1
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer kentte şehir tiyatroları kurma kararı aldı. Bu doğrultuda tiyatro sanatının uzmanlarından oluşan bir danışma kurulu ve tüzük kurulu oluşturuldu. Tüzük ve yönetmelik kurulunda Yücel Erten, Orhan Alkaya, Hülya Nutku ve Eren Aysan yer aldı. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliği’ne, Ankara Devlet Konservatuvarı ve Makedonya Üsküp Tiyatro Akademisi’nde eğitmen olarak da görev yapmış olan usta sanatçı Yücel Erten atandı.
YÖK’E BAĞLI OLMAYANLAR SINAVA ALINMADI
İzmir Şehir Tiyatroları projesinin hayata geçmesine sayılı günler kaldı. Sınavlar başladı. Ancak bazı gençler tüzük engeline takıldı. Sadece Yüksek Öğretim Kurulu YÖK’e bağlı üniversite konservatuvarı mezunlarının başvuruda bulunabileceğinin kararlaştırıldığı tüzük maddesi nedeni ile çok sayıda gencin boynu bükük kaldı. Başvurusu reddedilen oyuncular arasında, yıldız fabrikası olarak nitelenen Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nin dört mezunu da yer aldı. Sınava alınmayan gençler, fırsat eşitliği sağlanmadığı gerekçesi ile tepki gösterirken, uygulama sanat kamuoyunda da tartışma yarattı.
HERKESE SINAV KAPISI AÇAMAYIZ
İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Yücel Erten ile MSM kurucusu Müjdat Gezen, meseleyi SÖZCÜ’nün hür ve demokratik platformunda tartıştı. Tüzüğe atıfta bulunarak uygulamayı savunan Yücel Erten, yazılı açıklamasında, “Sınavı MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da ‘fırsat eşitliği’ isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti” ifadelerini kullandı.
ADİLE NAŞİT VE MÜNİR ÖZKUL HANGİ ÜNİVERSİTE MEZUNU
İstanbul Belediye Konservatuvarı, İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı, Kadir Has Üniversitesi, TÜRVAK ile 1991 yılında kurduğu ve ücretsiz eğitim veren MSM’de 49 yıldır tiyatro ve oyunculuk öğretmenliği yapan Müjdat Gezen de telefon görüşmesi ile soruları yanıtladı. ‘Hocaların hocası’ unvanına erişen usta sanatçı Müjdat Gezen, yeteneğe bağlı kurumlara dair nitelik ve nicelik arasındaki farklılıklara vurgu yaptı. Gezen, “Adile Naşit, Münir Özkul hangi üniversiteden mezun” sorularını gündeme getirdi. Gezen ve Erten şu açıklamaları yaptı:
MÜJDAT GEZEN: YETENEKSİZ VE BAŞARISIZSA ALMAYIN
– İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları yıllarca önce genç sanatçı alımına başladı. Ahmet Saraçoğlu, Sevinç Erbulak, Serdar Orçin, Sevil Akı gibi birçok MSM mezunu sanatçı kabul edildiler ve onlarca ödül kazandılar. Sonra belediye yönetimine AKP geldi ve MSM’lilere yasak koydu. Ondan sonra bizim öğrencilerimiz İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’na giremediler.
– Ben bütün bunların sevgili Tunç Soyer’in bilgisi dışında olduğu kanısındayım. Çünkü Soyer bu konuya hiç müdahale etmeyerek işi uzmanlarına bırakmıştır ve doğrusunu yapmıştır. Orada bu kararları alan kişilerin hepsi arkadaşımdır ve hepsini de çok severim.
– Fakat tüzük hazırlanırken YÖK’e bağlı üniversitelerden mezunlar alınması fikrine tamamen karşıyım. Ben onlarca üniversite konservatuvarının tiyatro bölümlerine nasıl alım yapıldığını ve nasıl eğitim verildiğini biliyorum.
