1
Sinemanın devasa bütçe kalemlerinin olmadığı, 80 darbesi ve sonrasında neoliberal politikaların ülkenin üzerinden silindir gibi geçmediği zamanlarda Yeşilçam ve onun yıldızları, 1 Mayıs Emekçi Bayramı’nı coşkuyla kutluyordu. “Sinema Emekçileri” kortejinde Fatma Girik megafonuyla yer alıyor, Kadir İnanır sancak taşıyor, Tarık Akan sloganları yönetiyor, Kemal Sunal yürüyüş düzenini sağlıyordu. Büyük ihtimalle bugün fotoğrafları sosyal medyada dolaşacak olan yıldızlar arasında kimler yoktu ki; Türkan Şoray, Müjdat Gezen, Yadigar Ejder ve daha birçok isim…
“Sanatçılar siyasete karışmasın, işlerini yapsın” gibi ucube “talimatlar” o zamanlar yoktu belli ki. Zaten olması da mümkün değildi, bugün YouTube’da ve başka dijital platformlarda izlenebilen Yeşilçam filmlerinde sokak duvarlarını kaplayan sloganlar görülebiliyor. Geçen yıllarda bu filmler televizyon kanallarında gösterilirken bu sloganlar “blur” yapılarak sansürlendiğinde büyük tepki çekmişti. Hatta Atıf Yılmaz’ın yönettiği, 78 yapımı “Köşeyi Dönen Adam” (YouTube’dan ücretsiz izlenebiliyor) filminin sonunda Kemal Sunal, 1 Mayıs günü kalabalıkla birlikte Taksim’e yürüyordu. Bu sahne sinemada ve televizyonda sansürlenerek gösterilmedi.
70’lerde işçi sorunları, grev, sendikal mücadele gibi konular tüm Türkiye’nin gündemini meşgul ederken Yeşilçam’ın da buna yönelik film çekmemesi beklenemezdi. Yukarıda sayılan isimlerin oynadığı ve Yılmaz Güney, Atıf Yılmaz gibi usta yönetmenlerin çektiği filmler kült haline geldi. O filmlerden bir kısmını derledik. Yarının gazetelerinde ise herhalde 80’lerden sonra çeyrek asır gibi bir dönem sinemada işçi sorunlarına pek değinilmedi diye yazılacak.
– KARANLIKTA UYANANLAR: Senaryosunu Vedat Türkali’nin yazdığı, yönetmenliğini Ertem Göreç’in yaptığı başrollerinde Fikret Hakan, Ayla Algan gibi isimlerin yer aldığı 1964 yapımı film, Türk sinema tarihinin ilk işçi filmi olarak kabul edilir. Film, bir boya fabrikasında çalışan işçilerin günlük hayatlarını, greve doğru gidecek hak arama ve sendikalaşma mücadelelerini, bilinçlenmelerini konu ediniyor. (YouTube link’i: https://youtu.be/7l7tdHw7htA)
– OTOBÜS: 1974 yapımı film, aynı zamanda Tunç Okan’ın ilk yönetmenlik denemesi. Başrolünde Tuncel Kurtiz’in yer aldığı film, İsveç’e kaçak işçi olarak giden bir grup köylünün trajik hikâyesini anlatıyor. (YouTube link’i: https://youtu.be/xdDHo7iOabY)
– BİR GÜN MUTLAKA: Senaryosunu Yılmaz Güney’in yazdığı ve Bilge Olgaç’ın yönettiği 1975 yapımı film, Akif isimli bir işçi önderinin davası için katlandığı fedakârlıkları konu ediniyor. (YouTube link’i: https://youtu.be/pr2aoajrH68)
