
İzmir Karşıyaka Belediye Tiyatrosu’nun emektar ismi Zekeriya Hocalar ile 25 yıllık mesleki deneyimini, pandemi sürecinde tiyatro topluluklarının yaşadığı zorlukları ve tiyatronun gelecekteki durumu konuştuk.
SERAP ATKAN- Yugoslavya Prizren doğumlu olan Zekeriya Hocalar, bol ödüllü ve nitelikli oyunlarıyla kendisini tiyatroya adamış bir insan… 1996’dan bu yana Karşıyaka Belediye Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmenliğini üstlenen Hocalar, “25. yılımızda bu şehrin en köklü tiyatrolarından biri olarak hedeflerimizi gerçekleştirmenin haklı gururunu yaşıyoruz.” diyor.

Öte yandan ülkemizde tiyatronun geldiği noktaya değinen Hocalar, iktidara ve yerel yönetimlere, sahne oyuncuları için destek çağrısında bulunuyor. Hocalar, “Tiyatronun gelişimi için devletin ve yerel yönetimlerin daha duyarlı olması gerekir” diyor.
İşte röportajın tamamı;
-Zekeriya Hocalar kimdir? Tiyatroya ne zaman başladı?
1955 yılında (Yugoslavya) Kosova-Prizren’de doğdum. 1972 yılında sanat hayatına müzikle başladım, tiyatroyla devam ettim. Seslendirdiğim parçalar, besteler ile tiyatro oyunlarına yapmış olduğum müziklerle ve oyunlarımla göstermiş olduğum performansla Yugoslavya’nın en önemli festivallerinde birincilik ve çeşitli dereceler kazandım. 1977 yılında Prizren Kültür evi Türk Dramı’nda ilk tiyatro çalışmalarına başladım. Dört yıl aralıksız süren çalışmalardan sonra 1981 yılında Üsküp Halklar Tiyatrosu Türk Dramı’nda profesyonelliğe adım attım. Şimdiye kadar 70’e yakın oyunda rol aldım. 1991 yılında Türkiye’ye yerleştim. 1991-1996 yılları arası İstanbul’da bulunduğum süre içerisinde Gökkuşağı Çocuk Tiyatrosu ve Balkan Sanat Tiyatrosu’nu kurarak çeşitli oyunlar sahneledim. 1996 yılında Karşıyaka Belediye Tiyatrosu’nda yönetmenliğe başladım. Bugüne kadar çeşitli sahnelerde 80’e yakın oyun yönettim.
-Karşıyaka Belediye Tiyatrosu olarak yola çıkış hikâyenizden, belediye tiyatrosunun geçmişten günümüze işleyişinizden söz eder misiniz?
1996 Yılının Mart ayında İstanbul Balkan Sanat Tiyatrosu olarak Karşıyaka Belediyesine konuk olduk. Yönetmenliğini yapmış olduğum “Hasanaginitsa” adlı oyunu Karşıyaka Nikâh sarayında iki akşam üst üste oynadık. Tiyatro severler tarafından oyun çok beğenildi. Dönemin çok değerli Belediye Başkanı merhum A. Kemal Baysak Karşıyaka Belediye Tiyatrosu’nda yönetmen olarak çalışmam için öneride bulundu. Ben de bu teklifi büyük bir memnuniyetle kabul ettim.
Haziran 1996 yılında Karşıyaka-Bostanlı Güzel Sanatlar parkında temel oyunculuk üzerine tiyatro kursu çalışmalarına başladık. 10-14,15-25 yaş grubu için yapılan duyuruya 400 kadar kişi müracaatta bulundu. Aralarında yetenekli olanı seçip yolumuza devam ettik. Bu çalışmalar her yıl aralıksız günümüze kadar devam etti. Ses, ritim, beden dili, diksiyon, doğaçlama, rol, mimik, karakter üzerine üç ay boyunca çalışmalarımız sürdü. Dönem sonunda kursiyerler hünerlerini bir gösteri ile taçlandırdılar.