– Yeteneğe dayalı okullarda ve sanat kurumlarında kabul sınavı yapılırken o gencin hangi üniversite mezunu olduğuna bakılmaz. Nitelik başka şeydir, nicelik başka şeydir. Tiyatrolar yetenekli aktörleri severler. Çünkü seyirci onları sever de ondan.
– Ben konservatuvarlıyım. Hiç kuşkusuz ki eğitimin yanındayım. Ama öyle istisnalar vardır ki, insana soru sordurur. Şöyle ki: “Adile Naşit hangi okuldan mezundur? Münir Özkul hangi okuldan mezundur” gibi… Örnekleri çoğaltabiliriz.
– Bence buradaki en önemli nüans şu olmalı: Siz, fırsat eşitliği tanıyarak gençlere sınava girme hakkı verin ve kapılarınızı açın; yetenekli ve başarılıysa alın, yeteneksiz ve başarısızsa almayın.
– Bu düşüncem asla MSM mezunlarına özel bir çağrı değil, ilkesel bir öneridir. Çok iyi biliyorum ki, benim önerim yapıldığında başvuru sayısı en az ikiye katlanacaktır ve jüri çok yorulacaktır. Ama zaten şu anda da yoruluyorlar.
– Son olarak, arkadaşlarımın yolu açık olsun. İzmir’e çok güzel bir tiyatro kazandırıyorlar.
YÜCEL ERTEN: KAHVEHANE SOHBETİ OLMAKTAN ÖTEYE GİTMEZ
– Öncelikle bu konu, yönetmeliğin emridir. İZBBŞT Yönetmeliği, Türk Tiyatrosu’nun çok değerli insanlarından oluşan bir danışma kurulunun yaklaşık bir yıllık çalışması sonunda hazırlanmış ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin onayından geçmiştir.
– Tüzüğün 4. maddesi şöyle der: “İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, belediye başkanlığına bağlı bir müdürlük olarak özel bütçe ile yönetilen ve sanatsal açıdan özerk bir sanat ve kültür kurumudur.” Buradaki ‘sanatsal açıdan özerk’ tanımına hepimizin özen göstermesi gerektiğini düşünürüm. Yönetmeliği beğenmeyenler olabilir. Rasyonel bir biçimde tartışılabilir de. Ortak akıl oluştuğunda değişebilir de. Ama siyasal erk üzerinde manevi baskı oluşturarak delmeye çalışmak, sanat kurumlarının özerkliği hedefine gönül vermiş sanatçıların davranış biçimi olmasa gerek.
– Bir an için düşünelim: Siyasal erk, kuruluş aşamasında henüz kadroları için sınav açmakta olan bir tiyatroda, bazı baskılar üzerine yönetmeliğe aykırı bir uygulama istese, daha ilk adımda demokratik yapılanmayı ve tiyatronun sanatsal özerkliğini örselemiş olmaz mıydı? Biz hepimiz böyle bir davranışı eleştirmez miydik? Geçmişte, önünü ardını düşünmeden sanat kurumlarımızı bakanlara ve başkanlara şikayet edenler, sanatın özerkleşme mücadelesini, o makamlarda rehin bırakmış olmadılar mı?
– Ne mutlu bizlere ki, sayın Başkan Tunç Soyer bu konuda son derece demokrat ve incelikli bir tutum sergilemiş ve İzmir Şehir Tiyatroları’nın öz erkini örseleyecek bir talimat vermekten kaçınmıştır. Şahsen ve yönetim kurulumuz adına kendisine teşekkür etmeyi borç bilirim.
– Kurucu Genel Sanat Yönetmeni olarak kişisel görüşüm, bu konuda serinkanlı bir biçimde ortak akla ulaşılmadan fikir yürütüldüğü yönünde. Şurası açık ki, bir yere sınavla eleman alacaksanız, ölçek koymak kaçınılmazdır. “Yetenek diploma ile ölçülmez” gerçeği, bir kamu kuruluşuna sınav açacağınız zaman kahvehane sohbeti olmaktan öteye gitmez.
