1
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer kentte şehir tiyatroları kurma kararı aldı. Bu doğrultuda tiyatro sanatının uzmanlarından oluşan bir danışma kurulu ve tüzük kurulu oluşturuldu. Tüzük ve yönetmelik kurulunda Yücel Erten, Orhan Alkaya, Hülya Nutku ve Eren Aysan yer aldı. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliği’ne, Ankara Devlet Konservatuvarı ve Makedonya Üsküp Tiyatro Akademisi’nde eğitmen olarak da görev yapmış olan usta sanatçı Yücel Erten atandı.
YÖK’E BAĞLI OLMAYANLAR SINAVA ALINMADI
İzmir Şehir Tiyatroları projesinin hayata geçmesine sayılı günler kaldı. Sınavlar başladı. Ancak bazı gençler tüzük engeline takıldı. Sadece Yüksek Öğretim Kurulu YÖK’e bağlı üniversite konservatuvarı mezunlarının başvuruda bulunabileceğinin kararlaştırıldığı tüzük maddesi nedeni ile çok sayıda gencin boynu bükük kaldı. Başvurusu reddedilen oyuncular arasında, yıldız fabrikası olarak nitelenen Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nin dört mezunu da yer aldı. Sınava alınmayan gençler, fırsat eşitliği sağlanmadığı gerekçesi ile tepki gösterirken, uygulama sanat kamuoyunda da tartışma yarattı.
HERKESE SINAV KAPISI AÇAMAYIZ
İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Yücel Erten ile MSM kurucusu Müjdat Gezen, meseleyi SÖZCÜ’nün hür ve demokratik platformunda tartıştı. Tüzüğe atıfta bulunarak uygulamayı savunan Yücel Erten, yazılı açıklamasında, “Sınavı MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da ‘fırsat eşitliği’ isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti” ifadelerini kullandı.
ADİLE NAŞİT VE MÜNİR ÖZKUL HANGİ ÜNİVERSİTE MEZUNU
İstanbul Belediye Konservatuvarı, İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı, Kadir Has Üniversitesi, TÜRVAK ile 1991 yılında kurduğu ve ücretsiz eğitim veren MSM’de 49 yıldır tiyatro ve oyunculuk öğretmenliği yapan Müjdat Gezen de telefon görüşmesi ile soruları yanıtladı. ‘Hocaların hocası’ unvanına erişen usta sanatçı Müjdat Gezen, yeteneğe bağlı kurumlara dair nitelik ve nicelik arasındaki farklılıklara vurgu yaptı. Gezen, “Adile Naşit, Münir Özkul hangi üniversiteden mezun” sorularını gündeme getirdi. Gezen ve Erten şu açıklamaları yaptı:
MÜJDAT GEZEN: YETENEKSİZ VE BAŞARISIZSA ALMAYIN
– İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları yıllarca önce genç sanatçı alımına başladı. Ahmet Saraçoğlu, Sevinç Erbulak, Serdar Orçin, Sevil Akı gibi birçok MSM mezunu sanatçı kabul edildiler ve onlarca ödül kazandılar. Sonra belediye yönetimine AKP geldi ve MSM’lilere yasak koydu. Ondan sonra bizim öğrencilerimiz İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’na giremediler.
– Ben bütün bunların sevgili Tunç Soyer’in bilgisi dışında olduğu kanısındayım. Çünkü Soyer bu konuya hiç müdahale etmeyerek işi uzmanlarına bırakmıştır ve doğrusunu yapmıştır. Orada bu kararları alan kişilerin hepsi arkadaşımdır ve hepsini de çok severim.
– Fakat tüzük hazırlanırken YÖK’e bağlı üniversitelerden mezunlar alınması fikrine tamamen karşıyım. Ben onlarca üniversite konservatuvarının tiyatro bölümlerine nasıl alım yapıldığını ve nasıl eğitim verildiğini biliyorum.