Karşıyaka Belediye Tiyatrosu’nun hedefinde, erken yaşta temel oyunculuk eğitimi ile buluşturduğumuz öğrencilerimizi hayata hazırlamak vardır. Amatör ruhla, tiyatroyu sürdürmek, karşılık beklemeden sevgi ve emek vermek, her oyuncumuzu iş hayatında başarılı bir profesyonel, evinde sevgi dolu bir anne-baba, okulda parlayan bir öğrenci yapmıştır. Tüm bu süreçte ayırt edici en güçlü yönümüz; dünyada sayılı örneği olan çocuklarla, çocuk tiyatrosu yapmaktır.
ÜLKEMİZDE TİYATROYA, YETERİNCE ÖNEM VERİLMİYOR
-Tiyatroya 40 yılınızı adamış birisiniz. Ülkemizde tiyatronun geldiği noktayı nasıl değerlendiriyorsunuz?
Tiyatroya yeterince önem verilmediğini, yeteri kadar yatırım yapılmadığını görüyorum. Bu kadar büyük nüfusa sahip bir ülkede çok daha fazla sahnenin olması gerektiğini düşünüyorum. Mesela GSF’den mezun olan öğrencilere istihdam yaratılması gerekir. Bence tiyatronun gelişimi için devletin ve yerel yönetimlerin daha duyarlı olması gerekir.

HERŞEYE RAĞMEN ÇALIŞMALARIMIZI SÜRDÜRDÜK
-Salgın sürecini değerlendirdiğinizde, Karşıyaka Belediye Tiyatrosu bu dönemden sizce nasıl etkilendi?
Salgın sürecinde herkes gibi Karşıyaka Belediye Tiyatrosu da olumsuz etkilendi. Çalışmalarımızı sürdüremedik, oyunlarımızı oynayamadık. İzleyicilerimize ulaşmak için dijital platformu kullandık. Eski oyunlarımızı dijital ortamda yayınladık. Meslektaşlarımızla işbirliği içerisinde bulunduk. Bu ortamlarda düzenlenen festivallere katıldık. Oyuncularımızın gelişimi için çeşitli konularda kısa videolar hazırlayıp seyircilerimize sunduk. Yine de bu yapılanlar salondaki gibi oyuncu-seyirci iletişimindeki hazzı vermiyor ne yazık ki…
SEYİRCİLERİMİZLE BİR AN ÖNCE BULUŞMAK İSTİYORUZ
-Bundan sonraki planlamanız nasıl olacak? Karşıyakalı tiyatro severleri neler bekliyor?
Salgın dönemi bittiği takdirde ya da her şey normale döndüğünde, tiyatromuzun 25.yılını kutlayacağız. Kutlamalarla ilgili bir sürü aktiviteler planladık. Örneğin; 25. yılımıza yakışan “Fosforlu Cevriye” adlı müzikali sahneleyeceğiz. Çocuklara yönelik “Çirkinim işte kime ne?” adlı oyunu sahneye koyacağız. Bir hafta boyunca “Belediye Tiyatroları Buluşması’nı” düzenleyeceğiz. Çeşitli söyleşiler atölye çalışmaları yapılacak. Karşıyaka Belediye Tiyatrosu 25.yıl katalogu hazırlanacak. Seyircilerimizle bir an önce buluşmak istiyoruz.
TİYATRO, İNSANI RAHATLATIR!
-Sizce tiyatro toplumsal olarak bir işe yarar mı?
Tiyatroyu eğlence olarak görmemeliyiz. Tiyatro toplumu yönlendiren bir etkendir. Tiyatro muhaliftir, şekillendiricidir, düşündürücüdür. Tiyatrodan insanoğlunun yararlanacağı çok şey var. Tiyatro iyidir, insana iyi gelir, rahatlatır…
TİYATRO, SEYİRCİSİYLE VARLIĞINI SÜRDÜRÜR
-Pandemi sürecinde ekonomik sıkıntılar yaşayan tiyatrolar ne yazık ki sahnelerini kapatmak zorunda kaldı. İçinde bulunduğumuz süreci değerlendirdiğimiz zaman sizce tiyatronun gelecekteki durumu ne olacak?
