

Devlet Tiyatrosu Genel Müdürlüğü bir karar aldı, kadrolu 65 yaş üstü hiçbir sanatçı konuk oyuncu olarak bile sahneye çıkmayacak. Bu karar sanatçılar için kırmızı kart gibi… “Sen artık işe yaramazsın, evde otur” demek gibi… Ustaların tam da mesleklerinde zirveye ulaştıkları dönemlerinde sahneye çıkmalarının engellenmesi sanatçılarımıza büyük bir ayıp. Eli ayağı tutuyor, aklı mantığı yerinde ama olmaz, 65 yaşını doldurdun, sahneye çıkamazsın. Ama yönetmenlik yapabilirsin. İşte bu tam da trajikomik bir oyun gibi.
Neden 65 yaşını dolduran bir oyuncu sahneye çıkamıyor? Üstelik sezonda oyunu var, oynuyor ama iki gün önce 65 oldun, son oyunundu artık sahneye çıkamazsın deniyor. Oyun programdan çıkarılıyor. Yani sezonun bitmesi bile beklenmiyor. Ama asıl soruyu tekrar etmekte fayda var. Neden 65 yaşını dolduran bir oyuncu mesleğini yapamıyor?
Devlet Tiyatrosu Genel Müdürlüğü, önce kurumda emekliye ayırdıkları sanatçılara, sonra da artık sahnede ustaları göremeyecek olan tiyatroseverlere mutlaka en kısa zamanda bunun yanıtını verecektir! Bekliyoruz.
Yakın zamanda İstanbul Devlet Tiyatrosu’nda “Kontrabas” adlı tek kişilik oyunda rol alan Metin Belgin, 4 Şubat’ta 65 yaşını doldurdu. Konuştuğumuz Belgin hiçbir resmi açıklama yapılmadığını, sadece sözlü olarak artık sahneye çıkamayacağının söylendiğini belirtti. Belgin, “Bir kere başka mesleklerle karıştırılmamalı, usta – çırak ilişkisi bu. Bizler ustalar sayesinde bugüne geldik. Ama ben artık çıraklarla bir ilişki kuramayacağım. Dünyada da bunun bir örneği yok. Bana hiçbir açıklama yapılmadı. Bundan sonra sadece yönetmen olarak görüşebiliriz sözlü cümlesi dışında bana hiçbir resmi açıklama yapılmadı. Pandemi sürecinde çalışmama durumu vardı. Ama sonrasında bu kararı neden aldı yöneticiler, bunun sebebi nedir? Neden 65 yaşını dolduran oyuncular artık sahnede olmayacak? Bunların açıklamasını bekliyoruz.
Şunu merak ediyorum: Bundan sonra genç rollerden oluşan oyunlar mı sahnelenecek? Yaşlandıracaklar mı genç oyuncuları?” diyor.
Hatırlayalım, yine yakın zamanda “Josef Bieder’ın Yıldızının Parladığı An (Aksesuvarcı)” adlı oyunda rol alan Ali İpin 65 yaşını doldurdu ve artık sahneye çıkamazsın denildi. Peki ne oldu? Oynadığı oyunun yönetmeni oldu. Şimdi onun canlandırdığı karateri de Murat Karasu oynuyor. Karasu 65 yaşına gelince, o da oyunun yönetmeni mi olacak sorusu da akla gelmiyor değil. Oyuncu olamazsın ama yönetmen olabilirsin.
Bir dönem İstanbul Devlet Tiyatrosu Müdürlüğü yapan yazar, çevirmen, yönetmen ve oyuncu Nesrin Kazankaya, bu durumun akla ve mantığa aykırı olduğunu söylüyor ve ekliyor: “Tiyatro sanatını çölleştirecek bir uygulama. Yaşı büyük, deneyim isteyen rolleri makyajla gençlere mi oynatacaklar? Yıllarca sanatçının emeklisi olmaz diye mücadele etmiştik. Her alanda olduğu gibi tiyatroda da büyük bir çöküş yaşanıyor. Haydi emekli ettiniz, bırakın hiç değilse sözleşmeli çalışabilsinler. Sanatçılara ve seyirciye büyük saygısızlık.”
