1
Her yıl olduğu gibi Türkiye’den ve dünyadan alternatif işleri, I·stanbul’un farklı yapılardaki sanat mekânlarında seyirciyle buluşturan performans sanatları festivali Istanbul Fringe Festival, bu yıl 16-23 Eylül tarihleri arasında kente yayılacak. 5. edisyonuna hazırlanan festival, gösterilere, atölyelere, panellere ve partilere ev sahipliği yapacak. Festivalde Türkiye’nin yanı sıra ABD, Belçika, Birleşik Krallık, İsrail, İtalya, Hollanda, Hindistan, Japonya, Kanada ve Yunanistan olmak üzere 10 ülkeden ekipler ağırlanacak.
“Alternatif”, “keşfedilmemiş”, “sınır” anlamına gelen Fringe’in hikâyesi, 1947 yılında Uluslararası Edinburg Festivali’ne davet edilmeyen ve gösterilerini “bir kenarda” sergileyen 8 ekip ile başladı. Bugün “Fringe” festivalleri, her yıl dünyanın farklı şehirlerinde 170 bin sanatçıyı yaklaşık 19 milyon kişiyle buluşturuyor.
Düzenlenmeye başladığı 2019 yılından bu yana pandemi ve ekonomik krizle de mücadele etmek zorunda kalan Fringe İstanbul’un kurucu ortağı ve iletişim direktörü Eda Erman’la konuştuk.
Bu soru için çok teşekkürler, zira 5. yılımıza hazırlanırken hepimizin üzerinde düşündüğü ve değerlendirdiği bir soru bu. 2019’da ilk kez bu festivali yaparken bu seneye dair “hayallerimiz” vardı. Hayallerimiz diyorum çünkü ikinci yılımızda pandemiyle karşı karşıya gelmek bizi hayallerimize gülümseyip, mevcut koşullarla yüzleştirdi.
Yine de hem küresel pandemi koşullarında, hem de Türkiye’nin içinde bulunduğu enflasyonist süreçlerde esnekliğimizi koruyarak ve koşullara uyum sağlayarak başarıyla çıktığımızı düşünüyorum. 2020 yılında ani bir kararla festivali online olarak gerçekleştirmek, hem üretimlerini durdurma noktasına gelen sanatçılarla, hem sosyal hayattan uzak kalmak zorunda kalan katılımcılarla bizi bir araya getirdi ve bu sayede Türkiye’de tamamen online ilk performans sanatları festivalini gerçekleştirmiş olduk. Bu bilinçli bir strateji değildi ama koşullara uyum sağladığımızda ne kadar güçlü bir noktaya geldiğimizi görmüş olduk.
Bu tip tecrübeleri her yıl farklı şekillerde yaşamaya ve biriktirmeye devam ediyoruz. Özetle şunu söyleyebilirim: Hayır, 5 yıl önce Istanbul Fringe Festival’ı ilk kez düzenlerken, ekonomik anlamda olmayı planladığımız yerde değiliz. Ancak artık bunun çok daha ötesinde bir vizyon ve deneyime sahibiz. Çoğunluğunu üniversite öğrencilerinin oluşturduğu, çok sadık bir takipçi kitlemiz oluştu. Her yıl kalabalıklaşan ve festivali her anlamda sahiplenen müthiş bir gönüllü ekibimiz var. Festivalin tüm bileşenlerinden yani sanatçılardan, partnerlerimizden, seyircilerimizden ve gönüllü ekibimizden olumlu geri dönüşler alıyoruz. Geçen yıldan bu yana yurt dışından da farklı festivallerin direktörlerini ağırlamaya başladık. Uzun vadede güzel işbirlikleri yapmayı hedefliyoruz. Kısacası kazanımlarımızı elimizden geldiğince ileriye taşımaya kararlıyız.
Istanbul Fringe Festival, hem özel sektörden hem de kamudan destek alıyor. Bu sene destekçilerimiz arasında geçen yıllarda olduğu gibi Paribu, CarrefourSA ve BMI var. Bu sene de farklı kamu kurumlarıyla işbirliği için görüşmelerimiz devam ediyor. Bu zamana kadar festivalin bir ana sponsoru olmadı, fakat önümüzdeki dönemde festivalin ruhuyla, hedefleriyle ve sanatsal vizyonuyla birleşecek her türlü işbirliğine açığız.
