

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer kentte şehir tiyatroları kurma kararı aldı. Bu doğrultuda tiyatro sanatının uzmanlarından oluşan bir danışma kurulu ve tüzük kurulu oluşturuldu. Tüzük ve yönetmelik kurulunda Yücel Erten, Orhan Alkaya, Hülya Nutku ve Eren Aysan yer aldı. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliği’ne, Ankara Devlet Konservatuvarı ve Makedonya Üsküp Tiyatro Akademisi’nde eğitmen olarak da görev yapmış olan usta sanatçı Yücel Erten atandı.
YÖK’E BAĞLI OLMAYANLAR SINAVA ALINMADI
İzmir Şehir Tiyatroları projesinin hayata geçmesine sayılı günler kaldı. Sınavlar başladı. Ancak bazı gençler tüzük engeline takıldı. Sadece Yüksek Öğretim Kurulu YÖK’e bağlı üniversite konservatuvarı mezunlarının başvuruda bulunabileceğinin kararlaştırıldığı tüzük maddesi nedeni ile çok sayıda gencin boynu bükük kaldı. Başvurusu reddedilen oyuncular arasında, yıldız fabrikası olarak nitelenen Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nin dört mezunu da yer aldı. Sınava alınmayan gençler, fırsat eşitliği sağlanmadığı gerekçesi ile tepki gösterirken, uygulama sanat kamuoyunda da tartışma yarattı.
HERKESE SINAV KAPISI AÇAMAYIZ
İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Yücel Erten ile MSM kurucusu Müjdat Gezen, meseleyi SÖZCÜ’nün hür ve demokratik platformunda tartıştı. Tüzüğe atıfta bulunarak uygulamayı savunan Yücel Erten, yazılı açıklamasında, “Sınavı MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da ‘fırsat eşitliği’ isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti” ifadelerini kullandı.
ADİLE NAŞİT VE MÜNİR ÖZKUL HANGİ ÜNİVERSİTE MEZUNU
İstanbul Belediye Konservatuvarı, İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı, Kadir Has Üniversitesi, TÜRVAK ile 1991 yılında kurduğu ve ücretsiz eğitim veren MSM’de 49 yıldır tiyatro ve oyunculuk öğretmenliği yapan Müjdat Gezen de telefon görüşmesi ile soruları yanıtladı. ‘Hocaların hocası’ unvanına erişen usta sanatçı Müjdat Gezen, yeteneğe bağlı kurumlara dair nitelik ve nicelik arasındaki farklılıklara vurgu yaptı. Gezen, “Adile Naşit, Münir Özkul hangi üniversiteden mezun” sorularını gündeme getirdi. Gezen ve Erten şu açıklamaları yaptı:
MÜJDAT GEZEN: YETENEKSİZ VE BAŞARISIZSA ALMAYIN
– İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları yıllarca önce genç sanatçı alımına başladı. Ahmet Saraçoğlu, Sevinç Erbulak, Serdar Orçin, Sevil Akı gibi birçok MSM mezunu sanatçı kabul edildiler ve onlarca ödül kazandılar. Sonra belediye yönetimine AKP geldi ve MSM’lilere yasak koydu. Ondan sonra bizim öğrencilerimiz İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’na giremediler.
– Ben bütün bunların sevgili Tunç Soyer’in bilgisi dışında olduğu kanısındayım. Çünkü Soyer bu konuya hiç müdahale etmeyerek işi uzmanlarına bırakmıştır ve doğrusunu yapmıştır. Orada bu kararları alan kişilerin hepsi arkadaşımdır ve hepsini de çok severim.
– Fakat tüzük hazırlanırken YÖK’e bağlı üniversitelerden mezunlar alınması fikrine tamamen karşıyım. Ben onlarca üniversite konservatuvarının tiyatro bölümlerine nasıl alım yapıldığını ve nasıl eğitim verildiğini biliyorum.
– Yeteneğe dayalı okullarda ve sanat kurumlarında kabul sınavı yapılırken o gencin hangi üniversite mezunu olduğuna bakılmaz. Nitelik başka şeydir, nicelik başka şeydir. Tiyatrolar yetenekli aktörleri severler. Çünkü seyirci onları sever de ondan.
– Ben konservatuvarlıyım. Hiç kuşkusuz ki eğitimin yanındayım. Ama öyle istisnalar vardır ki, insana soru sordurur. Şöyle ki: “Adile Naşit hangi okuldan mezundur? Münir Özkul hangi okuldan mezundur” gibi… Örnekleri çoğaltabiliriz.
