1
Devlet Tiyatrosu Genel Müdürlüğü bir karar aldı, kadrolu 65 yaş üstü hiçbir sanatçı konuk oyuncu olarak bile sahneye çıkmayacak. Bu karar sanatçılar için kırmızı kart gibi… “Sen artık işe yaramazsın, evde otur” demek gibi… Ustaların tam da mesleklerinde zirveye ulaştıkları dönemlerinde sahneye çıkmalarının engellenmesi sanatçılarımıza büyük bir ayıp. Eli ayağı tutuyor, aklı mantığı yerinde ama olmaz, 65 yaşını doldurdun, sahneye çıkamazsın. Ama yönetmenlik yapabilirsin. İşte bu tam da trajikomik bir oyun gibi.
Neden 65 yaşını dolduran bir oyuncu sahneye çıkamıyor? Üstelik sezonda oyunu var, oynuyor ama iki gün önce 65 oldun, son oyunundu artık sahneye çıkamazsın deniyor. Oyun programdan çıkarılıyor. Yani sezonun bitmesi bile beklenmiyor. Ama asıl soruyu tekrar etmekte fayda var. Neden 65 yaşını dolduran bir oyuncu mesleğini yapamıyor?
Devlet Tiyatrosu Genel Müdürlüğü, önce kurumda emekliye ayırdıkları sanatçılara, sonra da artık sahnede ustaları göremeyecek olan tiyatroseverlere mutlaka en kısa zamanda bunun yanıtını verecektir! Bekliyoruz.
Yakın zamanda İstanbul Devlet Tiyatrosu’nda “Kontrabas” adlı tek kişilik oyunda rol alan Metin Belgin, 4 Şubat’ta 65 yaşını doldurdu. Konuştuğumuz Belgin hiçbir resmi açıklama yapılmadığını, sadece sözlü olarak artık sahneye çıkamayacağının söylendiğini belirtti. Belgin, “Bir kere başka mesleklerle karıştırılmamalı, usta – çırak ilişkisi bu. Bizler ustalar sayesinde bugüne geldik. Ama ben artık çıraklarla bir ilişki kuramayacağım. Dünyada da bunun bir örneği yok. Bana hiçbir açıklama yapılmadı. Bundan sonra sadece yönetmen olarak görüşebiliriz sözlü cümlesi dışında bana hiçbir resmi açıklama yapılmadı. Pandemi sürecinde çalışmama durumu vardı. Ama sonrasında bu kararı neden aldı yöneticiler, bunun sebebi nedir? Neden 65 yaşını dolduran oyuncular artık sahnede olmayacak? Bunların açıklamasını bekliyoruz.
Şunu merak ediyorum: Bundan sonra genç rollerden oluşan oyunlar mı sahnelenecek? Yaşlandıracaklar mı genç oyuncuları?” diyor.
Hatırlayalım, yine yakın zamanda “Josef Bieder’ın Yıldızının Parladığı An (Aksesuvarcı)” adlı oyunda rol alan Ali İpin 65 yaşını doldurdu ve artık sahneye çıkamazsın denildi. Peki ne oldu? Oynadığı oyunun yönetmeni oldu. Şimdi onun canlandırdığı karateri de Murat Karasu oynuyor. Karasu 65 yaşına gelince, o da oyunun yönetmeni mi olacak sorusu da akla gelmiyor değil. Oyuncu olamazsın ama yönetmen olabilirsin.
Bir dönem İstanbul Devlet Tiyatrosu Müdürlüğü yapan yazar, çevirmen, yönetmen ve oyuncu Nesrin Kazankaya, bu durumun akla ve mantığa aykırı olduğunu söylüyor ve ekliyor: “Tiyatro sanatını çölleştirecek bir uygulama. Yaşı büyük, deneyim isteyen rolleri makyajla gençlere mi oynatacaklar? Yıllarca sanatçının emeklisi olmaz diye mücadele etmiştik. Her alanda olduğu gibi tiyatroda da büyük bir çöküş yaşanıyor. Haydi emekli ettiniz, bırakın hiç değilse sözleşmeli çalışabilsinler. Sanatçılara ve seyirciye büyük saygısızlık.”
