1
“Kapadokya yok ediliyor” diyen Mimarlar Odası Ankara Şube Başkanı Derya Başyılmaz açıklamada, “Kültür Bakanlığı’nı göreve davet ediyoruz” çağrısında bulundu.
Açıklamada ise şu ifadeler yer alıyor: “Nevşehir Kapadokya’da yaşanan süreci endişeyle takip ediyoruz. Kapadokya’da peribacası oluşumlarını en iyi izleyebileceğiniz Çavuşin’de peribacalarının ortasına betonarme binalar yapılıyor. Yerel basına yansıyan haberlerde peribacalarının ortasına yapılar inşa edildiği görülüyor. Dünyada eşi benzeri olmayan bir coğrafya olan Kapadokya’da bulunan Çavuşin, dev gibi bir oyma kaya kütlesinin altına kurulmuş küçük ve en eski bir yerleşimdir. Bugün betonarme yapılaşmaya izin verilmesi anlaşılır değildir. Dünya harikası peribacalarının çok yakınına betonarme yapılar inşa ederek peribacalarımız yok ediliyor.”
Açıklamada ise “Kapadokya Alan Başkanlığı’na, Nevşehir ve Avanos Belediyesi’ne, haberlerde yer alan ve peribacası oluşumlarının çok yakınında inşa edildiği görülen betonarme yapılara nasıl izin verilebildiğine dair resmi yazı ile başvurduklarını” açıklayan Başyılmaz, “UNESCO Dünya Miras Listesi’nde olan ve Kapadokya’da belediyenin ve Kapadokya Alan Başkanlığı’nın tahribata yol açan uygulamalarına yönelik Kültür Bakanlığı’nı göreve davet ediyoruz” ifadelerini kullanıyor.
Kapadokya’da turizm ve yapılaşma konularında bilgili olan ve adının açıklanmasını istemeyen bir kaynağın gazetemiz için özetlediği durum şöyle: “Kapadokya, Türkiye’nin birçok yerindeki tarihi miras alanı gibi, büyük bir hızla ve geri dönüşü olmayan çok sayıda yeni yapılaşmayla tehdit altında. Bölgedeki tarihi köylerin yıllardır imar izni verilmeyen bağ bahçe alanları, pandemiden sonra büyük bir hızla betonarme konutların ve otellerin yükseldiği yapılaşmış alanlara dönüşüyor. Mimarlar Odası Ankara Şubesi’nin basın duyurusu ile fark edilen, Avanos’a bağlı Çavuşin köyündeki MS.965 tarihli Nikephoros Phokas Manastır Kilisesi’nin (bugün bilinen adıyla Çavuşin Kilisesi) hemen arkasına ve emsalsiz Peribacalarının önüne yapılan yeni binalar büyük tepki çekti. Bu 3 yapının, o bölgede önümüzdeki günlerde yükselecek olan birçok yeni yapının öncüleri olduğu anlaşılıyor. Çünkü, Alan Başkanlığı tarafından yaptırılan, Mimarlar Odası ile Şehir Plancıları Odası’nın yargıya taşıdığı yeni Çevre Düzeni Planı’nda eski SİT sınırlarının değiştirildiği, köylerin etrafında yüksek emsalli yeni yapılaşma alanları yaratıldığı belirlenmiş” diyor.
Uzman şöyle devam ediyor: “Planda sanki eski yerleşim alanlarıymış gibi gösterilen ancak yapımları halen sürmekte olan yeni imarlı alanlar içine, yoğun emsallerle yaptırılan konut örnekleri dikkat çekiyor. Çavuşin’deki son örneğin yanı sıra, anayoldan görülen ve Uçhisar belde sınırları içine yapılan çok sayıda yeni konut ve benzin istasyonları, gören herkesin tepkisini çekiyor. Yargı süreci halen devam eden çevre düzeni plan iptal davası sürerken Kapadokya Alan Başkanlığı’nın inisiyatifiyle özel imar izni alabilen yatırımcılar hızla otel ve konut yapmaya devam ediyor.