– MADEN: İşçi filmlerinin en bilinenlerinden 1978 yapımı film, Antalya Film Festivali’nde “En İyi Film” dahil 7 ödül birden kazanmıştı. Başrollerinde Cüneyt Arkın, Tarık Akan, Hale Soygazi ve Halil Ergün’ün yer aldığı film, bir madende çalışan işçilerin hak mücadelelerini anlatıyor. Özellikle Arkın’ın sendikaya hesap sorduğu sahne, Türk sinema tarihinde önemli bir yere sahip. Ayrıca film, Tarık Akan’a koyulan Yeşilçam ambargosunun da yıkılmasını sağlamıştı. Film, “İşçiler Birleşin” sloganıyla sona eriyor. (YouTube link’i: https://youtu.be/euVC-8z7BhI)
– DÜŞMAN: Yılmaz Güney’in senaryosunu hapiste yazdığı filmlerden biri olan “Düşman” 1979 yılında çekildi. Başrollerinde Aytaç Arman ve Güngör Bayrak yer alıyor, yönetmenliğini ise Zeki Ökten yaptı. İşsiz olan “İsmail”in parasızlık yüzünden başından geçenleri aktaran film, “düşman”ın kapitalizm olduğunu anlatıyor. (Link: https://dai.ly/x7vu5wf)
– DEMİR YOL: Yavuz Özkan’ın yazıp yönettiği, başrollerinde Tarık Akan ve Fikret Hakan’ın oynadığı 1979 yapımı film, demiryolu inşaatında çalışan ve greve giden bir grup işçiyle erzak kamyonunu soyup halka bedava dağıtan silahlı mücadele yanlısı bir grup üniversite öğrencisinin kesişen öyküsünü anlatıyor. (YouTube link’i: https://youtu.be/hESWB2shv2s)
Oyun Sandalı ekibi, 1 Mayıs için yeni bir marş hazırladı. Tiyatrocular, yeni oyunları “Manifesto”nun finali için yazılan “İşçiler Birleşin” marşını “Parçası olduğumuz işçi sınıfı mücadelesine katkımız olsun” diyerek paylaşıyor. Sözlerini Harun Güzeloğlu’nun yazd
ığı, bestesi Dengin Ceyhan’a ait olan “İşçiler Birleşin” marşının Bağımsız Sinema Merkezi’nce hazırlanan klibi bu akşam 19.00 itibarıyla Oyun Sandalı’nın sosyal medya hesaplarından izlenebilecek.
Uluslararası İşçi Filmleri Festivali, bu yıl 16. kez 1-9 Mayıs tarihleri arasında çevrimiçi olarak düzenleniyor. Festival kitapçığında bu yılki festival teması şöyle anlatılıyor: “Festivalimiz dünyadan ve Türkiye’den emekçilerin, işsizlerin, kadınların, LGBTİ+’ların, gençlerin mücadelesini anlatıyor ve yaşanılan haksızlık ve adaletsizlikler ‘Hangi kadraja sığar’ diye soruyor.” Festivalde 38 film gösterilecek. Gösterim programında Türkiye’de ilk defa gösterilecek filmler bulunuyor: 1974’te bir İskoç kasabasında Pinochet diktatörlüğüne karşı Şili halkı ile dayanışan fabrika işçilerini anlatan “Nae Pasaran: Geçit Yok”. 1. Dünya Savaşı sırasında içlerinde Lenin’in de bulunduğu göçmenleri taşıyan bir trende geçen “Lenin… The Train / Lenin’in Treni” filmi. İsveç’ten günümüzde siyasetin yoksulluk ve sınıflı toplum ile ilişkisini sorgulayan “Bröd och Rättvisa / Ekmek ve Adalet. İspanya’daki bir sahilde hepsi kadınlardan oluşan kabuklu deniz hayvanı çiftçilerinin işlerini kaybetmemek için verdiği mücadeleyi anlatan “El Cielo Es Nuestro Techo/Sınırımız Gökyüzü”… Ayrıntılı bilgi ve tüm program için: https://www.iff.org.tr
Ayrıca festivalde, Emin Alper’in “Kız Kardeşler” ve Kıvanç Sezer’in “Küçük Şeyler” filmleri de ücretsiz olarak izleyiciyle buluşacak. Festivalin açılışı ise bugün saat 20.00’de festivalin YouTube kanalında yapılacak.