– Yeteneğe dayalı okullarda ve sanat kurumlarında kabul sınavı yapılırken o gencin hangi üniversite mezunu olduğuna bakılmaz. Nitelik başka şeydir, nicelik başka şeydir. Tiyatrolar yetenekli aktörleri severler. Çünkü seyirci onları sever de ondan.
– Ben konservatuvarlıyım. Hiç kuşkusuz ki eğitimin yanındayım. Ama öyle istisnalar vardır ki, insana soru sordurur. Şöyle ki: “Adile Naşit hangi okuldan mezundur? Münir Özkul hangi okuldan mezundur” gibi… Örnekleri çoğaltabiliriz.
– Bence buradaki en önemli nüans şu olmalı: Siz, fırsat eşitliği tanıyarak gençlere sınava girme hakkı verin ve kapılarınızı açın; yetenekli ve başarılıysa alın, yeteneksiz ve başarısızsa almayın.
– Bu düşüncem asla MSM mezunlarına özel bir çağrı değil, ilkesel bir öneridir. Çok iyi biliyorum ki, benim önerim yapıldığında başvuru sayısı en az ikiye katlanacaktır ve jüri çok yorulacaktır. Ama zaten şu anda da yoruluyorlar.
– Son olarak, arkadaşlarımın yolu açık olsun. İzmir’e çok güzel bir tiyatro kazandırıyorlar.
YÜCEL ERTEN: KAHVEHANE SOHBETİ OLMAKTAN ÖTEYE GİTMEZ
– Öncelikle bu konu, yönetmeliğin emridir. İZBBŞT Yönetmeliği, Türk Tiyatrosu’nun çok değerli insanlarından oluşan bir danışma kurulunun yaklaşık bir yıllık çalışması sonunda hazırlanmış ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin onayından geçmiştir.
– Tüzüğün 4. maddesi şöyle der: “İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, belediye başkanlığına bağlı bir müdürlük olarak özel bütçe ile yönetilen ve sanatsal açıdan özerk bir sanat ve kültür kurumudur.” Buradaki ‘sanatsal açıdan özerk’ tanımına hepimizin özen göstermesi gerektiğini düşünürüm. Yönetmeliği beğenmeyenler olabilir. Rasyonel bir biçimde tartışılabilir de. Ortak akıl oluştuğunda değişebilir de. Ama siyasal erk üzerinde manevi baskı oluşturarak delmeye çalışmak, sanat kurumlarının özerkliği hedefine gönül vermiş sanatçıların davranış biçimi olmasa gerek.
– Bir an için düşünelim: Siyasal erk, kuruluş aşamasında henüz kadroları için sınav açmakta olan bir tiyatroda, bazı baskılar üzerine yönetmeliğe aykırı bir uygulama istese, daha ilk adımda demokratik yapılanmayı ve tiyatronun sanatsal özerkliğini örselemiş olmaz mıydı? Biz hepimiz böyle bir davranışı eleştirmez miydik? Geçmişte, önünü ardını düşünmeden sanat kurumlarımızı bakanlara ve başkanlara şikayet edenler, sanatın özerkleşme mücadelesini, o makamlarda rehin bırakmış olmadılar mı?
– Ne mutlu bizlere ki, sayın Başkan Tunç Soyer bu konuda son derece demokrat ve incelikli bir tutum sergilemiş ve İzmir Şehir Tiyatroları’nın öz erkini örseleyecek bir talimat vermekten kaçınmıştır. Şahsen ve yönetim kurulumuz adına kendisine teşekkür etmeyi borç bilirim.
– Kurucu Genel Sanat Yönetmeni olarak kişisel görüşüm, bu konuda serinkanlı bir biçimde ortak akla ulaşılmadan fikir yürütüldüğü yönünde. Şurası açık ki, bir yere sınavla eleman alacaksanız, ölçek koymak kaçınılmazdır. “Yetenek diploma ile ölçülmez” gerçeği, bir kamu kuruluşuna sınav açacağınız zaman kahvehane sohbeti olmaktan öteye gitmez.