Bölgede toplam 850 otel olduğu ve yatak kapasitesinin 10 binin üzerinde olduğu biliniyor. (Çok sayıda kaçak oda nedeniyle tam yatak sayısı bilinmiyor.) Restore edilmiş butik otellerin bahar ayları dışında yüzde 50 kapasiteye ulaşamadığı birçok tarihi köyün çevresindeki korunması gereken bağ bahçe alanlarında, hele de peribacalarının yakınında yapımına izin verilen yeni yapılarla ilgili olarak alan başkanlığının gerekçesine bakılırsa, turizm sektöründe çalışanların konuta ihtiyacı var.
Ancak esas gerekçeyi, doymak bilmeyen bölge turizmcileri oluşturuyor: 12 ay müşteri potansiyeli olan kültür turizmini cazip bularak bundan daha da fazla nemalanmak isteyen yatırımcı kişi ve kurumların baskısı, hızla artan yeni yapılaşmada başat rol oynuyor. Yatırımcıların ısrarlı talebi ve siyasi bürokrasinin onayı ile verilen yeni imar alanları, Kapadokya gibi emsalsiz bir coğrafyayı hızla bozuyor.”
Kapadokya bölgesini çok iyi bilen ve daha önce Ürgüp Kayakapı projesinde de danışman olarak çalışan Prof. Dr. Mehmet Tunçer’e (Çankaya Üniversitesi, Mimarlık Fakakultesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Öğretim Üyesi), Kapadokya ve çevresini koruma sürecini sorduk.
Tunçer, her geçen gün tahrip edilen bölgenin bugününü şöyle özetliyor: “Kapadokya bölgesinde büyük bir hata olduğu ortaya çıkan yeni Göreme/Ortahisar yolunun andından şimdi de farklı betonarme yapılaşmaların arttığı gözlemleniyor. Kültürel varlıklar tahrip edilerek yapılan büyük oteller, kesme taşlarla inşa edilmiş butik oteller, belediyelere ait iş merkezleri, sayıları her geçen gün artan ATV motor taşıtlarının yanı sıra Göreme Açık Hava Müzesi ile Kızılçukur Vadisi’nin yollarının kesiştiği yerde, yaklaşık 20 bin metrekarelik alana Excap Turkey adlı şirket tarafından ‘Macera Parkı’ adı altında eğlence merkezi inşa ediliyor.
Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu yöneticisi Kapadokya üzerine pek çok yayını olan arkeolog ve editör Nezih Başgelen gazetemize yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi: “Unesco Dünya Mirası alanları nitelikli kültürel ve doğal varlıklarıyla insanlığın ortak bilincinin kayıtları ve değerleridir. Tahribi yalnızca ait olduğu toprakların değil, tüm insanlığın geçmişini etkiler, siler, yok eder. Değerli kültürel alanlara sahip olmak, bunlar ile turizmde övünmek kadar onları korumak, insanlığın yararına sunmak ve gelecek kuşaklara aktarmak sorumluluğunu da beraberinde getirir.
Kapadokya 1985 yılında Göreme Milli Parkı, Derinkuyu Yeraltı Şehri, Kaymaklı Yeraltı Şehri, Karlık Kilisesi, Aziz Theodore Kilisesi, Karain Güvercinlikleri ve Soğanlı Arkeolojik Alanı olarak yedi bölüm halinde Dünya Miras Listesi’ne dahil edilmiş ve pek çok kararla koruma altına alınmıştır. Benzersiz peyzaj değerleriyle ünlü Kapadokya’da bugüne kadar iş makineleri ile yapılanlar bir yanda kendi koruma mevzuatımıza mevcut sit kararlarına öte yanda da Avrupa Peyzaj Sözleşmesi’nden kaynaklanan yükümlülüklerimize aykırıdır. Bu tip uygulamalar önlem alınmadan devam ederse ülke ve dünya turizminin bu benzersiz kültürel peyzaj değerlerinin bir bölümü bir daha geri gelmemecesine zarar görecektir.”
