1
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer kentte şehir tiyatroları kurma kararı aldı. Bu doğrultuda tiyatro sanatının uzmanlarından oluşan bir danışma kurulu ve tüzük kurulu oluşturuldu. Tüzük ve yönetmelik kurulunda Yücel Erten, Orhan Alkaya, Hülya Nutku ve Eren Aysan yer aldı. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliği’ne, Ankara Devlet Konservatuvarı ve Makedonya Üsküp Tiyatro Akademisi’nde eğitmen olarak da görev yapmış olan usta sanatçı Yücel Erten atandı.
YÖK’E BAĞLI OLMAYANLAR SINAVA ALINMADI
İzmir Şehir Tiyatroları projesinin hayata geçmesine sayılı günler kaldı. Sınavlar başladı. Ancak bazı gençler tüzük engeline takıldı. Sadece Yüksek Öğretim Kurulu YÖK’e bağlı üniversite konservatuvarı mezunlarının başvuruda bulunabileceğinin kararlaştırıldığı tüzük maddesi nedeni ile çok sayıda gencin boynu bükük kaldı. Başvurusu reddedilen oyuncular arasında, yıldız fabrikası olarak nitelenen Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nin dört mezunu da yer aldı. Sınava alınmayan gençler, fırsat eşitliği sağlanmadığı gerekçesi ile tepki gösterirken, uygulama sanat kamuoyunda da tartışma yarattı.
HERKESE SINAV KAPISI AÇAMAYIZ
İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Yücel Erten ile MSM kurucusu Müjdat Gezen, meseleyi SÖZCÜ’nün hür ve demokratik platformunda tartıştı. Tüzüğe atıfta bulunarak uygulamayı savunan Yücel Erten, yazılı açıklamasında, “Sınavı MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da ‘fırsat eşitliği’ isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti” ifadelerini kullandı.
ADİLE NAŞİT VE MÜNİR ÖZKUL HANGİ ÜNİVERSİTE MEZUNU
İstanbul Belediye Konservatuvarı, İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı, Kadir Has Üniversitesi, TÜRVAK ile 1991 yılında kurduğu ve ücretsiz eğitim veren MSM’de 49 yıldır tiyatro ve oyunculuk öğretmenliği yapan Müjdat Gezen de telefon görüşmesi ile soruları yanıtladı. ‘Hocaların hocası’ unvanına erişen usta sanatçı Müjdat Gezen, yeteneğe bağlı kurumlara dair nitelik ve nicelik arasındaki farklılıklara vurgu yaptı. Gezen, “Adile Naşit, Münir Özkul hangi üniversiteden mezun” sorularını gündeme getirdi. Gezen ve Erten şu açıklamaları yaptı:
MÜJDAT GEZEN: YETENEKSİZ VE BAŞARISIZSA ALMAYIN
– İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları yıllarca önce genç sanatçı alımına başladı. Ahmet Saraçoğlu, Sevinç Erbulak, Serdar Orçin, Sevil Akı gibi birçok MSM mezunu sanatçı kabul edildiler ve onlarca ödül kazandılar. Sonra belediye yönetimine AKP geldi ve MSM’lilere yasak koydu. Ondan sonra bizim öğrencilerimiz İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’na giremediler.
– Ben bütün bunların sevgili Tunç Soyer’in bilgisi dışında olduğu kanısındayım. Çünkü Soyer bu konuya hiç müdahale etmeyerek işi uzmanlarına bırakmıştır ve doğrusunu yapmıştır. Orada bu kararları alan kişilerin hepsi arkadaşımdır ve hepsini de çok severim.
– Fakat tüzük hazırlanırken YÖK’e bağlı üniversitelerden mezunlar alınması fikrine tamamen karşıyım. Ben onlarca üniversite konservatuvarının tiyatro bölümlerine nasıl alım yapıldığını ve nasıl eğitim verildiğini biliyorum.