4 Şubat’ta 65 yaşını dolduran Metin Belgin, tek kişilik oyunu “Kontrabas”ı artık sahneleyemeyecek.
Halen İstanbul Devlet Tiyatrosu’nda oyunculuk yapan ve 65 yaşına iki yıl kalan Mehmet Ali Kaptanlar, “Sanatçının yaşı olmaz!” diyor. Kaptanlar, “Oyuncu sağlıklıysa, akli melekeleri yerindeyse sahnede olmaya, üretmeye devam etmelidir. En olgun, en verimli olacağı dönemlerinde onu sahneden uzaklaştırmak, genç oyuncularla bağlarını koparmak tiyatro sanatına zarar vermektir. 65 yaş üstü rolleri, genç oyunculara sakal bıyık takarak, makyaj yaparak sahneye çıkarmak, hem oyucu hem de izleyici için kabul edilemez bir durum. Umarım bu yanlıştan dönülür, 65 yaş üstü yazılmış bütün oyun kahramanları uygun yaşta oyuncularla can bulmaya devam eder” diyor.
Kısa bir dönem Devlet Tiyatroları’nda genel müdürlük ve başrejisörlük yapan, yazar, çevirmen, yönetmen ve oyuncu Yücel Erten ise “Olgunluk dönemindeki oyuncuları sahnelerden uzak tutmak, akıldan, mantıktan, kamu yararını, toplumun ruh zenginliğini gözetmekten uzak, saçma bir iş. Mevcut iktidarın uzun süredir sanat alanlarına ve kurumlarına savaş açmış gibi davranışının bir başka fotoğrafı… Üzülerek şunu da eklemeliyim: Sanatçılarımız da bu tür konularda ortak akıl geliştirmeyi, topluca tepki gösterip çözüm üretmeyi bir türlü öğrenemedikleri için şimdi 65 yaşına gelince tek tek avlanmış oluyorlar” ifadelerini kullanıyor.
Devlet Tiyatrosu’nda çözüm bekleyen başka bir konu ise genç oyuncuların kadro sorunu. Kadroya alınmayan ama başrollerde bile yer alan genç oyuncuların talebi aslında çok açık. Devlet Tiyatrosu’nda oyunculuk yapan ve bize ulaşan, adı bizde saklı bir oyuncu, “Talebimiz, bizim bölüm mezuniyetlerimize göre kadroların ya da kontenjanların açılması, sosyal haklarımızın sağlanması ve gelecek kaygısı gütmeden hayatımızı sürdürebileceğimiz bir maaş” diyor.
Genç oyuncu, “Pandemi sürecinden 2-3 ay önce imzalanan bir sözleşme ile birçok arkadaşımız hem sosyal haklarına hem de kaygı gütmeden düzenli bir maaşa sahip olmuştur fakat benim gibi sanata gönül vermiş, daha donanımlı olmak adına konservatuvarların farklı bölümlerinden mezun, aynı zamanda sanat okullarında tiyatro eğitimi almış; dansçı, solist, müzisyen, pandomim ve müzikal oyunculuk mezunu birçok arkadaşım maalesef önce proje bazlı sözleşmelere tabi tutulmuş, daha sonra ise tekrar figüran kotasına alınmıştır” diyor.
Bunun, unvan olarak kazanılmış bir hakkın geri alındığı bir durumu teşkil ettiğinin altını çizen oyuncu, “Şimdi gelelim asıl meseleye. Ben ve benzer durumda olan arkadaşlarım yıllardır bir devlet kurumunda sosyal güvencesi, tazminat hakkı, emeklilik gibi durumları olmadan yevmiyeler ile işimizi iş ahlakı ve disiplini çerçevesinde (ki birçok seçme aşamasından geçerek) hakkıyla yerine getirmeye çalıştık. Kaldı ki imzalanan sözleşmenin çıktığı kararnamede statü gözetmeksizin devlet kurumlarında çalışan personelin maaşa bağlanma esası yer almış ve Devlet Tiyatrosu, bu maddeyi kendi yönetmeliğine dayandırıp dört lisans oyunculuk ibaresi eklemiştir. Fakat tiyatro kolektif bir iştir ve oyunlarda aktif olarak kullanılan nitelikli personelin hakkı görmezden gelinmiştir. İçinde bulunduğumuz oyunlarda ise kendi bölüm mezuniyetlerimiz özellikle istenmiştir. Tüm bunların dışında olağanüstü pandemi şartlarında hayatımızı sürdürecek iş bulamamış, aynı görevi yapan ekip arkadaşlarımızdan ayrı, işsiz, maaşsız ve sigortasız kalmışızdır” diyor.
