1
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer kentte şehir tiyatroları kurma kararı aldı. Bu doğrultuda tiyatro sanatının uzmanlarından oluşan bir danışma kurulu ve tüzük kurulu oluşturuldu. Tüzük ve yönetmelik kurulunda Yücel Erten, Orhan Alkaya, Hülya Nutku ve Eren Aysan yer aldı. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliği’ne, Ankara Devlet Konservatuvarı ve Makedonya Üsküp Tiyatro Akademisi’nde eğitmen olarak da görev yapmış olan usta sanatçı Yücel Erten atandı.
YÖK’E BAĞLI OLMAYANLAR SINAVA ALINMADI
İzmir Şehir Tiyatroları projesinin hayata geçmesine sayılı günler kaldı. Sınavlar başladı. Ancak bazı gençler tüzük engeline takıldı. Sadece Yüksek Öğretim Kurulu YÖK’e bağlı üniversite konservatuvarı mezunlarının başvuruda bulunabileceğinin kararlaştırıldığı tüzük maddesi nedeni ile çok sayıda gencin boynu bükük kaldı. Başvurusu reddedilen oyuncular arasında, yıldız fabrikası olarak nitelenen Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nin dört mezunu da yer aldı. Sınava alınmayan gençler, fırsat eşitliği sağlanmadığı gerekçesi ile tepki gösterirken, uygulama sanat kamuoyunda da tartışma yarattı.
HERKESE SINAV KAPISI AÇAMAYIZ
İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Yücel Erten ile MSM kurucusu Müjdat Gezen, meseleyi SÖZCÜ’nün hür ve demokratik platformunda tartıştı. Tüzüğe atıfta bulunarak uygulamayı savunan Yücel Erten, yazılı açıklamasında, “Sınavı MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da ‘fırsat eşitliği’ isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti” ifadelerini kullandı.
ADİLE NAŞİT VE MÜNİR ÖZKUL HANGİ ÜNİVERSİTE MEZUNU
İstanbul Belediye Konservatuvarı, İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı, Kadir Has Üniversitesi, TÜRVAK ile 1991 yılında kurduğu ve ücretsiz eğitim veren MSM’de 49 yıldır tiyatro ve oyunculuk öğretmenliği yapan Müjdat Gezen de telefon görüşmesi ile soruları yanıtladı. ‘Hocaların hocası’ unvanına erişen usta sanatçı Müjdat Gezen, yeteneğe bağlı kurumlara dair nitelik ve nicelik arasındaki farklılıklara vurgu yaptı. Gezen, “Adile Naşit, Münir Özkul hangi üniversiteden mezun” sorularını gündeme getirdi. Gezen ve Erten şu açıklamaları yaptı:
MÜJDAT GEZEN: YETENEKSİZ VE BAŞARISIZSA ALMAYIN
– İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları yıllarca önce genç sanatçı alımına başladı. Ahmet Saraçoğlu, Sevinç Erbulak, Serdar Orçin, Sevil Akı gibi birçok MSM mezunu sanatçı kabul edildiler ve onlarca ödül kazandılar. Sonra belediye yönetimine AKP geldi ve MSM’lilere yasak koydu. Ondan sonra bizim öğrencilerimiz İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’na giremediler.
– Ben bütün bunların sevgili Tunç Soyer’in bilgisi dışında olduğu kanısındayım. Çünkü Soyer bu konuya hiç müdahale etmeyerek işi uzmanlarına bırakmıştır ve doğrusunu yapmıştır. Orada bu kararları alan kişilerin hepsi arkadaşımdır ve hepsini de çok severim.
– Fakat tüzük hazırlanırken YÖK’e bağlı üniversitelerden mezunlar alınması fikrine tamamen karşıyım. Ben onlarca üniversite konservatuvarının tiyatro bölümlerine nasıl alım yapıldığını ve nasıl eğitim verildiğini biliyorum.