Bugün, enerjin yüksek ve etrafındaki insanlara ilham veriyorum. Yeni projelere başlamak için mükemmel bir zaman dilimindesin. İçindeki cesaret ve özgüven, karşına çıkan zorlukları aşmanı kolaylaştıracak. Sosyal ilişkilerinde daha açık ve samimi olman, derin ve anlamlı bağlar kurmanı sağlayabilir. Sevgi hayatında sürprizler kapıda, belki de geçmişe ait bir hatıra yeniden alevlenebilir. İş alanında, düşündüğünden daha fazla destek alabilirsin; bu dayanışma, işlerini kolaylaştıracak. Kendine olan inancın artabilir, bu da seni daha net hedeflere yönlendirecek. Duygusal ve fiziksel sağlığına dikkat et, biraz dinlenmek de faydalı olabilir. Bugün, doğrudan hareket etmek ve cesaretinle fark yaratmak için ideal.
Bugün, içsel huzurun ve güven arayışının ön planda olduğu bir gün. Maddi konulara odaklanarak, finansal açıdan kendini güçlendirebilir ve geleceğinle ilgili sağlam adımlar atabilirsin. İlişkilerdeki tutkun ve bağlılığın, sevdiklerinle arandaki bağı derinleştirecek. Her zaman bilgelikle karar aldığını unutmadan, duygusal ihtiyaçlarını da ihmal etmemen önem taşıyor. Kendini yaratıcı olarak ifade etme arayışın, sanatsal projelere yönelmeni tetikleyebilir. Günün ilerleyen saatlerinde karşına çıkacak sürprizler, yeni fırsatlara kapı aralayabilir. Sabırlı olman ve dengeni koruman, her durumu daha kolay aşmanı sağlayacak.
Düşüncelerinin hızına yetişmekte zorlanabilirsin, zihninde yankılanan fikirlerle dolup taşabilirsin. SOSYAL ortamlarda fark edilebilir bir enerjiyle dikkat çekebilirsin. Kendini ifade etme isteği, birçok insanla bağlantı kurma arzusunu tetikleyebilir. Ancak, duygusal derinliklerden uzak durmak isteyebilirsin; yüzeysel konular daha cazip görünecek. Bu, yaratıcı düşüncelerini serbest bırakmak için harika bir zaman. Aklındaki projeleri hayata geçirmek için duyduğun motivasyonu iyi değerlendirmelisin. Anlaşmazlıklar yaşanabilecek durumlarda, sabırlı ve yapıcı kalman büyük önem taşıyor. Yeni insanlarla tanışma şansı bulabilirsin; dostlukların ilk adımlarını atmak için uygun bir dönemdesin. Gözlem yeteneğinle insan psikolojisine dair derin anlayışlar kazanman mümkün. Kulak kabartmayı unutma; çevrendeki görüşler senin için ilham verici olabilir.
Duygusal derinliklerde bir yolculuğa çıkmaya hazır ol. İçsel hislerin ve sezgilerin bu dönemde seni yönlendirecek. Ailevi konular öne çıkabilir; sevdiklerinle arandaki bağı güçlendirecek sohbetler yapabilir, birlikte vakit geçirme fırsatları doğabilir. Annen ya da aile büyüklerinle olan ilişkinde sıcak bir bağ kurmak, ruhsal olarak sana iyi gelecek. Sakin kalmaya çalış, çünkü duygusal dalgalanmalar yaşanabilir. Özellikle ani tepkilerden kaçınmak, sorunları daha kolay çözmene yardımcı olacak. Yaratıcılığın artacak; sanatla uğraşmak ya da hobilerine yönelmek, kendini ifade etme biçimini zenginleştirebilir. Bugün, kendine bir mola vermek ve içsel huzuru bulmak için fırsatlar yarat. Kendi ihtiyaçlarına yönelik dikkatli ol, kendi sınırlarını korumak önem taşıyor. Seni ele geçiren karamsar düşünceleri serbest bırak ve mutluluğu aramak için ufak adımlar at.