4 Şubat’ta 65 yaşını dolduran Metin Belgin, tek kişilik oyunu “Kontrabas”ı artık sahneleyemeyecek.
Halen İstanbul Devlet Tiyatrosu’nda oyunculuk yapan ve 65 yaşına iki yıl kalan Mehmet Ali Kaptanlar, “Sanatçının yaşı olmaz!” diyor. Kaptanlar, “Oyuncu sağlıklıysa, akli melekeleri yerindeyse sahnede olmaya, üretmeye devam etmelidir. En olgun, en verimli olacağı dönemlerinde onu sahneden uzaklaştırmak, genç oyuncularla bağlarını koparmak tiyatro sanatına zarar vermektir. 65 yaş üstü rolleri, genç oyunculara sakal bıyık takarak, makyaj yaparak sahneye çıkarmak, hem oyucu hem de izleyici için kabul edilemez bir durum. Umarım bu yanlıştan dönülür, 65 yaş üstü yazılmış bütün oyun kahramanları uygun yaşta oyuncularla can bulmaya devam eder” diyor.
Kısa bir dönem Devlet Tiyatroları’nda genel müdürlük ve başrejisörlük yapan, yazar, çevirmen, yönetmen ve oyuncu Yücel Erten ise “Olgunluk dönemindeki oyuncuları sahnelerden uzak tutmak, akıldan, mantıktan, kamu yararını, toplumun ruh zenginliğini gözetmekten uzak, saçma bir iş. Mevcut iktidarın uzun süredir sanat alanlarına ve kurumlarına savaş açmış gibi davranışının bir başka fotoğrafı… Üzülerek şunu da eklemeliyim: Sanatçılarımız da bu tür konularda ortak akıl geliştirmeyi, topluca tepki gösterip çözüm üretmeyi bir türlü öğrenemedikleri için şimdi 65 yaşına gelince tek tek avlanmış oluyorlar” ifadelerini kullanıyor.
Devlet Tiyatrosu’nda çözüm bekleyen başka bir konu ise genç oyuncuların kadro sorunu. Kadroya alınmayan ama başrollerde bile yer alan genç oyuncuların talebi aslında çok açık. Devlet Tiyatrosu’nda oyunculuk yapan ve bize ulaşan, adı bizde saklı bir oyuncu, “Talebimiz, bizim bölüm mezuniyetlerimize göre kadroların ya da kontenjanların açılması, sosyal haklarımızın sağlanması ve gelecek kaygısı gütmeden hayatımızı sürdürebileceğimiz bir maaş” diyor.
Genç oyuncu, “Pandemi sürecinden 2-3 ay önce imzalanan bir sözleşme ile birçok arkadaşımız hem sosyal haklarına hem de kaygı gütmeden düzenli bir maaşa sahip olmuştur fakat benim gibi sanata gönül vermiş, daha donanımlı olmak adına konservatuvarların farklı bölümlerinden mezun, aynı zamanda sanat okullarında tiyatro eğitimi almış; dansçı, solist, müzisyen, pandomim ve müzikal oyunculuk mezunu birçok arkadaşım maalesef önce proje bazlı sözleşmelere tabi tutulmuş, daha sonra ise tekrar figüran kotasına alınmıştır” diyor.
