1
Sinemanın devasa bütçe kalemlerinin olmadığı, 80 darbesi ve sonrasında neoliberal politikaların ülkenin üzerinden silindir gibi geçmediği zamanlarda Yeşilçam ve onun yıldızları, 1 Mayıs Emekçi Bayramı’nı coşkuyla kutluyordu. “Sinema Emekçileri” kortejinde Fatma Girik megafonuyla yer alıyor, Kadir İnanır sancak taşıyor, Tarık Akan sloganları yönetiyor, Kemal Sunal yürüyüş düzenini sağlıyordu. Büyük ihtimalle bugün fotoğrafları sosyal medyada dolaşacak olan yıldızlar arasında kimler yoktu ki; Türkan Şoray, Müjdat Gezen, Yadigar Ejder ve daha birçok isim…
“Sanatçılar siyasete karışmasın, işlerini yapsın” gibi ucube “talimatlar” o zamanlar yoktu belli ki. Zaten olması da mümkün değildi, bugün YouTube’da ve başka dijital platformlarda izlenebilen Yeşilçam filmlerinde sokak duvarlarını kaplayan sloganlar görülebiliyor. Geçen yıllarda bu filmler televizyon kanallarında gösterilirken bu sloganlar “blur” yapılarak sansürlendiğinde büyük tepki çekmişti. Hatta Atıf Yılmaz’ın yönettiği, 78 yapımı “Köşeyi Dönen Adam” (YouTube’dan ücretsiz izlenebiliyor) filminin sonunda Kemal Sunal, 1 Mayıs günü kalabalıkla birlikte Taksim’e yürüyordu. Bu sahne sinemada ve televizyonda sansürlenerek gösterilmedi.
70’lerde işçi sorunları, grev, sendikal mücadele gibi konular tüm Türkiye’nin gündemini meşgul ederken Yeşilçam’ın da buna yönelik film çekmemesi beklenemezdi. Yukarıda sayılan isimlerin oynadığı ve Yılmaz Güney, Atıf Yılmaz gibi usta yönetmenlerin çektiği filmler kült haline geldi. O filmlerden bir kısmını derledik. Yarının gazetelerinde ise herhalde 80’lerden sonra çeyrek asır gibi bir dönem sinemada işçi sorunlarına pek değinilmedi diye yazılacak.
– KARANLIKTA UYANANLAR: Senaryosunu Vedat Türkali’nin yazdığı, yönetmenliğini Ertem Göreç’in yaptığı başrollerinde Fikret Hakan, Ayla Algan gibi isimlerin yer aldığı 1964 yapımı film, Türk sinema tarihinin ilk işçi filmi olarak kabul edilir. Film, bir boya fabrikasında çalışan işçilerin günlük hayatlarını, greve doğru gidecek hak arama ve sendikalaşma mücadelelerini, bilinçlenmelerini konu ediniyor. (YouTube link’i: https://youtu.be/7l7tdHw7htA)
– OTOBÜS: 1974 yapımı film, aynı zamanda Tunç Okan’ın ilk yönetmenlik denemesi. Başrolünde Tuncel Kurtiz’in yer aldığı film, İsveç’e kaçak işçi olarak giden bir grup köylünün trajik hikâyesini anlatıyor. (YouTube link’i: https://youtu.be/xdDHo7iOabY)
– BİR GÜN MUTLAKA: Senaryosunu Yılmaz Güney’in yazdığı ve Bilge Olgaç’ın yönettiği 1975 yapımı film, Akif isimli bir işçi önderinin davası için katlandığı fedakârlıkları konu ediniyor. (YouTube link’i: https://youtu.be/pr2aoajrH68)