Bugün, özgüvenin ve cesaretinin vurgulandığı bir gün. Yeni fırsatlara açık olman, farklı bir yönünü keşfetmene olanak tanıyacak. Karşılaştığın zorluklar, seni daha güçlü kılacak birer deneyim olacaktır. İlişkilerinde, düşüncelerini açıkça ifade etmekten çekinme; bu, başkalarının seni daha iyi anlamasını sağlayacak. Fikirlerinle dikkat çekmek, ilham vermek için harika bir zaman. Girişken tavırlarınla çevrendekilere enerji katma kapasiten yüksek. Ancak, sabırsız olabileceğin durumlarda biraz daha dikkatli olman faydalı olabilir. İçsel motivasyonunu kullanarak, hedeflerine bir adım daha yaklaşabilirsin. Sürprizlerle dolu bir gün seni bekliyor; akışa bırak ve yeniliklere açık ol.
Bugün çevrenizdeki güzelliklere ve estetik algınıza daha fazla dikkat edeceğiniz bir gün. Kendinizi ruhsal olarak huzurlu hissetmek için doğayla iç içe olmayı tercih edebilirsiniz. İlişkilerinizde sakin bir yaklaşım sergilemek, yakınlarınıza olan sevginizi daha iyi ifade etmenize yardımcı olacaktır. İş hayatında kararlılığınız ve azminizle dikkat çekebilirsiniz. Ancak, bazı konularda esnek olmanız ve yeniliklere açık kalmanız faydalı olacaktır. Maddi konularda da uzun vadeli düşünmek, geleceğinizi güvence altına almanızda büyük rol oynayabilir. Bugün güzellik ve konfor arayışınızın güçlü olduğu saatlerde kendinize küçük keyifler yaratmayı unutmayın.
Bugün zihin gücün zirve yapacak, bilgiye olan açlığın seni yeni keşiflere yönlendirebilir. Sosyal etkileşimlerin ön planda, yeni insanlar tanımak için uygun bir zaman. İletişimci doğan, karşılaştığın durumlarda etkili ve ikna edici olmanı sağlayacak. İçsel merakın, seni farklı fikirlere yönlendirebilir, bu da tartışmalarda cesur bir duruş sergilemeni sağlıyor. Ancak dikkat et, çok fazla bilgi alması seni yıpratabilir; derinlemesine düşünmek yerine yüzeyde kalmayı tercih etme. Anlık heyecanlar ve ilginç sohbetler seni cezbetse de, önemli kararlar almak için biraz beklemeni öneririm. Bugün açık fikirli olmak, yeni perspektifler kazanmanı sağlayacak. Kendi görüşlerine meydan okuduğunda, kişisel gelişimini hızlandırabilirsin.
Duygusal derinliklerin ve içsel dünyanla daha fazla bağlantı kuracağın bir dönemdesin. Karşılaştığın olaylar, seni geçmişinle yüzleşmeye ve bazı yaralarını iyileştirmeye yönlendirebilir. Ailene ve sevdiklerine karşı duyduğun sorumluluklar seni biraz boğabilir, fakat içindeki empatinin seni güçlü kılacağını unutma. Yakın ilişkilerinde samimiyet ve açıklık, aradığın huzuru getirebilir. Yaratıcılığın zirveye çıkacak, belki de düşüncelerini sanatsal bir dille ifade etmek isteyeceksin. Kendine karşı nazik ol ve duygusal ihtiyaçlarını göz ardı etme; belki bir yürüyüş, bir kitap ya da sadece biraz yalnız kalmak sana iyi gelebilir. Bugün kendinle barışmanın yollarını aramak, geleceğe yönelik umut ve huzur dolu bir bakış açısı geliştirmene yardımcı olacak.