– Yeteneğe dayalı okullarda ve sanat kurumlarında kabul sınavı yapılırken o gencin hangi üniversite mezunu olduğuna bakılmaz. Nitelik başka şeydir, nicelik başka şeydir. Tiyatrolar yetenekli aktörleri severler. Çünkü seyirci onları sever de ondan.
– Ben konservatuvarlıyım. Hiç kuşkusuz ki eğitimin yanındayım. Ama öyle istisnalar vardır ki, insana soru sordurur. Şöyle ki: “Adile Naşit hangi okuldan mezundur? Münir Özkul hangi okuldan mezundur” gibi… Örnekleri çoğaltabiliriz.
– Bence buradaki en önemli nüans şu olmalı: Siz, fırsat eşitliği tanıyarak gençlere sınava girme hakkı verin ve kapılarınızı açın; yetenekli ve başarılıysa alın, yeteneksiz ve başarısızsa almayın.
– Bu düşüncem asla MSM mezunlarına özel bir çağrı değil, ilkesel bir öneridir. Çok iyi biliyorum ki, benim önerim yapıldığında başvuru sayısı en az ikiye katlanacaktır ve jüri çok yorulacaktır. Ama zaten şu anda da yoruluyorlar.
– Son olarak, arkadaşlarımın yolu açık olsun. İzmir’e çok güzel bir tiyatro kazandırıyorlar.
YÜCEL ERTEN: KAHVEHANE SOHBETİ OLMAKTAN ÖTEYE GİTMEZ
– Öncelikle bu konu, yönetmeliğin emridir. İZBBŞT Yönetmeliği, Türk Tiyatrosu’nun çok değerli insanlarından oluşan bir danışma kurulunun yaklaşık bir yıllık çalışması sonunda hazırlanmış ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin onayından geçmiştir.
– Tüzüğün 4. maddesi şöyle der: “İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, belediye başkanlığına bağlı bir müdürlük olarak özel bütçe ile yönetilen ve sanatsal açıdan özerk bir sanat ve kültür kurumudur.” Buradaki ‘sanatsal açıdan özerk’ tanımına hepimizin özen göstermesi gerektiğini düşünürüm. Yönetmeliği beğenmeyenler olabilir. Rasyonel bir biçimde tartışılabilir de. Ortak akıl oluştuğunda değişebilir de. Ama siyasal erk üzerinde manevi baskı oluşturarak delmeye çalışmak, sanat kurumlarının özerkliği hedefine gönül vermiş sanatçıların davranış biçimi olmasa gerek.
– Bir an için düşünelim: Siyasal erk, kuruluş aşamasında henüz kadroları için sınav açmakta olan bir tiyatroda, bazı baskılar üzerine yönetmeliğe aykırı bir uygulama istese, daha ilk adımda demokratik yapılanmayı ve tiyatronun sanatsal özerkliğini örselemiş olmaz mıydı? Biz hepimiz böyle bir davranışı eleştirmez miydik? Geçmişte, önünü ardını düşünmeden sanat kurumlarımızı bakanlara ve başkanlara şikayet edenler, sanatın özerkleşme mücadelesini, o makamlarda rehin bırakmış olmadılar mı?
– Ne mutlu bizlere ki, sayın Başkan Tunç Soyer bu konuda son derece demokrat ve incelikli bir tutum sergilemiş ve İzmir Şehir Tiyatroları’nın öz erkini örseleyecek bir talimat vermekten kaçınmıştır. Şahsen ve yönetim kurulumuz adına kendisine teşekkür etmeyi borç bilirim.
– Kurucu Genel Sanat Yönetmeni olarak kişisel görüşüm, bu konuda serinkanlı bir biçimde ortak akla ulaşılmadan fikir yürütüldüğü yönünde. Şurası açık ki, bir yere sınavla eleman alacaksanız, ölçek koymak kaçınılmazdır. “Yetenek diploma ile ölçülmez” gerçeği, bir kamu kuruluşuna sınav açacağınız zaman kahvehane sohbeti olmaktan öteye gitmez.