– Bence buradaki en önemli nüans şu olmalı: Siz, fırsat eşitliği tanıyarak gençlere sınava girme hakkı verin ve kapılarınızı açın; yetenekli ve başarılıysa alın, yeteneksiz ve başarısızsa almayın.
– Bu düşüncem asla MSM mezunlarına özel bir çağrı değil, ilkesel bir öneridir. Çok iyi biliyorum ki, benim önerim yapıldığında başvuru sayısı en az ikiye katlanacaktır ve jüri çok yorulacaktır. Ama zaten şu anda da yoruluyorlar.
– Son olarak, arkadaşlarımın yolu açık olsun. İzmir’e çok güzel bir tiyatro kazandırıyorlar.
YÜCEL ERTEN: KAHVEHANE SOHBETİ OLMAKTAN ÖTEYE GİTMEZ
– Öncelikle bu konu, yönetmeliğin emridir. İZBBŞT Yönetmeliği, Türk Tiyatrosu’nun çok değerli insanlarından oluşan bir danışma kurulunun yaklaşık bir yıllık çalışması sonunda hazırlanmış ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin onayından geçmiştir.
– Tüzüğün 4. maddesi şöyle der: “İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, belediye başkanlığına bağlı bir müdürlük olarak özel bütçe ile yönetilen ve sanatsal açıdan özerk bir sanat ve kültür kurumudur.” Buradaki ‘sanatsal açıdan özerk’ tanımına hepimizin özen göstermesi gerektiğini düşünürüm. Yönetmeliği beğenmeyenler olabilir. Rasyonel bir biçimde tartışılabilir de. Ortak akıl oluştuğunda değişebilir de. Ama siyasal erk üzerinde manevi baskı oluşturarak delmeye çalışmak, sanat kurumlarının özerkliği hedefine gönül vermiş sanatçıların davranış biçimi olmasa gerek.
– Bir an için düşünelim: Siyasal erk, kuruluş aşamasında henüz kadroları için sınav açmakta olan bir tiyatroda, bazı baskılar üzerine yönetmeliğe aykırı bir uygulama istese, daha ilk adımda demokratik yapılanmayı ve tiyatronun sanatsal özerkliğini örselemiş olmaz mıydı? Biz hepimiz böyle bir davranışı eleştirmez miydik? Geçmişte, önünü ardını düşünmeden sanat kurumlarımızı bakanlara ve başkanlara şikayet edenler, sanatın özerkleşme mücadelesini, o makamlarda rehin bırakmış olmadılar mı?
– Ne mutlu bizlere ki, sayın Başkan Tunç Soyer bu konuda son derece demokrat ve incelikli bir tutum sergilemiş ve İzmir Şehir Tiyatroları’nın öz erkini örseleyecek bir talimat vermekten kaçınmıştır. Şahsen ve yönetim kurulumuz adına kendisine teşekkür etmeyi borç bilirim.
– Kurucu Genel Sanat Yönetmeni olarak kişisel görüşüm, bu konuda serinkanlı bir biçimde ortak akla ulaşılmadan fikir yürütüldüğü yönünde. Şurası açık ki, bir yere sınavla eleman alacaksanız, ölçek koymak kaçınılmazdır. “Yetenek diploma ile ölçülmez” gerçeği, bir kamu kuruluşuna sınav açacağınız zaman kahvehane sohbeti olmaktan öteye gitmez.
1400 KİŞİ BAŞVURDU
– Gelin, ölçeği birlikte oluşturmaya çalışalım: İZBBŞT’nin yapılanmasında, ödenekli kurumlarımızda kötü örneklerini gördüğümüz, ucu bucağı görünmez, hantal, personeli şişkin bir imparatorluğa dönüşmemesi amaçlanmıştır. Sonuçta iki sahnede faaliyet gösterecek, dinamik ama tutumlu bir kadro anlayışı ile oluşmaktadır. Sınavla alınacak sanatçı sayısı 36’dır. Bu 36 sayısını aklımızda tutalım.
– Kısa süre önce Gaziantep’te kurulan Şehir Tiyatrosu’na alınacak 20 sanatçı için sınava 490 kişi başvurmuştu. Kabaca bir hesap, İzmir gibi ışıltılı, alımlı bir kentin Şehir Tiyatrosu’na başvuruların en az iki katı olacağını gösteriyordu. Yanılmadık. 36 oyuncu kadrosu için 1400 küsur başvuru ile karşılaştık.
