1
“Ortalık yeterince karışık ve bulanık. Gerçeklerle söylentileri harmanlayarak yapılan yorumlarla havayı daha fazla bulandırmamaya özen gösterin lütfen”. Bu sözler, Cannes Festivali sanat yönetmeni Thierry Frémaux’nun, ciddi medya organlarına dostça ilettiği önerilerin özeti.
Tozun dumana karışmasının gerisinde, kimi radikal çevrelerin belirli konuları saplantı haline getirip, sosyal medya aracılığıyla yarısı dolu her bardakta fırtına koparma alışkanlığı; başka bir deyişle, etki ve izlenirlik arttırma yarışında öne geçmek için, yalan-yanlış haberlerle, içten pazarlıklı yorumlar yapmaktan çekinmeyen sorumsuzluğu yatmakta…
Dünya basını da, bu polemiklere her ne kadar profesyonel etik değerler çerçevesinden bakmaya çalışsa da, zaman zaman önüne konulan tuzaklara düşüp gerçeklerden uzaklaşabiliyor…
16-27 Mayıs tarihleri arasında yapılacak olan 76. Cannes Festivali ana seçkileri geçen hafta açıklandıktan hemen sonra, beklenen filmlerden bazılarının listelerde yer almaması, her yıl bu konuda gözlemlenen doğal düş kırıklığından çok farklı noktalara odaklandı. Bazı yönetmenlerin festivale davet edilmemiş olması, genellikle sanatsal tercihler ya da farklı baskı gruplarına karşı denge kurma çabalarıyla açıklanıp eleştirilirken; bu kez, kamuoyu tarafından doğru bulunan, hatta gerekli görülen “ahlaki” ve “hukuki” nitelikli nedenlere bağlanmakta, eleştirilmekte ya da onaylanmaktaydı…
Bu gelişme, 15 yıl önce gündeme gelen ve 2017’de alevlenen #metoo hareketinin, sinema dünyasını derinden etkilemeyi sürdürdüğünün yeni bir kanıtı olarak ta görülebilir. Filmleri seçkilerde yer almadığı için polemiklere malzeme olan üç yönetmen de, [alfabetik sıralamaya göre Woody Allen (1935), Catherine Corsini (1956) ve Roman Polanski (1933)] cinsel sömürü, taciz, sette şiddet, usulsüzlük ve hakaret gibi nedenlerle suçlanan adlar olarak öne çıkmaktalar…
Öncelikle altını çizmemiz gereken bir nokta var : Bu tür polemiklerin çoğaldığı, farklı baskıların giderek arttığı küresel ortamda, temel kadın hakları konusunda elde edilen ciddi kazanımlar yanında, sansür olgusunun değişik renk ve biçimlere bürünerek sinsi adımlarla ilerlemesinin içerdiği tehlikeler de gözardı edilmemeli.
Thierry Frémaux, “Roman Polanski’nin filmi henüz tamamlanmadığı için aday değildi; festival komitesi bir iş kopyası bile izlemedi” derken, temelde gerçekleri çarpıtmamaya özen göstermenin önemini vurguluyor. Ardından, “Woddy Allen’in seçki dışı kalmasının nedenleri, hakkındaki suçlamalarla katiyen ilişkili değildir” açıklamasıyla, usta yönetmenin Paris’te, Fransız oyuncularla Fransızca çektiği bu filmi gördüklerini, ancak seçici kurul yeterince güçlü bulmadığı için, yarışmaya almak ya da yarışma dışı açılış filmi olarak programlamak istemediklerini açıkça dile getiriyordu. Ayrıca, basın toplantısında altını çizdiği gibi, bugünkü ortamda, filmden çok Woddy Allen’le ilgili söylentilerin öne çıkmasına zemin hazırlamak ta istememişlerdi…
Ne diyelim? Woddy Allen, keşke Paris’te değil de, gelip Türkiye’de çekseydi son olacağını ilan ettiği bu ellinci filmini… Herkes kârlı çıkardı! Geçenlerde, “evlatlık alacağınız yetim kızlarla ilişki kurmak vaciptir” türünden bir kutsal izin çıkarılmıştı ya, işte ondan yararlanarak bir güzel aklanıp paklanmış olurdu! Bizler de, New York’lu entelektüel musevi tarzı mizahın ustası yönetmenin filmini, maruz kaldığı suçlamaların ışığı altında değil de, karanlık salonların özgürlükçü loşluğunda izleyerek, beğenip beğenmeyeceğimize kendimiz karar verirdik…
Benzer suçlamalara hedef olan üçüncü ad, Korsika kökenli Fransız kadın yönetmen Catherine Corsini’nin durumu daha da karmaşık. Festival yönetimi “Le retour” (Dönüş) adlı filmini beğenerek Corsini’yi bu yıl da “Altın Palmiye” yarışına davet etmek istiyor, hatta bunu basın açıklamasından bir gün önce yönetmene telefonla bildiriyordu. Ancak, film setindeki bazı (suçlananların yalanladığı ama soruşturması yürütülen) olaylara ilişkin şikayetler nedeniyle, festival yönetimi son anda kararını askıya aldığını, kendine zaman tanıyıp durumu yeniden değerlendirdikten sonra vereceği nihai kararı önümüzdeki haftalarda duyuracağını açıklıyordu.