– MADEN: İşçi filmlerinin en bilinenlerinden 1978 yapımı film, Antalya Film Festivali’nde “En İyi Film” dahil 7 ödül birden kazanmıştı. Başrollerinde Cüneyt Arkın, Tarık Akan, Hale Soygazi ve Halil Ergün’ün yer aldığı film, bir madende çalışan işçilerin hak mücadelelerini anlatıyor. Özellikle Arkın’ın sendikaya hesap sorduğu sahne, Türk sinema tarihinde önemli bir yere sahip. Ayrıca film, Tarık Akan’a koyulan Yeşilçam ambargosunun da yıkılmasını sağlamıştı. Film, “İşçiler Birleşin” sloganıyla sona eriyor. (YouTube link’i: https://youtu.be/euVC-8z7BhI)
– DÜŞMAN: Yılmaz Güney’in senaryosunu hapiste yazdığı filmlerden biri olan “Düşman” 1979 yılında çekildi. Başrollerinde Aytaç Arman ve Güngör Bayrak yer alıyor, yönetmenliğini ise Zeki Ökten yaptı. İşsiz olan “İsmail”in parasızlık yüzünden başından geçenleri aktaran film, “düşman”ın kapitalizm olduğunu anlatıyor. (Link: https://dai.ly/x7vu5wf)
– DEMİR YOL: Yavuz Özkan’ın yazıp yönettiği, başrollerinde Tarık Akan ve Fikret Hakan’ın oynadığı 1979 yapımı film, demiryolu inşaatında çalışan ve greve giden bir grup işçiyle erzak kamyonunu soyup halka bedava dağıtan silahlı mücadele yanlısı bir grup üniversite öğrencisinin kesişen öyküsünü anlatıyor. (YouTube link’i: https://youtu.be/hESWB2shv2s)
Oyun Sandalı ekibi, 1 Mayıs için yeni bir marş hazırladı. Tiyatrocular, yeni oyunları “Manifesto”nun finali için yazılan “İşçiler Birleşin” marşını “Parçası olduğumuz işçi sınıfı mücadelesine katkımız olsun” diyerek paylaşıyor. Sözlerini Harun Güzeloğlu’nun yazd
ığı, bestesi Dengin Ceyhan’a ait olan “İşçiler Birleşin” marşının Bağımsız Sinema Merkezi’nce hazırlanan klibi bu akşam 19.00 itibarıyla Oyun Sandalı’nın sosyal medya hesaplarından izlenebilecek.
Uluslararası İşçi Filmleri Festivali, bu yıl 16. kez 1-9 Mayıs tarihleri arasında çevrimiçi olarak düzenleniyor. Festival kitapçığında bu yılki festival teması şöyle anlatılıyor: “Festivalimiz dünyadan ve Türkiye’den emekçilerin, işsizlerin, kadınların, LGBTİ+’ların, gençlerin mücadelesini anlatıyor ve yaşanılan haksızlık ve adaletsizlikler ‘Hangi kadraja sığar’ diye soruyor.” Festivalde 38 film gösterilecek. Gösterim programında Türkiye’de ilk defa gösterilecek filmler bulunuyor: 1974’te bir İskoç kasabasında Pinochet diktatörlüğüne karşı Şili halkı ile dayanışan fabrika işçilerini anlatan “Nae Pasaran: Geçit Yok”. 1. Dünya Savaşı sırasında içlerinde Lenin’in de bulunduğu göçmenleri taşıyan bir trende geçen “Lenin… The Train / Lenin’in Treni” filmi. İsveç’ten günümüzde siyasetin yoksulluk ve sınıflı toplum ile ilişkisini sorgulayan “Bröd och Rättvisa / Ekmek ve Adalet. İspanya’daki bir sahilde hepsi kadınlardan oluşan kabuklu deniz hayvanı çiftçilerinin işlerini kaybetmemek için verdiği mücadeleyi anlatan “El Cielo Es Nuestro Techo/Sınırımız Gökyüzü”… Ayrıntılı bilgi ve tüm program için: https://www.iff.org.tr
Ayrıca festivalde, Emin Alper’in “Kız Kardeşler” ve Kıvanç Sezer’in “Küçük Şeyler” filmleri de ücretsiz olarak izleyiciyle buluşacak. Festivalin açılışı ise bugün saat 20.00’de festivalin YouTube kanalında yapılacak.