1400 KİŞİ BAŞVURDU
– Gelin, ölçeği birlikte oluşturmaya çalışalım: İZBBŞT’nin yapılanmasında, ödenekli kurumlarımızda kötü örneklerini gördüğümüz, ucu bucağı görünmez, hantal, personeli şişkin bir imparatorluğa dönüşmemesi amaçlanmıştır. Sonuçta iki sahnede faaliyet gösterecek, dinamik ama tutumlu bir kadro anlayışı ile oluşmaktadır. Sınavla alınacak sanatçı sayısı 36’dır. Bu 36 sayısını aklımızda tutalım.
– Kısa süre önce Gaziantep’te kurulan Şehir Tiyatrosu’na alınacak 20 sanatçı için sınava 490 kişi başvurmuştu. Kabaca bir hesap, İzmir gibi ışıltılı, alımlı bir kentin Şehir Tiyatrosu’na başvuruların en az iki katı olacağını gösteriyordu. Yanılmadık. 36 oyuncu kadrosu için 1400 küsur başvuru ile karşılaştık.
– Yönetmeliğimizin getirdiği “Üniversite ve konservatuvarların dört yıllık oyunculuk ana sanat dalını bitirmiş olma” kaydı sayesinde sınava girme hakkı kazananlar 850’ye indi. Şimdi bu 850 oyuncu adayına, günde 8-10 saat süren üç aşamalı sınavlara başladık. 11 gün sürecek. Şikayetçi falan değiliz. Oyunculuk sınavında, her bir adayı sesi, müzikalitesi, beden esnekliği, fiziki özellikleri, yaş grubu ve sahnedeki özgül ağırlığı, yani türlü yetenekleri açısından değerlendirmek gerekir. Özetle, çeşitli eleme perspektiflerine başvurarak 850 kişiyi 11 güne sığdırdık.
– Bunca ayrıntıyı neden anlattım? Bir varsayım kuracağım da onun için. YÖK’ün belirlediği diploma çerçevesinin dışına çıksaydık, sözgelimi MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da “fırsat eşitliği” isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti.
36 OYUNCU İÇİN 36 GÜN SINAV YAPMANIN MANTIĞI YOK
– Düşünün, bütün “İyi taklit yaparım” diyenler, alelusul kurs görenler, dizi film piyasasının yardımcı oyuncular ordusu bu sınava hücum etmeyecek miydi?
– Türkiye’nin şu derin işsizlik sorunu karşısında, şimdi 1400 olan başvuru, 3 bine, 4 bine çıkmaz mıydı? 36 oyuncu için 36 gün sınav yapmanın bir mantığını bulabilen varsa, lütfen söylesin.
– Ray döşemeden hiç bir tren bir yerden bir yere gitmez. İnsanların düşüncelerine saygılıyım. Ama kuraldışı durumları örnek göstererek hak iddia etmeleri, ille de haklı oldukları anlamına gelmez. Örneğin unutmayalım ki, diplomasını almaya ramak kalmış öğrenciler de bu sınava giremediler.
– Özetle: Akıl yoluyla sağlıklı ölçekler oluşturmadan sanat alanına giriş sağlamaya çalışmak; hem liyakat sorununda köpüklenmeye yol açar, hem de sanat kurumlarının öz erkini zedeler. Aydınlığa doğru ortak yürüyüşümüzde, dost kanatların dayanaksız didişmelerden kaçınmasını da bir görev sayarım. Ve son olarak yönetim kurulumuzun da bu görüşleri paylaştığını eklemek isterim.
Yeni fırsatlar kapını çalıyor. Girişken ve cesur tavrınla bu fırsatları değerlendirmek için mükemmel bir zaman. Enerjin yüksek, bu da çevrendekiler üzerinde olumlu bir etki yaratmanı sağlıyor. Duygusal bağların güçlenebilir, sevdiklerinle daha derin ve anlamlı sohbetler yapabilirsin. İş hayatında liderlik vasıflarını sergileyerek takım arkadaşlarına ilham verebilirsin. Ancak dikkatli olman gereken bir konu var; bazılarının fikirlerine karşı kapalı olmamak, iletişiminizi kuvvetlendirecektir. Bugün, kendini ifade ederken özgür ol, içindeki yaratıcılığı dışa çıkar. Fakat hayatındaki dengenin önemini unutma; aşırı heyecan, dikkatsizliğe yol açabilir. Kendine güven, ama adım atmadan önce durup düşünmeyi ihmal etme. Gecenin ilerleyen saatlerinde ruhsal olarak daha huzurlu bir döneme girebilirsin, meditasyon ya da sanatla ilgilenmek sana iyi gelecek.