En büyük destekçilerimiz festival mekânlarımız diyebiliriz aslında. İlk yılımızdan bu yana Istanbul Fringe Festival etkinliklerine ev sahipliği yapan mekan destekçilerimiz var. Bu yıl festivalin mekan destekçileri arasında Arter, Barış Manço Kültür Merkezi, BeReZe Gösteri Evi, Caddebostan Kültür Merkezi, Çıplak Ayaklar Dans Akademisi, DasDas, ENKA Sanat, Fişekhane, Hope Alkazar, Kadıköy Belediyesi Alan Kadıköy, Karga, Sakıp Sabancı Müzesi ve Tuhafier yer alıyor.
Festivalin devamlılığındaki en önemli gücümüz sürdürülebilir ve paylaşımcı bir ekonomik yapı oluşturmamız. Kar amacı gütmeyen bir oluşum değiliz, ancak yapısal olarak tüm kaynaklarımızı “emerging artist” dediğimiz gelişmekte olan sanatçılara yönelik fayda yaratacak çalışmalara yönlendirmeye çalışıyoruz.
Herkes kadar bizim için de maliyetler yükseldi. Her ne kadar finansal yapımız bir nevi “paylaşım ekonomisi”ni çağrıştırsa da bizim için en büyük maliyet, ekonomik sebeplerle festivale katılamayacağını ifade eden ekipler ve mekânlar oldu. Sanat üretimleri için kaynak bulmanın ve yaratmanın en zor olduğu dönemde olduğumuzu tahmin ediyorum. Mevcut kaynakları kullanmak için ise zor tercihlerin ve önceliklendirmelerin yapılması gerektiğini çok iyi anlıyoruz. Umuyoruz önümüzdeki yıllarda, tüm bu zorlukların üstesinden gelmeyi başarırız.
Festival programındaki işleri birbirinden ayırt etmek zor, ancak en büyük etkinliklerimizden birinin Alexandros Stavropoulos imzalı “On Wednesdays We Wear Pink” olduğunu söyleyebilirim. 1991 dogˆumlu Yunan performansçı ve koreograf Stavropoulos, çagˆın ruhunu yakalayan, is¸leri merakla takip edilen bir yetenek. Popüler kültürdeki kadınlık anlatılarına yüksek enerjisi ve güçlü görselligˆiyle akılda kalan diliyle farklı bir bakıs¸ sunan is¸leriyle biliniyor. Sanatçı stilize ve masalsı bir görsel dünyanın içinde herkesçe içselles¸tirilen popüler kültürdeki kadın imgelerini bas¸arılı bir s¸ekilde katmanlandırırken, bu anlatıların içinde kadınların kendilerine açtıkları özgürles¸me alanlarını ustalıkla gösteriyor. 20 Eylül Çarşamba akşamı DasDas’ta izleyeceğimiz “On Wednesdays We Wear Pink”, Stavropoulos’un 2020 tarihli gösterisi Cinderella’s’ta da is¸lenen bu temaların bir devamı niteligˆinde. Her iki gösteri de dünyanın en önemli gösteri sanatları seçkilerinden Aerowaves festivalinde yer aldı. “Cinderella’s”, 2021’de Istanbul Fringe Festival kapsamında, I·stanbul Büyüks¸ehir Belediyesi is¸tiraklerinden Kültür AS¸. is¸birligˆiyle Müze Gazhane’de açık havada yaptıgˆı gösterimle binlerce seyirciye ulas¸arak büyük ilgi görmüştü.
Istanbul Fringe Festival 2023, isminin kökenini aldığı, Latince “fringere” eyleminden hareketle, “içerisi-dışarısı”, “anaakım-alternatif”, “merkez-çeper” gibi ikiliklerin arasındaki sınır fikrinin kendisini sorguluyor. Bu kapsamda yeni uluslararası işbirlikleri de gerçekleştiren Istanbul Fringe Festival, bu yılki programında da ortak projelere ev sahipliği yapacak.