– Yönetmeliğimizin getirdiği “Üniversite ve konservatuvarların dört yıllık oyunculuk ana sanat dalını bitirmiş olma” kaydı sayesinde sınava girme hakkı kazananlar 850’ye indi. Şimdi bu 850 oyuncu adayına, günde 8-10 saat süren üç aşamalı sınavlara başladık. 11 gün sürecek. Şikayetçi falan değiliz. Oyunculuk sınavında, her bir adayı sesi, müzikalitesi, beden esnekliği, fiziki özellikleri, yaş grubu ve sahnedeki özgül ağırlığı, yani türlü yetenekleri açısından değerlendirmek gerekir. Özetle, çeşitli eleme perspektiflerine başvurarak 850 kişiyi 11 güne sığdırdık.
– Bunca ayrıntıyı neden anlattım? Bir varsayım kuracağım da onun için. YÖK’ün belirlediği diploma çerçevesinin dışına çıksaydık, sözgelimi MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da “fırsat eşitliği” isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti.
36 OYUNCU İÇİN 36 GÜN SINAV YAPMANIN MANTIĞI YOK
– Düşünün, bütün “İyi taklit yaparım” diyenler, alelusul kurs görenler, dizi film piyasasının yardımcı oyuncular ordusu bu sınava hücum etmeyecek miydi?
– Türkiye’nin şu derin işsizlik sorunu karşısında, şimdi 1400 olan başvuru, 3 bine, 4 bine çıkmaz mıydı? 36 oyuncu için 36 gün sınav yapmanın bir mantığını bulabilen varsa, lütfen söylesin.
– Ray döşemeden hiç bir tren bir yerden bir yere gitmez. İnsanların düşüncelerine saygılıyım. Ama kuraldışı durumları örnek göstererek hak iddia etmeleri, ille de haklı oldukları anlamına gelmez. Örneğin unutmayalım ki, diplomasını almaya ramak kalmış öğrenciler de bu sınava giremediler.
– Özetle: Akıl yoluyla sağlıklı ölçekler oluşturmadan sanat alanına giriş sağlamaya çalışmak; hem liyakat sorununda köpüklenmeye yol açar, hem de sanat kurumlarının öz erkini zedeler. Aydınlığa doğru ortak yürüyüşümüzde, dost kanatların dayanaksız didişmelerden kaçınmasını da bir görev sayarım. Ve son olarak yönetim kurulumuzun da bu görüşleri paylaştığını eklemek isterim.
Bugün enerji dolu hissedeceksin; hayata karşı olan tutkun ve kararlılığın çevrendekilere de yansıyacak. Küçük engellerle karşılaşsan bile, bunların seni durdurmasına izin vermeyeceksin. Kendi yeteneklerine inanman, yeni fırsatların kapılarını açabilir. Sosyal çevrende birbirinden ilginç insanlarla etkileşim kurmak için harika bir zaman. Yaratıcılığını serbest bırakmalısın, zira içindeki sanatsal yön hemen ön plana çıkacak. Duygusal anlamda ise daha derin bağlar kurma zamanı. Sevgi ve destek aradığın kişilere yaklaş; onların da duygusal açıdan seninle olabileceğini unutma. Unutma, cesaretinle zorlukların üstesinden gelme kabiliyeti içindeki en güçlü silahın.
Bugün, huzurlu bir ortamda kendini bulma ihtiyacı hissedebilirsin. Yenilik arayışında olsan da, geçmişin sıcak hatıraları seni sarabilir. Günü eve kapalı geçirme isteği, içsel dengeyi sağlama arayışının bir yansıması. Maddi konulara dair attığın adımlarının olumlu sonuçlarını almak, motivasyonunu artıracak. İletişim kurmak, hislerini ifade etmek için doğru bir zaman. Sevdiklerinle paylaşımların, bağları güçlendirebilir. Kendini ifade etmekte zorlanıyorsan, sanatsal bir aktivite veya doğada vakit geçirmek ruh halini canlandıracak. Sakin kalmak ve anı yaşamak, bugün sana en büyük faydayı sağlayacak.
Bugün, zihnindeki merak duygusu her zamankinden daha belirgin hale gelecek. İletişim becerilerin güçlü bir şekilde öne çıkacak ve etrafındaki insanlarla derinlemesine sohbetler yapma isteği günün atmosferini şekillendirecek. Yeni bilgiler edinme arzusu seni farklı alanlara yönlendirebilir. Sosyal çevrenden biriyle yapacağın bir konuşma, beklemediğin bir ilham kaynağı olabilir.Merakın, seni keşfe çıkmaya teşvik edecek. Yazılı veya görsel ifade yeteneklerin, düşüncelerini başkalarına aktarma konusunda sana yardımcı olacak. Ancak, her şeyin hızlı bir şekilde gelişmesi seni biraz çelişkili hissettirebilir. Kendine zaman tanımalısın. Duygusal yönden, içsel duygularını anlamak için biraz yalnız kalmayı da düşünebilirsin. İçsel yolculuğun, zihnini rahatlatacak ve daha net kararlar almanı sağlayacak. Akşam saatlerinde, duygusal bir bağ kurmak için uygun bir zaman dilimi. Sevdiklerinle geçireceğin anlar, kalbindeki sıcaklığı artıracak.