1400 KİŞİ BAŞVURDU
– Gelin, ölçeği birlikte oluşturmaya çalışalım: İZBBŞT’nin yapılanmasında, ödenekli kurumlarımızda kötü örneklerini gördüğümüz, ucu bucağı görünmez, hantal, personeli şişkin bir imparatorluğa dönüşmemesi amaçlanmıştır. Sonuçta iki sahnede faaliyet gösterecek, dinamik ama tutumlu bir kadro anlayışı ile oluşmaktadır. Sınavla alınacak sanatçı sayısı 36’dır. Bu 36 sayısını aklımızda tutalım.
– Kısa süre önce Gaziantep’te kurulan Şehir Tiyatrosu’na alınacak 20 sanatçı için sınava 490 kişi başvurmuştu. Kabaca bir hesap, İzmir gibi ışıltılı, alımlı bir kentin Şehir Tiyatrosu’na başvuruların en az iki katı olacağını gösteriyordu. Yanılmadık. 36 oyuncu kadrosu için 1400 küsur başvuru ile karşılaştık.
– Yönetmeliğimizin getirdiği “Üniversite ve konservatuvarların dört yıllık oyunculuk ana sanat dalını bitirmiş olma” kaydı sayesinde sınava girme hakkı kazananlar 850’ye indi. Şimdi bu 850 oyuncu adayına, günde 8-10 saat süren üç aşamalı sınavlara başladık. 11 gün sürecek. Şikayetçi falan değiliz. Oyunculuk sınavında, her bir adayı sesi, müzikalitesi, beden esnekliği, fiziki özellikleri, yaş grubu ve sahnedeki özgül ağırlığı, yani türlü yetenekleri açısından değerlendirmek gerekir. Özetle, çeşitli eleme perspektiflerine başvurarak 850 kişiyi 11 güne sığdırdık.
– Bunca ayrıntıyı neden anlattım? Bir varsayım kuracağım da onun için. YÖK’ün belirlediği diploma çerçevesinin dışına çıksaydık, sözgelimi MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da “fırsat eşitliği” isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti.
36 OYUNCU İÇİN 36 GÜN SINAV YAPMANIN MANTIĞI YOK
– Düşünün, bütün “İyi taklit yaparım” diyenler, alelusul kurs görenler, dizi film piyasasının yardımcı oyuncular ordusu bu sınava hücum etmeyecek miydi?
– Türkiye’nin şu derin işsizlik sorunu karşısında, şimdi 1400 olan başvuru, 3 bine, 4 bine çıkmaz mıydı? 36 oyuncu için 36 gün sınav yapmanın bir mantığını bulabilen varsa, lütfen söylesin.
– Ray döşemeden hiç bir tren bir yerden bir yere gitmez. İnsanların düşüncelerine saygılıyım. Ama kuraldışı durumları örnek göstererek hak iddia etmeleri, ille de haklı oldukları anlamına gelmez. Örneğin unutmayalım ki, diplomasını almaya ramak kalmış öğrenciler de bu sınava giremediler.
– Özetle: Akıl yoluyla sağlıklı ölçekler oluşturmadan sanat alanına giriş sağlamaya çalışmak; hem liyakat sorununda köpüklenmeye yol açar, hem de sanat kurumlarının öz erkini zedeler. Aydınlığa doğru ortak yürüyüşümüzde, dost kanatların dayanaksız didişmelerden kaçınmasını da bir görev sayarım. Ve son olarak yönetim kurulumuzun da bu görüşleri paylaştığını eklemek isterim.
Bugün, cesaretin ve kararlılığının ön plana çıktığı bir gün. İçsel motivasyonun yüksek, hedeflerine odaklanmış durumdasın. Bu enerjiyi kullanarak yeni projelere adım atabilir veya mevcut işlerini daha ileri bir düzeye taşıyabilirsin. Yakın çevrendeki insanlar üzerinde olumlu bir etki bırakma gücün var; liderlik vasıfların, takipçilerini harekete geçirebilir.Duygusal dünyanda ise tutkulu anlar yaşayabilirsin. İlişkilerde ani değişimler söz konusu olabilir, bu durum seni heyecanlandıracak. Ancak, hislerini kontrol altında tutmakta fayda var; aceleci davranışların yanlış anlamalara yol açabilir. Sağlık açısından enerjin yüksek, spor yaparak bu enerjiyi olumlu bir şekilde değerlendirebilirsin.Bugün, içsel sesine kulak vererek kararlar almak, seni doğru yola yönlendirecek. Unutma, cesaretin seni her zaman bir adım öne taşıyacak. Akışa güven, yeni yollar açılacak.
