1
Devlet Tiyatrosu Genel Müdürlüğü bir karar aldı, kadrolu 65 yaş üstü hiçbir sanatçı konuk oyuncu olarak bile sahneye çıkmayacak. Bu karar sanatçılar için kırmızı kart gibi… “Sen artık işe yaramazsın, evde otur” demek gibi… Ustaların tam da mesleklerinde zirveye ulaştıkları dönemlerinde sahneye çıkmalarının engellenmesi sanatçılarımıza büyük bir ayıp. Eli ayağı tutuyor, aklı mantığı yerinde ama olmaz, 65 yaşını doldurdun, sahneye çıkamazsın. Ama yönetmenlik yapabilirsin. İşte bu tam da trajikomik bir oyun gibi.
Neden 65 yaşını dolduran bir oyuncu sahneye çıkamıyor? Üstelik sezonda oyunu var, oynuyor ama iki gün önce 65 oldun, son oyunundu artık sahneye çıkamazsın deniyor. Oyun programdan çıkarılıyor. Yani sezonun bitmesi bile beklenmiyor. Ama asıl soruyu tekrar etmekte fayda var. Neden 65 yaşını dolduran bir oyuncu mesleğini yapamıyor?
Devlet Tiyatrosu Genel Müdürlüğü, önce kurumda emekliye ayırdıkları sanatçılara, sonra da artık sahnede ustaları göremeyecek olan tiyatroseverlere mutlaka en kısa zamanda bunun yanıtını verecektir! Bekliyoruz.
Yakın zamanda İstanbul Devlet Tiyatrosu’nda “Kontrabas” adlı tek kişilik oyunda rol alan Metin Belgin, 4 Şubat’ta 65 yaşını doldurdu. Konuştuğumuz Belgin hiçbir resmi açıklama yapılmadığını, sadece sözlü olarak artık sahneye çıkamayacağının söylendiğini belirtti. Belgin, “Bir kere başka mesleklerle karıştırılmamalı, usta – çırak ilişkisi bu. Bizler ustalar sayesinde bugüne geldik. Ama ben artık çıraklarla bir ilişki kuramayacağım. Dünyada da bunun bir örneği yok. Bana hiçbir açıklama yapılmadı. Bundan sonra sadece yönetmen olarak görüşebiliriz sözlü cümlesi dışında bana hiçbir resmi açıklama yapılmadı. Pandemi sürecinde çalışmama durumu vardı. Ama sonrasında bu kararı neden aldı yöneticiler, bunun sebebi nedir? Neden 65 yaşını dolduran oyuncular artık sahnede olmayacak? Bunların açıklamasını bekliyoruz.
Şunu merak ediyorum: Bundan sonra genç rollerden oluşan oyunlar mı sahnelenecek? Yaşlandıracaklar mı genç oyuncuları?” diyor.
Hatırlayalım, yine yakın zamanda “Josef Bieder’ın Yıldızının Parladığı An (Aksesuvarcı)” adlı oyunda rol alan Ali İpin 65 yaşını doldurdu ve artık sahneye çıkamazsın denildi. Peki ne oldu? Oynadığı oyunun yönetmeni oldu. Şimdi onun canlandırdığı karateri de Murat Karasu oynuyor. Karasu 65 yaşına gelince, o da oyunun yönetmeni mi olacak sorusu da akla gelmiyor değil. Oyuncu olamazsın ama yönetmen olabilirsin.
Bir dönem İstanbul Devlet Tiyatrosu Müdürlüğü yapan yazar, çevirmen, yönetmen ve oyuncu Nesrin Kazankaya, bu durumun akla ve mantığa aykırı olduğunu söylüyor ve ekliyor: “Tiyatro sanatını çölleştirecek bir uygulama. Yaşı büyük, deneyim isteyen rolleri makyajla gençlere mi oynatacaklar? Yıllarca sanatçının emeklisi olmaz diye mücadele etmiştik. Her alanda olduğu gibi tiyatroda da büyük bir çöküş yaşanıyor. Haydi emekli ettiniz, bırakın hiç değilse sözleşmeli çalışabilsinler. Sanatçılara ve seyirciye büyük saygısızlık.”
4 Şubat’ta 65 yaşını dolduran Metin Belgin, tek kişilik oyunu “Kontrabas”ı artık sahneleyemeyecek.