Bugün enerjinin oldukça yüksek olduğu bir dönemdesin. Kararlılık ve cesaret günün temalarını belirliyor. Yeni girişimlerde bulunmak, ani kararlar almak için ideal bir zaman. İlişkilerinde daha açık ve dürüst olman, iletişimdeki akıcılığı artıracak. İş hayatında dikkatini toplayarak ilerlemek, başarıyı beraberinde getirecek. Anlık fırsatları değerlendirmekten çekinme, bu senin için daha önce görmediğin kapıları açabilir. Kendine güvenin yüksek, bu güveni her alanda yansıtmalısın. Sağlığına da özen göstereceğin bir süreçtesin; küçük sıkıntılara takılmadan, daha sağlıklı alışkanlıklar geliştirmek için niyet etmelisin. Bugün, yaşamın tüm alanlarında cesur adımlar atmaya hazırlıklı ol!
Bugün, içsel huzurun ve güvenin ön planda olduğu bir dönemdesin. Hayatında dinginliğe ulaşmak için daha fazla zamana ve dikkatli düşünmeye ihtiyaç hissedebilirsin. Maddi konularda biraz daha temkinli olman gerekebilir; yeni yatırımlar için dikkatli düşünmek ve aceleci kararlar vermemek senin yararınadır.İlişkilerinde, yakınlarınla olan iletişimini güçlendirmek ve bağları kuvvetlendirmek isteyebilirsin. Empati ve anlayışla yaklaşarak derin bir bağlantı kurabileceğin fırsatlar doğabilir. Bu dönem, özellikle sevdiğin insanlar ile birlikte keyifli anlar geçirme şansı sunuyor.Kendine dönmek ve içsel dünyanı keşfetmek için gün içinde bazı anlar yaratmalısın. Doğadayken veya doğayı seyrederek, ruh halini daha da dengeleyebilirsin. Sanatsal faaliyetlere yönelmek de zihninin ve ruhunun beslenmesine yardımcı olabilir. Unutma, içinde taşıdığın güç ve kararlılık, seni istediğin hedeflere götürecektir.
Bugün zihninde bir hayli yoğun düşünceler cirit atıyor. Farklı konular üzerinde hızlıca dönebilirken, yaratıcılığını ortaya koymak için mükemmel bir zaman. Yeni fikirlerin gündeme gelmesi, sosyal ilişkilerinde de canlılık yaratabilir. Çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin, düşündüğünden daha derin anlamlar taşıyor. Etrafında dönen diyaloglar, dikkatini çekebilir. Eski bir arkadaşınla karşılaşma ihtimali var; bu durum, geçmişe dair nostaljik anılar uyandırabilir. Ayrıntılara gösterdiğin özen, yaptıklarının daha etkili olmasını sağlayacak. Ancak, karar verirken acele etmemekte fayda var; düşüncelerini biraz daha netleştirmekte fayda var. İçsel huzurunu sağlamanın yollarını aramak, ruh sağlığını olumlu yönde etkileyebilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; bu, enerjini yenilemek için harika bir fırsat.
Duygusal derinliklerin ve içsel düşüncelerin ön planda olması bekleniyor. Aile bağları ve sevdiklerinle olan ilişkilerin önem kazanacak. Kalp sesini dinlemenin, hislerinin ardındaki nedenleri sorgulamanın tam zamanı. Gün içerisinde karşılaşacağın bazı durumlar, geçmişteki anılarını canlandırabilir. Empati gücünün yüksek olduğu bu süreçte, başkalarına destek olma ihtiyacı hissedebilirsin. Kendine biraz zaman ayırarak ruhsal dinginlik arayışı içerisine girmek, zihnindeki karmaşayı hafifletecek. İş ve sorumluluklar konusunda dikkatli olmalısın; aceleci kararlar almaktan kaçınmak, daha sağduyulu bir yaklaşım sağlayabilir. Gece saatlerinde, duygusal bir paylaşımda bulunmak için uygun bir zaman dilimi olabilir. Bu süreçte açılmak, kalbindeki yüceliklerin başkaları tarafından da takdir edilmesine yol açabilir. Unutma, senin içsel ışığın, karanlık anlarda bile bir rehber olacaktır.