Duygusal derinliklerin ön plana çıkacağı bir gün. Aile bağlarına, ev yaşamına dair hislerin güçlü bir şekilde su yüzüne çıkabilir. Sevdiklerinle birlikte geçirilecek zaman, ruhunu besleyecek ve huzurunu artıracak. Sıkışmış ya da unutulmuş bazı hislerinle yüzleşme fırsatı bulabilirsin. Yaratıcılığın artacak; sanatsal yönlerini keşfetmek için ideal bir atmosferde olacaksın. Kendini ifade ederken, içsel duygularını açıkça paylaşma isteği duyabilirsin. Şimdi, kendine karşı nazik olmanın ve öz bakım yapmanın tam zamanı. Yavaş temposunu koru, her adımda içsel dengeyi bulmaya çalış. İzlemesi keyif veren bir yolculuk seni bekliyor. İnvaziv düşüncelerden uzak durarak, sevdiğin çalışmalara odaklan. İletişimde hassasiyet ve anlayış, ilişkilerinde derinlik katacak. Unutma, içsel huzurunu bulmak en önemli öncelik.
Kendini parlayan bir yıldız gibi hissetmen için harika bir gün. Yaratıcılığın ve enerjin çevrendekileri etkisi altına alacak. Sosyal ortamlarda geniş bir kitleye hitap etmek ve ilgi çekmek için mükemmel bir fırsat. Liderlik özelliklerin öne çıkacak; fikirlerini cesurca savunmaktan kaçınma. Ancak, etrafındaki insanlarla olan iletişimine dikkat etmelisin. Duygusal iniş çıkışlar yaşanabilir, bu yüzden kalp ve akıl arasında denge kurmak önemli olacak. Gün sonunda, içsel huzurun ve güvenin artacağını hissedeceksin. Kendine odaklanarak, içsel gücünü yeniden keşfetmek için bir fırsat yakalayabilirsin. Unutma, senin kararlılığın ve cesaretin, başkalarına ilham verecek.
Sorgulayıcı zihin yapın bugün, sizi içsel bir yolculuğa çıkartabilir. İletişimdeki incelikleri daha da derinlemesine anlamak isteyebilirsiniz. İş ve özel hayatınızdaki dengeyi bulmak, ruh halinizi olumlu yönde etkileyebilir. Akılda kalıcı detaylara odaklanarak, çevrenizdeki insanlara yardımcı olma arayışınız, dikkatinizi çekecek. Aşk hayatında samimiyet ve içtenlik ön planda olacak; duygusal bağlarınızı güçlendirmek için açık ve dürüst bir iletişim kurmaya özen gösterin. Sağlığınıza dikkat etmekte fayda var; belki de biraz molaya ihtiyacınız vardır. Verimliliğinizi artırmak için kendinize alan açın ve yaratıcılığınızı besleyin. Bugün, gündelik hayatınızda yapacağınız küçük düzenlemelerin, büyük fark yaratabileceğini unutmayın.
Dengede kalma ihtiyacı içindesin; ilişkilerinde uyumu sağlamak ve insanlarla olan etkileşimlerinde diplomasi kullanmak ön planda. Bugün, ikili ilişkilerin odak noktası haline gelebilir. Duygusal açıdan önemli diyaloglar kurabilir, sağlam temellere dayanan ortaklıklar geliştirme fırsatları ile karşılaşabilirsin. Hayatındaki estetik unsurlarına ve sanatsal yönüne dair yeni keşifler yapmak, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Sosyal ortamlarda aktif olman gerekebilir; yeni insanlarla tanışma veya mevcut bağları derinleştirme fırsatları seni bekliyor. Ancak, kendi isteklerini ve ihtiyaçlarını göz ardı etmemeye dikkat etmelisin. İçsel olarak huzurlu kalmaya yönelik adımlar atmak, günün genel atmosferini güzelleştirecek ve seni daha üretken hale getirecektir.