Bugün çevrenle kurduğun bağlantılarda derin bir etkileşim yaşayabilirsin. İçsel duyguların, seni yeni bir perspektife yönlendirebilir. İş hayatında, prestij kazandıracak fırsatlar karşına çıkabilir, ancak bunları değerlendirirken dikkatli olmalısın. İlişkilerinde ise, samimiyet ve güven ön planda. Aşk hayatında, ani duygusal dalgalanmalar hissedebilirsin; bu duyguları anlamak için kendine zaman tanımalısın. Aileyle ilgili konular gündeme gelebilir, destekleyici bir rol üstlenmen gerekebilir. Kendini dinlendirip, ruhsal dengenin korunmasına özen göster. Bu, yaratıcı projelerine odaklanmana yardımcı olacaktır. Günün sonuna doğru, içsel huzurunu bulacağın anlar yaşanabilir.
Bugün iletişim becerilerin ön plana çıkıyor, başkalarıyla kurduğun diyaloglar seni beklenmedik yerelere götürebilir. Fikirlerinle dikkat çekmek, yeni projelerde parlamak ve sosyal çevrende etkili olmak için harika bir zaman. Esnekliğin ve farklı bakış açıların, başkalarına ilham verecek. İçsel merakın seni yeni şeyler öğrenmeye teşvik ediyor. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetlerde duygusal derinlik yakalayabilirsin; yüzeyde kalmamak sana yeni perspektifler kazandıracak. Ancak, bazı kararsızlıklar yaşanabilir; bu durumda içgüdülerine güvenmelisin. Yeni tanışmalar veya eski dostlukların tekrar canlanması olasılığı var. Gerçek anlamda kendini ifade etmekten çekinme; yaratıcı yanını keşfetmek için mükemmel bir gün. Kendine karşı nazik ol ve başkalarının da görüşlerine saygı göster, zira keyifli, ilham verici anılar biriktirebilirsin.
Bugün duygusal derinliklerinize inmeye yönelik güçlü bir eğilim hissediyorsunuz. İçsel dünyanızla bağlantı kurma çabası, kendinizi daha iyi anlamanıza yardımcı olacak. Ailevi ilişkilerde sıcak ve samimi bir atmosfer hâkim; sevdiklerinizle anı paylaşmak, ruh halinize olumlu katkı yapacak. Duygusal açıdan destek arayışınızda, yakın dostlarınızın yanınıza gelmesi muhtemel. Temasta olduğunuz kişilerle paylaşımlarınız, kalbinizdeki ağır yükleri hafifletmenizi sağlayacak. İş veya projelerde, dikkatinizin dağılmasına neden olabilecek dışsal etmenlerden uzak durmalısınız; iç huzurunuzu korumak adına bunları dengelemek önemli. Kendinize kısıtlamalar getirmemeye çalışarak, yaratıcı ve sezgisel yönlerinizi keşfetmeye odaklanın. Yazılı veya sözlü ifade yeteneğiniz ön planda, düşüncelerinizi aktarmak için mükemmel bir zaman. Günün sonunda, kendinize ayıracağınız birkaç dakikalık bir meditasyon veya kısa bir yürüyüş, ruh halinize büyük bir iyilik yapabilir. Duyguların su yüzüne çıkmasına izin verin; bu, iyileşme ve büyüme süreciniz için gerekli.