– Yeteneğe dayalı okullarda ve sanat kurumlarında kabul sınavı yapılırken o gencin hangi üniversite mezunu olduğuna bakılmaz. Nitelik başka şeydir, nicelik başka şeydir. Tiyatrolar yetenekli aktörleri severler. Çünkü seyirci onları sever de ondan.
– Ben konservatuvarlıyım. Hiç kuşkusuz ki eğitimin yanındayım. Ama öyle istisnalar vardır ki, insana soru sordurur. Şöyle ki: “Adile Naşit hangi okuldan mezundur? Münir Özkul hangi okuldan mezundur” gibi… Örnekleri çoğaltabiliriz.
– Bence buradaki en önemli nüans şu olmalı: Siz, fırsat eşitliği tanıyarak gençlere sınava girme hakkı verin ve kapılarınızı açın; yetenekli ve başarılıysa alın, yeteneksiz ve başarısızsa almayın.
– Bu düşüncem asla MSM mezunlarına özel bir çağrı değil, ilkesel bir öneridir. Çok iyi biliyorum ki, benim önerim yapıldığında başvuru sayısı en az ikiye katlanacaktır ve jüri çok yorulacaktır. Ama zaten şu anda da yoruluyorlar.
– Son olarak, arkadaşlarımın yolu açık olsun. İzmir’e çok güzel bir tiyatro kazandırıyorlar.
YÜCEL ERTEN: KAHVEHANE SOHBETİ OLMAKTAN ÖTEYE GİTMEZ
– Öncelikle bu konu, yönetmeliğin emridir. İZBBŞT Yönetmeliği, Türk Tiyatrosu’nun çok değerli insanlarından oluşan bir danışma kurulunun yaklaşık bir yıllık çalışması sonunda hazırlanmış ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin onayından geçmiştir.
– Tüzüğün 4. maddesi şöyle der: “İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, belediye başkanlığına bağlı bir müdürlük olarak özel bütçe ile yönetilen ve sanatsal açıdan özerk bir sanat ve kültür kurumudur.” Buradaki ‘sanatsal açıdan özerk’ tanımına hepimizin özen göstermesi gerektiğini düşünürüm. Yönetmeliği beğenmeyenler olabilir. Rasyonel bir biçimde tartışılabilir de. Ortak akıl oluştuğunda değişebilir de. Ama siyasal erk üzerinde manevi baskı oluşturarak delmeye çalışmak, sanat kurumlarının özerkliği hedefine gönül vermiş sanatçıların davranış biçimi olmasa gerek.
– Bir an için düşünelim: Siyasal erk, kuruluş aşamasında henüz kadroları için sınav açmakta olan bir tiyatroda, bazı baskılar üzerine yönetmeliğe aykırı bir uygulama istese, daha ilk adımda demokratik yapılanmayı ve tiyatronun sanatsal özerkliğini örselemiş olmaz mıydı? Biz hepimiz böyle bir davranışı eleştirmez miydik? Geçmişte, önünü ardını düşünmeden sanat kurumlarımızı bakanlara ve başkanlara şikayet edenler, sanatın özerkleşme mücadelesini, o makamlarda rehin bırakmış olmadılar mı?
– Ne mutlu bizlere ki, sayın Başkan Tunç Soyer bu konuda son derece demokrat ve incelikli bir tutum sergilemiş ve İzmir Şehir Tiyatroları’nın öz erkini örseleyecek bir talimat vermekten kaçınmıştır. Şahsen ve yönetim kurulumuz adına kendisine teşekkür etmeyi borç bilirim.
– Kurucu Genel Sanat Yönetmeni olarak kişisel görüşüm, bu konuda serinkanlı bir biçimde ortak akla ulaşılmadan fikir yürütüldüğü yönünde. Şurası açık ki, bir yere sınavla eleman alacaksanız, ölçek koymak kaçınılmazdır. “Yetenek diploma ile ölçülmez” gerçeği, bir kamu kuruluşuna sınav açacağınız zaman kahvehane sohbeti olmaktan öteye gitmez.
