YÜKSEK YÜKSEK

Kimileri var, karşıdır;
Evlilik yüzüğü takmaya, kına gecesine, gız istemeye, gocasının soyadına, falan… Feminizmi böyle ucuz bişey, solculuğu bu denli dandik sanırlar.
Bunlar oysa, Anadolu’muzun kimbilir kaç asırlık narin gelenekleridir yahu.
Ve zorla ağzımı bozdurup, suçlu beni çıkaracaklar şimdi, Anadolu kültürleri her türlü izm’in üzerindedir, her türlü siyasetin, her türlü ekonomi sisteminin de.
Anlamazlar, bilmezler.
***
Yumurta yemeye gitmek de böyle bişeydir. Bizim buralara özgüdür.
Damat, misafirliğe kız evine gider, düğünden bikaç gün sonra. Nedenini bilmiyorum, geleneğin göreneğin nedeni olmaz ki. Kökü, temeli olur.
Gerçi, 30 sene evvel gendi yumurta yemeye gitmişliğimi anımsayamadım, ama çok tatlı bir gelenek olduğunu düşündüm aha şimdi. Çok hoş… Pek latif…
Siz de düşünün bakim.
Tamam. Afferinn.
(goca goca adamlarsınız, gerdeğinizi düşünüp azmayın şimdi.. o kadar da demedim)
***
Tesadüf, eski kayınvalidemi gördüm yolda. Muhterem bir hanımefendidir, saygıda kusur etmem hâlâ. Ayaküstü sohbetimiz, gırgır şamataya dönüşüverdi zaten;
– Ben size geldi miydim yumurta yemeye?
– Geldin tabi.
– Hiç mi kalmaz aklımda?
– Kalmaz tabi. Pazardı, sen zaten iki tane gıymalı yedindi.
***
Geleneğin en duygusal yanı şu imiş; gelin hanıma, babasının evinde ”misafir” olduğu artık, hissetirilirmiş. Bunun nasıl yapıldığına dair hiçbi fikrim yok. Evin gızına soğuk davranacak değil ya anası babası, töbe?
Bunu da sordum. Dedi ki;
– Ne misafir hissedecek, gıymalıyı yedikten sonra salonda, sobanın yanındaki koltuğa yattın uyudun zaten. Biz ev halkı misafir gibi kaldıydık senin yanında.
***
Şimdi bir Azerbaycan türküsüne bağlanıyoruz.
Bağlanın bakim.
”Ay aşık tarifle bizim gelini
Gaynına deyin bağlasın belini”.
Bu türkümüz de pekbi duygusal göreneği konu edinirmiş’miş. Gelin kızın abisi, beline kırmızı kuşak bağlarmış kızcaazın.
– Aha sapasağlam, tertemiz teslim ediyorum bacımı sana, eyy damat hıyarı” demekmiş bu.
Durun ula, ağlamayın. Beni de ağlatacaksınız.
***
Bizim buralarda böyle bir gelenek yoktur. Bizimkisi daha bir değüşüktür.
Evin bacasına boş şişeler konuyordu eskiden. Anlamı; ”bu evde gelinlik kız var” demekti. Kız istemeye gidilirken damat bey ateş ederek o şişeleri vuruyordu.
Hanzoluk gibi görünmekle beraber, çok naif bir tarafı da yok değil sanki? Di mi?
Afferinn.
***
Çok şükür ben büyüyene kadar bu gelenek unutuldu.Tabancamı çekip bacaya ateş ede ede gız evine doğru gidiyo olsam, apartmanda sağ adam kalmazdı.
Sakin olun. Geçti.
***
Aklınızdan geçeni biliyorum.
– Besbellim bu Gürsel gudurdu. Gelinden damattan bahsettiğine göre, yakında yeni bir izdivaç var herhalde, diye düşündünüz. Yanıt vereyim.
Her ne kadar… Ben… Anneannemin… “Garı tuz derse, götüüz vız der” atasözüne bağlı bir insan olsam bile… Şöyle bir türkü de vardır yani benliğimizde;
Gözdür alemi gezer / Gönül birinen olur.
O bir, var tabi.
***
Girişte söz ettiğim insanların kadın olanları, “Yüksek yüksek tepelere ev kurmasınlar” türkümüze duygulanmaz mı sanki?
Peki erkek olanları? “Mayadağ’ın yıldızıyım / Ben annemin bir gızıyım / Efendimin sağ gözüyüm” dizelerine eşlik ederken şöyle bir bıçkınca bakmaz mı eşlerine?
Kimse kendini boş havalara sokmayacak.
Ya Anadolu çocuğusun, neysen osun.
Ya da sütünde bir sorun var, napim la ben?