1
İzmir Karşıyaka Belediye Tiyatrosu’nun emektar ismi Zekeriya Hocalar ile 25 yıllık mesleki deneyimini, pandemi sürecinde tiyatro topluluklarının yaşadığı zorlukları ve tiyatronun gelecekteki durumu konuştuk.
SERAP ATKAN- Yugoslavya Prizren doğumlu olan Zekeriya Hocalar, bol ödüllü ve nitelikli oyunlarıyla kendisini tiyatroya adamış bir insan… 1996’dan bu yana Karşıyaka Belediye Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmenliğini üstlenen Hocalar, “25. yılımızda bu şehrin en köklü tiyatrolarından biri olarak hedeflerimizi gerçekleştirmenin haklı gururunu yaşıyoruz.” diyor.
Öte yandan ülkemizde tiyatronun geldiği noktaya değinen Hocalar, iktidara ve yerel yönetimlere, sahne oyuncuları için destek çağrısında bulunuyor. Hocalar, “Tiyatronun gelişimi için devletin ve yerel yönetimlerin daha duyarlı olması gerekir” diyor.
İşte röportajın tamamı;
-Zekeriya Hocalar kimdir? Tiyatroya ne zaman başladı?
1955 yılında (Yugoslavya) Kosova-Prizren’de doğdum. 1972 yılında sanat hayatına müzikle başladım, tiyatroyla devam ettim. Seslendirdiğim parçalar, besteler ile tiyatro oyunlarına yapmış olduğum müziklerle ve oyunlarımla göstermiş olduğum performansla Yugoslavya’nın en önemli festivallerinde birincilik ve çeşitli dereceler kazandım. 1977 yılında Prizren Kültür evi Türk Dramı’nda ilk tiyatro çalışmalarına başladım. Dört yıl aralıksız süren çalışmalardan sonra 1981 yılında Üsküp Halklar Tiyatrosu Türk Dramı’nda profesyonelliğe adım attım. Şimdiye kadar 70’e yakın oyunda rol aldım. 1991 yılında Türkiye’ye yerleştim. 1991-1996 yılları arası İstanbul’da bulunduğum süre içerisinde Gökkuşağı Çocuk Tiyatrosu ve Balkan Sanat Tiyatrosu’nu kurarak çeşitli oyunlar sahneledim. 1996 yılında Karşıyaka Belediye Tiyatrosu’nda yönetmenliğe başladım. Bugüne kadar çeşitli sahnelerde 80’e yakın oyun yönettim.
-Karşıyaka Belediye Tiyatrosu olarak yola çıkış hikâyenizden, belediye tiyatrosunun geçmişten günümüze işleyişinizden söz eder misiniz?
1996 Yılının Mart ayında İstanbul Balkan Sanat Tiyatrosu olarak Karşıyaka Belediyesine konuk olduk. Yönetmenliğini yapmış olduğum “Hasanaginitsa” adlı oyunu Karşıyaka Nikâh sarayında iki akşam üst üste oynadık. Tiyatro severler tarafından oyun çok beğenildi. Dönemin çok değerli Belediye Başkanı merhum A. Kemal Baysak Karşıyaka Belediye Tiyatrosu’nda yönetmen olarak çalışmam için öneride bulundu. Ben de bu teklifi büyük bir memnuniyetle kabul ettim.
Haziran 1996 yılında Karşıyaka-Bostanlı Güzel Sanatlar parkında temel oyunculuk üzerine tiyatro kursu çalışmalarına başladık. 10-14,15-25 yaş grubu için yapılan duyuruya 400 kadar kişi müracaatta bulundu. Aralarında yetenekli olanı seçip yolumuza devam ettik. Bu çalışmalar her yıl aralıksız günümüze kadar devam etti. Ses, ritim, beden dili, diksiyon, doğaçlama, rol, mimik, karakter üzerine üç ay boyunca çalışmalarımız sürdü. Dönem sonunda kursiyerler hünerlerini bir gösteri ile taçlandırdılar.
Karşıyaka Belediye Tiyatrosu’nun hedefinde, erken yaşta temel oyunculuk eğitimi ile buluşturduğumuz öğrencilerimizi hayata hazırlamak vardır. Amatör ruhla, tiyatroyu sürdürmek, karşılık beklemeden sevgi ve emek vermek, her oyuncumuzu iş hayatında başarılı bir profesyonel, evinde sevgi dolu bir anne-baba, okulda parlayan bir öğrenci yapmıştır. Tüm bu süreçte ayırt edici en güçlü yönümüz; dünyada sayılı örneği olan çocuklarla, çocuk tiyatrosu yapmaktır.