1400 KİŞİ BAŞVURDU
– Gelin, ölçeği birlikte oluşturmaya çalışalım: İZBBŞT’nin yapılanmasında, ödenekli kurumlarımızda kötü örneklerini gördüğümüz, ucu bucağı görünmez, hantal, personeli şişkin bir imparatorluğa dönüşmemesi amaçlanmıştır. Sonuçta iki sahnede faaliyet gösterecek, dinamik ama tutumlu bir kadro anlayışı ile oluşmaktadır. Sınavla alınacak sanatçı sayısı 36’dır. Bu 36 sayısını aklımızda tutalım.
– Kısa süre önce Gaziantep’te kurulan Şehir Tiyatrosu’na alınacak 20 sanatçı için sınava 490 kişi başvurmuştu. Kabaca bir hesap, İzmir gibi ışıltılı, alımlı bir kentin Şehir Tiyatrosu’na başvuruların en az iki katı olacağını gösteriyordu. Yanılmadık. 36 oyuncu kadrosu için 1400 küsur başvuru ile karşılaştık.
– Yönetmeliğimizin getirdiği “Üniversite ve konservatuvarların dört yıllık oyunculuk ana sanat dalını bitirmiş olma” kaydı sayesinde sınava girme hakkı kazananlar 850’ye indi. Şimdi bu 850 oyuncu adayına, günde 8-10 saat süren üç aşamalı sınavlara başladık. 11 gün sürecek. Şikayetçi falan değiliz. Oyunculuk sınavında, her bir adayı sesi, müzikalitesi, beden esnekliği, fiziki özellikleri, yaş grubu ve sahnedeki özgül ağırlığı, yani türlü yetenekleri açısından değerlendirmek gerekir. Özetle, çeşitli eleme perspektiflerine başvurarak 850 kişiyi 11 güne sığdırdık.
– Bunca ayrıntıyı neden anlattım? Bir varsayım kuracağım da onun için. YÖK’ün belirlediği diploma çerçevesinin dışına çıksaydık, sözgelimi MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da “fırsat eşitliği” isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti.
36 OYUNCU İÇİN 36 GÜN SINAV YAPMANIN MANTIĞI YOK
– Düşünün, bütün “İyi taklit yaparım” diyenler, alelusul kurs görenler, dizi film piyasasının yardımcı oyuncular ordusu bu sınava hücum etmeyecek miydi?
– Türkiye’nin şu derin işsizlik sorunu karşısında, şimdi 1400 olan başvuru, 3 bine, 4 bine çıkmaz mıydı? 36 oyuncu için 36 gün sınav yapmanın bir mantığını bulabilen varsa, lütfen söylesin.
– Ray döşemeden hiç bir tren bir yerden bir yere gitmez. İnsanların düşüncelerine saygılıyım. Ama kuraldışı durumları örnek göstererek hak iddia etmeleri, ille de haklı oldukları anlamına gelmez. Örneğin unutmayalım ki, diplomasını almaya ramak kalmış öğrenciler de bu sınava giremediler.
– Özetle: Akıl yoluyla sağlıklı ölçekler oluşturmadan sanat alanına giriş sağlamaya çalışmak; hem liyakat sorununda köpüklenmeye yol açar, hem de sanat kurumlarının öz erkini zedeler. Aydınlığa doğru ortak yürüyüşümüzde, dost kanatların dayanaksız didişmelerden kaçınmasını da bir görev sayarım. Ve son olarak yönetim kurulumuzun da bu görüşleri paylaştığını eklemek isterim.