1400 KİŞİ BAŞVURDU
– Gelin, ölçeği birlikte oluşturmaya çalışalım: İZBBŞT’nin yapılanmasında, ödenekli kurumlarımızda kötü örneklerini gördüğümüz, ucu bucağı görünmez, hantal, personeli şişkin bir imparatorluğa dönüşmemesi amaçlanmıştır. Sonuçta iki sahnede faaliyet gösterecek, dinamik ama tutumlu bir kadro anlayışı ile oluşmaktadır. Sınavla alınacak sanatçı sayısı 36’dır. Bu 36 sayısını aklımızda tutalım.
– Kısa süre önce Gaziantep’te kurulan Şehir Tiyatrosu’na alınacak 20 sanatçı için sınava 490 kişi başvurmuştu. Kabaca bir hesap, İzmir gibi ışıltılı, alımlı bir kentin Şehir Tiyatrosu’na başvuruların en az iki katı olacağını gösteriyordu. Yanılmadık. 36 oyuncu kadrosu için 1400 küsur başvuru ile karşılaştık.
– Yönetmeliğimizin getirdiği “Üniversite ve konservatuvarların dört yıllık oyunculuk ana sanat dalını bitirmiş olma” kaydı sayesinde sınava girme hakkı kazananlar 850’ye indi. Şimdi bu 850 oyuncu adayına, günde 8-10 saat süren üç aşamalı sınavlara başladık. 11 gün sürecek. Şikayetçi falan değiliz. Oyunculuk sınavında, her bir adayı sesi, müzikalitesi, beden esnekliği, fiziki özellikleri, yaş grubu ve sahnedeki özgül ağırlığı, yani türlü yetenekleri açısından değerlendirmek gerekir. Özetle, çeşitli eleme perspektiflerine başvurarak 850 kişiyi 11 güne sığdırdık.
– Bunca ayrıntıyı neden anlattım? Bir varsayım kuracağım da onun için. YÖK’ün belirlediği diploma çerçevesinin dışına çıksaydık, sözgelimi MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da “fırsat eşitliği” isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti.
36 OYUNCU İÇİN 36 GÜN SINAV YAPMANIN MANTIĞI YOK
– Düşünün, bütün “İyi taklit yaparım” diyenler, alelusul kurs görenler, dizi film piyasasının yardımcı oyuncular ordusu bu sınava hücum etmeyecek miydi?
– Türkiye’nin şu derin işsizlik sorunu karşısında, şimdi 1400 olan başvuru, 3 bine, 4 bine çıkmaz mıydı? 36 oyuncu için 36 gün sınav yapmanın bir mantığını bulabilen varsa, lütfen söylesin.
– Ray döşemeden hiç bir tren bir yerden bir yere gitmez. İnsanların düşüncelerine saygılıyım. Ama kuraldışı durumları örnek göstererek hak iddia etmeleri, ille de haklı oldukları anlamına gelmez. Örneğin unutmayalım ki, diplomasını almaya ramak kalmış öğrenciler de bu sınava giremediler.
– Özetle: Akıl yoluyla sağlıklı ölçekler oluşturmadan sanat alanına giriş sağlamaya çalışmak; hem liyakat sorununda köpüklenmeye yol açar, hem de sanat kurumlarının öz erkini zedeler. Aydınlığa doğru ortak yürüyüşümüzde, dost kanatların dayanaksız didişmelerden kaçınmasını da bir görev sayarım. Ve son olarak yönetim kurulumuzun da bu görüşleri paylaştığını eklemek isterim.
Bugün, içindeki tutkunun ve enerjinin en üst seviyede olduğunu hissedeceksin. Cesaretinle öne çıkacak, yeni fırsatlarla karşılaşacak ve hayallerini gerçekleştirmek için adım atacaksın. Karşılaştığın engelleri aşmak için gereken motivasyona sahipsin. Sosyal çevrende bazı sürprizler olabilir; yeni insanlarla tanışabilir veya eski arkadaşlarınla keyifli anlar paylaşabilirsin. Kendini ifade etme isteğin artarken, projelere başlama veya yenilikler yapma konusunda cesaret bulacaksın. Unutma, bu gün sadece senin için! Fırsatları yakalamak için açık fikirli ol ve kalbinin sesine kulak ver. Kendi iç yolculuğunda yepyeni kapılar aralayabilirsin, hazır ol!