Bu yıl Avrupa dans ağı Aerowaves üyesi olan Istanbul Fringe Festival, oluşumun 25. yılı dolayısıyla hazırlanan Enya Belak imzalı “Aerowaves 25” belgeselini de seyircilerle buluşturacak.
Festival ayrıca, üyesi olduğu European Festivals Fund for Emerging Artists (EFFEA) hibesi için seçilen, Matyas Marofka’nın “2084” projesine de ev sahipliği yapacak. Macaristan’dan Ladder Art Company’nin Sanat Yönetmeni Matyas Marofka, Istanbul Fringe Festival (Türkiye) ve Wintewerft Festival (Almanya) ortaklığında EFFEA hibesi için seçilen 2084 Projesi ile Festival Bramat kapsamında bir hareket tiyatrosu atölyesi yürütecek. Proje, Istanbul Fringe Festival (Türkiye) ve Wintewerft Festival (Almanya) kapsamında “work in progress” gösterimi yapacak.
Bugün enerjin yüksek ve kararlılıkla dolusun. Hedeflerine ulaşmak için gereken motivasyona sahipsin. Karşılaştığın zorlukları aşmak için cesur adımlar atabilirsin. İçsel gücün, senin en büyük müttefikin. İletişim konusunda dikkatli ol, zira sözlerin başkalarında güçlü etkilere yol açabilir. Sosyal çevrende yeni tanışmalar, seni ilham verici deneyimlere yönlendirebilir. Kendine güven ve kalbini dinle; bu, seni yeni fırsatlara taşıyacak. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, bağlılıklarını güçlendirecek ve derin bir huzur verecek. Yaratıcılığın doruklarda, sanatsal yönlerini keşfetmek için harika bir dönemdesin. Günü dolu dolu yaşa, içindeki tutku seni yeni ufuklara taşıyacak.
Hayatında istikrar ve güven arayışın bu dönemde daha belirgin hale gelebilir. Maddi konularda sağlam adımlar atmak, sana huzur verecek. İçsel huzur için zaman ayırabilir, kendini yenileyebilirsin. İletişimde dikkatli olmalısın; söylediğin kelimelerin başkaları üzerinde güçlü etkiler bırakabilir. Duygusal ilişkilerde derin bağlar arayışında olabilirsin. Eski dostlarla yeniden bir araya gelmek, nostaljik anılar içinde kaybolmana sebep olabilir. Gün içinde seni motive edecek küçük mutluluklara dikkat et; onları görmek, ruh halini iyileştirebilir.
Bugün zihinsel enerjin oldukça yüksek. Meraklı yapın seni yeni bilgiler keşfetmeye yönlendirecek. İletişimde daha açık ve özgür hissetmek, çevrendekilerle derin bağlar kurma isteğin artabilir. Sosyal ortamlarda dikkat çekmek, ilgi odağı olmak için mükemmel bir zaman. Fakat fazla dağınık düşünceler içinde kaybolma riski var; önceliklerini belirlemekte fayda var. İkili ilişkilerde daha fazla anlayış ve esneklik göstermem gerekecek. Beklenmedik sürprizlere hazırlıklı ol; kendiliğinden gelişecek olaylar, seni bazı önemli kararlar almaya yönlendirebilir. Bugünün sunduğu fırsatlar için açık ol ve akışta kal.
Duyguların ön planda olduğu bir gün. Aile üyeleriyle ilişkilerin güçlenebilir, içsel huzuru yakalayabilirsin. Sevdiklerinle vakit geçirmek, bağları tekrar güçlendirmek adına harika bir zaman dilimi. Merhamet ve empati duygularının ön planda olduğu bir an yaşayabilirsin. Yaratıcılığını ortaya koyabileceğin aktivitelerde bulunmak, ruhunu besleyecektir. İş yerinde veya sosyal çevrende bazı karmaşalar gündeme gelebilir, bu durumda sakin kalmak ve olaylara duygusal bir yaklaşım sergilemek faydalı olabilir. Kendi iç sesini dinleyerek, kararlarını daha net alabileceksin. Sağlığınla ilgili küçük detaylara dikkat etmek, uzun vadede olumlu sonuçlar doğurabilir. Yüreğindeki sıcaklık, çevrendeki insanlara da yansıyarak, sevgi dolu bir atmosfer oluşturmanı sağlayacak.