Halen İstanbul Devlet Tiyatrosu’nda oyunculuk yapan ve 65 yaşına iki yıl kalan Mehmet Ali Kaptanlar, “Sanatçının yaşı olmaz!” diyor. Kaptanlar, “Oyuncu sağlıklıysa, akli melekeleri yerindeyse sahnede olmaya, üretmeye devam etmelidir. En olgun, en verimli olacağı dönemlerinde onu sahneden uzaklaştırmak, genç oyuncularla bağlarını koparmak tiyatro sanatına zarar vermektir. 65 yaş üstü rolleri, genç oyunculara sakal bıyık takarak, makyaj yaparak sahneye çıkarmak, hem oyucu hem de izleyici için kabul edilemez bir durum. Umarım bu yanlıştan dönülür, 65 yaş üstü yazılmış bütün oyun kahramanları uygun yaşta oyuncularla can bulmaya devam eder” diyor.
Kısa bir dönem Devlet Tiyatroları’nda genel müdürlük ve başrejisörlük yapan, yazar, çevirmen, yönetmen ve oyuncu Yücel Erten ise “Olgunluk dönemindeki oyuncuları sahnelerden uzak tutmak, akıldan, mantıktan, kamu yararını, toplumun ruh zenginliğini gözetmekten uzak, saçma bir iş. Mevcut iktidarın uzun süredir sanat alanlarına ve kurumlarına savaş açmış gibi davranışının bir başka fotoğrafı… Üzülerek şunu da eklemeliyim: Sanatçılarımız da bu tür konularda ortak akıl geliştirmeyi, topluca tepki gösterip çözüm üretmeyi bir türlü öğrenemedikleri için şimdi 65 yaşına gelince tek tek avlanmış oluyorlar” ifadelerini kullanıyor.
Devlet Tiyatrosu’nda çözüm bekleyen başka bir konu ise genç oyuncuların kadro sorunu. Kadroya alınmayan ama başrollerde bile yer alan genç oyuncuların talebi aslında çok açık. Devlet Tiyatrosu’nda oyunculuk yapan ve bize ulaşan, adı bizde saklı bir oyuncu, “Talebimiz, bizim bölüm mezuniyetlerimize göre kadroların ya da kontenjanların açılması, sosyal haklarımızın sağlanması ve gelecek kaygısı gütmeden hayatımızı sürdürebileceğimiz bir maaş” diyor.
Genç oyuncu, “Pandemi sürecinden 2-3 ay önce imzalanan bir sözleşme ile birçok arkadaşımız hem sosyal haklarına hem de kaygı gütmeden düzenli bir maaşa sahip olmuştur fakat benim gibi sanata gönül vermiş, daha donanımlı olmak adına konservatuvarların farklı bölümlerinden mezun, aynı zamanda sanat okullarında tiyatro eğitimi almış; dansçı, solist, müzisyen, pandomim ve müzikal oyunculuk mezunu birçok arkadaşım maalesef önce proje bazlı sözleşmelere tabi tutulmuş, daha sonra ise tekrar figüran kotasına alınmıştır” diyor.
Bunun, unvan olarak kazanılmış bir hakkın geri alındığı bir durumu teşkil ettiğinin altını çizen oyuncu, “Şimdi gelelim asıl meseleye. Ben ve benzer durumda olan arkadaşlarım yıllardır bir devlet kurumunda sosyal güvencesi, tazminat hakkı, emeklilik gibi durumları olmadan yevmiyeler ile işimizi iş ahlakı ve disiplini çerçevesinde (ki birçok seçme aşamasından geçerek) hakkıyla yerine getirmeye çalıştık. Kaldı ki imzalanan sözleşmenin çıktığı kararnamede statü gözetmeksizin devlet kurumlarında çalışan personelin maaşa bağlanma esası yer almış ve Devlet Tiyatrosu, bu maddeyi kendi yönetmeliğine dayandırıp dört lisans oyunculuk ibaresi eklemiştir. Fakat tiyatro kolektif bir iştir ve oyunlarda aktif olarak kullanılan nitelikli personelin hakkı görmezden gelinmiştir. İçinde bulunduğumuz oyunlarda ise kendi bölüm mezuniyetlerimiz özellikle istenmiştir. Tüm bunların dışında olağanüstü pandemi şartlarında hayatımızı sürdürecek iş bulamamış, aynı görevi yapan ekip arkadaşlarımızdan ayrı, işsiz, maaşsız ve sigortasız kalmışızdır” diyor.