Işıltın, çevrendekilere ilham verme potansiyelinle dolup taşıyor. Bugün, yaratıcılığını serbest bırakman ve içindeki lideri beslemen için harika bir zaman. Sosyal ortamlarda parlayacak, ilgi odağı olacaksın. Duygusal ilişkilerde derin iletişim kurma arzusun artarken, samimi paylaşımlar yapabilir, kalbindeki hisleri daha açık ifade edebilirsin. Yalnızca kendini değil, başkalarını da motive etme gücün yüksek. Ancak, kendi ihtiyaçlarına da dikkat etmeni öneririm; biraz dinlenmeyi ihmal etme. İçsel huzurun, dışarıya yansıyacak ve gün boyunca karşındaki insanları etkisi altına alacak. Unutma, dış dünyaya sunduğun ışık, içindeki dengeyle doğru orantılı. Hedeflerine ulaşma isteğin, sana yeni kapılar açabilir. Kendine güven, başarı kaçınılmaz olacak.
Gün, detaylarla dolu ve oldukça üretken geçecek. İş yerinde veya kişisel projelerinde disiplinini koruyabilirsin. Küçük ayrıntılara dikkat ederek işlerin daha verimli ilerlemesine katkı sağlayacaksın. Eleştirel düşünme kabiliyetin, sorunların üstesinden gelmende büyük rol oynayacak. İlişkilerde ise, yapıcı geri bildirimler vererek yakınlarınla olan bağlarını güçlendirebilirsin. Aynı zamanda kendine zaman ayırmayı ihmal etme; zihnini temizlemek ve ruhunu beslemek için doğayla iç içe olacağın kısa yürüyüşler yapmak faydalı olacak. Sağlığınla ilgili, hafif egzersizler ve dengeli beslenme seni daha iyi hissettirecektir. Tutkuların ve hedeflerin için attığın adımlar, gelecekte güzel sonuçlar getirecek. Bu yüzden kararlarını güvendiğin intuitionalara göre şekillendirmekte fayda var.
Harmoni arayışında ve ilişkilerde denge sağlama çabasında olabilirsin. Bugün, etrafındaki insanların duygusal ihtiyaçlarına duyarlılığın artacak. Belki de bazı insanlarla daha derin sohbetler yaparak bağlarını güçlendirebilirsin. Yeniliklere açık olman, sana farklı bakış açıları sunabilir ve bu da kararlarını olumlu yönde etkileyebilir. Sanatsal yeteneklerini ortaya çıkaracak aktivitelere yönelmek isteyebilirsin. Tutku ve yaratıcılık, geliştirdiğin projelerde ön plana çıkacak. Özellikle estetik ve güzellikle ilgili konularda ilham verici bir gün. İçgüdüsel olarak hoşlandığın şeylere yönelmek seni daha mutlu kılacak. Ağır ilerleyen ilişkilerde kazandığın sabır, bugünkü durumları çözmene yardımcı olabilir. Kim bilir, belki de havada aşk kokusu var. Sosyal çevrendeki etkileşimlerin, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Duygularını ifade etmekten korkma; bu, ilişkilerini daha da derinleştirecektir.
