşüncelerinizi netleştirin. Maddi konulara yönelik kolayca kararlar almak isteyebilirsiniz fakat acele etmemeniz faydalı olacaktır. Yakın çevrenizle olan ilişkilerinizde samimiyet ön planda, anlayış ve empati göstermeye özen gösterin. Bazen sabrınızı test eden durumlarla karşılaşabilirsiniz, ancak bu süreç size önemli dersler verecek. Duygusal bağlarınızı güçlendirmek, bu dönemde oldukça tatmin edici olacak. Kendinizle barışık olmanız, çevrenizdeki insanlara da olumlu bir enerji yansıtacaktır.
Sosyal ilişkilerin ve iletişimin ön planda olacağı bir gün seni bekliyor. Duygusal zekânı kullanarak başkalarıyla bağlantı kurarken empati yapma yeteneğin artacak. Fikirlerini açıkça ifade etmek isteyebilirsin, bu da çevrendekiler üzerinde etkili bir izlenim bırakacaktır. Ancak dikkatli ol, bazı konuşmalarda anlık tepkiler vermek yerine düşünmeden hareket etmemeye özen göstermelisin. Yeniliklere açık olduğun bir gün; ilgi alanlarını genişletmek ve yeni deneyimlere kapı aralamak için harika fırsatlar bulunuyor. Gizli kalmış yeteneklerini keşfetmek için cesur adımlar atabilirsin. İçsel huzurun ve dış dünyayla olan bağların arasında güzel bir denge kurabilirsin, bu sayede motivasyonunun artacağına şahit olacaksın. Kendine dönerek içsel düşüncelerini netleştirmek için de zaman ayırman faydalı olacak. Başka birine vereceğin bir destek, seni beklenmedik bir şekilde mutlu edebilir.
Duygusal derinliklerin ve sezgilerin artışı, bugün içsel bir yolculuğa çıkmana olanak tanıyor. Ailevi bağlar ön plana çıkabilir; sevdiklerinle zaman geçirmek, anılar biriktirmek ihtiyacı hissedebilirsin. İletişim kurarken duygusal ifaden önemli olacak, hislerini açıkça dile getirmekten çekinme. İçsel huzurunu sağlamaya yönelik arayış içinde olabilirsin. Karşılaşabileceğin zorluklar seni daha güçlü kılacak. Kendine güven, içsel sezgilerine kulak ver ve başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılığını artırarak harika bir denge bulabilirsin. Ayrıca, yaratıcılığını kullanma fırsatları da kapını çalabilir; sanatsal çalışmalara yönelmek ruhuna iyi gelecektir.
Bugün enerjin yüksek, çevrende dikkatleri üzerine çekmeyi başaracaksın. Yaratıcılığın doruk noktasında, bu da yeni projeler veya hobiler için harika bir fırsat sunuyor. Kendine olan güvenin artıyor ve bu, iletişimde daha cesur olmanı sağlıyor. Sosyal ilişkilerin güçleniyor; dostların ve ailenle olan bağlarını kuvvetlendirmek için güzellikler yaşanacak. Ancak egonun aşırı bazı durumlarla baş etmeni zorlaştırabilir; bu nedenle, sabırlı olmayı ve başkalarının görüşlerine açık olmayı hatırla. Farklı bakış açıları seni zenginleştirebilir. Bir fırsat kapında belirecek; bunu değerlendirirken cesur olmayı unutma. Günün renkli, canlı ve ilham verici geçecek.
Detaylara odaklanma ve mükemmellik arayışı içinde olacağın bir gün. İş yerindeki projelerine yoğunlaşırken, gözden kaçırmaman gereken fırsatlar karşına çıkabilir. İşbirlikleri ve ortaklık teklifleri kulağına çalınabilir; ancak bu teklifleri değerlendirirken kendi hedeflerini de göz önünde bulundurmalısın. Sağlıklı alışkanlıklarını sürdürmek ve bedenini önemsemek için harika bir fırsat sunan etkiler var. Bazı eski alışkanlıklarından kurtulmak için adımlar atabilirsin, bu yenilikler seni daha güçlü hissettirecek. Arkadaşlarınla olan ilişkilerini gözden geçirebilir; belki de daha fazla destek almak gerektiğini fark edebilirsin. Duygusal açıdan kendini sorgulamak için uygun bir zaman. İçsel huzurunu sağlamak adına meditasyon ya da benzeri bir aktiviteye yönelebilirsin. Kendini ifade etme konusunda biraz cesur olmalısın; duygu ve düşüncelerini paylaşarak ilişkilerini derinleştirme şansın var. Ancak aşırı mükemmeliyetçilikten uzak durmak, ruhsal dengen için faydalı olacaktır. Jenerasyonel geçişler ve değişimler, hayatına yeni bir yön vermen için cesaret verecek.