Bugün kendini huzurlu hissetmelisin, içsel denge arayışın daha da belirginleşecek. Kendi konfor alanında kalmaya özen gösterirken, çevrendeki insanlarla iletişimini derinleştirebilir, samimi bir sıcaklık yaratabilirsin. Maddi konularda düşünceli olmana karşın, bazı fırsatlar kapında belirebilir; bu noktada içgüdülerine güvenmelisin. Sağlık konusunda kendine dikkat et, enerji seviyenin yükselebilmesi için fiziksel aktiviteler önemli bir yer tutacak. Estetik ve güzellik alanında ilham verici bir gün seni bekliyor; yaratıcılığını ön plana çıkarabilirsin. Belki de bir değişiklik yapmak, hayatta yeni bir sayfa açmak isteyeceksin. Ortaya koydun tüm güzel düşünceler, çevrendeki insanlara da ilham verecek.
Zihnindekileri organize etme fırsatı bulacaksın. Farklı düşünceler arasında gidip gelirken, bir noktada karar vermek zorunda kalabilirsin. Sosyal etkinlikler, iletişim kurma isteğini artıracak. Yeni insanlarla tanışmak, ilginç fikirler edinmene yardımcı olacak. Duygusal olarak kendini ifade etmekten çekinme, sezgilerinle hareket etmelisin. Özgürlüğüne düşkünlüğün, seni kısıtlayan hiçbir şeyi kabul etmeyecek bir ruh hali içinde olmanı sağlayacak. İçsel huzurun, ilişkilere yansıyacak ve sevdiklerinle daha derin bağlantılar kurmana olanak tanıyacak. Yeni projeler veya hobiler için ilham alabilirsin; yaratıcı yeteneklerini keşfetmek için harika bir dönemdesin. Kendine güven, çünkü başkalarını etkilemekte zorlanmayacaksın. Yeteneklerini daha geniş bir kitleye ulaştırmak, seni mutlu edecek.
Duygusal derinliklerinizi keşfetmek için mükemmel bir gün. İçsel huzuru sağlamak adına ailenizle veya sevdiklerinizle vakit geçirebilir, onları daha iyi anlamak için kalbinizin sesini dinleyebilirsiniz. Hassasiyetiniz, ilişkilerinizdeki bağları kuvvetlendirirken, duygusal yükümlülüklerinizi yerine getirme ihtiyacı duyabilirsiniz. İçsel motivasyonlarınızı belirlemek, bir yandan sizi daha iyi hissettirirken diğer yandan kendinize olan güveninizi tazeleyecektir. Gözlemci ruh haliniz, çevrenizdeki insanların hislerine daha fazla duyarlı olmanızı sağlayacak, bu da bazılarıyla derin, anlamlı sohbetler etme fırsatı sunacak. Finansal konularda, harcamalarınıza dikkat etmeniz gereken bir dönemdesiniz. Ani alım kararlarından kaçınarak daha planlı hareket etmek, maddi anlamda rahatlamanızı sağlayacaktır. Kendinize olan sevginizi çoğaltıp, ihtiyaçlarınızı önceliklendirerek hem ruhsal hem de maddi dünyanın dengelerini gözetmeniz gereken bir zaman.