Bugün içsel derinliklerine inme ve duygusal dönüşüm için güçlü bir istek hissetmen muhtemel. Gizli sırların ve geçmiş travmaların yüzeye çıkması, seni daha güçlü bir birey haline getirmek için bir fırsat sunuyor. Etrafındaki insanlarla olan bağlarını yeniden değerlendirmek isteyebilirsin; daha önce göz ardı ettiğin hislerinle yüzleşmen faydalı olacaktır. Kendine güven ve kararlılığın, zorluklarla başa çıkmanı sağlayacak. Bu dönemde sezgilerine güvenmek, sana doğru yönlendirmeleri yapacak. İlişkilerinde, açıklık ve dürüstlük üst düzeyde olabilir; kalpleriyle konuşmak isteyenlerle derin bağlar kurabilirsin. İçsel bir huzur arayışı içinde olabilirsin, bu nedenle kendine zaman ayırmak, meditasyon ya da doğa yürüyüşleri gibi ruhunu dinlendirecek aktivitelere yönelmek iyi olacaktır. Eğer yeni bir projeye başlamak istiyorsan, bunlar için ideal bir zaman. Yaratıcı ve sezgisel fikirlerin aklında canlanması mümkün. Güçlü bir tutku ve azimle, hayallerini gerçeğe dönüştürebilirsin; bu süreçte sabırlı olmayı unutma. Geleceğe dair beklentilerin, bugün alacağın cesur adımlarla şekillenecek. Her anın tadını çıkar ve karanlıkla aydınlık arasındaki dengeyi bulmayı hedefle.
Bugün, macera arzusunun iyice belirginleşeceği bir gün. Yeni deneyimlere açık olmalısın; belki de sıradan rutinin dışına çıkıp keşfetmeye yönelik fırsatlar karşına çıkacak. Karşılaştığın insanlar ve durumlar ruhunu besleyecek ve geniş perspektifler kazandıracak. Eğitim ve öğrenme ile ilgili konularda şansın yüksek. Seyahat planları yapabilir veya yeni bir hobiye başlayabilirsin. Sosyal ilişkilerde açık ve dürüst olmak, sana daha fazla ilgi çekecek. Bazen cesur adımlar atmanın, hayatta kalmanın ve büyümenin anahtarı olduğunu unutma. Bugün hevesle yöneldiğin her şeyde olumlu gelişmeler bekleyebilirsin. Kalbini ve zihnini açık tutmayı ihmal etme.
Bugün sosyal hayatta öne çıkacağın, ilginç insanlarla tanışacağın bir dönemdesin. Yeniliklere ve farklı fikirlere açık olman, senin için hem yaratıcı bir ilham kaynağı olacak hem de çevrendekilerle olan etkileşimini artıracak. İçsel özgürlüğünü hissetmek için birkaç saatini yalnız geçirmen faydalı olabilir. Duygusal derinliklere dalmak veya meditasyon yapmak, zihnindeki karmaşayı hafifletecek. Sevgi ve arkadaşlık ilişkilerinde ise karşılıklı anlayış, cömertlik ve sabır bu dönemin anahtarları. İletişimde daha samimi ve içten olman, bağlarını güçlendirecek. Ayrıca yeni projelere başlamayı düşünüyorsan, bugünün bu konuda harekete geçmek için uygun bir zaman olduğunu hatırla. Cesur adımlar atmak için içindeki tutkuyu dinle.
Duyguların derinliklerinde yüzme zamanı. İç dünyanda bir huzursuzluk hissedebilirsin, ancak bu, sezgisel yeteneklerini ve yaratıcılığını ortaya çıkaracak fırsatlar doğurabilir. Duygusal olarak destek arayışında olabilirsin; başkalarıyla empati kurmak, unutulmaz bağlantılar kurmanı sağlayacak. Hayal gücünü kullanmak, sanatsal bir projeye yönelmek veya sadece doğanın tadını çıkarmak için harika bir dönemdesin.İletişim içerisine girdiğin kişilerden bazıları, senin içsel yolculuğunu anlamakta zorluk çekebilir. Bu durumda sabırlı olmak önem taşıyor; hislerini açıkça ifade etmemek, yanlış anlamalara neden olabilir. Kendini rahat hissettiğin bir ortamda bulunmak, güvende hissetmeni ve daha cesur adımlar atmanı sağlayabilir.Finansal konularda dikkatli olmalısın; göz alıcı fırsatlar seni bekliyor, ancak aceleci kararlar almak yerine dikkatli düşünmelisin. Birikim yapmak ya da harcamalarını kontrol altında tutmak, ilerleyen günlerde sana fayda sağlayacaktır. Her şeyden önce, içsel huzurunu sağlamadan dış dünyada arayışa girmemek faydalı olacaktır. Bu denge, ruhsal ve duygusal sağlığını güçlendirecek.