Bugün enerjin yüksek ve cesaretinle çevrendekileri etkileyebilirsin. Yeni girişimler için harika bir zaman; fikirlerini hayata geçirme konusunda kararlı hareket etmelisin. Duygusal ilişkilerde açık sözlülüğün önem kazanıyor; hislerini ifade etmekte çekinmemelisin. Ancak, aceleci davranmaktan kaçınmalısın; düşüncelerini netleştirmeden karar vermek, seni gereksiz zorluklarla karşılaştırabilir. Sağlık konusunda, fiziksel aktivitelere yönelmek faydalı olacak. Kendine dönük bir yolculuğa çıkmak, ruhunu dinlendirmene yardımcı olabilir. Başarıların için kendini kutlamayı ihmal etme; küçük zaferler bile önemlidir. Aşk hayatında heyecan verici sürprizlerle karşılaşabilirsin; bu fırsatları değerlendir. Hayatındaki olumlu değişimleri kabullenmek, seni daha ileriye taşıyacak.
Bugün, finansal konular oldukça belirgin bir şekilde dikkatini çekebilir. Gelirlerin ve harcamaların arasında denge sağlamak için mantıklı adımlar atmalısın. Yarım kalmış projelere yeniden odaklanmak, verimliliğini artırabilir. Sosyal ilişkilerde ise daha açık ve iletişimsel olman gereken bir dönemdesin. Yakın çevrendeki insanlarla olan bağlarını güçlendirmek, sana huzur verecek. Romantik ilişkilerde ufak sürtüşmeler yaşanabilir; sabırlı ve anlayışlı kalmak, olumsuz duyguları ortadan kaldıracaktır. Kendine yönelik bakım ve ruhsal dinginlik arayışın, gün boyunca kendini yeniden değerlendirmeni sağlayabilir. İçsel bir huzur ile dış dünyada uyum sağlamak için zamana ihtiyacın var. Eğitim veya kişisel gelişim konusunda yeni adımlar atmak için harika bir zaman. Hedeflerine ulaşmak için kararlılıkla ilerlemeli ve atılımlarını cesur bir şekilde gerçekleştirmelisin.
Bugün iletişim becerilerin ön planda olacak. Fikirlerini açıkça ifade etmenin ve başkalarıyla etkileşim içinde olmanın önemini hissedeceksin. Sosyal ortamlarda dikkat çekici ilişkiler kurabilir, ilginç bireylerle tanışabilirsin. Esnek düşünme yeteneğin, sorunları hızlıca çözmene ve yeni fırsatlar yaratmana yardımcı olacak. Gün boyunca dikkatini çeken bir konuda öğrenmeye aç ol; bu, zihnini besleyecek ve yeni bakış açıları kazanmanı sağlayacak. Ayrıca, kısa seyahatler planlayabilir ya da ilginç bir bilgi paylaşımı yapabilirsin. İş ve sosyal alandaki etkileşimlerin, gelecek projelerin için faydalı bağlantılar oluşturabilir. Kendini ifade ederken biraz daha cesur olmalısın; bu, hem kişisel hem de çevresel değişimlere kapı açacaktır. Ayrıca, günlük rutininde yenilikler yapmayı da değerlendirebilirsin. Bu değişim, yaşamına canlılık ve enerji katacak.
Duygusal derinlikler ve hassasiyet ön planda. Ailevi bağlar ve sevdiklerinle olan ilişkilerin, belirsizliklerin üstesinden gelmene yardımcı olacak. İçsel dünyanda yaşadığın dalgalanmalar, sana güçlü bir sezgi sunuyor; bu sezgiye güvenmek önemli. Gün, geçmişle yüzleşmek ve geçmişteki anıları canlandırmak için uygun. Kendini korkularınla yüzleştirirken, koruma içgüdün güçlenebilir. Belki yeni projelere başlamak veya hayallerin için adım atmak isteyeceksin, ama önce içsel huzuru bulmalısın. Duygusal destek alabileceğin bir arkadaşla derin bir paylaşım, ruhsal olarak seni besleyebilir. Hayatın getirdiği değişimlerle başa çıkmak için içsel dengeyi sağlaman gerekiyor; bunun için sağlıklı sınırlar koymayı unutma.
