1
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer kentte şehir tiyatroları kurma kararı aldı. Bu doğrultuda tiyatro sanatının uzmanlarından oluşan bir danışma kurulu ve tüzük kurulu oluşturuldu. Tüzük ve yönetmelik kurulunda Yücel Erten, Orhan Alkaya, Hülya Nutku ve Eren Aysan yer aldı. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliği’ne, Ankara Devlet Konservatuvarı ve Makedonya Üsküp Tiyatro Akademisi’nde eğitmen olarak da görev yapmış olan usta sanatçı Yücel Erten atandı.
YÖK’E BAĞLI OLMAYANLAR SINAVA ALINMADI
İzmir Şehir Tiyatroları projesinin hayata geçmesine sayılı günler kaldı. Sınavlar başladı. Ancak bazı gençler tüzük engeline takıldı. Sadece Yüksek Öğretim Kurulu YÖK’e bağlı üniversite konservatuvarı mezunlarının başvuruda bulunabileceğinin kararlaştırıldığı tüzük maddesi nedeni ile çok sayıda gencin boynu bükük kaldı. Başvurusu reddedilen oyuncular arasında, yıldız fabrikası olarak nitelenen Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nin dört mezunu da yer aldı. Sınava alınmayan gençler, fırsat eşitliği sağlanmadığı gerekçesi ile tepki gösterirken, uygulama sanat kamuoyunda da tartışma yarattı.
HERKESE SINAV KAPISI AÇAMAYIZ
İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Yücel Erten ile MSM kurucusu Müjdat Gezen, meseleyi SÖZCÜ’nün hür ve demokratik platformunda tartıştı. Tüzüğe atıfta bulunarak uygulamayı savunan Yücel Erten, yazılı açıklamasında, “Sınavı MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da ‘fırsat eşitliği’ isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti” ifadelerini kullandı.
ADİLE NAŞİT VE MÜNİR ÖZKUL HANGİ ÜNİVERSİTE MEZUNU
İstanbul Belediye Konservatuvarı, İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı, Kadir Has Üniversitesi, TÜRVAK ile 1991 yılında kurduğu ve ücretsiz eğitim veren MSM’de 49 yıldır tiyatro ve oyunculuk öğretmenliği yapan Müjdat Gezen de telefon görüşmesi ile soruları yanıtladı. ‘Hocaların hocası’ unvanına erişen usta sanatçı Müjdat Gezen, yeteneğe bağlı kurumlara dair nitelik ve nicelik arasındaki farklılıklara vurgu yaptı. Gezen, “Adile Naşit, Münir Özkul hangi üniversiteden mezun” sorularını gündeme getirdi. Gezen ve Erten şu açıklamaları yaptı:
MÜJDAT GEZEN: YETENEKSİZ VE BAŞARISIZSA ALMAYIN
– İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları yıllarca önce genç sanatçı alımına başladı. Ahmet Saraçoğlu, Sevinç Erbulak, Serdar Orçin, Sevil Akı gibi birçok MSM mezunu sanatçı kabul edildiler ve onlarca ödül kazandılar. Sonra belediye yönetimine AKP geldi ve MSM’lilere yasak koydu. Ondan sonra bizim öğrencilerimiz İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’na giremediler.
– Ben bütün bunların sevgili Tunç Soyer’in bilgisi dışında olduğu kanısındayım. Çünkü Soyer bu konuya hiç müdahale etmeyerek işi uzmanlarına bırakmıştır ve doğrusunu yapmıştır. Orada bu kararları alan kişilerin hepsi arkadaşımdır ve hepsini de çok severim.
– Fakat tüzük hazırlanırken YÖK’e bağlı üniversitelerden mezunlar alınması fikrine tamamen karşıyım. Ben onlarca üniversite konservatuvarının tiyatro bölümlerine nasıl alım yapıldığını ve nasıl eğitim verildiğini biliyorum.
– Yeteneğe dayalı okullarda ve sanat kurumlarında kabul sınavı yapılırken o gencin hangi üniversite mezunu olduğuna bakılmaz. Nitelik başka şeydir, nicelik başka şeydir. Tiyatrolar yetenekli aktörleri severler. Çünkü seyirci onları sever de ondan.
– Ben konservatuvarlıyım. Hiç kuşkusuz ki eğitimin yanındayım. Ama öyle istisnalar vardır ki, insana soru sordurur. Şöyle ki: “Adile Naşit hangi okuldan mezundur? Münir Özkul hangi okuldan mezundur” gibi… Örnekleri çoğaltabiliriz.