Kendini güvende hissetme arzusu, ruh halini şekillendirecek. Maddi konularda hassasiyetlerin artabilir; bu durum, bütçeni gözden geçirmeni gerektirebilir. Sevdiklerinle vakit geçirirken duygusal derinliklere inmek isteyebilirsin. İlişkilerde güven duygusu ön planda olacak; bu, bağlarını güçlendirebilir. Dışa dönük olmak istemeyebilirsin, bu yüzden içsel huzura ulaşmak için yalnız kalma ihtiyacı duyabilirsin. Bir hobiye yönelmek, ruhunu beslemek için güzel bir yol olabilir. Sakin kal ve içsel sesine kulak ver; bu, doğru kararları vermene yardımcı olacaktır.
İletişim yeteneklerin bugün ön planda olacak. Düşüncelerini ifade etme konusunda cesur olabilirsin ve bu, seni çevrendeki insanlarla daha yakınlaştırabilir. Ancak, duygu yoğunluğuna dikkat etmelisin. Başkalarının görüşlerine saygı göstererek tartışmalarda yapıcı bir tavır sergilemeyi tercih et. Sosyal etkileşimler sırasında beklenmedik bir bilgi alabilir ve bu, yeni projeler için ilham kaynağı olabilir. İçsel bir huzur arayışında olabilirsin; bu nedenle, günlük rutinlerine küçük molalar eklemek zihnini rahatlatacaktır. Ayrıca, yaratıcı bir projeye başlamak için uygun bir zaman. Hayal gücünü serbest bırak ve akışa bırak. Gelecekteki potansiyel ilişkiler için de açık olmalı, kalbinin sesini dinlemelisin. Bugün küçük sürprizler ve keyifli anlar kapını çalabilir.
Duygusal derinlikleriniz bugün ön planda, içsel dünyanızda dalgalanmalar hissedebilirsiniz. Ailevi ilişkilerdeki dinamikler sizi etkileyebilir; destek arayışında olmanız olası. Sevgi dolu ve koruyucu yapınız, sevdiklerinizle olan bağlarınızı daha da güçlendirecek. Bugün, sevdiklerinize karşı duyduğunuz şefkat ve ilgi, kalplerini ısıtacak. Maddi konularda dikkatli olmanız gerekebilir, harcamalarınıza özen gösterin. İçsel huzurunuzu bulmak için yalnız kalmayı tercih edebilir, hobilerinize yönelmek isteyebilirsiniz. Yeni bir projeye başlamak için ilham alabilirsiniz; sezgilerinizi takip edin. Evle ilgili konularda yapmayı düşündüğünüz değişimler, yaşam alanınızı daha da güzelleştirebilir.
Güne olumlu bir enerjiyle başlıyorsun. İçsel ışığın ve karizmanın bugün daha da belirginleşecek. Sosyal ortamlarda dikkatleri üzerine çekmek ve ilgi görmek konusunda şanslısın. Yaratıcılığın ön planda olacak, bu nedenle projelerine veya sanatsal uğraşlarına yönelmek için harika bir zaman. Kalabalık içinde kendini ifade etme arzusuyla artan cesaret, yeni fırsatlar doğurabilir.İş veya kariyer alanında etkili adımlar atabilirsin. Cesaretinle ve liderlik özelliklerinle iş arkadaşların arasında fark yaratacak ve saygı göreceksin. Mantıklı ve kararlı kararlar almak, uzun vadede fayda sağlayabilir. Ancak, biraz aceleci olma eğilimine dikkat etmelisin. Duygusal ilişkilerde, yakınlarınla aranızı güçlendirmek için empati yeteneğini kullanmak önemli. Sevdiğin kişilerle bağlarını kuvvetlendirecek etkinliklere zaman ayırmalısın. Kendine güvenin artarken, başkalarına ilham verme potansiyelin de yükselecek. Bugün, kendini küçük sürprizlerle ödüllendirmek için harika bir gün. Umarım tüm bu enerjinin tadını çıkarırsın!