Bugün, içindeki yaratıcılığı ortaya çıkarmak için mükemmel bir zaman. Kendini ifade etme isteğin artacak, bu da sosyal çevrenle olan etkileşimlerine yansıyacak. İlişkilerinde daha tutkulu ve cesur olabilirsin. Öne çıkma arzun, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Ancak, başkalarının görüşlerini de dinlemeye özen göstermelisin; etrafındaki insanların düşüncelerine daha fazla ilgi göstermek, iletişimini güçlendirecek. İş veya projelerde liderlik özelliklerinle öne çıkabilir, çevrendekilere ilham verebilirsin. Kendine güvenin artarken, risk almak konusunda daha istekli olabilirsin. Fakat, kibir ve gururdan kaçınmak, ilişkilerini daha sağlıklı kılacak. Bugün, içsel gücünle beraber çevrendekilere de ilham vermek için harika bir fırsat. Rahatını bozma, yeni şeylere açık ol. Kendi potansiyelini görmek, bugün sana birçok kapı açacak.
İçsel huzur arayışında olduğun bir gün. Günün erken saatlerinde belirsizlik hissi, zihninde karmaşaya yol açabilir. Ancak bu duyguları geride bırakıp, net bir hedefe odaklanmak için fırsat yakalayacaksın. İş yerindeki projelerde detaylara daha fazla dikkat etmek, başarı getirebilir. Sosyal ilişkilerde de iletişim becerilerin ön planda; insanlar senin mantıklı yaklaşımlarından faydalanmak isteyebilirler.Duygusal alanında ise sevgi dolu bir destek bulabilirsin. Partnerinle veya sevdiklerinle birlikte zaman geçirmek, ruhunu besleyecek. Kendine dönüp bakmak ve içsel gelişim için fırsatlar yaratmak isteyeceğin bir dönemdesin. Yoga veya meditasyon gibi aktivitelerle zihinsel dinginliğini artırabilirsin. Unutma ki, küçük detaylar büyük değişimlere yol açabilir; bu yüzden elindeki fırsatları değerlendirmeyi ihmal etme.
Denge arayışı içinde olacağın bir gün. Sosyal ilişkilerin, dostluk bağların ön plana çıkacak ve ortak projelerdeki yaratıcı fikirlerin dikkat çekecek. Etrafındaki insanlarla iletişiminde uyum ve güzellik ön planda olacak. Kendi iç dünyanı dengelemek için biraz yalnız kalma ihtiyacı hissedebilirsin. Kendi isteklerini ve başkalarının beklentilerini dengede tutmakta zorlanabilirsin; bu nedenle öz disipline odaklanmakta fayda var. Bu süre zarfında sanatla ilgili bir şeyler yapma isteği doğabilir, yaratıcılığını ifade etmek iyi bir seçenek olabilir. Ayrıca, sürpriz bir teklif ya da fırsat karşına çıkabilir, bu fırsatı değerlendirmek için cesaret göster. Unutma, içsel huzurunu sağlamak, dış dünyada da denge bulmana yardımcı olacak.
Bugün, içsel duyguların ve gizli tutkuların ön planda olacağı bir gün. İlişkilerde derinlik arayışın artabilir; bu, seni ya sevdiğin kişiyle daha yakın bir bağ kurmaya ya da bazı şeylere açık bir şekilde yüzleşmeye yönlendirebilir. Akrep ruhunun karanlık köşelerini aydınlatma isteği, belki geçmişle ilgili bir konunun yeniden gündeme gelmesine sebep olabilir. Duygusal zekânı kullanarak bu durumları yönetmek, seni daha güçlü hale getirecektir. Kendi sınırlarını bilmek ve gerektiğinde kendini korumak da önemli olacak. İçsel dönüşüm ve yeniden doğuş fırsatları kapını çalabilir; bu nedenle, kendine güven ve cesaretle hareket et. Her şeyin bir parçası olduğunu kabullenerek, ruhsal yolculuğunda derinliklere inmeye hazır ol. Bugün, kendini keşfetmek için mükemmel bir zaman. жаса
Serbest ruhun ve maceracı doğanla bugün keşif ve yenilik dolu bir gün seni bekliyor. Yeni deneyimlere açık ol ve günlük rutinini renklendirecek fırsatları değerlendirmekten çekinme. Sosyal çevrende kendine yeni dostlar edinme şansı var; bir parça cesaretle, ilgi alanların etrafında yeni insanlarla keyifli sohbetler gerçekleştirebilirsin.Bugün, tutku ve heyecan dolu bir enerjiyle dolup taşacaksın. İçindeki yaratıcılığı açığa çıkarmak için uygun koşullara sahip olduğunu hissedebilirsin. Belki bir sanat projesine ya da yazma çalışmalarına dalmak isteyeceksin. Bunun yanı sıra, sezgilerin güçlenecek; duygusal olarak derin bağlantılar kurmak için ideal bir zaman dilimindesin.Dikkatini dağıtan şeylere karşı dikkatli ol; bazen anlık heyecanlar seni baştan çıkarabilir. Sakin kalmaya çalış ve finansal kararlarını sağlam bir temel üzerine inşa et. Gün sonunda, ruhsal bir tatmin yaşayacak ve içsel bir huzur bulacaksın. Kendini şanslı hissetmekten çekinme; evren sana destek veriyor!