Bugün enerjinin yüksek olduğu bir gün. Kendini ifade etme konusunda cesur adımlar atabilirsin. Özellikle sosyal ortamlarda dikkat çekmek, ilgi odağı olmak senin için oldukça kolay olacak. Yaratıcılığın ön planda; bu durum sanatsal projelerde ya da hobilerinle ilgili yeni fırsatlar ortaya çıkarabilir. Ancak, çevrendekilerle olan iletişimine özen göstermelisin. Bazı tartışmalara girmekten kaçınmak, ilişkilerini daha sağlam temellere oturtmana yardımcı olur. Bugün, içsel gücünü hissetmek sana kendine güven konusunda fayda sağlayacaktır. Kendi değerini bilmek ve bu değerle hareket etmek, karşına çıkan fırsatları değerlendirmende büyük rol oynayacak. Kendine ve hayallerine odaklan, başarı seni bekliyor.
Detaylara olan düşkünlüğün, bugün seni öne çıkaracak. Kararların ve analiz yeteneğin sayesinde, karmaşık bir durumu çözme fırsatı bulabilirsin. Yapıcı eleştirilerinle çevrendekilere ilham verebilir, onların gözünde saygı kazanabilirsin. İletişim kurma konusundaki yüksek becerin, sosyal ilişkilerini güçlendirmene yardımcı olacak. Aynı zamanda kişisel alanında yapmak istediğin değişiklikler için mükemmel bir zaman; yenilikçi fikirlerin seni hedeflerine daha da yaklaştırabilir. Gün içinde karşılaşabileceğin küçük engeller, motivasyonunu düşürmemeli. Sabırlı ve kararlı kalırsan, üstesinden gelebileceğin her şey elinin altında. İleriye dönük planlarını gözden geçir; şimdiye kadar elde ettiğin deneyimlerin, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Unutma, tüm bu süreçte kendine nazik davranmak, zihinsel dengeni korumak adına büyük önem taşıyor.
Dengeler üzerinde yoğunlaşma zamanı. İlişkilerdeki uyumu ve estetiği ön planda tutmak isteyeceksin. Sosyal ortamlarda daha fazla görünürlük kazanabilirsin. Ancak, bazı tartışmaların çıkabileceği durumlarla karşılaşabilirsin. Adalet duygun her zamanki gibi baskın olacak, hak ve haklılık arayışın seni önemli keşiflere yönlendirebilir. Kendine zaman ayırıp, içsel dengeyi bulmak için meditasyon veya sanatla uğraşmak faydalı olabilir. Ortak projelerdeki işbirliklerin güçlenecek ve beklenmedik destekler alabilirsin. Unutma, açık iletişim her şeyin anahtarı. Kendi değerini bilmek ve başkalarına da bu perspektiften yaklaşmak, tüm dinamikleri olumlu yönde etkileyecek.
Bugün yoğun duygular içinde olabilir, içsel bir derinlik hissedeceksin. Gadgetlerin, özellikle teknoloji ile ilgili olanların, beklenmedik bir güncelleme ya da hata ile karşına çıkabilir. Bu durum, işlerinle ilgili planlarını etkileyebilir. Ancak bu belirsizlik, seni yeni çözümler bulmaya itebilir, yaratıcılığını ön plana çıkarabilirsin. İkili ilişkilerinle ilgili kafa karışıklıkları söz konusu; güven duygusu bir anda sarsılabilir. Duygularını ifade etme konusunda cesur olmalısın, açık iletişim sorunların üstesinden gelmene yardımcı olabilir. Kendine güven ve kararlı duruş, başkalarına da ilham verecektir. Bugün, içsel sezgilerine kulak ver; ruhsal yönünü besleyen aktiviteler, senin için huzur kaynağı olacak. Gözlemlerine dikkat et, yüzeyin altında yatan gerçekleri fark etmek, sana önemli bilgiler sunabilir. Unutma ki zamanla her şey yerine oturacaktır.