Bilindiği gibi pandemi sürecinde oyunlar oynanamadı. Bu nedenle tiyatro sahipleri ekonomik olarak çok zor duruma düştüler. Uzun bir süre direndiler fakat süre uzayınca birçoğu sahnesini kapatmak zorunda kaldı. Seyircisiz tiyatro düşünülemez. Tiyatro seyirciyle varlığını sürdürür, iç içe nefes nefese beraberce…
‘DESTEK PAKETİ ADİLCE DAĞITILSIN’
-Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın sahne destek paketleri oldu. Yapılan değerlendirme sonucunda bazı tiyatrolar bu paketlerden yararlandı bazıları yararlanmadı. Bu destekler hakkında ne düşünüyorsunuz?
Tam olarak ekonomik destek paket dağılımı adilce yapıldığını söyleyemem. Birçok tiyatro bu dönemde ekonomik olarak sıkıntı yaşadı. Dolayısıyla bu desteğe ihtiyaç duyuldu. Var olan kimi tiyatrolar bu paketten yararlanamadılar. Fakat bildiğim kadarıyla bu süreçte tiyatroyla pek ilgisi olmayan yeni yeni isimler türeyerek bu paketten yararlandılar. Bu yüzden bu ekonomik destek paketinin çok daha adilce dağıtılmasını dilerdim.
-Bize vakit ayırdığınız için teşekkür ediyorum. Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Seyircimize kavuşmak, tekrar o coşkulu eski günlerimizi yaşayabilmek için bir an önce pandemi sürecinin bitmesini diliyorum.
Zekeriya Hocalar’ın yönettiği oyunlar;
Küçük Büyük Sevgiler, Karım ve Kızım, Hasanaganitsa, Uzun Beyaz Bulut Gelibolu, Yolculuğu Anlatan Öykü, Git-Gel Dolap, Teneke Şövalyeler, Aman Ne Hoş Haydi Karına Koş, Enayi, Kadıncıklar, Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz, Kaç Baba Kaç, Karanlıkta Komedi, Rapunzel, Keşanlı Ali Destanı, Karmakarışık, Müzikli Kent, Ayak Bacak Fabrikası, Zıpçıktı, Yaşasın Gökkuşağı, İsyancılar, Konuşan Hindi, Kaptan John Peoplefox, Aşk Evlerden Uzak, Tersine Dünya, Çirkin Ördek Yavrusu, Ahududu, Çizmeli Kedi, Oyunun Oyunu.
Rol aldığı dizilerden bazıları; Unutma Beni (Kapetan Goran), Hekimoğlu (Ferzan), Sır Kapısı (Osman), Kırık Kanatlar (Binbaşı- Askeri Doktor), Gerçekleşen Rüyalar (Sabri), Kırmızı Işık (Naci), Arka Sokaklar (Şeytan Adem), Kavak Yelleri (Emlakçı Hakan).
Zekeriya Hocalar’ın rol aldığı sinema filmleri;
Kilit (Tiyatro Yönetmeni), Uzaklarda Bir yerde (Baba), Osmanlı Cumhuriyeti (Colonel Eagle)
Zekeriya Hocalar’ın almış olduğu ödüller;
Reviya 1974 Müzik Festivali Ses Yarışması 2.’lik Ödülü, Reviya 1978 Beste 3.’lük Ödülü, Kosova Akorları 1979 Beste 2.’lik Ödülü, Voydan Çernodrinski Pirlepe Makedonya c. Tiyatro Festivali En İyi Oyun Müziği Ödülü (Yolculuğu Anlatan Öykü), 25. Amatör Tiyatro Festivali Yugoslavya Trebinye 1981 Oyunculuk Ödülü, İstanbul Terakki Vakfı Tiyatro Onur Ödülü, 1998 İzmir Valiliği ‘’Yurdumun Ormanları’’ oyunu ile Çevre Ödülü, 1. Özdemir Hazar Tiyatro Ödülü 2001 Yerel Tiyatro Hareketleri Üstün Hizmet Ödülü, Yeşeren Tiyatrosu 2003 (Prizren-Kosova) Yaşam Boyu Başarı Ödülü, 2008 Kosova Türk Sanatçıları Derneği tarafından Yılın Sanatçısı Ödülü. 2014 Direklerarası Tiyatro seyirci ödülü En İyi Yapım ‘’Çizmeli Kedi’’ ‘’Çirkin Ördek Yavrusu’’, 2014 Tiyatro Gazetesi Anadolu Tiyatro Ödülleri ‘’EMEK’’ Özel Ödülü, 2015 Direklerarası Seyirci Ödülleri ‘’Yönetmen Ödülü’’, 2016 Tiyatro Gazetesi 3. Anadolu Tiyatro Ödülleri ‘’Sanatta 40. Yıl Özel Ödülü’’, 2017 ‘’21. Süleyman Brina Balkan Türk Kültürüne Hizmet Ödülü’’.