ÜLKEMİZDE TİYATROYA, YETERİNCE ÖNEM VERİLMİYOR
-Tiyatroya 40 yılınızı adamış birisiniz. Ülkemizde tiyatronun geldiği noktayı nasıl değerlendiriyorsunuz?
Tiyatroya yeterince önem verilmediğini, yeteri kadar yatırım yapılmadığını görüyorum. Bu kadar büyük nüfusa sahip bir ülkede çok daha fazla sahnenin olması gerektiğini düşünüyorum. Mesela GSF’den mezun olan öğrencilere istihdam yaratılması gerekir. Bence tiyatronun gelişimi için devletin ve yerel yönetimlerin daha duyarlı olması gerekir.
HERŞEYE RAĞMEN ÇALIŞMALARIMIZI SÜRDÜRDÜK
-Salgın sürecini değerlendirdiğinizde, Karşıyaka Belediye Tiyatrosu bu dönemden sizce nasıl etkilendi?
Salgın sürecinde herkes gibi Karşıyaka Belediye Tiyatrosu da olumsuz etkilendi. Çalışmalarımızı sürdüremedik, oyunlarımızı oynayamadık. İzleyicilerimize ulaşmak için dijital platformu kullandık. Eski oyunlarımızı dijital ortamda yayınladık. Meslektaşlarımızla işbirliği içerisinde bulunduk. Bu ortamlarda düzenlenen festivallere katıldık. Oyuncularımızın gelişimi için çeşitli konularda kısa videolar hazırlayıp seyircilerimize sunduk. Yine de bu yapılanlar salondaki gibi oyuncu-seyirci iletişimindeki hazzı vermiyor ne yazık ki…
SEYİRCİLERİMİZLE BİR AN ÖNCE BULUŞMAK İSTİYORUZ
-Bundan sonraki planlamanız nasıl olacak? Karşıyakalı tiyatro severleri neler bekliyor?
Salgın dönemi bittiği takdirde ya da her şey normale döndüğünde, tiyatromuzun 25.yılını kutlayacağız. Kutlamalarla ilgili bir sürü aktiviteler planladık. Örneğin; 25. yılımıza yakışan “Fosforlu Cevriye” adlı müzikali sahneleyeceğiz. Çocuklara yönelik “Çirkinim işte kime ne?” adlı oyunu sahneye koyacağız. Bir hafta boyunca “Belediye Tiyatroları Buluşması’nı” düzenleyeceğiz. Çeşitli söyleşiler atölye çalışmaları yapılacak. Karşıyaka Belediye Tiyatrosu 25.yıl katalogu hazırlanacak. Seyircilerimizle bir an önce buluşmak istiyoruz.
TİYATRO, İNSANI RAHATLATIR!
-Sizce tiyatro toplumsal olarak bir işe yarar mı?
Tiyatroyu eğlence olarak görmemeliyiz. Tiyatro toplumu yönlendiren bir etkendir. Tiyatro muhaliftir, şekillendiricidir, düşündürücüdür. Tiyatrodan insanoğlunun yararlanacağı çok şey var. Tiyatro iyidir, insana iyi gelir, rahatlatır…
TİYATRO, SEYİRCİSİYLE VARLIĞINI SÜRDÜRÜR
-Pandemi sürecinde ekonomik sıkıntılar yaşayan tiyatrolar ne yazık ki sahnelerini kapatmak zorunda kaldı. İçinde bulunduğumuz süreci değerlendirdiğimiz zaman sizce tiyatronun gelecekteki durumu ne olacak?
Bilindiği gibi pandemi sürecinde oyunlar oynanamadı. Bu nedenle tiyatro sahipleri ekonomik olarak çok zor duruma düştüler. Uzun bir süre direndiler fakat süre uzayınca birçoğu sahnesini kapatmak zorunda kaldı. Seyircisiz tiyatro düşünülemez. Tiyatro seyirciyle varlığını sürdürür, iç içe nefes nefese beraberce…
‘DESTEK PAKETİ ADİLCE DAĞITILSIN’
-Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın sahne destek paketleri oldu. Yapılan değerlendirme sonucunda bazı tiyatrolar bu paketlerden yararlandı bazıları yararlanmadı. Bu destekler hakkında ne düşünüyorsunuz?