Serbest ruhun bugün yeni maceralara atılma arzusuyla dolup taşabilir. Seyahat planları yapabilir, farklı kültürleri keşfetme isteğin artabilir. İçsel huzurun için yeni bir kurs veya atölyeye katılmak faydalı olabilir. İkili ilişkilerde ise açık iletişim ve dürüstlük önemli hale geliyor; hislerini paylaşmaktan çekinme. Karşılaştığın engelleri aşmak için yaratıcı düşünme yeteneğini kullanabilirsin. Aynı zamanda, inandığın değerlere sıkı sıkıya bağlı kalmak sana güç verecek. Bugün, hayallerine giden yolda cesaret alabileceğin fırsatlar önüne çıkabilir; bunları değerlendirmekten çekinme. Özgürlüğün, çağrının peşinden gitme zamanı; kalbinin sesini dinle.
Bugün kararlılığın ve disiplinin ön planda olacak. Hedeflerine ulaşmak için doğru adımları atma fırsatını değerlendirebilirsin. İş hayatında alacağın sorumluluklar seni daha da güçlendirecek; bu süreçte liderlik vasıflarını göstermekten çekinme. Duygusal ilişkilerde biraz mesafeli olabilirsin, ancak sevgi dolu bir iletişim kurmaya özen gösterirsen kalpten kalbe bağların daha da derinleşecek.Kendini biraz yorgun hissedebilirsin, bu yüzden sağlığına özen göstermeyi unutma. Zihnindeki karmaşayı gidermek için doğada vakit geçirmek veya meditasyon yapmak sana iyi gelecek. Sosyal açıdan yeni insanlarla tanışma şansı bulabilirsin, bu fırsatları değerlendirip olasılıkları genişletmekte fayda var. Unutma ki, sabrın ve kararlılığın her türlü engeli aşmana yardımcı olacak.
Bugün, özgürlük arayışın kendini daha da belirgin hale getirebilir. Sıradanlıktan uzaklaşıp özgün fikirlerin peşinden gitme isteği içinde olabilirsin. Sosyal çevrende ilginç insanlarla tanışma ihtimalin yüksek. Bu tanışmalar, sana yenilikçi fikirler konusunda ilham verebilir. İçsel bir denge arayışında olabilirsin; grup aktivitelerinde yer almak, sana aidiyet hissi kazandıracak. Ancak, bazı durumlarda başkalarının beklentileri arasında kalmaktan kaçınmak önemli olacak. Duygusal ilişkilerinde ise açıklık, karşılıklı anlayışı artırabilir. İç sesini dinlemek, kalbini yönlendirmek için en doğru yol olacaktır. Yaratıcılığını serbest bırak; bu dönem, çeşitli projeler üzerinde çalışmak için ideal bir zemin sunuyor. Kendine güven ve cesaretle adımlar at!
Duygusal derinliklerinle yüzleşmek için harika bir gün. İçsel sezgilerin güçleniyor, bu yüzden içgüdülerine güvenmekten çekinme. Sanat veya yaratıcılık gerektiren projeler için ilham bulabilirsin. Meditasyon veya doğa yürüyüşleriyle ruhunu beslemek, dingin bir zihin havası yaratmana yardımcı olacak. Sosyal ilişkilerde ise içten yakınlık ve empati kurmak, bağlantılarını güçlendirebilir. Aşk hayatında duygusal bir yoğunluk hissedebilir, sevdiklerinle açık ve samimi iletişim kurmak olumlu sonuçlar verebilir. Kendini ifade ederken korkularını geride bırakıp, kalpten gelen hislerini paylaşmak önemli. Her ne olursa olsun, kendin olmayı ve içsel sesini dinlemeyi unutma.