Bugün öz güvenin zirveye çıkacak; kendini ifade etme arzun, etrafındaki insanlara ilham verecek. Kreatif projelere yönelmek için oldukça uygun bir zaman. Yeteneklerini sergilemekten çekinme; başkalarının takdirini kazanman mümkün. Sosyal çevrende dikkat çekeceğin anlar olabilir. İkili ilişkilerde açık iletişim, duygusal bağları güçlendirecek. Bu süreçte kendine karşı nazik olmayı unutma; kendi ihtiyaçlarına öncelik vermek, zihinsel ve duygusal sağlığın için yararlı olacak. Kaygılardan uzak durarak, pozitif bir enerjiyle hareket edeceksin. Yeniliklere açık olmalısın; hayatında küçük değişiklikler yaparak büyük farklar yaratabilirsin. Aşk hayatında ise tutku dolu anlar seni bekliyor, duygularını açıkça ifade etmekten çekinme.
Analitik düşünceniz bugün öne çıkacak, çevrenizdeki durumları incelemek ve çözüm yolları üretmek için harika bir zemin mevcut. Detaylara verdiğiniz önem, başkalarının fark etmediği noktalara dikkat etmenizi sağlayacak. İş yerinde veya günlük yaşamda küçük problemleri kolaylıkla halledebilir, dostlarınıza destek olabilirsiniz. Kendi sağlığınıza veya kişisel bakımınıza dikkat etmeniz gereken bir gün; ufak değişiklikler bile kendinizi daha iyi hissetmenize yol açabilir. Sosyal ilişkilerde kibarlığınız ve yardımlaşma isteğiniz, insanları çevrenizde toplamak için ideal bir atmosfer yaratıyor. Ancak, aşırı eleştiriden kaçınmak önem taşıyor; bu, iletişimde yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Kendinize dürüst olmanın yanı sıra, başkalarının hislerine de önem vermeniz bu günün ruhsal dengesini korumanıza yardımcı olacak.
Duygusal denge ve uyum arayışında olduğun bir zaman dilimindesin. Sosyal ilişkiler ön planda, sevdiklerinle daha derin bağlar kurma fırsatı bulabilirsin. Tüm bunlar arasında, içsel huzurunu bulmak adına biraz yalnız zaman geçirmeyi de ihmal etmemelisin. Sanatsal yönlerin canlanacak, yaratıcılığını ifade etme yolları arayabilirsin. Her anın tadını çıkararak, kararlılıkla ilerlemeye çalışmalısın. Unutma ki, ilişkilerde açık iletişim sağlamak, seni daha güçlü hissettirecek. Ayrıca, dikkatin dağılmasın diye düşüncelerini sadeleştirmeye özen göster. Günün sonunda, huzurlu bir akşam sana iyi gelecektir.
Bugün duygusal derinliklere dalmak, içsel düşüncelere yönelmek için mükemmel bir zaman. Gizli kalmış hislerle yüzleşmek, kendine dair farkındalığı artırabilir. Sosyal ilişkilerde ise tutkulu ama dikkatli bir yaklaşım sergilemek faydalı olacaktır. İlişkilerde ortaya çıkabilecek sürprizler, duygusal yoğunluğu artırabilir; bu yüzden sezgilerini dinlemek önem kazanıyor. Kariyer alanında stratejik düşünmek, uzun vadeli planlar yapmak için oldukça verimli bir dönemdesin. İletişimde açık olmak, karşı tarafın beklentilerini anlamak, olası anlaşmazlıkları önleyebilir. Kendi iç dünyana odaklanırken, başkalarının ihtiyaçlarına da duyarlı olman, dengeyi sağlamana yardımcı olacaktır. Kendine zaman ayırmayı unutma; bu, zihinsel ve ruhsal olarak yenilenmene destek olacak.