Bugün duygusal derinliklerin ve içsel dünyanın ön planda olacak. Hislerin seni yönlendirebilir, bu nedenle sezgilerine güvenmeyi ihmal etme. Maske takmayı bırakıp gerçek hislerini ortaya koyma cesareti gösterebilirsin. İlişkilerde yoğun ve tutkulu bir enerji var; partnerinle aranda geçmişe dair bir bağın yeniden canlanması mümkün. Bu, sağlıklı bir şekilde iletişim kurarak aranızdaki bağı güçlendirmenizi sağlayabilir.Aynı zamanda, yaşamındaki dönüşüm süreçleri hız kazanabilir. Eski kalıplardan kurtulma fırsatın doğuyor. Fakat bu değişim, başlangıçta rahatsız edici gelebilir; ancak güçlü yapın bu süreçte sana büyük fayda sağlayabilir. Kendine güven ve cesaretle ilerle, çünkü bu dönüşüm seni daha güçlü bir insan yapacak. Maddi konularda da dikkatli olmalı, harcamalarına özen göstermelisin. Kendi gücünü hissetmek, hem içsel hem de dışsal dünya ile dengede olmanı sağlayacak. Aşk, tutku ve dönüşüm bu günün ana temaları…
Keşif ve macera arayışında bir gün. İçsel bir özgürlük hissi ile yeni deneyimlere aç olacaksın. Farklı kültürler ve bakış açıları seni etkileyecek, bu süreçte yeni arkadaşlıklar kurabilirsin. Eğiticilerle veya mentörlerle tanışmak, bilgi dağarcığını genişletmek için harika bir fırsat. Aynı zamanda, ruhsal ve zihinsel bir yoğunluk içinde kendini bulabilirsin; meditasyon veya doğa yürüyüşleri ile içsel huzuru yakalamaya çalış. Esnek ol, hayat yaşanacak anlarla dolu; anıların tadını çıkar. Yaratıcılığını ifade etmek için uygun bir zaman. Sanatsal bir aktivite, ruhunu besleyebilir. Kendine güven ve cesur adımlar at, ufuk açıcı fırsatlar kapını çalabilir. İyi şans!
Görev bilinci, kararlılık ve disiplinle dolu bir enerjiye sahipsin. Bugün, uzun zamandır üzerinde düşündüğün projelerin ya da hedeflerinle ilgili önemli ilerlemeler kaydedebilirsin. Çalışma temposunun yüksek olduğu bu dönem, sevdiğin işlere daha fazla odaklanmana yardımcı olacak. İletişim becerilerin güçlü, etrafındakilerle kuracağın bağlantılar, fikirlerini daha geniş kitlelere ulaştırman konusunda isabetli adımlar atmanı sağlayabilir. Ancak, bir miktar sabırlı olmakta ve olayları aceleye getirmemekte fayda var. Gözlemlerin sayesinde stratejik bir yaklaşım geliştirebilir, potansiyel zorlukları önceden sezip daha etkili bir yol haritası belirleyebilirsin.Kişisel ilişkilerinde ise, içten ve samimi bir iletişimin keyfini çıkarabilirsin. Bu, hem arkadaşlık hem de romantik bağlarını güçlendirme şansı sunar. Sevdiklerinle derin sohbetler yapabilmek, aranızdaki bağı daha da kuvvetlendirebilir. Kendini ifade etme becerin bu dönemde ön planda olacak.Finansal açıdan, dikkatli düşünmek ve harcamalarını gözden geçirmek önemli. Ani kararlar almaktan kaçınmalısın. Birikimlerini yönetmek için mantıklı adımlar atmayı hedefle. Bugün, kendi iç dünyanda derinleşebilir, geçmişe dair bazı olayları değerlendirerek geleceğine yönelik planlar yapabilirsin. Unutma, attığın her adımda kararlılığın daha sağlam bir gelecek inşa etmekte sana yardımcı olacak.
Bugün, özgürlük arayışın ve yenilikçi fikirlerin ön planda. Bağlı olduğun topluluklarla olan etkileşimlerin, sana ilham verebilir. Sosyal ortamlarda kendini ifade etmekten çekinme; yaratıcı projelerin için destek bulma fırsatı var. Özellikle sezgilerin güçlü, bu da karar almada sana avantaj sağlayacak. Dış dünyaya karşı duyarlılığın artarken, içsel dünyanda da önemli sorgulamalar yapabilirsin. Kendi değerlerinle ilgili düşünmek, geleceğindeki yol haritanı belirlemene yardımcı olacak. Tüm bunlar arasında, farklılıklara açık olmanın ve mevcut durumları kabullenmenin sana olumlu geri dönüşler getireceğini unutma. Her şey, sana yeni ufuklar açma potansiyeli taşıyor.