Bugün kendini enerjik ve istekli hissedeceksin. Yeni başlangıçlar yapma arzusu içindesin; harekete geçmek için doğru zaman. Risk almaktan korkma, cesaretin seni başarıya götürecek. İş hayatında fark yaratacak fikirler geliştirebilir, liderlik vasıflarını ön plana çıkarabilirsin. Aşk hayatında ise tutku dolu bir gün seni bekliyor; duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Ancak ani çıkışlar yapmamaya özen göstermelisin; karşı tarafın duygularını dikkate alarak hareket etmen önemli. Sosyal bağlantıların güçlenecek; arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, yeni fırsatlar doğurabilir. Sağlığına özen göstermelisin, enerjini dengede tutmaya çalış. Unutma ki bu güçlü enerjiyi doğru yönlendirmek, senin elinde!
Bugün, içsel huzurunuzu koruma arayışınız ön planda. Sakinliği ve dengeyi sürdürmek için kendinize zaman tanıyın. İletişim kurarken daha sabırlı olmanız gerekebilir; insanlarla olan ilişkilerinizde empati ve anlayış büyük rol oynayacak. Sanatsal veya estetik konulara yönelmek, yaratıcılığınızı harekete geçirebilir. Maddi konularda temkinli olmanız faydalı; yeni başlangıçlar yapmadan önce düşüncelerinizi netleştirin. Kendi ihtiyaçlarınıza dikkat edin, belki de biraz zaman ayırmak size iyi gelecektir. Doğanın içinde kendinizi bulmayı deneyin; bu, ruh halinizi güçlendirecek. Sabırlı ve pratik yaklaşımınızla, karşılaştığınız zorlukların üstesinden gelmeyi başaracaksınız. Unutmayın, güven içerisinde ilerlemek sizin elinizde.
Bugün sosyal etkileşimler ve iletişim senin için oldukça önemli bir hal alacak. Farklı düşüncelere açık olman, yeni dostluklar kurmana ve mevcut ilişkilerini derinleştirmene yardımcı olacak. Zihnindeki fikirleri açıkça ifade etmekten çekinme, çünkü karşındaki insanlar senin yaratıcı bakış açını takdir edecekler. İş veya eğitim alanında, grup çalışmaları senin için verimli geçebilir; takım arkadaşlarınla birlikte hareket etmek, başarını artıracak. Sezgilerin güçlü, bu yüzden içgüdülerini takip etmekten çekinme. Hızla değişen koşullara adaptasyonun dikkat çekici olacak, bu da seni avantajlı bir konuma getirecektir. Uzaklardan gelecek haberler, seni heyecanlandırabilir ya da yeni bir fırsat sunabilir. Kısa seyahatler ve kültürel etkinliklere katılım, zihnini açmana yardımcı olacak. Ancak, fazla dağılmaktan kaçınmalısın; odaklanarak sürprizlerle dolu bu günü en iyi şekilde değerlendirebilirsin.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir dönemdesin. İçsel hislerin, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinde belirgin bir şekilde ortaya çıkabilir. Ailevi ilişkilerde yaşanabilecek küçük tartışmalara karşı dikkatli olmalısın; bu anlarda empati kurmak, gerginliği hafifletebilir. Mantık ile kalbin arasında bir denge kurmaya çalışmalısın; bazen hislerin seni yönlendirebilir, ama aklının sesini de dinlemek önemlidir. İş yerinde işbirliğine daha fazla açık olabilirsin; bu, takım ruhunu güçlendirecektir. Yakın dostlarınla vakit geçirmek, ruh halini olumlu yönde etkileyecektir. Kendine zaman ayırmayı unutma, ruhsal dengeyi sağlamak, bu dönemde ihtiyaç duyduğun en önemli şey.