– Bence buradaki en önemli nüans şu olmalı: Siz, fırsat eşitliği tanıyarak gençlere sınava girme hakkı verin ve kapılarınızı açın; yetenekli ve başarılıysa alın, yeteneksiz ve başarısızsa almayın.
– Bu düşüncem asla MSM mezunlarına özel bir çağrı değil, ilkesel bir öneridir. Çok iyi biliyorum ki, benim önerim yapıldığında başvuru sayısı en az ikiye katlanacaktır ve jüri çok yorulacaktır. Ama zaten şu anda da yoruluyorlar.
– Son olarak, arkadaşlarımın yolu açık olsun. İzmir’e çok güzel bir tiyatro kazandırıyorlar.
YÜCEL ERTEN: KAHVEHANE SOHBETİ OLMAKTAN ÖTEYE GİTMEZ
– Öncelikle bu konu, yönetmeliğin emridir. İZBBŞT Yönetmeliği, Türk Tiyatrosu’nun çok değerli insanlarından oluşan bir danışma kurulunun yaklaşık bir yıllık çalışması sonunda hazırlanmış ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin onayından geçmiştir.
– Tüzüğün 4. maddesi şöyle der: “İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, belediye başkanlığına bağlı bir müdürlük olarak özel bütçe ile yönetilen ve sanatsal açıdan özerk bir sanat ve kültür kurumudur.” Buradaki ‘sanatsal açıdan özerk’ tanımına hepimizin özen göstermesi gerektiğini düşünürüm. Yönetmeliği beğenmeyenler olabilir. Rasyonel bir biçimde tartışılabilir de. Ortak akıl oluştuğunda değişebilir de. Ama siyasal erk üzerinde manevi baskı oluşturarak delmeye çalışmak, sanat kurumlarının özerkliği hedefine gönül vermiş sanatçıların davranış biçimi olmasa gerek.
– Bir an için düşünelim: Siyasal erk, kuruluş aşamasında henüz kadroları için sınav açmakta olan bir tiyatroda, bazı baskılar üzerine yönetmeliğe aykırı bir uygulama istese, daha ilk adımda demokratik yapılanmayı ve tiyatronun sanatsal özerkliğini örselemiş olmaz mıydı? Biz hepimiz böyle bir davranışı eleştirmez miydik? Geçmişte, önünü ardını düşünmeden sanat kurumlarımızı bakanlara ve başkanlara şikayet edenler, sanatın özerkleşme mücadelesini, o makamlarda rehin bırakmış olmadılar mı?
– Ne mutlu bizlere ki, sayın Başkan Tunç Soyer bu konuda son derece demokrat ve incelikli bir tutum sergilemiş ve İzmir Şehir Tiyatroları’nın öz erkini örseleyecek bir talimat vermekten kaçınmıştır. Şahsen ve yönetim kurulumuz adına kendisine teşekkür etmeyi borç bilirim.
– Kurucu Genel Sanat Yönetmeni olarak kişisel görüşüm, bu konuda serinkanlı bir biçimde ortak akla ulaşılmadan fikir yürütüldüğü yönünde. Şurası açık ki, bir yere sınavla eleman alacaksanız, ölçek koymak kaçınılmazdır. “Yetenek diploma ile ölçülmez” gerçeği, bir kamu kuruluşuna sınav açacağınız zaman kahvehane sohbeti olmaktan öteye gitmez.
1400 KİŞİ BAŞVURDU
– Gelin, ölçeği birlikte oluşturmaya çalışalım: İZBBŞT’nin yapılanmasında, ödenekli kurumlarımızda kötü örneklerini gördüğümüz, ucu bucağı görünmez, hantal, personeli şişkin bir imparatorluğa dönüşmemesi amaçlanmıştır. Sonuçta iki sahnede faaliyet gösterecek, dinamik ama tutumlu bir kadro anlayışı ile oluşmaktadır. Sınavla alınacak sanatçı sayısı 36’dır. Bu 36 sayısını aklımızda tutalım.
– Kısa süre önce Gaziantep’te kurulan Şehir Tiyatrosu’na alınacak 20 sanatçı için sınava 490 kişi başvurmuştu. Kabaca bir hesap, İzmir gibi ışıltılı, alımlı bir kentin Şehir Tiyatrosu’na başvuruların en az iki katı olacağını gösteriyordu. Yanılmadık. 36 oyuncu kadrosu için 1400 küsur başvuru ile karşılaştık.