Tam olarak ekonomik destek paket dağılımı adilce yapıldığını söyleyemem. Birçok tiyatro bu dönemde ekonomik olarak sıkıntı yaşadı. Dolayısıyla bu desteğe ihtiyaç duyuldu. Var olan kimi tiyatrolar bu paketten yararlanamadılar. Fakat bildiğim kadarıyla bu süreçte tiyatroyla pek ilgisi olmayan yeni yeni isimler türeyerek bu paketten yararlandılar. Bu yüzden bu ekonomik destek paketinin çok daha adilce dağıtılmasını dilerdim.
-Bize vakit ayırdığınız için teşekkür ediyorum. Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Seyircimize kavuşmak, tekrar o coşkulu eski günlerimizi yaşayabilmek için bir an önce pandemi sürecinin bitmesini diliyorum.
Zekeriya Hocalar’ın yönettiği oyunlar;
Küçük Büyük Sevgiler, Karım ve Kızım, Hasanaganitsa, Uzun Beyaz Bulut Gelibolu, Yolculuğu Anlatan Öykü, Git-Gel Dolap, Teneke Şövalyeler, Aman Ne Hoş Haydi Karına Koş, Enayi, Kadıncıklar, Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz, Kaç Baba Kaç, Karanlıkta Komedi, Rapunzel, Keşanlı Ali Destanı, Karmakarışık, Müzikli Kent, Ayak Bacak Fabrikası, Zıpçıktı, Yaşasın Gökkuşağı, İsyancılar, Konuşan Hindi, Kaptan John Peoplefox, Aşk Evlerden Uzak, Tersine Dünya, Çirkin Ördek Yavrusu, Ahududu, Çizmeli Kedi, Oyunun Oyunu.
Rol aldığı dizilerden bazıları; Unutma Beni (Kapetan Goran), Hekimoğlu (Ferzan), Sır Kapısı (Osman), Kırık Kanatlar (Binbaşı- Askeri Doktor), Gerçekleşen Rüyalar (Sabri), Kırmızı Işık (Naci), Arka Sokaklar (Şeytan Adem), Kavak Yelleri (Emlakçı Hakan).
Zekeriya Hocalar’ın rol aldığı sinema filmleri;
Kilit (Tiyatro Yönetmeni), Uzaklarda Bir yerde (Baba), Osmanlı Cumhuriyeti (Colonel Eagle)
Zekeriya Hocalar’ın almış olduğu ödüller;
Reviya 1974 Müzik Festivali Ses Yarışması 2.’lik Ödülü, Reviya 1978 Beste 3.’lük Ödülü, Kosova Akorları 1979 Beste 2.’lik Ödülü, Voydan Çernodrinski Pirlepe Makedonya c. Tiyatro Festivali En İyi Oyun Müziği Ödülü (Yolculuğu Anlatan Öykü), 25. Amatör Tiyatro Festivali Yugoslavya Trebinye 1981 Oyunculuk Ödülü, İstanbul Terakki Vakfı Tiyatro Onur Ödülü, 1998 İzmir Valiliği ‘’Yurdumun Ormanları’’ oyunu ile Çevre Ödülü, 1. Özdemir Hazar Tiyatro Ödülü 2001 Yerel Tiyatro Hareketleri Üstün Hizmet Ödülü, Yeşeren Tiyatrosu 2003 (Prizren-Kosova) Yaşam Boyu Başarı Ödülü, 2008 Kosova Türk Sanatçıları Derneği tarafından Yılın Sanatçısı Ödülü. 2014 Direklerarası Tiyatro seyirci ödülü En İyi Yapım ‘’Çizmeli Kedi’’ ‘’Çirkin Ördek Yavrusu’’, 2014 Tiyatro Gazetesi Anadolu Tiyatro Ödülleri ‘’EMEK’’ Özel Ödülü, 2015 Direklerarası Seyirci Ödülleri ‘’Yönetmen Ödülü’’, 2016 Tiyatro Gazetesi 3. Anadolu Tiyatro Ödülleri ‘’Sanatta 40. Yıl Özel Ödülü’’, 2017 ‘’21. Süleyman Brina Balkan Türk Kültürüne Hizmet Ödülü’’.