Bunun, unvan olarak kazanılmış bir hakkın geri alındığı bir durumu teşkil ettiğinin altını çizen oyuncu, “Şimdi gelelim asıl meseleye. Ben ve benzer durumda olan arkadaşlarım yıllardır bir devlet kurumunda sosyal güvencesi, tazminat hakkı, emeklilik gibi durumları olmadan yevmiyeler ile işimizi iş ahlakı ve disiplini çerçevesinde (ki birçok seçme aşamasından geçerek) hakkıyla yerine getirmeye çalıştık. Kaldı ki imzalanan sözleşmenin çıktığı kararnamede statü gözetmeksizin devlet kurumlarında çalışan personelin maaşa bağlanma esası yer almış ve Devlet Tiyatrosu, bu maddeyi kendi yönetmeliğine dayandırıp dört lisans oyunculuk ibaresi eklemiştir. Fakat tiyatro kolektif bir iştir ve oyunlarda aktif olarak kullanılan nitelikli personelin hakkı görmezden gelinmiştir. İçinde bulunduğumuz oyunlarda ise kendi bölüm mezuniyetlerimiz özellikle istenmiştir. Tüm bunların dışında olağanüstü pandemi şartlarında hayatımızı sürdürecek iş bulamamış, aynı görevi yapan ekip arkadaşlarımızdan ayrı, işsiz, maaşsız ve sigortasız kalmışızdır” diyor.
Dinamik ve enerjik bir gün seni bekliyor. Yapmak istediğin projeler için harekete geçmek için mükemmel bir zaman. Fakat acele etme; detayları gözden geçirmek önemli. Ayrıca sosyal çevrenle olan ilişkilerde sıcak ve samimi bir bağ kuruyor olabilirsin. Akılcı ve cesur davranmak, karşına çıkan fırsatları görmene yardımcı olacak. İçsel motivasyonun yüksek; bu, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak. İletişimde dikkatli ol; bazen güçlü duygular, düşüncelerini ifade ederken belirsizlik yaratabilir. Kendini ifade etme şeklin, başkaları üzerinde olumlu bir etki bırakabilir. Unutma, liderlik vasfını gösterme zamanı!
Bugün içsel huzur arayışında olabilirsin. Kendine ait bir alan yaratmak isteği baskın. Yaratıcılığın yükseliyor, iş veya hobilerle ilgili yeni projelere yönelebilirsin. İlişkilerde ise sadakat ve güven temaları ön planda. Yakınlarınla bir araya gelmek, duygusal bağları güçlendirmek için harika bir zaman. Maddi konularda dikkatli olmalısın; ani harcamalar yapmaktan kaçınmak, finansal dengenin korunması açısından faydalı olacak. Sağlıkta ise kendine zaman ayırmayı unutma; bedenine olan ilgini artırmak için spor veya doğayla iç içe aktiviteler iyi gelebilir. Unutulmaması gereken en önemli şeylerden biri, sabırlı kalmanın ve güzellikleri fark etmenin değeridir.
Bugün zihin gündeminde hareketlilik var. Yeni bilgiler edinme arzusu seni harekete geçiriyor, bu yüzden öğrenme fırsatlarını değerlendirmek için mükemmel bir zaman. Sosyal ilişkilerde daha dışa dönük ve etkili olabilirsin; başkalarıyla fikir alışverişi yapmak, sana yeni perspektifler kazandıracak. Duygusal anlamda biraz dalgalı hissedebilirsin; bu durum, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinde kendini ifade etme şekline yansıyabilir. Dikkatini dağıtacak detaylardan uzak durmaya çalış. Yaratıcılığını ortaya çıkaracak projeler üzerinde çalışabilir, kendini ifade etmenin farklı yollarını arayabilirsin. Kısa seyahatler veya iletişim amaçlı görüşmeler gündeme gelebilir. Kendini ifade etmek konusunda cesur olmalısın; içindeki düşüncelerinin dışa vurumu, başkaları üzerinde güçlü bir etki bırakacaktır.
Duygusal derinliğin ön planda olduğu bir gün seni bekliyor. İçsel hislerinle yüzleşmeyi, kalbindeki sesleri dinlemeyi gerektiren durumlarla karşılaşabilirsin. Kendini savunmasız hissedebilirsin, ancak bu durum, duygusal dayanıklılığını artırma fırsatı sunuyor. Aile ilişkilerine, evle bağlantıya özel bir özen göstermen gereken bir dönemdesin; sevgi ve şefkatle yaklaşmanız faydalı olabilir. Dinleme yeteneğin bu dönemde özellikle önem kazanıyor; başkalarının ihtiyaçlarını anlamak, sizi daha yakın kılabilir. Yeni projeler ve yaratıcılık konularında fikirlerini paylaşma cesaretini gösterme zamanıdır. Kendinle barışık olman, içsel huzurunu bulman için anahtar niteliğinde olacak. Unutma, duygusal dengeyi sağlamak için kendine de zaman ayırmalısın.