Bugün, içindeki enerji ve cesaretle yeni başlangıçlara adım atma isteği ön planda. Aşk hayatında ani gelişmeler yaşayabilir, ilginç tanışmalarla karşılaşabilirsin. Ancak duygu durumunu dengelemekte zorlanabilirsin; bu nedenle sakin kalmaya özen göster. İş hayatında, liderlik vasıflarının fark edildiği bir süreçte, kendini ifade etmekten çekinmemelisin. Sabırsızlık duygusunu kontrol etmek, ilerleyişine katkıda bulunacak. Sağlıkla ilgili konularda dikkatli olmalı ve bedenine özen göstermelisin. Geleceğe dair hayallerini gerçekleştirmek için attığın adımlar önem kazanıyor. Cesaretini ve kararlılığını koruyarak yoluna devam etmelisin.
Bugün, sabırlı ve kararlı doğanın verdiği güçle ön plana çıkacaksın. Sakin bir akış içinde, belirsizliklere karşı sağlam adımlar atma yeteneğinle çevrendekilere örnek olabilirsin. Maddi konulara olan ilgide artış olabilir; harcamalarını dikkatli bir şekilde yönetmek faydalı olacak. Sosyal ilişkilerde ise, güven arayışın belirginleşebilir. Sevdiklerinle olan bağlarını derinleştirmek isteyebilir, birlikte vakit geçirme konusunda hevesli olabilirsin. Doğanın seslerini dinlemek ve kendine zaman ayırmak, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacak. İleriye dönük planlarınla ilgili yeni fikirlere kapını açmayı unutma; bloke olan düşüncelerini serbest bırakmalısın. Gün, kendini ifade etmek ve duygusal derinliklere inmek için ideal. Kendi potansiyelini keşfetmek için bir adım atmaya hazır ol, çünkü bu süreçte güçlü fırsatlar seni bekliyor.
Bugün iletişim becerilerin ön plana çıkabilir. Düşüncelerini ifade etmekte zorluk çekmeyeceksin. Sosyal ortamlarda dikkat çekici bir aura yayabilir, insanlarla kurduğun bağlantılar derinleşebilir. Öğrenmeye ve yeni bilgilere açığasl. Farklı bakış açıları seni etkileyebilir, bu da fethetmen gereken yeni ufuklara yönelmene neden olabilir. Kısa seyahatlerin ve anlık kaçamakların keyif verici olacak. Ancak, her zamanki hızlı düşünme stilin bazen karışıklığa yol açabilir; bu yüzden önemli kararları alırken bir duraksama yapmayı unutma. Arkadaş çevrende sürpriz gelişmeler yaşanabilir, ani planlar yapma fırsatı bulabilirsin. Kendine güvenin artacak ve bu da sözlerinin ağırlığını artıracak. Unutma, heyecan dolu anların tadını çıkarmak için biraz da spontane olmalısın.
Duygusal derinliğin bugün ön planda. Sevdiklerinle olan bağların güçlü bir şekilde derinleşebilir, onlarla paylaşımlar yapmak isteyebilirsin. Anlık hislerin, içsel huzur arayışında yol gösterici olacaktır. Evin, ailevi meseleler veya geçmişle ilgili anılar zihninde yankılanabilir; bu durumlarda nostalji ve kaygı arasında gidip gelebilirsin. Kendini ifade etmenin ve içini dökmenin yollarını arayabilirsin. İletişim kurarken dikkatli ol, zira sözlerin yanlış anlaşılmalara sebep olabilir. Maddi açıdan harcamalarına dikkat etmen gerekebilir; ihtiyaçlarınla isteklerin arasındaki dengeyi korumaya çalış. Günün ilerleyen saatlerinde, kendine ayıracağın bir zaman dilimi özellikle faydalı olacaktır; yalnız kalmanın sana iyi geleceğini hissedeceksin. Unutma, içsel dünyanı beslemek, dış dünyadaki karmaşayı dengelemene yardımcı olabilir.