Bugün enerjin yüksek, cesaretinle yeni adımlar atmak için hazır hissediyorsun. Kendine olan güvenin, etrafındaki insanları da etkiliyor. İleriye dönük planlarını gerçekleştirmekte kararlısın. Ancak, aceleci davranmamaya dikkat etmelisin; sağlam bir zemin üzerinde ilerlemek, hedeflerine ulaşmana yardımcı olacak. Şu an için sosyal ilişkilerin ön planda; yeni tanışmalar, grup çalışmaları ve ortak projeler gününü renklendirebilir. Ancak, başkalarına olan bağımlılığını göz önünde bulundurmalı, bireyselliğini korumayı unutmamalısın. Sözlerinle ve motivasyonunla çevrendeki insanlara ilham verebilirsin. Günü keyifli ve verimli bir şekilde değerlendirmek için içsel sesine kulak vermen yeterli olacak.
Bugün, kararlılığını ve istikrarını artıracak fırsatlarla karşılaşacaksın. İçsel huzur ve güven arayışın derinleşecek. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir süreçtesin, harcamalarını gözden geçirmenin zamanı geldi. Doğanın tadını çıkarmak, seni yenileyecek. Sosyal ilişkilerde sıcak ve samimi bir iletişim kurmak, ilişkilerini güçlendirebilir. Sevgi dolu sözlerin, çevrendekilerin kalbini kazanmanı sağlayacak. İçsel sesine kulak ver ve hislerine güven, bu dönemde sezgilerinle yön bulabileceksin. Bir projeye başlamak için harika bir zaman; azminle başarıyı elde etmende etkili olacak. Kendini rahat hissettiğin alanlarda zaman geçir, bu seni ruhsal olarak besleyecek ve motivasyonunu artıracak.
Bugün iletişim konusunda kendini oldukça güçlü hissedeceksin. Fikirlerin başkaları üzerinde etki yaratacak, bu da seni sosyal ortamlarda ön plana çıkaracak. Yeni tanışmalar ve ilginç sohbetler seni heyecanlandırabilir. Esneklik yeteneğin, sorunları kolayca çözmene yardımcı olacak. Ancak aceleci davranmaktan kaçınmalısın; düşüncelerini net bir şekilde ifade etmek, bazı karmaşaları önleyecektir. İçsel bir merak sana yeni bilgiler edinme isteği verecek; bu fırsatları değerlendirmeyi unutma. Kendine olan güvenin artacak ama bazen başkalarına karşı aşırı eleştirel olmaktan da kaçınmalısın. Güne pozitif bir enerjiyle başlamak, sana avantaj sağlar. Özellikle yaratıcı projeler veya kişisel ilgi alanlarındaki gelişmeler seni mutlu edecek. Hayatın sunduğu küçük sürprizleri yakalamak için gözlerini açık tutmayı ihmal etme.
Duygusal derinliklere dalma arzusu her zamankinden daha belirgin. İçsel dünyandaki çatışmalar, gündelik yaşamın telaşına karışmadan önce yüzeye çıkacak. Kendine biraz zaman ayırmak, içsel huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek, onları anlama çabası içinde olman sana manevi bir tatmin sağlayacak. İş veya sosyal yaşamdaki yenilikler, beklenmedik fırsatlar doğurabilir; bu fırsatları değerlendirirken sezgilerine güvenmelisin. Ayrıca, anlık kararlar almak yerine, düşünerek hareket etmek sana uzun vadede fayda sağlayacaktır. Kendine karşı nazik olmayı ve hislerine saygı duymayı unutma. Anlık duygusal dalgalanmaların seni yıpratmaması için ayaklarının yere sağlam basmasına ihtiyacın var. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmak, yaşamındaki dengeyi sağlamana yardımcı olacaktır.
