Feminist Tiyatroda 25 Yıl: Tiyatro Boyalı Kuş’tan Retrospektif Sezon

Bağımsız, alternatif ve profesyonel bir feminist tiyatro topluluğu olan Tiyatro Boyalı Kuş 25. yılını kutluyor. 2000 yılında kurulan topluluk, bu özel yılda “retrospektif” bir sezonla seyircisiyle buluşuyor.

Kutlama programı, Tiyatro Boyalı Kuş’un 25 yıllık üretiminde yoğunlaştığı üç alana odaklanıyor: oyunlar, okuma tiyatrosu ve atölyeler. Tiyatro Boyalı Kuş, seyircisini ve katılımcıları, topluluğun birikimini ve deneyimlerini bu üç eksen üzerinden yeniden keşfetmeye davet ediyor.

Ayrıca, Jale Karabekir’in kaleme aldığı oyunlardan oluşan iki ciltlik Toplu Feminist Oyunlar serisinin Agora Kitaplığı’ndan yayımlanması, 25. yıla özel bir panel ve “Boyalı Kuşlar Anlatıyor” podcast serisi de sezonun özel sürprizleri arasında yer alıyor.

YAPIMLAR

Bir Nora Evi / Godot’yu Beklemezken / Komedya 2025

Tiyatro Boyalı Kuş, Bir Nora Evi oyunuyla 16 Ekim’de Moldova 7. FESTIS Uluslararası Komedi Oyunları Festivali’nde perde açıyor. Ardından, 2010 yılında Diyarbakır’da da sahnelediği Nora/Nure’den tam on beş yıl sonra bu kez Bir Nora Evi ile 18 Ekim’de Diyarbakır 6. SOLOFEST’te seyirciyle buluşuyor. Oyunun İstanbul seyircisiyle 2026’nın ocak ayından itibaren, Avrupa seyircisiyle de 8 Mart Dünya Kadınlar Günü vesilesiyle buluşması hedefleniyor.

Godot’yu Beklemezken, Samuel Beckett’in absürt tiyatro klasiği Godot’yu Beklerken’den yola çıkarak feminist bir bakışla yeniden yorumlanan, iki clown oyuncunun kendi oyunlarını yazarsız, yönetmensiz ve teknik ekip olmadan sahneye taşıdığı bir performans. Shakespeare’den Nasreddin Hoca’ya, Mevlânâ’dan Yunus Emre’ye uzanan alıntılarla katmanlaşan oyun, 31 Ekim 2025’te yirmi beş yıldır topluluğun pek çok yapımına ev sahipliği yapan Kumbaracı 50’de sahnelendikten sonra, 22 Kasım 2025’te Güney Kore 25. Dünya İki Kişilik Oyunlar Tiyatro Festivali’ne katılıyor.

Komedya 2025 ise 25. yıla özel yeni bir yapım. Aralık-Ocak döneminde prömiyerini yapacak olan oyun, feminist bir tiyatro topluluğunun yirmi beş yıldır sürdürdüğü ayakta kalma mücadelesini, tiyatro yapmanın sınırlarını ve gülmenin dönüştürücü gücünü sorguluyor. Antik Yunan’dan bugüne adaletsizlik, eril şiddet ve sansürü sahneye taşıyan topluluk, korkuya karşı kahkahayı direnişin dili olarak öne çıkarıyor.

Okuma Tiyatrosu

Kendine Ait Bir Oda

Virginia Woolf’un Kendine Ait Bir Oda adlı ölümsüz eseri, mekâna özgü (2019), radyo tiyatrosu (2021) ve sahne versiyonlarının (2022) ardından, Tiyatro Boyalı Kuş’un 25. yıl etkinlikleri kapsamında bu kez de okuma tiyatrosu türünde seyirciyle buluşuyor. Oyun ilk olarak Virginia Woolf’un oyuna kaynaklık eden ünlü konuşmasının 97. yıl dönümü olan 26 Ekim’de IBB Kültür Habitat Sahne’de sahneleniyor ve oyundan sonra bir de söyleşi düzenleniyor. Kendine Ait Bir Oda ayrıca Virginia Woolf’un doğum günü olan 25 Ocak 2026’de ve ölüm yıldönümü olan 28 Mart 2026’da da sahnelenecek.