– Yönetmeliğimizin getirdiği “Üniversite ve konservatuvarların dört yıllık oyunculuk ana sanat dalını bitirmiş olma” kaydı sayesinde sınava girme hakkı kazananlar 850’ye indi. Şimdi bu 850 oyuncu adayına, günde 8-10 saat süren üç aşamalı sınavlara başladık. 11 gün sürecek. Şikayetçi falan değiliz. Oyunculuk sınavında, her bir adayı sesi, müzikalitesi, beden esnekliği, fiziki özellikleri, yaş grubu ve sahnedeki özgül ağırlığı, yani türlü yetenekleri açısından değerlendirmek gerekir. Özetle, çeşitli eleme perspektiflerine başvurarak 850 kişiyi 11 güne sığdırdık.
– Bunca ayrıntıyı neden anlattım? Bir varsayım kuracağım da onun için. YÖK’ün belirlediği diploma çerçevesinin dışına çıksaydık, sözgelimi MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da “fırsat eşitliği” isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti.
36 OYUNCU İÇİN 36 GÜN SINAV YAPMANIN MANTIĞI YOK
– Düşünün, bütün “İyi taklit yaparım” diyenler, alelusul kurs görenler, dizi film piyasasının yardımcı oyuncular ordusu bu sınava hücum etmeyecek miydi?
– Türkiye’nin şu derin işsizlik sorunu karşısında, şimdi 1400 olan başvuru, 3 bine, 4 bine çıkmaz mıydı? 36 oyuncu için 36 gün sınav yapmanın bir mantığını bulabilen varsa, lütfen söylesin.
– Ray döşemeden hiç bir tren bir yerden bir yere gitmez. İnsanların düşüncelerine saygılıyım. Ama kuraldışı durumları örnek göstererek hak iddia etmeleri, ille de haklı oldukları anlamına gelmez. Örneğin unutmayalım ki, diplomasını almaya ramak kalmış öğrenciler de bu sınava giremediler.
– Özetle: Akıl yoluyla sağlıklı ölçekler oluşturmadan sanat alanına giriş sağlamaya çalışmak; hem liyakat sorununda köpüklenmeye yol açar, hem de sanat kurumlarının öz erkini zedeler. Aydınlığa doğru ortak yürüyüşümüzde, dost kanatların dayanaksız didişmelerden kaçınmasını da bir görev sayarım. Ve son olarak yönetim kurulumuzun da bu görüşleri paylaştığını eklemek isterim.
Bugün, kendini enerjik ve cesur hissedeceksin. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman dilimindesin; içindeki tutku ve motivasyon seni cesaretlendirecek. Sosyal çevrende liderlik özelliklerini ortaya koyma fırsatları karşına çıkabilir, bu durum ilişkilerini güçlendirebilir. Ancak, acele etme ve düşünmeden harekete geçme eğiliminde olabilirsin. Önceliklerini belirlemen ve adımlarını dikkatle atman, hedeflerine ulaşmanı kolaylaştıracaktır. Duygusal ilişkilerde samimi ve duyarlı olmalısın; duygularını ifade etmemek, bazı sorunların birikmesine yol açabilir. İş hayatında, yaratıcı fikirlerinle dikkat çekebilir ve projelerinle ilgili yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin. Bugün, başkalarına ilham vermek için iyi bir zemin hazırlanmış durumda.
Güçlü bir kararlılıkla yeni hedeflere doğru ilerlemeye hazırsın. Maddi konulara olan ilgin artarken, finansal durumunu gözden geçirmek için harika bir zaman dilimindesin. Yatırım yapmayı düşünebilir ya da var olan birikimlerini daha verimli bir şekilde değerlendirme yolları arayabilirsin. İlişkilerinde ise romantik bir havanın hakim olması, partnerinle arandaki bağı kuvvetlendirecektir. Duygusal deneyimlerin derinleşirken, gerek dostluk gerekse aşk ilişkilerinde duygusal bağlarının önemini daha çok fark edeceksin. Uğraştığın projelerde sabrın sayesinde güzel ilerlemeler kaydedeceğin bir gün seni bekliyor. Girişimciliğini ve yaratıcılığını ortaya koymaktan çekinme; bu sayede ilgi çeken fırsatlar kapını çalabilir.
İletişim becerilerinin ön planda olacağı bir gündesin. Çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin belirgin şekilde hareketlenebilir. Özellikle yeni insanlarla tanışmak, sosyal ortamlarda yer almak ve kendini ifade etmek için harika bir zaman. Zihninin açık olduğu bu süreçte, öğrenmeye ve yeni fikirler edinmeye yönelik fırsatlar seni bekliyor. Ancak, dikkatin dağılabilir ve çok fazla konuyla ilgilenmeye çalışabilirsin. Bu nedenle, önceliklerini belirlemek ve enerjini daha verimli kullanmak önemli olacak. Çevrendekilerin düşüncelerine saygı göstererek empati kurmak, farklı bakış açılarını anlamana yardımcı olacaktır. Kendine güvenerek ilerle ve cesur adımlar at; hayatında güzel gelişmelerin kapısını aralayabilirsin.