Bu kararın sonuçta olumlu olacağı düşünülürken, Fransız Sinema Merkezi’nin (CNC), 16 yaşından küçük oyuncuların yer aldığı cinsellik içeren sahnelerin çekimi için gerekli olan özel ön iznin alınmamış olması nedeniyle, çekilen söz konusu sahne filmde kullanılmamış bile olsa, yapımcıya verilen 580 bin avroluk desteğin geri çekildiğini duyurması, ibreyi olumsuz yöne çeviriveriyordu…
Bu konumda, üç gün önce örtüsü açılan festival afişi gerisindeki incelikli simgeler daha da önem kazanmakta.
Öncelikle, Alain Cavalier gibi özgün bir yaratıcı yönetmenin adının öne çıkması, sanat sinemasına verilen önemi vurguluyor. Senaryoyu, “La chamade” adlı romanın yazarı Françoise Sagan ile yönetmenin birlikte kaleme almış olmaları, sinema-edebiyat işbirliğinin önemini vurgularken; filmin sadece Fransız sinemasının değil, dünya sinemasının kabuk değiştirdiği önemli bir dönemde, 1960’larda çekilmiş olması da ayrıca dikkati çekiyor.
En önemli simge, ana plandaki büyük oyuncu Catherine Deuneuve’ün, sanatçı kimliği yanında, toplumsal kişiliği ve kimi angaje tavırlarıyla da öne çıkıyor olması. Kendi kuşağının en uzun soluklu, en istikrarlı figürü olan yıldız oyuncunun, özellikle kadın hakları konusunda ucuz kışkırtıcılıktan ve moda akımlardan uzak duran, sayıca az ama etkili çıkışlarından ikisini anımsamanın tam zamanı :
Deuneuve, 1971 yılında, kürtaj yasağının kaldırılması için çağrı yapan ve kendilerinin de kanunlara aykırı olarak kürtaj yaptırmak zorunda kaldıklarını açıklayan 343 aydın ve sanatçı kadınla birlikte, büyük yankılar getiren bir metni imzalıyordu. Fransız kadınlar, çocuk aldırma özgürlüğüne, ancak dört yıl sonra onaylanan bir kanun değişikliği sayesinde kavuşacaklardı…
Aralık 2017’de, kimsenin beklemediği bir girişimle, feminizmin erkek düşmanlığı olmaması gerektigini savunan, aşağıda özetini okuyacağınız uzun bir bildirinin altına imza atan 100 kadın sanatçı, yazar ve aydın arasında yer alması, uluslararası düzeydeki tanınmışlığı nedeniyle radikal feministlerin hışımlarını üzerine çekmesi sonucunu doğuracaktı…
“… Cinsel özgürlük için kaçınılmaz olan rahatsız etme özgürlüğünü savunuyoruz. Bugün, cinsel dürtünün, doğası gereği vahşi ve saldırgan olduğunun yeterince bilincindeyiz; ancak, cinsel saldırıyla beceriksiz tavlama girişimlerini birbirinden ayıracak kadar da öngörülüyüz… ”
Bu türden haberlere ve polemiklere festival boyunca bir daha değinmeyeceğime söz vermeden önce, izin verin de, işin kolayına kaçarak, sosyal medya ağzıyla bir öneride bulunayım : Kadın bedeninin film ve festival afişlerinde yaklaşık yüz yıldır sömürülüyor olmasını haklı olarak protesto etmek için, kadın yönetmen odaklı bir festivalin afişine, pazuları dolgun, kasları sert sevimli küresel kahramanımız Rambo-Rocky’nin olabildiğince kışkırtıcı yarı çıplak bir görüntüsü neden konulmasın ki? Olsa olsa, kara mizah dozu yüksek, uyarıcı, dolayısıyla da yapıcı küçük bir kışkırtıcılık örneği olur…
Evet, “sapla samanı ayırmaya büyük özen göstermeliyiz” diyenlerin safında yer almak gerekiyor bugün.