Ateş ve kararlılıkla parlayacaksın. Bugün yaratıcılığın zirveye ulaşacak, bu da seni çevrendeki insanların dikkatini çekmene yardımcı olacak. Sosyal ilişkilerinde cesur ve cömert bir tutum sergileyerek etrafındaki insanları etkileyebilirsin. Kendine güvenin tam; bu, karşına çıkacak olan fırsatları değerlendirmende belirleyici olacak. Ayrıca, gün içinde ani sürprizler yaşayabilirsin. Geçmişte yaşadığın olumsuz deneyimlerin üzerinden gelmek için harika bir fırsat doğacak. İletişimde diplomatik olman ve duygularını sağduyulu bir şekilde ifade etmen, önemli bir meseledeki sorunları çözmene yardımcı olabilir. Kendin olmanın, yani içindeki güçlü aslanı serbest bırakmanın zamanı. Riski göze al, hayat seni tatmin edecek teklifler sunabilir!
Dikkat ve titizlikle yaklaşacağın durumlarla karşılaşacaksın. Gün içerisinde ayrıntılarla boğuşmak yerine büyük resmi görmek, sana zihin açıklığı kazandırabilir. İş yerindeki projelerine odaklanmak, başkalarına yardım etme isteğin ön plana çıkacak, bu sayede iş birliği yapma fırsatları doğabilir. Sağlık konularına dikkat etmen gereken bir dönemdesin. Rutinin dışında hareket etmek, zihnini canlandıracak ve stresini azaltacaktır. Kişisel ilişkilerde samimi ve açık olmak, belirsizlikleri netleştirebilir. Sevgi dolu, destekleyici bir enerji içindesin, bundan yararlanmaktan çekinme. Kendine güven ve sağlam adımlarla ilerlemek, hedeflerine ulaşmanı sağlayabilir.
Bugün içsel denge ve uyum arayışında yoğun bir his içinde olabilirsin. Sosyal etkileşimlerde kendini daha kararlı ve etkin hissedeceksin. İlişkilerde sevgi ve destek arayışın, başkalarıyla olan bağlarını güçlendirebilir. Estetik ve sanatsal faaliyetler seni içine çekebilir; bu tür aktiviteler ruh halini iyileştirecek ve yaratıcılığını ortaya çıkaracaktır.Aynı zamanda, bazı çatışmalar veya anlaşmazlıklar ortaya çıkabilir. Bu durum, iletişim becerilerini kullanarak çözüme kavuşturabileceğin bir fırsat sunuyor. Sabırlı ve diplomatik kalmant önemli. Kendinle barışık olmak ve başkalarıyla uyum sağlamak bugün özellikle kritik. Duygularını dengelemek için biraz yalnız kalmayı ve düşünmeyi de tercih edebilirsin. Kendini ifade etme özgürlüğü bulduğunda, iç dünyanda bir huzur hissedeceksin.
Duyguların derinleşeceği, sezgilerinle çevrendeki olayları daha net görebileceğin bir dönemdesin. Gizli kalmış hislerin, düşüncelerin yüzeye çıkıyor ve bu durum ilişkilerine farklı bir perspektif katabilir. Karşılaştığın zorluklar seni daha da güçlendirecek. İlişkilerinde sınırlarını net bir şekilde belirlemek, başkalarının etkisinden uzaklaşmanı sağlayabilir. Kendine dönme ve içsel araştırma yapma ihtiyacı içinde olabilirsin. İçsel huzurun için ruhsal ve fiziksel dengeyi sağlamak önemli. Yaratıcılığın yüksek, ilgi alanlarınla ilgili yeni keşifler yapabilirsin. İş yerinde dikkatli olman gereken durumlar ortaya çıkabilir; stratejik düşünerek ilerlemek en iyisi. Değişken ruh halinle başa çıkarken, sabırlı olmalı ve akışın içinde kaybolmamaya çalışmalısın. Özgürlüğüne verdiğin değeri iyice anladığın bugünlerde, aynı zamanda bağlılıklarını da sorgulayabilirsin. Unutma, her şey geçici ve bu süreçten güçlenerek çıkacaksın.