Duygusal derinlikler içinde yüzme arzusu gündemde. İçsel huzur arayışındaki kararsızlıklar, sevdiklerinle olan iletişimini etkileyebilir. Ev ve aile ortamında huzur bulma isteği, belirsizlikleri aşmanın anahtarı olabilir. Finansal konularda dikkatli olman gerek, harcamalarınla ilgili sürpriz gelişmeler yaşayabilirsin. Bugün, kendini ifade etme biçimin, çevrendekilerle olan ilişkilerine yeni bir boyut katabilir. Sanatsal yönlerini keşfetmek, iç dünyanı daha iyi anlamak için harika bir fırsat. Unutma, sevgi ve şefkat en güçlü desteklerin. Duyguların üzerinde düşünmek, önemli içgörüler sağlar. Yalnız kalma isteği, kendini bulma yolculuğunda sana rehberlik edecek.
Bugün içindeki enerjiyi dışa vurma isteği ön planda. Kendini sahnede hissetmek, yaratıcı projelere yönelmek ve çevrendekilere ilham vermek için harika bir dönemdesin. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin daha da güçleniyor; sevdiğin insanlarla derin sohbetler yapabilir, birlikte keyifli anlar geçirebilirsin. Duygularını ifade etmekten kaçınma, içindeki tutkuyu keşfetmek için fırsatlar karşına çıkacak. Maddi konularda dikkatli olmalı, gereksiz harcamalardan kaçınmalısın; bu, gelecekte daha sağlam bir güvence oluşturmanı sağlayacak. Romantik ilişkilerde ise samimiyetin ve cesaretin ilişkilerini pozitif bir yönde dönüştürebilir. Unutma ki, çekiciliğinle etrafındakileri etkilemek için doğal bir yeteneğin var!
Bugün detaylara odaklanma ve düzen sağlama isteği ön planda. Kendi standartlarınıza olan bağlılığınız, iş yerinde veya günlük yaşantınızda sizi daha verimli hale getirebilir. Ancak, mükemmeliyetçilik duygusunun aşırıya kaçmasını engellemek önemli. İlişkilerde samimi konuşmalar, aradaki anlaşmazlıkları çözmenize yardımcı olabilir. Kendinize ve sevdiklerinize zaman ayırmayı unutmayın; başkalarına yardım etmekten keyif alsanız da, kendi ihtiyaçlarınızı göz ardı etmemeniz gerekiyor. Sağlıklı yaşam konusundaki çabalarınız meyve vermeye başlayabilir, bu fırsatları değerlendirin. Bugün içsel huzur bulmak ve hayatınızı dengelemek için biraz kişisel alan yaratmayı düşünebilirsiniz.
Harmoni ve denge arayışında olduğun bir gün. İlişkilerinde önem taşıyan samimiyet duygusu, karşındaki kişilerle olan bağını güçlendiriyor. Sosyal ortamlarda bulunmak, yeni insanlarla tanışmak için fırsatlar çıkabilir. Duygusal zekân, başkalarıyla empati kurmanı kolaylaştırırken, bu sayede dostlukların derinleşiyor. Ancak içsel huzurun için bazı kararlar alman gerekebilir. Kendi isteklerini de göz önünde bulundurmak, seni daha mutlu kılabilir. Küçük anlaşmazlıkların üstesinden gelmek için ortak bir zemin bulmak, ilişkilerine katkı sağlayabilir. Kendine dön ve içsel dengeyi bulmaya çalış, çünkü bugün ruh halin başkalarına yansıyacak.
Duygusal derinlikte bir yolculuğa çıkmak üzeresin. İçsel sezgilerin seni yönlendirecek ve bilinçaltında yatan bazı kalıpları fark etmeni sağlayacak. Bugün, daha önce göz ardı ettiğin duygusal meselelerle yüzleşme fırsatı bulabilirsin. İlişkilerdeki dürüstlük, tüm bu süreçte anahtar rol oynayacak. İnsanlarla olan bağlantılarını güçlendirmek isteyebilirsin, ancak bunu yaparken kendini korumayı da unutmamalısın.Kendine karşı dürüst olmak, güvenli alanını sağlamlaştırmana yardımcı olacak. Sezgilerini dinle, içindeki sesi duymaya çalış. Olgunlaşma ve dönüşüm döneminde, karanlık düşünceleri aydınlığa kavuşturabilirsin. Haritanın derinliklerinde gizli kalmış bir güç keşfedecek ve bu güç, yaşamının her alanında sana rehberlik edecek. Gün boyunca, mevcut durumunu gözden geçirip gerektiğinde radikal değişiklikler yapmaya hazır ol. Unutma, değişim seni her zaman daha güçlü kılacaktır.