Kendinizi organize etme ve planlarınızı gerçekleştirme konusunda güçlü bir dürtü hissediyorsunuz. Gözlem gücünüz artmış durumda, bu da başkalarındaki küçük detayları fark etmenizi sağlıyor. İşle ilgili konularda daha fazla sorumluluk alabilir, yeteneklerinizi sergileyerek takdir toplayabilirsiniz. Ancak mükemmeliyetçilik eğiliminizi kontrol altında tutmanızda fayda var; bu, başkalarıyla olan ilişkilerinizde gerilim yaratabilir.Duygusal bağlarınızda derin bir bağ kurma isteği içerisindesiniz. Sevdiklerinizle ilgili düşünceleriniz daha yoğun hale gelebilir. Kendinizi ifade etmekte zorluk çekebilirsiniz; bu yüzden hislerinizi açıkça dile getirmek için uygun bir zaman yaratmalısınız. Sağlık konularına dikkat etme zamanı. Kendinize zaman ayırmak ve dinginleşmek önem kazanıyor. Günlük rutinlere yenilikler eklemek, enerjinizi tazelemenize yardımcı olabilir. Doğaya duyduğunuz özlemle, huzuru bulma adına dışarıda vakit geçirmeyi düşünebilirsiniz.
Sosyal ilişkilerin ve insanlarla olan bağlantıların ön planda olduğu bir dönemdesin. Duygusal dengeyi sağlamak için başkalarıyla açık iletişim kurmaya odaklanmalısın. Özellikle yakın çevrendeki kişilerle olan ilişkilerinde empati ve anlayış sergilemek, dünyevi sorunları çözmende yardımcı olacaktır. Bazen içsel huzurunu korumak için kendine alan tanıman gerekebilir; bu nedenle kişisel alanını unutmamalısın. Estetik ve sanatsal yönlerin bu dönemde parlayabilir; çeşitli yaratıcı projelere yönelmek sana ilham verecektir. Aynı zamanda, kalabalık ortamlarda kendini rahat hissedebilirsin; sosyal etkinliklere katılmak, yeni insanlarla tanışmak adına harika bir fırsat olacaktır. Unutma, dengeyi korumak her zaman en önemli kuralın olmalı.
Bugün yoğun duygular içinde olabilirsin. Derin düşünceler, içsel sorgulamalar ve çok sevdiğin bazı insanlarla olan ilişkilerin üzerine büyüyen bir enerji söz konusu. Sözlerin dar bir kanaldan çıkacak gibi hissettirebilir; bu nedenle iletişimde dikkatli olmanda fayda var. Karşılaştığın bazı durumlar, seni cesaretin ve kararlılığınla sınayabilir. Kendi iç dünyana yoğunlaşmak, yaratıcılığını artırmak için bir fırsat sunabilir. Unutma, hislerin güçlü ve derin, bu yüzden onları doğru bir şekilde yönlendirmek önemli. Bugün karşılaşabileceğin zorluklar seni geri çekmek istemese de, engelleri aşma isteğinle parlak bir ışık saçabilirsin. Başkalarıyla kurduğun bağları güçlendirme zamanı, samimiyet ve güven, ilişkilerine yeni bir soluk katacak. İçindeki tutku ve savaşçı ruh, senin için büyük bir motivasyon kaynağı olacak.