Bugün, yaratıcı enerjiniz yüksek, bu yüzden sanatsal projelere veya hobilerinize yönelmek için mükemmel bir zaman. Kendinizi ifade etmek isteyeceksiniz; bu dönemde sosyal çevrenizden destek alabilirsiniz. İnsanlarla etkileşiminiz oldukça olumlu, liderlik vasıflarınız ön planda. Kendi fikirlerinizi cesurca savunurken, başkalarına ilham verebilirsiniz. Ancak dikkat edin, aşırı benmerkezci tutumlar sergilememeye özen gösterin. Bu, ilişkilerinizi derinleştirmek için harika bir fırsat. Birden fazla iş üzerinde çalışıyorsanız, önceliklerinizi belirlemek sizin için faydalı olacaktır. İçsel gücünüzle beraber, cesur bir adım atmak için gereken motivasyonu bulabilirsiniz. Unutmayın, sahne sizin! Şimdi parlamak için doğru zaman.
Bugün detaylara olan tutkun, alışılmışın dışına çıkmanı sağlayacak. Çevrendeki düzeni sorgulayabilir, yeniliklere adım atabilirsin. İçsel bir huzur arayışı içinde olacaksın; bu nedenle meditasyon veya doğa yürüyüşleri sana iyi gelebilir. İş yerindeki ilişkilerin sağlamlaşacak ve ekip çalışması içinde daha uyumlu olacaksın. Duygusal anlamda içsel bir denge arayışı içinde olabilirsin, geçmişle yüzleşmek ve kabullenmek, daha huzurlu bir gelecek için önemli bir adım. Sağlığına da dikkat etmeli, yeterli beslenme ve dinlenmeyi göz ardı etmemelisin. Aşk hayatında ise küçük sürprizler ve sevinçler kapıda; iletişimde açık ve dürüst olman, derin bağlar kurmanı kolaylaştıracak. Kendine güven, yeni fırsatların kapısını aralayacaktır.
Dengede kalma arzusu, bugün daha da belirginleşiyor. İnsanlarla olan ilişkilerinizde uyum arayabilir, sevgi ve destek dolu bir iletişim kurmak isteyebilirsiniz. Sosyal çevrenizle olan bağlantılarınızı güçlendirmek, ruh halinizi iyileştirebilir. İkili ilişkilerde anlayış ve empati ön planda. Kendinizi ifade ederken, başkalarının duygularını göz önünde bulundurmayı unutmayın. Güzellik ve estetikle ilgili konulara ilgi duyabilir, sanatsal çalışmalar yapma isteği uyanabilir. İçsel huzur arayışınız, bugün sizi çeşitli güzelliklerden ve küçük mutluluklardan beslemeye yönlendirebilir. Sezgilerinize güvenin; içinizdeki dengeyi bulma çabası, hayatınızda temizlenme ve yenilenme hissi yaratabilir.
Duygusal derinlikler ve gizemlerle dolu bir gün seni bekliyor. İçsel dünyanda kaybolmuş hissedebilirsiniz; hislerin çok kuvvetli ve etkileyici. Bu durum, çevrendekilere karşı daha duyarlı olmana neden olabilir. Kendi hislerinle yüzleşmek ve onları anlamak için mükemmel bir zaman. Geçmişle yüzleşmek, bazı eski yaraları iyileştirmene yardımcı olabilir. İlişkilerde derinleşme isteği ön planda; bu, bağlarını güçlendirebilir, ancak dikkatli olmazsan karamsarlığı da beraberinde getirebilir. Güvenli alanını korumaktan asla vazgeçme, ancak içine kapalı kalma. Konuşmak zor gelebilir ama açık iletişim kurmak, içsel huzurunu sağlamakta etkili olabilir. Bunun yanı sıra, maddi konularda en doğru kararları almak için sezgilerine güvenmelisin. Anahtar, intuisyonunu dinlemekte saklı. Unutma, güçlü kalmak ve yeniliklere açık olmak seni daha da ileriye taşıyacak. Artık hayatındaki bazı döngüleri kapatma zamanı; bu, geleceğe dair umut vadeden bir başlangıca yol açabilir.