Bugün, maceraperest ruhun öne çıkabilir. Yeni deneyimlere açık olman, heyecan dolu bir günde seni bekliyor. İletişim becerilerin sayesinde çevrendeki insanlarla etkileyici bağlantılar kurabilirsin. Seyahat veya eğitimle ilgili fırsatlar karşına çıkabilir. Sosyal çevrende bir lider gibi öne çıkacak ve fikirlerini kararlılıkla savunacaksın. İçsel huzurunu bulmak ve düşüncelerini düzene koymak için biraz zaman ayırmak önemli. Unutma, hedeflerine ulaşmak için attığın her adım, sana yeni kapılar açacak. Pozitif enerji ve iyimserlik, tüm zorlukların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Hayal gücünü serbest bırak ve yaratıcı fikirler geliştirmekten çekinme. Bambaşka bir pencereden bakmak, sana yeni olanaklar sunabilir.
Sabah saatlerinde içsel bir dinginlik bulabilir ve hedeflerinizi gözden geçirebilirsiniz. Planlı ve disiplinli yaklaşımınız sayesinde karmaşık durumları kolaylıkla çözebilirsiniz. İş yaşamında karşınıza çıkan fırsatları değerlendirmek için hazır olun; önemli bir teklif alabilirsiniz. Aile ilişkilerinize de zaman ayırarak sevgi dolu anlar yaşayabilirsiniz. Akşam saatlerinde ise duygusal derinliklerinizle yüzleşmek size yeni bir perspektif kazandırabilir. Sosyal ilişkilerde dikkatli ve temkinli olmak, olası yanlış anlamaların önüne geçmenize yardımcı olacaktır. Unutmayın, azminiz ve kararlılığınız her zorluğu aşmanızı sağlayacak.
Bugün, yenilik ve özgürlük arayışında olduğun bir zaman dilimindesin. Aklında çeşitli projeler ve fikirler var, bu sıradışı düşüncelerin seni bir adım öne taşıyacak. Sosyal çevrenle olan bağlantıların güçleniyor, ilginç insanlarla yolların kesişebilir. Belki de beklenmedik bir arkadaşlık ya da işbirliği fırsatı karşına çıkacak.Duygusal ilişkilerinde samimiyet ve güven arayışı ön planda. Sevdiklerinle olan konuşmalarında açık olmak, duygularını ifade etmek önem kazanıyor. İçsel huzurunu sağlamak adına kendi ihtiyaçlarına ve isteklerine odaklanmalısın. Şu an için esnek olmak ve değişime açık kalmak senin faydana. Hayal gücünü serbest bırak; ilham verici deneyimlerin kapını çalabilir.
Bugün, derin hislerin ve sezgilerin ön planda. İçsel dünyana dalmak ve ruhsal derinliklerde kaybolmak isteyebilirsin. Yaratıcılığın zirve yapacak; sanatsal projelere yönelmek, sevdiğin bir aktiviteye ara vermek için harika bir zaman. Bu dönemde hayal gücünün sınırlarını aşarak yeni fikirlere açık olabilirsin. İletişimde hassasiyet ve empati ön planda, başkalarının duygularına duyarlılığın artabilir. Bu durum, ilişkilerini güçlendirmek adına mükemmel bir fırsat sunuyor. Ancak, yakın çevrendeki sorunları göz ardı etmemeye çalışmalısın; karşındaki kişinin ihtiyaçlarını dinlemek, sağlıklı bir bağ kurmana yardımcı olacak.Kendine dönmek ve meditasyon, ruhunu dinlendirip, zihnini berraklaştırabilir. Ayrıca, doğadan ilham alabileceğin bir yürüyüş veya doğada zaman geçirmek, zihnini canlandırarak ruhsal dengeyi sağlamana yardımcı olacaktır. Şu anda hislerin yoğun, iç dünyanla yüzleşmek, geleceğe dair yönünü tayin etmeni kolaylaştırabilir. Unutma ki, sezgilerine güvenmek, seni doğru yola yönlendirebilir.