Bugün merak duygusu ön planda, yeni bilgilerin peşinden koşmak ve zihinsel ufkunu genişletmek için harika bir zaman. Seyahat planları yapabilir, farklı kültürlerle bağlantı kurma fırsatlarını araştırabilirsin. Sosyal ilişkilerde ise, açık ve samimi bir iletişim kurmak, başkalarıyla derin bağlantılar sağlamana yardımcı olacak.Başkalarının bakış açılarına açık ol, bu gün sana yeni perspektifler sunabilir. Eğlenceli etkinliklere katılmak, enerjini yükseltecek ve pozitif bir atmosfer içinde olmanı sağlayacak. Ancak, abartılı beklentilere girmemekte fayda var; bu yüzden hayal gücünü kullanırken gerçekçilikten kopmamaya özen göster. İçsel huzur bulmak için biraz yalnız kalmakta yarar var; bu sayede zihnini toparlayabilir ve hedeflerine odaklanabilirsin. Hayatın sunduğu fırsatlara karşı açık ol, çünkü senin için sürprizlerle dolu bir gün olabilir.
Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda güçlü bir motivasyon hissedeceksin. Kararlı adımların sayesinde, uzun zamandır düşündüğün projeleri hayata geçirme fırsatları seninle olacak. Ancak, dikkatini dağıtan unsurlara karşı temkinli olmalısın. Sosyal çevrende bazı uyumsuzluklar yaşayabilirsin; bu durum, ilişkilerini sorgulamana neden olabilir. İş hayatında ekip çalışmalarında aktif rol alman, başarılarına ivme kazandıracak. Aşk hayatında ise daha derin bir bağlantı arayışında olabilirsin. Hislerin konusunda açık olman, karşındakinin de kendini ifade etmesine yardımcı olacaktır. Sağlık açısından, ruhsal dinginliği korumak için doğayla iç içe olmayı denemek faydalı olabilir. Gün boyunca sakin ve dengeli kalmaya özen göster. Bu, zorlukların üstesinden gelmende sana yardımcı olacaktır.
Bugün özgünlüğün ön plana çıkacak ve başkalarının beklentilerinin dışında bir yol çizebilirsin. Sosyal bağlantıların güçleniyor; arkadaşlarınla yapılan sohbetler, ilham verici fikirlerin doğmasına yardımcı olabilir. Yenilik arayışın, seni alışılmadık kişilerle bir araya getirebilir. İletişim becerilerin sayesinde kendini ifade etmekte zorlanmayacaksın. Sanatsal yönlerin de açığa çıkabilir, yaratıcılıkla dolu bir gün seni bekliyor. Ancak dikkat etmen gereken en önemli nokta, başkalarının görüşlerine kapılmadan kendi isteklerini önceliklendirmek. Zaman zaman içsel bir huzursuzluk hissedebilir, bu duyguyu göz ardı etmemelisin. İçsel dünyana dönmek, seni güçlendirecek. Sosyal çevrende liderlik vasfını sergileme fırsatını yakalayabilirsin. Ancak dikkatli ol, tartışmalara neden olabilecek bazı konulara girmemek, sürtüşmelerden kaçınmana yardım edecek. Hayatındaki değişim rüzgarlarına açık ol, yeni başlangıçların eşiğindesin. Günü, yenilikçi fikirlerle ve esnek bir zihinle geçirerek, kendini daha mutlu ve tatmin olmuş hissedebilirsin.
Duygusal derinlik içinde kaybolabilir, içsel dünyanın derinliklerine dalmak isteyebilirsin. Hayal gücün ve sezgin bugün güçlü bir şekilde devrede. Sanatla veya yaratıcılıkla ilgilenmek, ruhunu besleyecek bir yol bulmana yardımcı olabilir. Başkalarıyla empati kurarken, duygusal destek sağlamak seni tatmin edebilir. Ancak, başkalarının sorunları seni yorsa da sınırlarını belirlemeyi unutmamalısın. İlişkilerde daha fazla anlayış ve şefkat göstermenin yanı sıra, kendi ihtiyaçlarına da saygı duymalı, kendine zaman ayırmayı ihmal etmemelisin. Anlık kararlara kapılmadan önce düşünmek, gelecekteki adımlarında seni güçlendirecek. İçsel barışını koruyarak, bu süreci daha sağlıklı bir şekilde yönlendirebilirsin.