İletişim becerilerin ön planda olacak, sosyal çevrendeki insanlarla derin sohbetler yapma fırsatı bulacaksın. Farklı bakış açıları keşfetmek, zihninde yeni kapılar açacak. Aynı zamanda yaratıcı projelere yönelmek, hayal gücünü canlandırman için mükemmel bir fırsat. Ancak, dikkat etmen gereken noktalar mevcut. Dağınık düşüncelerin, odaklanmanı zorlaştırabilir. Kendine bir plan oluşturmak, hedeflerine ulaşmanı kolaylaştıracak. Yakın çevrendeki insanlarla yapacağın tartışmalar, senin için öğretici bir deneyim haline gelebilir; geri bildirimlere açık olun. İletişimde açıklık ve dürüstlük, ilişkilerin güçlenmesine katkıda bulunacak. Gözlem yeteneğin çok keskin; etrafındaki insanların iç dünyalarını anlama konusunda önemli ipuçları yakalayabilirsin. İyimser bakış açını koruyarak, zihnindeki karmaşayı dengelemeyi unutma.
Duyguların dalgalandığı bir gün. Kalp ve zihin arasında gidip gelebilirsin, bu da karar almanı zorlaştırabilir. Geçmiş anıların gün yüzüne çıkabilir; nostalji rüzgarı dindirmenin tam zamanı. Ailevi konular ön planda, sevdiklerinle arandaki bağları güçlendirmek için iyi bir fırsat sunulmakta. İçsel huzur arayışında, kendine daha fazla zaman ayırmalısın. Hayatın getirdiği belirsizliklerle yüzleşmen gerekebilir; ancak bu süreçte, sezgilerin sana rehberlik edecek. Dış dünyadan biraz geri çekilmek, ruhsal bir denge bulmana yardımcı olabilir. İletişimlerinde duygu yoğunluğu ön planda, kendini ifade etme şeklin son derece etkili olabilir. Unutma, hislerini paylaşmak, hem senin hem de karşındaki için iyileştirici bir süreçtir.
Bugün enerji dolu bir ruh halindesin. İçindeki yaratıcılık ateşi, tüm parlaklığıyla ortaya çıkacak. Yaratıcı projelere odaklanabilir, ilham dolu anlar yaşayabilirsin. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin keyifli ve canlı olacak, insanlar senin etrafında toplanmaktan keyif alacak. Kendini ifade etme konusunda cesur ol, fikirlerin dikkate alınacak.Aşk hayatında ise tutku dolu anlar seni bekliyor. Sevdiğin kişiyle derin bir bağ kurma şansı bulabilirsin, bu da ilişkinizi daha da güçlendirecek. Eğer yalnızsan, karizmatik duruşun ve çekici tavırların yeni fırsatlar getirebilir. İş hayatında liderlik vasıflarını ön plana çıkarma zamanı. Yeni projelerde inisiyatif almak, kariyerinde ilerlemeni hızlandırabilir. Ancak, iş birliği yapmaktan da çekinme. Takım çalışması sayesinde, daha büyük başarılara imza atabilirsin. Unutma, senin içindeki lider ruh, çevrendekilere ilham kaynağı olacaktır.Sağlık konularında dikkatli ol. Yüksek enerjini yönetmeyi öğrenmek, gün boyunca seni daha dinç tutabilir. Fiziksel aktiviteler ve açık hava, ruh halini daha da iyileştirecektir. Kendine biraz zaman ayırmayı unutma; zihinsel ve bedensel olarak dinlenmek, tazelenmene yardımcı olacak. Bugün, içindeki ışığın parlamasına izin ver ve hayatının her alanında cesur adımlar at. Başarı ve mutluluk seninle olsun!
Bugün, içsel denge ve uyum arayışında olacaksın. Sosyal etkileşimlerin artması, yeni dostluklar kurmak ya da mevcut ilişkilerini derinleştirmek için harika bir fırsat sunuyor. Ancak, kararsızlık hissi yakından peşini bırakmayabilir. Kendine güvendiğin konularda net olman, başkalarıyla olan iletişimini kolaylaştıracak. Sanatsal yönlerin öne çıkabilir; yaratıcılığını serbest bırakmak, kendini ifade etmenin keyfini yaşatacak. Sağlık açısından stresten uzak durmakta ve gevşemekte fayda var. Kendi ihtiyaçlarına özen göstererek, ruhsal dinginliğini yeniden kazanabilirsin. Unutma, dengeyi sağlamak senin yeteneğin; bugün bunu başarmak için harika bir gün!