Yıldızlar, kendini ifade etme ve yaratıcılık konusunda seni destekliyor. Bugün sahne ışıkları üzerindeki yerini almak için mükemmel bir fırsat sunulabilir. Cesur adımlar atarak, çevrendekilere ilham verebilir ve kendini özgüvenle ortaya koyabilirsin. Sosyal ortamlarda parlayacak, insanlarla olan ilişkilerini derinleştireceksin. İkna edici yeteneklerinle, projelerin hakkında ilgiyi artırabilir, fikirlerini daha geniş kitlelere ulaştırabilirsin. Fakat, aşırı gururlu tavırlardan kaçınmalısın; bazen nazik bir yaklaşım, daha büyük başarılara kapı açabilir. Kalp ve sezgilerin kuvvetli olacak, içsel sesine güvenerek kararlar alabilirsin. Arkadaş çevrenle keyifli anlar paylaşırken, aynı zamanda ait olduğun topluluk içerisindeki rolünü yeniden değerlendirebilirsin. Kendin için bu gün belirli hedefler koymayı dene, böylece ilerlemeni somut bir şekilde görebilirsin. Unutma, her şey senin elinde; kararlılığınla büyük değişimlere kapı açma potansiyelin var.
Bugün detaylara olan düşkünlüğün öne çıkacak. Hayatındaki pek çok şeyi daha dikkatli gözlemleyecek ve belki de küçük ama önemli ayrıntıları fark edeceksin. İş ortamında, iş arkadaşlarınla olan ilişkilerinde ihtiyacın olan netliği sağlamak için cesaretle iletişim kurmalısın. Bu, projelerdeki ilerlemeyi olumlu yönde etkileyecek.Duygusal ilişkilerde ise, içsel huzurunu sağlamak adına biraz zamana ihtiyacın olabilir. Kendine dönüp, ruh halini dengeleyecek aktiviteler yapmalısın. Belki bir yürüyüş ya da meditasyon, seni dinginliğe kavuşturabilir. Sağlık konularında ise, beslenmene dikkat etmelisin; vücuduna iyi gelecek dengeli bir diyet, enerjini artıracak. Bir süredir üzerinde düşündüğün projelerde yeni fikirler seni heyecanlandırabilir. Kendine güven ve hayallerinin peşinden gitmekten çekinme. Aşk hayatında ise sürprizler kapıda, açık fikirli olman yararına. Bugün, yaşananlara pozitif bir gözle bakmaya çalış ve akışa güven.
Harmoni ve denge arayışında olduğun bir gün. İlişkilerdeki uyumun ön plana çıkacak ve çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin derinleşebilir. Yalnızca sosyal ortamlarda değil, aynı zamanda duygusal ilişkilerde de kendini ifade etme isteği duyabilirsin. Fikirlerin ve görüşlerin için daha cesur olma zamanı; başkalarının bakış açılarına karşı duyarlılığın seni daha da etkili kılabilir.Görsel estetiğe olan ilgin, sanat ya da tasarım gibi alanlarda güzel fırsatlar doğurabilir. Bugün, yaratıcılığını ortaya koymak adına ilham veren durumlarla karşılaşabilirsin. Belki de bir hobiye ya da yeni bir projeye yönelmek için uygun bir zaman. Duygusal olarak, içsel bir denge sağlamak çabasındasın; meditasyon ya da doğa yürüyüşü gibi aktiviteler ruhsal dinginliğini artırabilir.Mali konularda dikkatli olmanı gerektiren bir süreçten geçebilirsin. Harcama alışkanlıklarına biraz daha özen göstermelisin. Uzun vadeli hedeflerini düşünerek hareket ettiğinde, bu durum seni daha uygun bir finansal çizgiye taşıyacaktır. Bugün, kendini yeniden değerlendirme fırsatı bulacak ve ilerlemek istediğin yolları netleştirebileceksin. Özgüvenin artarken, içsel değerlerinin de farkına varıp onları beslemek için etkili adımlar atabileceksin.
Duyguların derinliklerinde kaybolma riski var. İçsel gerilimlerin artabileceği bir gün. İlişkiler konusunda daha savunmasız hissediyorsun; bu durum, samimiyet arayışını artırabilir. İş hayatında başkalarının şüpheciliğinden etkilenebilir, bu nedenle dikkatli olmalısın. Küçük bir çatışma, büyük bir soruna dönüşebilir. Kendini ifade etmede zorlanabilirsin; bu yüzden düşüncelerini net bir şekilde dile getirmek için zamana ihtiyacın olabilir. Sağlığına dikkat et, stres yönetimi ön planda. İçsel huzuru bulmak için yalnız kalmak isteyebilirsin. Geçmişe dair bazı düşünceler aklını meşgul edebilir, bu nedenle geçmişle barış yapmayı düşünmek iyi bir fikir. Yaratıcılığın yüksek; bu enerjiyi sanatsal bir projeye yönlendirmek faydalı olabilir.