Bugün içindeki yaratıcılığı serbest bırakmak için harika bir gün. İlginç projeler ve sanatsal girişimler peşinde koşarken doğal bir çekim gücü hissedeceksin. Sosyal ortamlarda dikkatleri üzerine çekmek, kendini ifade etmek ve başkalarının ilgisini çekmek için mükemmel bir zaman. Kendine güvenin artarken, bu öz güvenin çevrendeki insanlara da yansıyacak. İletişim becerilerin güçleniyor; bu yüzden fikirlerini paylaşmaktan çekinme. Aşk hayatında tutkuların kabarma eğiliminde, bu da romantik sürprizler ve güzel anlar getirebilir. Duygusal derinlik arayışında, partnerinle arandaki bağ güçleniyor. Aynı zamanda, arkadaş çevrende yaşanacak anlaşmazlıklar karşısında diplomasi ve nezaket gösterirsen, gerginliklerin üstesinden kolayca gelebilirsin. Olumlu enerjin, mevcut ilişkilerini besleyecek ve yeni bağlantılar kurmana olanak tanıyacak. Finansal konulara dair bazı fırsatlar karşına çıkabilir; harcamalarını dikkatli planlamak, kazanç sağlama şansını artıracak. Bugün kendine duyduğun sevgi ve saygının pekişeceği, hayattan ne kadar keyif aldığını fark edeceğin bir gün. Kendi gündemini oluştururken, kalbinin sesine kulak vermek, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacak.
Günün enerjisi, detaylara olan düşkünlüğünü ortaya çıkaracak. Elindeki projeler üzerinde yoğunlaşmak ve mükemmeliyet peşinde koşmak için harika bir fırsat. Ancak, bazı şeylerin zamana ihtiyaç duyduğunu unutma. Sağlık ve kişisel bakım konularında yeni alışkanlıklar geliştirmek isteyebilirsin; bu, ruhsal ve fiziksel sağlığını olumlu yönde etkileyecek. İletişim kurduğun kişilere karşı anlayışlı olman, özellikle özel ilişkilerde samimi bağlar kurmana yardımcı olacak. Aynı zamanda, kendine karşı eleştirini biraz daha hafifletmek, iç huzurunu bulmanın anahtarı olabilir. Unutma, zaman zaman kendine de nazik davranmak gerekir.
Bugün sosyal ilişkiler ön plana çıkıyor, iletişimde daha uyumlu olabilirsin. Duygusal denge arayışında, kararsızlıklar yaşanabilir. Ancak bu durum, başkalarıyla olan bağlarını kuvvetlendirmek için fırsata dönüşebilir. Sanatsal veya estetik konularda ilham alabilirsin; bu, ruh halini canlandıracak yeni projelere yönelmeni sağlayabilir. Kendi isteklerinle başkalarının beklentileri arasında bir denge kurmakta zorlanabilirsin. İçsel huzurunu bulmak için yalnız kalmak da faydalı olabilir. Unutma, karar vermek için acele etmemek, dengeyi koruman adına önemlidir.
Duyguların derinliklerinde bir yolculuğa çıkıyorsun; içsel dünyanda gizli kalmış hislerle yüzleşme zamanı. Bugün, ilişkilerdeki bağların test edileceği bir dönemdesin. Karşılıklı anlayış ve empati kurmak, aranızdaki mesafeyi kapatmana yardımcı olacak. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, güçlü bağların yeniden alevlenmesini sağlayabilir. Dış dünyadaki karmaşa, içsel huzuru bulmak için bir fırsat sunuyor. Düşüncelerini netleştirmek ve hedeflerine odaklanmak için yalnız kalma gereksinimi hissedebilirsin. Zihnindeki karışıklığı çözmek, yaşamına yeni bir düzen getirebilir. Karşılarına çıkacak zorlukları birer öğretici olarak görmelisin; bu süreç, sana kendi gücünü hatırlatacak. Gözlerini kapatıp içindeki sesi dinlemen, en doğru adımları atmanı sağlayacak. Bırak, sezgilerin seni rehberlik etsin.