Enerjin, özgürlük arayışı ve macera isteği ile dolup taşıyor. Bugün yeni deneyimlere açıksın; yeni yerler keşfetmek, ilginç insanlarla tanışmak için fırsatlar karşına çıkabilir. Kendi içsel gerçeğine odaklanarak, düşüncelerini ve inançlarını sorgulamak için mükemmel bir zaman. Seyahat planları yapabilir, bir kitap ya da kültürel bir etkinlik ile ufkunu genişletebilirsin. Sosyal çevren, hem destekleyici hem de ilham verici olacak, fikir alışverişleri yaparak yeni perspektifler kazanabilirsin. Duygusal ilişkilerinde daha dürüst ve samimi olmaya özen göstermelisin; bu, derin bir bağ kurmana yardımcı olabilir. Rahat bir iletişim ortamı yaratman, sevdiğin kişilerle arandaki bağı güçlendirecektir. Bugün şans peşinden koşmak ve risk alarak cesur adımlar atmak için iyi bir zaman. İçinde barındırdığın tutku, seni başarıya taşıyabilir. Kendine güven, sezgilerini dinle. Bu, hem kişisel hem de ruhsal büyüme sağlamak için eşsiz bir fırsat.
Bugün sorumluluklar ön planda. Disiplininle başarıya ulaşmak için gereken adımları atabiliyorsun. Mantıklı düşünmen, karmaşık durumları kolayca çözmene yardımcı olacak. İş yerinde veya sosyal çevrende otorite figürü olarak dikkat çekebilirsin. Ancak duygusal bağların da önem kazandığı bir zaman dilimindesin; sevdiklerinle olan iletişimine özen göstermen gerekiyor. Duygusal destek almak yerine yönlendirici bir rol üstlenebilirsin. Kendine bir süre ayırmayı unutma, zihnini ve bedenini dinlendirmek, geleceğe daha sağlam adımlarla ilerlemeni sağlayacak. Hem kariyer hem de kişisel hayatında dengeyi sağlamak için çaba göstermelisin. Unutma ki, her zorluğun ardında bir fırsat saklı!
Bugün, yenilikçi düşüncelerinin ve sıradışı fikirlerinin öne çıkacağı bir gün. Entellektüel merakın artacak, bu da seni farklı konulara yönlendirebilir. Sosyal çevrendeki insanlarla olan iletişimini güçlendirmek için önemli fırsatlar karşına çıkacak. Arkadaşlarınla yapacağın tartışmalar, yeni bakış açıları kazanmanı sağlayabilir. Duygusal anlamda daha özgür hissedeceğin anlar yaşayacaksın; bu da sana yenilik arayışında olan ruhunu besleyecek. Hayatının her alanında reform yapma isteğin artarken, geçmişle ilgili meselelerde netleşebilir, ardında bırakman gereken şeylere veda etme ihtiyacı hissedebilirsin. Dikkatini vererek yürütmen gereken projeler, sürpriz başarılar getirebilir, bu yüzden enerjini doğru kanallara yönlendirmeni tavsiye ederim. Unutma, bu günler senin yaratıcı yönünü keşfetmene ve topluma katkıda bulunmana olanak sağlayacak bir dönem. Kalbindeki özgürlük arzusunu beslemeye dikkat et.
Duygusal derinliğin artış göstereceği, sezgilerinin güçlü bir şekilde devrede olacağı bir gün. İçsel dünyan ile dışsal çevren arasındaki dengeyi sağlamaya çalışırken, empati yeteneğinle başkalarına dokunabilirsin. Sanatsal bir yön alabilir, yaratıcı projelere yönelmek isteyebilirsin. Bağlantı kurma arzun artacak, ilişkilerdeki hassasiyetler ön plana çıkacak. Geçmişle barış yapmak için uygun bir zamanlama; eski hatıralar kafanı kurcalasa da, onlardan ders çıkararak yeni bir başlangıç yapabilirsin. Kendini ruhsal olarak yenileme isteği duyacak, meditasyon veya doğa yürüyüşleriyle kendini rahatlatma ihtiyacı hissedeceksin. Ancak, aşırı duygu yoğunluğuna kapılmamaya dikkat et. Unutma ki, hislerini ifade etmek, içsel huzurun için önemli bir adım.