Bugün, içsel parlaklığını ve karizmanı etrafındaki insanlarla paylaşma fırsatı bulabilirsin. Yaratıcılığın yüksek ve bu, ilgi alanların veya hobilerin aracılığıyla kendini ifade etmene olanak tanıyor. Sosyal çevrendeki kişileryle olan ilişkilerin, birbirinize destek olmanızı sağlayacak şekilde derinleşebilir. İş yaşamında dikkat çekmek için iyi bir zaman; yeni projeler veya liderlik pozisyonları için kendini konumlandırabilirsin. Ayrıca, romantik ilişkilerde daha tutkulu ve samimi olma arzusu içindesin. Kalbini açmak ve duygularını ifade etmekten çekinme, bu süreçte karşındaki insan da senin bu cesaretini takdir edecek. Sağlığına dikkat etmeyi unutma; enerjini yükseltmek için spor yaparak veya doğada vakit geçirerek motive olabilirsin. Genel olarak, kaliteli ve verimli bir gün seni bekliyor.
Günün enerjisi, detaylara dikkat etmeni ve planlarını gözden geçirmeni gerektiriyor. Sorunların çözümünde pratik ve mantıklı düşünme yeteneğin ön plana çıkacak. İletişim kurarken nazik ama kararlı olmalısın; başkalarının duygularını gözetmek önem taşıyor. İş ve sağlık konularında alacağın kararları iyi değerlendirmelisin. Yeni yöntemler ve yaklaşımlar denemek sana fayda sağlayabilir. İçsel huzurunu korumak için kendine zaman ayırmayı unutma. Sevdiklerinle olan ilişkilerinde içten ve samimi bir yaklaşım sergilemen, aranızdaki bağı güçlendirecektir. Sosyal aktivitelerden keyif alacak, ilham verici insanlarla bir araya geleceksin. Etrafındaki insanlara hoşgörü göstermek, gününün akışını olumlu etkileyecek.
Harmoni ve denge arayışında olduğun bir gün. Sosyal ilişkilerin ön planda olacak, sevdiklerinle vakit geçirmek için heyecanlı ve istekli hissediyorsun. Kendi iç huzurunu sağlamak için bir şeyler yapma ihtiyacı duyabilirsin. Sanatsal faaliyetlere yönelmek, yaratıcılığını artıracak ve hoşlandığın aktivitelerle ruhunu besleyecektir. Duygusal anlamda bazı seçimlerin, başkalarını nasıl etkileyecek? Bunu düşünmekte fayda var. Kalbinin sesine kulak ver ve sağlıklı sınırlar koymaya özen göster. Alışveriş gibi keyifli bir aktivite ile kendini ödüllendirmek için doğru zaman. Kendine güzel anlar yaratmayı unutma! Arkadaş çevrenden alacağın destek, içindeki güven duygusunu pekiştirebilir ve karşına çıkan fırsatları değerlendirme konusunda cesaret verebilir. Kendi değerini bilmek, bu süreçte seni daha güçlü kılacak.
Kendine güvenin artıyor, bu dönemde içsel gücünü daha iyi hissedebilirsin. Gizli kalmış duyguların su yüzüne çıkabilir, bu da seni biraz rahatsız edebilir. Ancak, duygusal derinliğin ve sezgilerinle bu durumun üstesinden gelebilirsin. Yalnız kalan bir Akrep için, bu dönem yeni tanışmalar ve güçlü bağlantılar açısından oldukça verimli olabilir. Her daim başkalarının gizemli taraflarına ilgi duyuyorsun; bu sana yeni perspektifler kazandıracak fırsatlar sunabilir. Önemli kararlar almak için doğru bir zaman, ancak acele etmemek de faydalı. Kişisel sınırlarını korumayı ve karşındakilerle iletişiminde net olmayı unutma. Hedeflerine yönelik tutku dolu bir yaklaşım sergilemek, seni istediğin sonuçlara yakınlaştırabilir. Parasal konularda daha dikkatli olmalısın, gereksiz harcamalardan kaçınmanın faydasını görebilirsin. İş veya projelerinle ilgili bazı engellerle karşılaşsan bile, sabırlı ve kararlı kalırsan bu engelleri aşman mümkün.