Bugün, maceralar ve yeni keşifler için mükemmel bir gün. İçsel merakın seni yeni şeyler denemeye itiyor, bu da ruhunu besleyecek. Sosyal çevrende, seni destekleyecek ilginç insanlarla tanışabilirsin. Esprili ve neşeli tavırların, karşındakiler arasında enerji yaymana yardımcı olacak. Fakat dikkat etmen gereken bir nokta var; düşüncelerini ifade ederken aceleci olmaktan kaçınmalısın, zira bazı durumlarda sakin ve düşünceli bir yaklaşım daha etkili sonuçlar getirebilir. Ayrıca, finansal konularda dikkatli olman faydalı olabilir; ani harcamalar yapmaktan kaçın. Kısacası, bu gün, özgür ruhunu keşfedecek fırsatlarla dolu, ancak dikkat ve sabır da oldukça önemli.
Gün, kararlılığın ve disiplininin öne çıkacağı bir zaman dilimi. Hedeflerine ulaşma konusunda gösterdiğin azim, başkalarının da dikkatini çekecek. Çalışma hayatında yeni fırsatlar kapını çalmaya başlayabilir. Özellikle liderlik vasıflarını ön plana çıkaracağın durumlar söz konusu. Ancak sabırlı olmayı unutma; acele kararlar almak yanlış yollara yönlendirebilir.Kişisel ilişkilerde ise, samimiyetini korumak önemli. Yakınlarınla olan bağlarını güçlendirmek için onlara zaman ayırmalısın. Kendini ifade etme biçimin, sevdiklerinle arandaki bağı derinleştirebilir. İçsel huzurunu sağlamak adına kısa molalar vermek faydalı olabilir.Bugün, manevi yönlerinizi keşfetmek ve kendine dönmek için iyi bir zaman dilimi. Meditasyon veya doğa yürüyüşü, zihin ve ruhunu dengelemek için harika bir seçenek olabilir. Duygusal olarak yüklerini bırakmak, seni daha da hafifleştirirken, geleceğe dair planlarını netleştirmene yardımcı olabilir.
Bugün, yaratıcılığın ve özgürlüğün ön planda olduğu bir dönemdesin. Sıra dışı düşüncelerin ve yenilikçi fikirlerin çevrendeki insanlar üzerinde ilgi uyandırabilir. Sosyal etkileşimlerin güçlü, bu nedenle arkadaşlarınla olan ilişkilerini derinleştirmek için harika bir zaman dilimindesin. Anlık kararlar vermek yerine, duygusal zekanı devreye sokarak daha rasyonel bir yaklaşım benimsemen faydalı olabilir. Beklenmedik olaylar karşısında esnek olmalısın; hayatın sürprizleri seni heyecanlandırabilir. Kendine yeni hedefler koymak, kişisel gelişimini destekleyecek ve motivasyonunu artıracak. Bugün çevresindeki insanlara ilham vermekten çekinme; senin öncüllüğün, başkalarının da değişim için cesaret bulmasına yardımcı olabilir.
Hayallerin peşinden koşma arzusu içindesin, duygular derinleşiyor. Sanat ya da yaratıcılık gerektiren alanlarda büyük bir ilham kaynağı bulabilirsin. İçsel dünyanda yaşadığın değişimler, dışa vurumunu etkileyebilir; bu süreçte kendini ifade etme biçimini gözden geçirmen faydalı olacaktır. Sosyal ilişkilerde daha samimi ve açık olman, bağlantılarını güçlendirebilir. Kendi duygusal sınırlarını belirlemek, başkalarıyla olan etkileşimlerinde dengeyi sağlamana yardımcı olacak. Unutma ki, hislerinin sesi önemli; zaman zaman içe dönmeyi de ihmal etme. Bu dönemde kişisel gelişimin için meditasyon ya da doğada vakit geçirmek, ruhunu besleyebilir.