Bugün enerjilerin hareketli olduğu bir gün. İçsel motivasyonun yüksek, yeni şeyler keşfetmek ve deneyimlemek için hevesli hissediyorsun. Seyahat planları veya yeni öğrenim alanlarına yönelme isteğin ön planda. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin artarken, serüven duygusu ağır basıyor. Belki de yeni arkadaşlarla tanışabilirsin veya mevcut dostluklarını daha derinleştirme fırsatı bulabilirsin.Aynı zamanda, ani değişiklikler karşısında esnek olman gerekiyor. İçindeki keşif arzusu, bazı kararların sorgulanmasına neden olabilir. Kendi içsel inançlarının tekrar gözden geçirilmesi gereken bir dönemdesin. Sonuçta, içsel huzurunu bulmak, hem macera duygunu tatmin edecek hem de ruhsal olarak büyümeni sağlayacak. Harekete geç, ama dikkatli ol; her yeni adım, yeni fırsatlar ve olasılıklar sunuyor. Güneş ışığının seni aydınlattığı bu gün, içindeki cesareti ortaya çıkaracak ve özgürlüğüne dair yeni kapılar açacak.
Bugün hedeflerine odaklanmanın getirdiği kararlılığı hissedeceksin. Planların üzerinde derinlemesine düşünmek, geleceğe dair sağlam adımlar atmana yardımcı olacak. İş yerinde veya kişisel yaşamında ortaya çıkacak fırsatları değerlendirmek için cesur bir tutum sergilemekten çekinmemelisin; çünkü bu dönemde riske girmeye hazır bir zihin yapısına sahipsin. İletişimde samimiyet ve netlik ön planda. Aşk veya arkadaşlık ilişkilerinde, karşı tarafı anlamak için dinleme becerini yanına almalısın. Kendini ruhsal olarak yenilemek için doğada zaman geçirmek, zihninin tazelenmesine yardımcı olacak. Günün sonunda motive edici bir sohbet bekleyebilirsin. Unutma, azim ve irade senin en büyük müttefikin.
Bugün, yenilikçi fikirlerin ve özgün düşüncelerinin ön plana çıkacağı bir gün. Sıradanlıktan uzaklaşma isteği, çevrendeki insanları da etkileyebilir. Sosyal ilişkilerde beklenmedik gelişmeler yaşanabilir. Yeni insanlarla tanışma ya da mevcut arkadaşlıkları derinleştirme fırsatları karşına çıkabilir. Duygusal olarak daha bağımsız hissetmen, görev ve sorumluluklarından kaçış arzusunu tetikleyebilir. İçsel motivasyonunu bulmak için kendine alan açmalısın. Bugün keşfetmek ve maceraperest ruhunu serbest bırakmak adına önemli fırsatlar sunuyor. Yaratıcılığını kullanabileceğin projelere yönelmek, keyif verici deneyimler yaşamanı sağlayabilir. Düşüncelerin ve hislerin arasında denge kurmayı unutmamalısın; içsel huzurun, beklenmedik yollara girmekte saklı. Gelecek kaygıları yerine anı yaşamak, ruh haline iyi gelecektir.
Duygusal derinliklerinle, sezgilerinin gücünü bir kez daha fark edeceksin. İçsel bir huzur arayışındasın ve bu arayış, seni ruhsal olarak yenileyecek. Başkalarının sorunlarına duyduğun empati artacak; bu, çevrendekilere büyük bir destek olmanı sağlayacak. Ancak kendine dikkat et, başkalarının yüklerini omuzlarında taşımamaya çalış. Yaratıcılığın zirveye çıkacak, sanat veya hobilerin için harika bir gün. İçsel sesine kulak ver ve yeni projelere adım at. Duygusal ilişkilerde ise samimiyet ve açık iletişim ön planda olmalı, kendini ifade etmekten çekinme. Balansını koruyarak ilerle ve sezgine güven; seni iyi bir yere götürecek.