Sinemayı bahane ederek başka sorunları, küçük hesaplaşmaları gündeme getirme fırsatçılığı, en hafifinden sinema sanatına kötülük etmektir. Cadı kazanları altına ateş sürmek ise, tehlikeli yangınlara gebedir!
Herhangi bir sanat yapıtıyla, onu yaratan sanatçının kişiliğindeki şu ya da bu saplantıyı, herhangi bir zayıflığı, hatta suç eğilimini aynı düzeyde tutamayız, tutmamalıyız.
Yoksa, kitap yakan, heykel kıran, film yasaklayan tehlikeli zihniyetlere giden yollara taş döşemiş oluruz…
Bugün enerjin yüksek ve motivasyonun tam da yerinde. Harekete geçmek ve yeni projelere başlamak için mükemmel bir zaman. Fakat aceleci davranmaktan kaçınmalısın; bu, düşünmeden alınan kararların sonucu olarak hayal kırıklığına yol açabilir. Karşılaştığın engeller, aslında sana ne kadar güçlü olduğunu hatırlatmak için mevcut. İletişim alanında kendini ifade etmekte zorlanabilirsin, bu nedenle kelimelerine dikkat etmelisin. Belirsizliklere karşı duyduğun tahammülsüzlük, ilişkilerinde gerginlik yaratabilir. İçsel huzuru bulmak için kendine biraz zaman ayırmayı ihmal etme. Zihinsel ve fiziksel sağlığına yönelik yapacağın yatırımlar, gelecekte daha verimli olmanı sağlayacak. Tutkularının peşinden gitmeyi unutma; bu, seni daha da güçlü kılacak.
Bugün sabah saatlerinde ruh halin biraz karamsar olabilir, ancak gün ilerledikçe daha neşeli ve mutluluk dolu hissetmeye başlayacaksın. İçsel huzurunu sağlamak için doğayla bağlantı kurmak iyi bir fikir. Sevdiklerinle yapacağın sohbetler, ilişkinizi güçlendirecek ve yeni bağlar kurmana yardımcı olacak. Maddi konularda alım-satımlar yapmayı düşünüyorsan, dikkatli olman gereken detaylar ortaya çıkabilir. Fikirlerine değer verilen bir ortamda bulunma ihtimali yüksek, bu da senin kendini ifade etme arzusunu tatmin edecek. Kendine güvenin artarken, yeni projelere adım atmak için cesaret bulacaksın. Ancak yine de aceleci olmamakta fayda var; sabırlı ol ve olayların gelişimini bekle. Günün ilerleyen saatlerinde yaratıcı yönlerin ön plana çıkacak, bu da seni sanatsal ya da hobi niteliğindeki aktiviteler için harika bir konumda bırakacak. Duygusal olarak hassas anlar yaşayabilirsin; geçmişe dönük düşünceler kafanı karıştırmasın, anıların güzelliğine odaklan.