Atölyeler

İmge Tiyatrosu / Arkaik Kadına Yolculuk: La Loba / Kadın Beden Performansları

Tiyatro Boyalı Kuş’la özdeşleşmiş üç farklı atölye çalışması 25. yıl retrospektif etkinlikler dizisinin üçüncü ayağı olarak katılımcılarla buluşuyor. Augusto Boal’ın Ezilenlerin Tiyatrosu’nun temel tekniklerinden biri olan İmge Tiyatrosu Atölyesi’nin kolaylaştırıcıları Aylin Vartanyan Dilaver ve Jale Karabekir. Konuşmanın yerini beden ve imgelerle iletişimin aldığı, seyirci-oyuncuların karşı karşıya kaldıkları ezme/ezilme, manipülasyon ve güç konularını ve bunlarla ilgili duygu ve düşüncelerini imge-heykeller yaratarak paylaşıp, gözlemleyip, dönüşüm yollarını araştırdıkları bu atölye Ocak 2026’da düzenlenecek.

Tiyatro Boyalı Kuş’la Metin, Anlatı, Beden, İmge ve Performans Laboratuvarı dizisinin katılımcılarla en çok paylaşılan atölyesi, Arkaik Kadına Yolculuk: La Loba. Atölye Clarissa Pinkola Estés’in Kurtlarla Koşan Kadınlar başlıklı kitabındaki La Loba anlatısı üzerine odaklanarak, anlatının katılımcıları performatif olarak nereye götürebileceği, anlatı ve metnin nasıl yaşayan bir organizmaya dönüşebileceği katılımcılarla birlikte araştırılıyor. Şubat 2026’de gerçekleşecek bu atölyenin kolaylaştırıcısı Jale Karabekir.

Jale Karabekir’in kolaylaştırıcılığındaki son atölye ise on yılı aşkın süredir düzenlenen Kadın Beden Performansları. Zihinlerimizin özgürleşmesinin bedenlerimizin de özgürleşmesiyle mümkün olduğu fikrinden yola çıkarak kadınların bedenlerini fark etmeleri, beden dillerini keşfetmeleri ve sahne üzerinde olduğu kadar gündelik hayatta da bedenlerini var edebilmenin yöntemlerini bulmalarını hedefleyen atölye Mart 2026’da gerçekleşecek.

Kitaplar

Toplu Feminist Oyunlar Cilt 1 ve 2

Tiyatro Boyalı Kuş’un 25. yılında Tiyatro Boyalı Kuş için yazılmış ve Tiyatro Boyalı Kuş tarafından sahnelenmiş sekiz oyun metni Agora Kitaplığı’ndan iki cilt olarak yayımlanıyor.

Toplu Feminist Oyunlar’ın birinci cildi dokuz yıllık bir süreçte Jale Karabekir’in kaleme alıp sahnelediği dört oyun metnini içeriyor: Ophelia’yı Kim Öldürdü? (2010), İç Ses (2011), Troyalı Kadınlar Korosu ya da Kayıp Tablet (2017) ve Virginia Woolf’un aynı adlı kitabından Türkçeleştirerek sahneye uyarladığı Kendine Ait Bir Oda (2019).

Toplu Feminist Oyunlar’ın ikinci cildi ise altı yıllık bir sürece işaret ediyor ve dört oyun metnini içeriyor: Komedya 2020 (2019), Aliye, bir kadın (2022), Bir Nora Evi (2024) ve Godot’yu Beklemezken (2025).

Kitaplar 2025’in sonuna kadar yayınlanmış olacak.

Panel

Feminist Tiyatroda 25 Yıl

Tiyatro Boyalı Kuş’un 25. yılını konuşmak üzere 4 Ocak 2026’da Kadıköy Barış Manço Kültür Merkezi’nde gerçekleşecek olan panelde, Yeditepe Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Fakiye Özsoysal, Türkiye Eleştirmenler Birliği üyesi ve Oyun Dergisi editörü Tijen Savaşkan ve Tiyatro Boyalı Kuş’un genel sanat yönetmeni Jale Karabekir yer alacak.

Podcast Serisi

Boyalı Kuşlar Anlatıyor

Tiyatro Boyalı Kuş ekibinde 2008 yılından itibaren birçok farklı alanda görev yapmış dramaturg Nelin Dükkancı Yaman’ın hazırladığı Boyalı Kuşlar Anlatıyor podcast serisi, topluluğun çeyrek asırlık yolculuğunda emeği geçmiş sanatçılar, çalışanlar, gönüllüler ve seyircilerin tanıklıklarını arşiv niteliğinde kayıt altına almayı amaçlayan bir hafıza çalışması. Bu seri, seyirciyle kurulan bağı kayıt altına alarak feminist tiyatro deneyimini gelecek kuşaklara aktarmayı hedefliyor.