Bugün, yeni maceralara ve keşiflere açık olacaksın. Kendi içsel cesaretini bulmanın tam zamanı. İyimserliğin etrafındakileri de etkisi altına alacak, sosyal ilişkilerin güçlenecek. Ancak, özgür ruhun seni sorumluluklardan uzaklaştırmamalı. Eğitim veya bilgi edinme konularında fırsatlar kapını çalabilir; bu fırsatları değerlendirmekten çekinme. İçsel merakın seni yeni bir konu üzerine derinlemesine düşünmeye yönlendirecek. Dikkatini dağıtan şeylerden uzak durarak odaklanmalısın. Şansının yanında olduğunu hissettiğin anlar, seni sürprizlere götürebilir; ani değişimlere hazırlıklı ol. Sevdiklerinle zaman geçirmek, aranızda sıcak bir bağ oluşturacak. Yüreğinin sesini dinlemeyi unutma.
Kararlılığın ve disiplinin seni her zamanki gibi yönlendirecek. Hedeflerine ulaşmak için gereken çabayı sarf etme isteği içindesin. Bugün, belki de alışılmışın dışında, bazı yeniliklere açık olman gerekebilir. Sosyal çevrenle olan ilişkilerini güçlendirmekte fayda var; dışa dönük bir tutum sergileyerek, yeni fırsatların kapısını aralayabilirsin.İş hayatında veya projelerinde beklenmedik değişiklikler gündeme gelebilir. Bu değişikliklerin getireceği zorluklar karşısında esnek olmak, seni büyük bir sıkıntıdan kurtarabilir. Kendi iç sesine kulak vererek, içsel huzurunu korumaya çalışmalısın. Alanında uzman kişilerle iletişim kurmak, özellikle yeni fikirler edinmene yardımcı olabilir. Unutma ki, yalnız yürümek zorunda değilsin; başkalarının deneyimlerinden faydalanmak önemli bir avantaj sağlayabilir. Kalabalık ortamlarda sevdiklerinle bir araya gelmek, mutluluğunu artıracak. Ne de olsa yaşam, iş ve özel yaşam dengesinde bulunmakla anlam kazanıyor. Gün sonunda, ruhsal dinginliğini artıracak aktiviteler de aramalısın; belki meditasyon veya doğa yürüyüşü.
Başkalarına esin kaynağı olabileceğin bir gün, yaratıcı fikirlerin etrafında dönebilir. Sosyal ilişkilerdeki iletişim yoğunlaşırken, davetkar bir aura etrafında oluşabilir. Arkadaşlarınla olan dinamikler, projelere dönüşebilir ve ortak hayallerin peşinde koşma isteğiyle dolabilirsin. Merak duygun, yeni bilgilere erişim sağlamana yardımcı olabilir; yeni şeyler öğrenme arzun yüksek. Ancak, zihnindeki dağınıklığı bir kenara itip netlik sağlaman, daha verimli olmanı sağlayabilir. Duygusal derinlikler, belki de bir ilişki içinde yüzleşmen gereken bazı durumları gündeme getirebilir. İçsel özgürlüğünü koruyarak, başkalarının beklentilerine çok fazla odaklanmamaya çalış. Bugün, samimiyetin, dostlukların gerçek özünü yansıtmasına vesile olabilir.
Duygusal derinliklerin ve sezgilerin ön planda olduğu bir zaman dilimindesin. İçsel hislerine güvenmek, seni yönlendirecek en iyi rehber olabilir. Yaratıcılığın tavan yapacak, sanat veya yazılı projelere yönelmek için harika bir fırsat oluşacak. Sosyal ilişkilerde, sevdiklerinle empati kurmak ve onların duygularına duyarlı yaklaşmak, bağlarını güçlendirecek. Ancak dikkat etmen gereken bir şey var; kendini başkalarına kaptırmamak, kendi ihtiyaçlarını unutmamak önemli. Kendine zaman ayır, keşfetmekten korkma. Belki de bir hobi edinme, meditasyon yapma ya da doğada bir yürüyüşe çıkma zamanı. Tüm bunlar, iç huzurunu bulmana yardımcı olacak. Unutma, mutluluk dilediğin gibi bir yolculuktur; her anında kendini ifade etme şansı bulabilirsin.