Kendine güvenin zirveye çıkacak. Etkileyici bir karizma ile çevrendekileri etkileyebileceğin bir dönemdesin. Sahne ışıkları sana yönelmişken, yaratıcılığını sergilemek için harika fırsatlar karşına çıkacak. Aşk ve sosyal ilişkilerde samimiyetin ön planda olacak; duygusal ifadelerin, sıcak bir etkileşim yaratabilir. Ancak, aşırı gurur ya da kaprislerden kaçınmak, ilişkilerin daha sağlıklı bir seyir izlemesine yardımcı olacak. İş hayatında liderlik vasıflarını sergileyebilir, yeni projelere öncülük edebilirsin. Kendine güven öne çıkacak ancak, iş birliği yapmaktan kaçınma ve dinlemeyi ihmal etme. Kendi güçlü yönlerini keşfetmekle kalmayıp, başkalarına da ilham vereceksin. Unutma, gerçek büyüklük bazen alçakgönüllülükten geçer.
Detaylara olan düşkünlüğün, bugün seni önemli bir içsel keşfe yönlendirebilir. Gün, organizasyon ve planlama yeteneklerini ortaya koyabileceğin fırsatlarla dolu. İş yerindeki projelere odaklanmak, başarıyı getirebilir. Ayrıca, iletişim kurma biçiminin etkinliğinin arttığı bir dönemdesin; bu, iş arkadaşlarınla ya da üstlerinle olan ilişkilerinde olumlu gelişmelere kapı açabilir. Kendi sağlığına yönelik alacağın ufak önlemler, uzun vadede fayda sağlayabilir; belki de bir hobi edinmek ihtiyaç duyduğun dengeyi getirebilir. Unutma, mükemmeliyetçi yanını biraz kenara bırakıp anı yaşamak, zihnini rahatlatacaktır. Özel hayatında ise, sevdiklerinle geçirilen zamanın kıymetini bilmek, bağlarınızı güçlendirebilir. Kendine güvenin artarken, ihtiyacın olan destekleri bulmak için kapıları ardına kadar açık tutmalısın.
Bugün ilişkilerde denge ve uyum arayışında olacaksın. Sosyal ortamlarda kendini rahat ifade edebilir, çevrendekilerle derin bağlar kurma şansı bulabilirsin. Estetik ve sanatsal konularla ilgilenmek, içsel huzurunu artıracak. İçsel çatışmaların ön plana çıkabileceği bir dönemdesin; bu nedenle kendine şefkat gösterip düşüncelerini netleştirmen faydalı olacak. Başkalarının görüşlerine açık olmayı ihmal etme; bu, fikirlerini zenginleştirebilir. Bugün, içsel dengeni sağlama ve ilişkilerini gözden geçirme fırsatına sahip olduğun bir gün.
Duygusal derinliklerin ve gizemlerin gün yüzüne çıkacağı bir dönemdesin. İçsel huzurun için bazı ilişkilerde açıklığa kavuşturman gereken meseleler var. Kendini ifade etme yeteneğin artacak; sevdiklerinle samimi ve dürüst konuşmalar yapabilirsin. İkna kabiliyetin yüksek, bu sayede isteklerini başkalarına kabul ettirebilirsin. Ancak, karanlık ve olumsuz düşüncelerin peşinden gitmemeye dikkat et; bu senin enerjini emebilir. Kendine olan güvenin artarken, gözden kaçırdığın fırsatları yakalamak için biraz daha dikkatli olmalısın. İçsel sesine kulak vermen, arzuladığın yeni başlangıçlar için gereken cesareti bulmana yardımcı olacak. Aşk ve tutku, seni bekleyen en güzel sürprizlerden biri olabilir; hislerini serbest bırak. Kendi sınırlarını zorlamalı, derinliklere inmeli ve ruhsal anlamda yenilenmelisin.