Bugün sosyal ilişkilerinde hafif bir karmaşa hissedebilirsin. İnsanlarla olan iletişimin, hassasiyet ve dikkat gerektiren konulara odaklanmana neden olabilir. Özellikle dostluklarda ve iş birliklerinde dikkatli olman fayda sağlayacak. Duygusal düşüncelerinin, mantıklı kararların önüne geçmesine izin verme. Kendi içsel dengenle barışık olmak, dış dünyayla olan etkileşimini güçlendirecek.Sanatsal yönlerin ön plana çıkabilir; yaratıcılığını serbest bırakmak için ideal bir zaman. Estetik konulara, güzelliğe ve uyuma olan ilgin, bugün keyifli aktivitelerle bir araya gelebilir. Beğenilerinin ve hayal gücünün seni yönlendirmesine izin ver. Ancak, karar verirken yüzeysel düşünme eğiliminden uzak durmalısın. Akılcı ve mantıklı bir yaklaşım benimsemek, sonunda hoş sürprizlerle karşılaşmanı sağlayabilir.Aşk hayatında ise, ilişkilerinde iletişim tarzını gözden geçirmek önem kazanıyor. Sözlerin, karşındakini incitmeden ulaşmak için bir köprü olmalı. Duygusal derinliklere inmekten korkma; açık iletişim, ilişkilerini güçlendirebilir. Bugün duygusal paylaşımlar yapmak, samimi anların kapısını aralayabilir. Kendine zaman ayırmayı ve içsel huzurunu korumayı unutma; dengeyi sağlamak, bütün günün akışını olumlu kılacaktır.
Hedeflerinle ilgili yoğun bir enerji hissedilecek. İçsel gücün ve kararlılığın, zorlu koşullarla başa çıkmanı sağlayacak. İletişimde daha cesur olmayı ve duygularını açıkça dile getirmeyi deneyebilirsin. Başkalarıyla olan ilişkilerin derinleşebilir; bu yüzden içten bir bağ kurma fırsatını değerlendirmekte fayda var. Gündelik yaşamında karşılaştığın sıkıntılı durumlar, dönüşüm için bir fırsat olarak karşına çıkabilir. Kendini yenilemek ve eski alışkanlıklardan sıyrılmak adına güçlü bir motivasyon bulacaksın. İçsel düşüncelerine odaklanmak, yaratıcılığını artıracak ve yeni ilham kaynakları bulmana yardımcı olacak. Geçmişe dair bazı kapıları kapatma zamanı gelmiş olabilir; bu, yeni başlangıçlar için zemin hazırlayabilir. Kendine güvenmek ve cesur adımlar atmak, bugün için anahtar rol oynayacak. Unutma, dönüşüm senin elinde.
Bugün macera arayışın daha belirgin hale gelecek. Yeni deneyimler ve keşifler için kendini yolda bulabilirsin. Bu yolculuk, hem fiziksel hem de zihinsel bir genişleme sunacak. Sosyal ilişkilerdeki enerjin artarken, yeni insanlarla tanışma fırsatları seni bekliyor. İçsel özgürlüğüne duyduğun özlem, seni cesur adımlar atmaya teşvik edecek. Fakat dikkatli ol; bazı konular hakkında dürtüsel kararlar vermekten kaçınmalısın. Doğru adımları atmak, uzun vadede daha fazla tatmin sağlayacak. İlham verici düşüncelerle dolu bir gün, yaratıcılığını harekete geçirebilir. Kendine güven, hayallerini gerçeğe dönüştürme fırsatlarını kaçırma.
Bugün karşına çıkan fırsatlar, senin azimli yapını daha da güçlendirecek. İş hayatında gerçekleştirmek istediğin projeler için yeni yollar aramak isteyebilirsin. Planlarına sadık kalmak, uzun vadede pişmanlık yaşamamanı sağlayacak. Ayrıca, sevdiklerinle olan ilişkilerin, duygusal olarak sana destek olacağı bir dönemdesin. Kendine zaman ayırmayı unutma, içsel huzurunu sağlamak için birkaç dakikanı bile değerlendir. Sorumluluk hissin yüksek, ancak bazen esnek davranmak, seni daha verimli kılabilir. Her şeyin bir dengesinin olduğunu hatırla; bu dengeyi sağladığında, yaratıcı fikirlerin de kendini göstermeye başlayacak. motive edici bir süreçte olduğunu hissedeceksin.
İçsel özgürlük arayışın, sıra dışı düşüncelerin ve yaratıcılığın ön planda. Bugün, sıra dışı bir fikirle ortaya çıkabilirsin ve bu fikrin başkalarına ilham verme potansiyeli var. Sosyal çevrendeki yenilikçi çözümler, ilişkilerini derinleştirebilir. Ayrıca, toplumsal meseleler ve geleceğe dair vizyonların üzerine düşünmek için harika bir zaman. Bağlantı kuracağın insanlarla fikir alışverişinde bulunmak, kendini daha fazla ifade etmeni sağlarken, ilham veren projelerde yer alma isteğini artırabilir. Duygusal derinlikler yerine mantığa yönelirsen, kararsızlık ve belirsizlik hissini yenebilirsin. Hayalini kurduğun şeylerin peşinden koşma cesaretini bulacak, içindeki lideri ortaya çıkaracaksın. Unutma, bazen en büyük değişim, küçük cesaretle başlar. Kendine inan ve yeniliklere açık ol.
Bugün duygusal derinliklere dalmak için ideal bir zaman. İçsel dünyana odaklanmak, yaratıcılığını besleyecek ve ruhsal dinginlik sağlayacak. Empati gücün oldukça yüksek; çevrendekilerin hislerine duyarlılığın artabilir. Bu durum, ilişkilerinde dikkatli olmanı ve başkalarının ihtiyaçlarını anlamaya çalışmanı gerektirebilir. Sanat veya ruhsal aktivitelere yönelmek, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacak. Kendi sınırlarını belirlemeyi unutma; başkalarına yardım etmek önemli ama kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemelisin. Akşam saatlerinde, sevdiklerinle paylaşımlar yapmak, duygusal bağlarını güçlendirebilir. Hem kendine hem de diğerlerine karşı nazik olmayı ihmal etme; sıcak bir gülümseme çoğu şeyi iyileştirebilir.