Macera arayışında bir gün. Farklı deneyimlere açık olmalı, yeni yerler keşfetmeli ve düş gücünü serbest bırakmalısın. Hayatın sıradan akışından uzaklaşmak, ruhunu besleyecek. Felsefi düşünceler gündeminizi meşgul edebilir, derin tartışmalar yapmak isteyebilirsin. Sosyal çevrenden güzel haberler alacak, belki de yeni dostluklar kuracaksın. Risk almaktan çekinme, zira cesaretin seni beklenmedik fırsatlarla buluşturabilir. Duygusal olarak kendine dikkat et, içsel dengeyi bulduğun sürece, sevdiklerinle olan bağın güçlenerek artacak. Eğlence ve keyif dolu bir gün seni bekliyor; hayatın tadını çıkar.
Bugün, kararlılığın ve azminle ön plana çıkıyorsun. Hedeflerine ulaşma konusunda içsel bir güç hissedeceksin. Mevcut projelerine ve görevlerine odaklanman, çevrendekilere güven verecek. İş hayatında olumlu gelişmeler yaşanabilir; emeklerinin karşılığını alma zamanı geldi. İletişimde dikkatli olman, yanlış anlaşılmaların önüne geçer. Kendine karşı daha nazik olmalısın, sabrının sınırlarını zorlamadan dinlenmeyi unutmamalısın. Özel hayatında ise, sevdiğinle güçlü bağlar kurmak adına anlamlı zamanlar geçirebilirsin. Birlikte yapacağınız aktiviteler, ilişkinizi derinleştirecek. Duygusal olarak kendini daha iyi hissedecek, içsel huzuru yakalayacaksın. Sezgilerine güven, hayal gücünü serbest bırak ve yaşamını renklendir.
Orijinal fikirlerin ve yenilikçi düşüncelerinin ön planda olduğu bir gün. Sosyal ilişkilerdeki dinamizm, çevrendeki insanlarla yeni bağlar kurmanı sağlayabilir. Beklenmedik sürprizlerle dolu anlar yaşayabilir, ilham verici insanlarla karşılaşabilirsin. Kendi içsel kaynaklarına yönelerek, özgün projelere imza atma fırsatını iyi değerlendirmelisin. Duygusal anlamda özgürlük hissetmek sana güç katacak, bu sayede hayal gücünü serbest bırakabilirsin. Kendini ifade etme şeklin, başkaları üzerinde güçlü bir etki bırakabilir. Bugün yaşanan olaylar, gelecekteki hedeflerine doğru giden yolda önemli bir katman oluşturabilir.
Bu dönemde duygusal derinliklere dalmanın ve sezgilerinin gücüne odaklanmanın tam zamanı. İçsel dünyan biraz karmaşık hissedebilir, ancak kendini ifade etme şeklin oldukça yaratıcı. Duygularını sanatsal bir dilde anlatmak, ruhunu besleyebilir. İlişkilerde daha hassas ve anlayışlı bir yaklaşım benimseyebilirsin. Sevdiklerinle yapacağın derin sohbetler, aranızdaki bağı güçlendirecektir. Ayrıca, yalnız kalmayı tercih ediyorsan, meditasyon ya da yalnız yürüyüşler sana büyük bir huzur verebilir. Karar alma süreçlerinde sezgine güvenmen, doğru yolda ilerlemeni sağlayacaktır. Her şeyden önce, kendine karşı nazik olmayı unutma; ruhsal ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli adımları atman önemli.