Zihninin kıvraklığı ve sosyal yeteneklerin bugün parlayacak. Çevrendeki insanlarla iletişim kurarken esprili ve samimi bir dil kullanabilirsin. Eğitim veya yeni bilgiler edinme arzusuyla dolup taşacaksın. Yaratıcılığını ifade ettikçe kendini daha özgür hissedeceksin. Nefes kesici bir gün geçirmek isteyebilir, macera arayışına girebilirsin. Ancak, karar alırken dikkatli olman faydalı olacak; aceleci hareketler seni yanıltabilir. Diğerlerinin ihtiyaçlarına duyarlı olmayı unutma; empatik yaklaşımın, ilişkilerini güçlendirecek. Hem özel hem iş hayatında ikna kabiliyetinle başarılar elde edebilirsin. Farklı bakış açıları keşfetmek, senin için ufuk açıcı olacak. Akşam saatlerinde sevdiğin kişilerle yapacağın sohbetler sana ilham verebilir. Enerjini doğru yönlendirdiğin takdirde, güzel fırsatlar kapını çalabilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşmek için harika bir gün. İçsel huzur arayışında, sevdiklerinle, özellikle aile üyelerinle olan bağlantılarını güçlendirme fırsatı bulacaksın. Empati yeteneğin bu süreçte seni öne çıkaracak. Kendini ifade etmek için yaratıcılığını kullanmak isteyebilirsin; belki bir hobi ya da sanatla ilgilenmek sana iyi gelecek. İçsel sesini dinle ve sezgilerine güven, bugün önemli kararlar alman gerekebilir. Aynı zamanda, çevrendeki insanlarla kuracağın derin iletişimler üzerinde durmak, ilişkilerini yeniden gözden geçirmeni sağlayacak. Kendi sınırlarını belirlemek ve kişisel alanına özen göstermek, ruhsal sağlığın açısından kritik. Unutma ki, duygusal iyileşme zaman alabilir ve bu süreçte kendine nazik olmalısın.
Bugün içindeki liderlik vasıflarının parlayacağı bir gün. Yaratıcılığını ve tutkulu yanını sergilemek için harika bir fırsatla karşılaşabilirsin. Karşılaştığın zorluklar seni pes ettirmekten çok daha fazlasını yapmanı sağlayacak. Öz güvenin artarken, çevrende seni destekleyen, motive eden insanlarla dolu bir atmosfer oluşacak. İlişkilerinde samimi ve açık olman gerekecek, zira bu hassasiyetin derin bağlar kurmana yardımcı olabilir. Bugün, sezgilerinin ve iç sesinin güçlü olduğunu hissedeceksin; bu, karar alma süreçlerinde kılavuzluk edecek. Kendine olan inancın bu dönemde seni daha da ileri taşıyacak, sevgi ve neşe dolu anların keyfini çıkar. Kendi isteklerine kulak vermen, yolunu belirlemede büyük bir etki sağlayacak.
Bugün, detaylara olan düşkünlüğün her zamankinden daha belirgin hale gelecek. Etrafındaki karmaşayı düzenlemek ve önceliklerini net bir şekilde belirlemek isteyebilirsin. İş yerinde ya da kişisel projelerde kararlılığın sayesinde güzel ilerlemeler kaydedebilirsin. Duygusal ilişkilerinde ise, hassasiyetin artabilir, bu nedenle sevdiklerinle açık iletişime geçmek önem taşıyor. Kendini ifade etme biçimin, diğerleri tarafından daha iyi anlaşılmanı sağlayacak. Ayrıca, sağlık konularına dikkat etmen, vücuduna iyi gelecektir. Küçük ama etkili değişiklikler yaparak hem bedenini hem de ruhunu tazeleyebilirsin. Unutma ki, fark ettiğin detaylar, uzun vadeli değişimlere kapı aralayabilir.
Sosyal çevrenle olan ilişkilerinde uyum ve denge arayışın öne çıkıyor. Bugün, başkalarıyla olan etkileşimlerin, ruh halini doğrudan etkileyebilir. Empati yeteneğin sayesinde, anlaşmazlıkları kolaylıkla çözebilir ve çevrendekilerle daha derin bir bağ kurabilirsin. Duygusal ve sosyal paylaşımlar yapma isteği güçleniyor; bu dönemde insanlarla bir araya gelmek, seni besleyecek önemli bir etken olacak. Kendi içsel huzurunu bulabilmek için belki de bir sanat aktivitesine ya da yaratıcı bir projeye yönelmek isteyebilirsin. Dinleyici ve anlayışlı tavrın, sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirecek. Anlık kararlardan kaçın ve içgüdülerine güven; harika fırsatlar kapını çalabilir.
Bugün duygusal derinliklerinizi keşfetmek için harika bir zaman. İçsel dünyanınza dalabilir, kendinizi ifade edebilir ve başkaları ile güçlü bağlar kurabilirsiniz. Gizemli ve çekici bir aura sergiliyorsunuz; bu, çevrenizdekilerin dikkatini çekmenizi sağlıyor. İlişkilerinizde dürüstlük ve derinlik arayışı, size karşılık bulacak. Kendinizi bireysel olarak ifade ederken cesur olun; sezgileriniz bugün oldukça güçlü. İş hayatında yeni fırsatlar da gündeme gelebilir, bunları değerlendirmek için açık fikirli olun. Halka açık ve samimi iletişim, gereksinimlerinizi daha iyi anlamalarına yardımcı olabilir. Unutmayın, içsel dönüşüm ve yenilenme mümkün. Korkularınızı geride bırakarak, daha güçlü bir benlik yaratma fırsatınız var.