Yeni maceralara atılmak için mükemmel bir zaman. Doğadaki hareketliliğin ve dinamik enerjinin seni etkisi altına alacağı bu dönemde, keşfetme arzun yoğunlaşacak. Yeni insanlarla tanışma ve farklı kültürleri deneyimleme fırsatları karşına çıkabilir. İletişim becerilerin artarken, görüşlerinle başkalarını etkileme gücüne sahip olacaksın.Duygusal açıdan kendini iyi hissedeceksin, içinde bir huzur var. Ancak, bu huzuru korumak için sevdiklerinle olan ilişkilerine dikkat etmeli, empati yaparak onların duygularını anlamaya gayret göstermelisin. Eğitim ve kişisel gelişim konularına yönelmek, bilgi dağarcığını genişletmek için harika bir fırsat olabilir. Kendini geliştirmeye yönelik kurslar veya atölyeler ilgin çekebilir.Maddi konularda dikkatli olman gerekiyor, harcamalarını kontrol altında tutmakta fayda var. Hızlı kararlar almak yerine, durup düşünmek sana yarar sağlayacaktır. Sezgilerin güçlü ve bu sezgiler doğrultusunda kararlar almak için kendine güvenmelisin. Bugün içsel yolculuklar yaparak, ruhsal anlamda derinlere inmek isteyebilirsin. Kendini sorgulamak ve içsel dengeyi bulmak, ruh halini olumlu yönde etkileyecektir.
Disiplinin ve kararlılığının öne çıkacağı bir gün. Hayatında üzerinde çalıştığın projeler, uzun vadeli hedeflerin için önemli adımlar atma fırsatı sunacak. Dikkatini toplayarak ilerlersen, hayal ettiğin başarıya ulaşman pek uzak değil. Aile ve yakın arkadaşlarınla olan ilişkilerinde duygusal destek arayışın artabilir, bu durum senin için rahatlatıcı bir etki yaratabilir. Kendine karşı eleştirel olma eğilimindesin; biraz daha nazik ol ve kendini birçok zorluğun üstesinden gelebilen bir birey olarak gör. İş yerinde takım çalışmasına daha fazla önem vermek, iş zekanı ortaya koymanı sağlayacak. Gereksiz çatışmalardan kaçınarak, alçakgönüllülüğünle dikkat çekebilir ve insanların takdirini kazanabilirsin. Gün sonunda iç huzurunu bulmak adına bir süre yalnız kalmak veya doğayla bütünleşmek senin için iyi gelebilir.
Bugün, yenilikçi fikirler gündeminizi şekillendirirken, yaratıcı yönleriniz ön plana çıkacak. Bağlantılarınızda beklenmedik gelişmeler yaşanabilir; sosyal çevrenizle kurduğunuz bağlar derinleşebilir. Arkadaşlarınızla yapacağınız paylaşımlar, sizi farklı bir bakış açısına yönlendirecek. İçsel bir keşif süreci içinde olabilirsiniz, kendi isteklerinizi ve hedeflerinizi netleştirmek için bu fırsatı değerlendirin. Duygusal ilişkilerde samimiyet ve dürüstlük ön planda, bu sayede karşınızdakilerle olan iletişiminiz daha koyu ve anlam dolu hale gelecek. Hayallerinize ulaşma konusunda cesur adımlar atmak için ilham alacaksınız.
Bugün, duygusal derinliğin ve sezgisel yeteneklerinin ön planda olacağı bir gündesin. İçinde bulunduğun ruh halini anlamak ve hislerine dikkat etmek için harika bir zaman. Sanatsal veya yaratıcı projelere yönelmek, içsel huzurunu sağlamana yardımcı olabilir. İletişimde daha empatik ve anlayışlı olmaya çalışmalısın, başkalarının duygularını anlaman ilişkilerini güçlendirecek. Aşk hayatında, partnerinle derin konuşmalar yapmak, bağlarınızı kuvvetlendirirken yeni bir anlayış kazandırabilir. Sosyal ortamlarda kendini ifade ederken daha cesur olman gereken anlar gelebilir; hislerini paylaşmaktan kaçınmamalısın. İçsel sesine kulak ver ve sezgilerini takip et; bu, seni hedeflerine yaklaştıracak. Kendini ruhsal olarak yenilemek için doğayla zaman geçirmek de faydalı olacak. Kendi sınırlarını koruyarak dengeni bulmayı unutmamalısın.