Duygusal derinliklerin, gizli yaşantıların ve içsel dönüşümlerin bu dönemde daha fazla ön plana çıkıyor. İçinde bulunduğunuz durumlar, seni kendi iç dünyana yönlendirecek bir enerji taşıyor. İlişkilerde samimiyet arayışın artabilir; kendini açma ve karşı tarafla derin bağlantılar kurma isteği gözlemleniyor. Ancak güven arayışın biraz sarsılabilir. Aceleci olmadan, gözlemlerini ve hislerini derinlemesine incelemelisin.Kaybetme korkusu ya da kıskançlık gibi hislerle yüzleşmek, daha sağlıklı ilişkiler kurmana yardımcı olabilir. Yoğun hislerin seni yönlendirmesine izin vermek yerine, mantığını da devreye sokmalısın. Maddi konularda dikkatli olmalı, abartılı harcamalardan kaçınmalısın. Sezgilerinle hareket etmek, along the way, doğru kararlar almanı sağlayacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; ruhsal çalışmalar ve meditasyon, iç huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Kalp gözüyle bakmak gerekirse, teknoloji ve hayal gücünün birleştiği noktada yaratıcı projelere adım atarak, potansiyelini daha iyi değerlendirebilirsin.
Maceraperest ruhun, yeni ufuklara açılma zamanının geldiğini fısıldıyor. Kendine güvenerek yeni deneyimlere atılabilirsin. Arkadaş çevrenle birlikte heyecan verici bir aktivite planlamanın tam sırası. İçindeki yaratıcılık, bu süreçte sana ilham verecek. Ancak dikkat, bazı anlaşmazlıklar gündeme gelebilir; iletişimde açık ve samimi olduğunda sorunları aşabilirsin. Kişisel gelişimine yönelik atılımlar yapabilir, yeni hobiler edinebilirsin. Duygusal ilişkilerde derin bir bağ kurmaya çalış, sevdiğin kişilerle geçireceğin zaman sana büyük mutluluk getirecek. Kendi değerlerini gözden geçir, sınırlarını belirlemek, özgürlüğünü artırman için önemli. Unutma, yolculuk sadece fiziksel olmayabilir; ruhsal bir keşif de seni bekliyor.
Bugün, içsel disiplinin ve kararlılığının ön planda olacağı bir gün seni bekliyor. Hedeflerine odaklanmak için doğru bir zamanlama içindesin. Belirsizlikler karşısında sorumluluklarını daha da artırarak kendine güvenini tesis edebilirsin. İş hayatındaki projelerde detaylara dikkat etmen, başarılarını katbekat artıracak. Sosyal ilişkilerde ise, güven arayışında olduğun insanlarla daha derin bağlantılar kurabilirsin; samimi konuşmalar ve paylaşımlar seni daha iyi hissedecek. Özellikle ailenle vakit geçirmek, duygusal olarak denge bulmanı sağlayacak. Karar verme aşamasında dikkatli ol ve aceleci davranmamaya özen göster. Gökyüzü, sabırlı ve kararlı çabaların sayesinde beklenmedik fırsatların kapını çalabileceğini vurguluyor. Kendini ifade etme biçiminde orantılı bir yaklaşım benimsemek, hem işte hem de özel hayatta daha az çatışma yaşamanı sağlayacak. Ruhsal olarak da kendine ayırdığın zaman ve meditatif aktiviteler, içsel huzurunu artıracak.
Sosyal bağlarını güçlendireceğin ve yeni arkadaşlıklar edineceğin bir dönemdesin. Farklı düşüncelere açık olman, yeni projelerde dikkat çekmeni sağlayacak. Özellikle yaratıcı düşünme yeteneğin, sıradışı çözümler elde etmene yardımcı olacak. Bugün, içsel huzurunu koruman önem kazanıyor; meditasyon veya doğada zaman geçirme fikirleri rahatlamanı sağlayabilir. Sıcak ilişkiler içinde bulunduğun insanlarla samimiyetini artıracak aktiviteler planlayabilirsin. Parmaklarının ucunda dans eden yenilikçi fikirler, grup çalışmalarında seni ön plana çıkaracak. Duygusal derinliğini keşfetmek için bireysel aktivitelere de zaman ayırmalısın. Anlık kararlar verirken mantıklı düşünmeyi ihmal etme; içgüdülerine güvenebilirsin.