Kendine güvenin zirveye çıkmış durumda, etrafındaki insanlar seni daha fazla takip etmek isteyebilir. Sosyal ortamlarda parlamak, dikkati üzerine çekmek için harika bir gün. Yaratıcılığın ön plana çıkacak, bu da projelerine yeni bir soluk getirebilir. Ancak, liderlik vasıflarını sergilerken diğer insanların fikirlerine de kulak vermek faydalı olacak. Şu anki enerjin, ikili ilişkilerde tutkulu bir etki yaratabilir; bu nedenle başkalarıyla olan etkileşimlerinde dikkatli olman gerekebilir. Maddi konularda da ani fırsatlar kapını çalabilir, fırsatları yakalamayı unutma. Unutma ki, kalbindeki ateş her şeyin üstesinden gelebilir.
Detaylara odaklanma ve titiz çalışma arzusu içindesin. Bugün, çok önemli bir projeye ya da göreve odaklanabilir, ince ayrıntıları gözden kaçırmadan başarılı bir şekilde tamamlayabilirsin. İş arkadaşlarınla olan iletişimin güçleniyor; birikimlerini paylaşarak takım ruhunu besleyebilirsin. Sağlığına dikkat etmen gereken bir dönemdesin; günlük rutininde biraz daha planlı ve disiplinli olmak yararına olacaktır. Sıkça yürüyüş yapmak, zihnini dinlendirip enerjini yükseltecek. Beklenmedik gelişmeler, hayatına yeni bir bakış açısı katabilir; esnek olmayı ve değişime açık kalmayı tercih etmelisin. İlişkilerinde ise, hislerini açığa vurmak ya da derin konuları tartışmak için uygun bir zaman. Geri planda kalma isteğine rağmen, cesur adımlar atabilirsin.
Bugün, sosyal çevrenle olan temasların öne çıkıyor; arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, yeni fikirlerin ortaya çıkmasına vesile olabilir. Denge ve uyum arayışın, ilişkilerini daha da güçlendirecek. Kendini ifade etmekte zorlanma ihtimalin var, ancak içindeki sanatsal yönü gün yüzüne çıkarmak için harika bir fırsat söz konusu. Bu durum, yaratıcı projelere yönelmeni sağlayabilir. Unutma, içsel huzurunu bulmak için kendine zaman ayırmalısın; meditasyon veya doğada yürüyüş gibi aktiviteler, zihnini dinginleştirebilir. Ayrıca, duygusal anlamda harmoni kurmak istediğin birisi varsa, samimi bir konuşma yapma zamanı gelmiş olabilir. İletişim becerilerinle etrafındaki insanları etkilemekte ustalaşacaksın. Bu günlerde, ilişkilerinde denge sağlamak için hem kendine hem de başkalarına karşı nazik olman önem taşıyor.
Duygusal derinliklerin keşfedileceği bir gün. İçsel hislerin güçlü bir şekilde belirginleşeceği bu dönem, samimi ve cesur adımlar atman için uygun bir zemin sunuyor. Çevrendekilerle olan ilişkilerinde daha açık ve dürüst olma arzusu, özgüveni artıracaktır. İçsel bir değişim sürecine girebilir, geçmişteki kalıpları sorgulayarak yeni başlangıçlar yapma cesaretini bulabilirsin. Mesleki anlamda fırsatlar kapını çalabilir, yaratıcı projelerle öne çıkma şansını elde edebilirsin.Bugün, sezgilerin sana yol gösterecektir; onların sesini dinle. Aynı zamanda ruh zamanında kendine özel anlar yaratmayı unutmamalısın. Kalbinde taşımakta olduğun tutkular, sana doğru yönlendirebilir. Kendine güvenerek, özgün yoldan ilerlemekten vazgeçme, çünkü gerçek potansiyelini bulma zamanı geldi. İletişim becerilerin de güçlenecek, duygularını ifade etme konusunda yakaladığın cesareti sürdür ve içsel dengeni bulmaya çalış.