Bugün, kararlılığın ve disiplininin ön planda olduğu bir gün. Hedeflerine ulaşma yolunda attığın adımlar seni başarıya götürebilir. Çevrendekilerle olan ilişkilerinde sabırlı olman, iletişimini güçlendirecek. İş yerindeki projelerde liderlik niteliklerin sergileyeceğin fırsatlar doğabilir, fikirlerini cesurca paylaşmaktan çekinme. Kişisel yaşamında ise, geçmişten gelen bazı duygusal yükler seni zorlayabilir. Bu duyguları kabullenmek ve onlarla yüzleşmek, sana özgürlük hissi verecektir. Dikkatini iç dünyana yönlendirmenin, içsel huzurunu bulmanda büyük katkısı olacak. Sağlığına dikkat etmelisin; dinlenmeyi ve düzenli beslenmeyi ihmal etme. Unutma, başarı sadece dışarıda değil, içsel denge ve huzurda da yatar.
Bugün, yenilikçi fikirlerin ve yaratıcı çözümlerin ön planda olduğu bir gündesin. Sosyal ilişkilerinde yapıcı ve cesur olma eğilimindesin. Arkadaşların ya da topluluklarla olan etkileşimlerin, seni sıra dışı düşüncelere yönlendirebilir. Olumsuz yorumlara karşı duyarsız kalabilme kapasiten, seni daha güçlü kılacak. Duygusal olarak bağımsızlık arayışında olabilirsin, bu da bireyselliğine vurgu yapıyor. İçsel huzuru sağlamak için kişisel alanına ihtiyaç duyacaksın. Kendine zaman ayırmayı unutma. Herhangi bir projeye başladığında, özgün yaklaşımlar geliştirerek kendini ifade etmek isteyeceksin. Bu süreçte karşına çıkabilecek gizli düşmanlıklara dikkat et, sezgilerini kullanarak bu durumları aşabilirsin. Gelecek odaklı düşüneceğin bir dönemde olacaksın; hayallerinin peşinden koşmak için yeterince motivasyona sahipsin. Hayatındaki yenilikleri karşılamak için açık olmalısın.
Duygusal derinliklerin ve sezgilerin yoğun olarak ortaya çıkacağı bir gün. İçsel huzuru bulmak için meditasyon veya doğayla vakit geçirmek çok faydalı olabilir. Başkalarıyla olan ilişkilerinde empati ve anlayış egemen olacak; bu, çevrendekilerle olan bağlarını güçlendirebilir. Hayal gücünün tavan yaptığı bu dönem, yaratıcı projeler için ilham verebilir. Kendi içsel benliğinle bağlantı kurmak, ruhsal olarak büyüme fırsatlarını getirecek. Gün boyunca karşılaşabileceğin ufak engeller, aslında seni daha iyi bir çözüme yönlendirebilir. Yaradıcı enerjini ifade etme fırsatlarını değerlendirmeyi unutma. Bırak, sezgilerin seni yönlendirsin.