Macera arayışında bir gün seni bekliyor. Hayal gücünün ve merakının zirveye çıkmasıyla yeni deneyimler için istekli olacaksın. Sosyal bağlantılarını güçlendirmek için harika bir fırsat. Ancak, başkalarının görüşlerine saygı duymak önem taşıyor. Risk alma isteğinin ağır basmasıyla, ani kararlar vermen mümkündür; acele etme. Öğrenmeye açık bir zihinle, felsefi tartışmalar ve entelektüel diyaloglar zenginleştirici olabilir. Geçmişte yaşadığın olayları gözden geçirip ders almak, seni daha sağlam adımlar atmaya yönlendirecek. İçsel huzurunu bulman, kendine dönmene bağlı. Kendini ifade etmek için sanatsal yönlerini açığa çıkarabilirsin; bu, ruhunu dinlendirecektir. Unutma, özgür ruhunun doğal akışına izin vermek, seni gerçek potansiyeline götürecektir.
Disiplinin ve azminle ön plana çıkacağın bir gün. Hedeflerine ulaşma konusunda kararlı adımlar atarak çevrenden takdir toplayacaksın. İş hayatında beklenmedik fırsatlarla karşılaşabilirsin. Esnek olmayı ve yeniliklere açık durmayı unutma; bu, sana yeni kapılar açabilir. Duygusal ilişkilerde ise, samimi konuşmalar kurarak kalbindeki düşünceleri paylaşmak isteyeceksin. Sevdiklerinle zaman geçirmek huzur verecek. İçsel huzurunu sağlamak ve dengeyi bulmak için biraz yalnız kalma ihtiyacı hissedebilirsin. Kendi sınırlarını korurken, çevrendekilere karşı da anlayışlı olmalısın. Bugün, zamanı verimli kullanmak ve sağlıklı seçimler yapmak için ideal bir zemin sunuyor.
Bugün, derin düşünceler ve yenilik arayışları içinde olabilirsin. Farklı bakış açılarına yönelmek, seni beklenmedik keşiflere götürebilir. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, ilham verici fikirlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir. Kendini ifade ederken özgünlüğünü ön planda tutman, başkaları tarafından daha iyi anlaşılmanı sağlayacak. Maddi konularda dikkatli olman gerektiği bir dönemdesin; harcamalarını gözden geçirmek, ileride daha rahat bir nefes almanı sağlayabilir. Duygusal ilişkilerde, samimiyet arayışında olabilirsin; bağların güçlenmesi için içten bir iletişim kurmak önem taşıyor. Geleceğe dair hayallerin ve ideallerin üzerinden geçmek, senin için keyifli bir meşgale olacak. Unutma ki, zaferine giden yol, kararlılıkla döşenmiş özgüven taşlarıyla kaplıdır.
Duygusal derinliklerin kaynağında dolaşırken, hayal gücünün sınırsız yanlarına açılan kapılar aralanıyor. Empati yeteneğin bu dönemde daha da ön plana çıkacak; çevrendeki insanların duygusal hallerine duyarlılığınla onlara büyük destek olabilirsin. Yaratıcılığının doruk noktasına ulaşabileceği bir dönemdesin; sanat ya da yazı gibi ifade biçimlerinde kendini bulabilirsin. İçsel huzuru sağlamak için içinde barındırdığın sezgilerin rehberin olacak. Ancak, başkalarının duygusal beklentilerine karşı dikkatli olmalı, kendi sınırlarını korumayı unutmamalısın. Kalp kırıcı durumlarla karşılaşabilir, geçmişle ilgili bazı anıları yeniden anımsayabilirsin; bu da iyileşme sürecin için fırsat sunar. İlişkilerde ise derin bir bağ oluşturma isteği pekişecek, sevdiklerinle anlam dolu etkileşimler yaşaman olası. Hayallerinin peşinden koşarken, içsel sesini dinlemekten geri durmamalısın.