Serin bir sabahın enerjisiyle uyanacak, içsel motivasyonunu yüksek tutacaksın. Bugün sosyal çevrenden alacağın destek, projelerine taze bir soluk getirecek. Fırsatlar kapını çalmada, yeniliklere açık olman gerektiğini unutma. Eğitim ya da kişisel gelişim gezileri için mükemmel bir zaman; ilham dolu bir yolculuk seni bekliyor. Ayrıca, ruh halindeki enerjik değişim, insanlarla olan iletişimini daha da kuvvetlendirecek. Duygusal derinliklerden geçerken, kendini ifade etme biçiminde cesur adımlar atabilirsin. Kalabalıklarda parlamak için biçilmiş kaftansın; sosyal ortamlardaki varlığın, ilgi odağına dönüşmene yardımcı olacak. Sağlık konularına dikkat etmen, enerjini dengelemene yardımcı olacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; dinlenmek, düşüncelerini netleştirmeni sağlayacak. İçsel yolculuğun, ruhunu besleyecek yeni kapılar açabilir.
İleriye dönük hedeflerinle ilgili derin bir sorgulama içinde olabilirsin. İçsel motivasyonunu artıracak fırsatlarla karşılaşabilirsin. Planlarını gerçekleştirmenin vaktinin geldiğini hissedeceksin. Ancak, mükemmeliyetçilik eğilimin bazı adımları atlamana neden olabilir, dikkatli ol. Aile üyeleriyle olan iletişimin güçlenebilir. Sevgi dolu bir destek arayışında olabilirsin; bu, seni daha da güçlendirecek. Sağlığını ihmal etmemeli, stresle başa çıkacak yollar aramalısın. Kendi iç dünyana dönerek daha huzurlu bir denge bulabilirsin. Sezgilerin güçlü, bunları dikkate alarak hareket etmelisin. Profesyonel yaşamında, otoritenin tanınması için önemli fırsatlar oluşabilir; gücünü ve kararlılığını sergilemekten çekinme.
Bugün, kendi iç dünyana odaklanma ihtiyacı hissedebilirsin. Duygusal olarak bazı derinliklere inmeye, içsel sorulara yanıt aramaya yönelmen mümkün. Arkadaşlık ilişkilerin gündeme gelebilir; yakınlardan birinin desteğini almak ya da duygularını paylaşmak isteyebilirsin. Sıra dışı bir fikir ya da projeye dair ilham almanın eşiğindesin. Eğlenceli ve heyecan verici bir aktiviteye katılmayı düşünebilirsin; bu, enerjini artıracak ve zihnini açacaktır. Sosyal etkileşimler seni daha canlı hissettirecek. Ancak, bazı durumlarda bağımsızlığını koruma isteği öne çıkabilir; bu, sana hem ilham verecek hem de kişisel alanına olan ihtiyacını pekiştirecektir. Sonuç olarak, dengeyi bulmak, hem toplumla bağlarını güçlendirmek hem de bireysel özgürlüğünü yaşamak için önemli bir odak noktası olacak.
Hayal gücünüzün şekil bulduğu, içsel dünyanızda derin yolculuklar yaptığınız bir gündesiniz. Empati yeteneğiniz bu dönemde zirveye çıkabilir; başkalarının duygularını anlama ve onlarla bağlantı kurma arzusuyla dolusunuz. Yaratıcılığınız sizi beklenmedik yerlere sürükleyebilir, bu nedenle sanatsal faaliyetlere yönelmek için harika bir zaman. Duygusal derinlikte kaybolabilir, içsel huzurunuzu bulmak için meditasyon ya da doğayla iç içe zaman geçirme yollarına başvurabilirsiniz. İletişim kurarken nazik ve anlayışlı bir tutum sergilemek, ilişkilerinizde olumlu etki yaratacaktır. Duygusal olarak hassas bir dönemde olsanız da, sezgilerinizle hareket ederek güçlü bir denge kurabilirsiniz. Kendinize karşı nazik ve sabırlı olun, içsel rehberliğinizi dinlemeyi unutmayın.