Macera arayışında olduğu bir gün. Farklı deneyimlere açık olman, yaratıcılığını artırabilir. Hayatında yeni bir kapı açılmak üzere; bu fırsatı değerlendirmek için cesaretini topla. İletişimde samimi ve içten olman, insanlarla olan bağlarını güçlendirecek. Aşk hayatında heyecan verici gelişmeler olabilir; kalbinin sesini dinlemeyi unutma. Aynı zamanda sezgilerine güvenmeli, içsel huzurun için gereken dengeyi bulmalısın. Seyahat planları ya da yeni hobiler edinmek için harekete geçebilirsin; bu, zihnini taze tutmana yardımcı olacak. Unutma, hayatın sunduğu sürprizler, ruhsal gelişimin için önemli anahtarlar taşıyor.
Bugün, kararlılığın ve azmin en yoğun olarak hissedileceği bir gün. Hedeflerine ulaşmak için öz disiplininle hareket etmelisin. İş yerinde ya da projelerinde ortaya koyduğun özveri, başkaları tarafından takdir edilecek ve seni daha yüksek hedeflere yönlendirecek. İletişim becerilerin, özellikle otoriter figürlerle olan ilişkilerinde daha etkili olabilir; bu nedenle, görüşmelerini dikkatlice planlamakta fayda var.Aile bağların, duygusal olarak seni destekleyecek ve güven aşılayacak. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, ruhsal olarak tazelenmeni sağlayacak. Sağlık konuları bugün dikkatini çekebilir; yaşam tarzında değişiklikler yapmak için ilham alabilirsin. Pratik ve mantıklı yaklaşımın, karşılaşabileceğin zorlukları aşmanda sana yardımcı olacak. İçsel huzurunu bulmak için doğayla bağlantı kurmayı ihmal etme, bu sana güç verecek. Unutma, yavaş ama emin adımlarla ilerlemek, ilerlemenin anahtarıdır.
Sıra dışı düşünceler ve yenilikçi fikirlerle dolu bir gün. İçsel özgürlüğüne duyduğun özlem, ilham verici projelere zemin hazırlıyor. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin, seni destekleyecek ve ilham verecek insanlarla dolup taşabilir. Eşsiz bakış açın, seni hedeflerine yaklaştıracak fırsatlar yaratacak.Baskı altında kalmak istemiyorsun; kendi kimliğini ve değerlerini vurgulamak bugünün ana teması. Yüreğinin sesine kulak vermek ve içsel sesini takip etmek, seni önemli kararlar almaya yönlendirebilir. Yeni fikirlerin paylaşılması, grup aktivitelerine katılma teşviği sağlayacak.Aşk alanında daha fazla güven arayışları karşına çıkabilir. Duygusal bağların güçlenmesi için açık iletişim ve dürüstlük önemli. Bireysellik, ilişkilerde etkili bir dinamik oluşturacak. Esneme payın artarken, duygusal derinliklerin de gün yüzüne çıkabilir. Yeniliklere açık ve esnek olman, bugünü daha parlak kılacak.
Hayal gücün en yüksek noktasına ulaşabilir, sanatsal yeteneklerini sergilemek için ilham bulabilirsin. İçsel dünyanın derinliklerine inmek, ruhsal bir yolculuğa çıkmak için harika bir dönemdesin. Duygusal olarak hassas hissedebilir, başkalarının hislerine karşı duyarlılığın artabilir. Bu, başkalarına yardımcı olma isteğini güçlendirebilir, onların sıkıntılarına empati ile yaklaşabilirsin. İletişim ve anlayış, ilişkilerinde büyük önem taşıyacak; sevdiklerinle derin, anlamlı konuşmalar yapmak için ideal bir zaman dilimindesin. Kendi duygularını ifade etmekte zorlanabilirsin, ama içsel huzurunu bulmak için biraz yalnız kalmak faydalı olabilir. Ayrıca, hayal gücünün ve sezgilerinin güçlü olduğu bu dönemde, ilham veren şeylere yönelmek, seni daha yüksek bir farkındalığa taşıyabilir. Duygusal derinlikler, keşif için çağrıda bulunuyor; bırak kendini bu akışa, yeni kapılar açmak için cesur olabilirsin. Sabırla aşama kaydedebilir, zorlukların üstesinden gelmek için içsel gücünü keşfedebilirsin.
1
2
3
4
5
6
