1
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer kentte şehir tiyatroları kurma kararı aldı. Bu doğrultuda tiyatro sanatının uzmanlarından oluşan bir danışma kurulu ve tüzük kurulu oluşturuldu. Tüzük ve yönetmelik kurulunda Yücel Erten, Orhan Alkaya, Hülya Nutku ve Eren Aysan yer aldı. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliği’ne, Ankara Devlet Konservatuvarı ve Makedonya Üsküp Tiyatro Akademisi’nde eğitmen olarak da görev yapmış olan usta sanatçı Yücel Erten atandı.
YÖK’E BAĞLI OLMAYANLAR SINAVA ALINMADI
İzmir Şehir Tiyatroları projesinin hayata geçmesine sayılı günler kaldı. Sınavlar başladı. Ancak bazı gençler tüzük engeline takıldı. Sadece Yüksek Öğretim Kurulu YÖK’e bağlı üniversite konservatuvarı mezunlarının başvuruda bulunabileceğinin kararlaştırıldığı tüzük maddesi nedeni ile çok sayıda gencin boynu bükük kaldı. Başvurusu reddedilen oyuncular arasında, yıldız fabrikası olarak nitelenen Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nin dört mezunu da yer aldı. Sınava alınmayan gençler, fırsat eşitliği sağlanmadığı gerekçesi ile tepki gösterirken, uygulama sanat kamuoyunda da tartışma yarattı.
HERKESE SINAV KAPISI AÇAMAYIZ
İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Yücel Erten ile MSM kurucusu Müjdat Gezen, meseleyi SÖZCÜ’nün hür ve demokratik platformunda tartıştı. Tüzüğe atıfta bulunarak uygulamayı savunan Yücel Erten, yazılı açıklamasında, “Sınavı MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da ‘fırsat eşitliği’ isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti” ifadelerini kullandı.
ADİLE NAŞİT VE MÜNİR ÖZKUL HANGİ ÜNİVERSİTE MEZUNU
İstanbul Belediye Konservatuvarı, İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı, Kadir Has Üniversitesi, TÜRVAK ile 1991 yılında kurduğu ve ücretsiz eğitim veren MSM’de 49 yıldır tiyatro ve oyunculuk öğretmenliği yapan Müjdat Gezen de telefon görüşmesi ile soruları yanıtladı. ‘Hocaların hocası’ unvanına erişen usta sanatçı Müjdat Gezen, yeteneğe bağlı kurumlara dair nitelik ve nicelik arasındaki farklılıklara vurgu yaptı. Gezen, “Adile Naşit, Münir Özkul hangi üniversiteden mezun” sorularını gündeme getirdi. Gezen ve Erten şu açıklamaları yaptı:
MÜJDAT GEZEN: YETENEKSİZ VE BAŞARISIZSA ALMAYIN
– İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları yıllarca önce genç sanatçı alımına başladı. Ahmet Saraçoğlu, Sevinç Erbulak, Serdar Orçin, Sevil Akı gibi birçok MSM mezunu sanatçı kabul edildiler ve onlarca ödül kazandılar. Sonra belediye yönetimine AKP geldi ve MSM’lilere yasak koydu. Ondan sonra bizim öğrencilerimiz İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’na giremediler.
– Ben bütün bunların sevgili Tunç Soyer’in bilgisi dışında olduğu kanısındayım. Çünkü Soyer bu konuya hiç müdahale etmeyerek işi uzmanlarına bırakmıştır ve doğrusunu yapmıştır. Orada bu kararları alan kişilerin hepsi arkadaşımdır ve hepsini de çok severim.
– Fakat tüzük hazırlanırken YÖK’e bağlı üniversitelerden mezunlar alınması fikrine tamamen karşıyım. Ben onlarca üniversite konservatuvarının tiyatro bölümlerine nasıl alım yapıldığını ve nasıl eğitim verildiğini biliyorum.
– Yeteneğe dayalı okullarda ve sanat kurumlarında kabul sınavı yapılırken o gencin hangi üniversite mezunu olduğuna bakılmaz. Nitelik başka şeydir, nicelik başka şeydir. Tiyatrolar yetenekli aktörleri severler. Çünkü seyirci onları sever de ondan.
– Ben konservatuvarlıyım. Hiç kuşkusuz ki eğitimin yanındayım. Ama öyle istisnalar vardır ki, insana soru sordurur. Şöyle ki: “Adile Naşit hangi okuldan mezundur? Münir Özkul hangi okuldan mezundur” gibi… Örnekleri çoğaltabiliriz.
– Bence buradaki en önemli nüans şu olmalı: Siz, fırsat eşitliği tanıyarak gençlere sınava girme hakkı verin ve kapılarınızı açın; yetenekli ve başarılıysa alın, yeteneksiz ve başarısızsa almayın.
– Bu düşüncem asla MSM mezunlarına özel bir çağrı değil, ilkesel bir öneridir. Çok iyi biliyorum ki, benim önerim yapıldığında başvuru sayısı en az ikiye katlanacaktır ve jüri çok yorulacaktır. Ama zaten şu anda da yoruluyorlar.
– Son olarak, arkadaşlarımın yolu açık olsun. İzmir’e çok güzel bir tiyatro kazandırıyorlar.
YÜCEL ERTEN: KAHVEHANE SOHBETİ OLMAKTAN ÖTEYE GİTMEZ
– Öncelikle bu konu, yönetmeliğin emridir. İZBBŞT Yönetmeliği, Türk Tiyatrosu’nun çok değerli insanlarından oluşan bir danışma kurulunun yaklaşık bir yıllık çalışması sonunda hazırlanmış ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin onayından geçmiştir.
– Tüzüğün 4. maddesi şöyle der: “İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, belediye başkanlığına bağlı bir müdürlük olarak özel bütçe ile yönetilen ve sanatsal açıdan özerk bir sanat ve kültür kurumudur.” Buradaki ‘sanatsal açıdan özerk’ tanımına hepimizin özen göstermesi gerektiğini düşünürüm. Yönetmeliği beğenmeyenler olabilir. Rasyonel bir biçimde tartışılabilir de. Ortak akıl oluştuğunda değişebilir de. Ama siyasal erk üzerinde manevi baskı oluşturarak delmeye çalışmak, sanat kurumlarının özerkliği hedefine gönül vermiş sanatçıların davranış biçimi olmasa gerek.
– Bir an için düşünelim: Siyasal erk, kuruluş aşamasında henüz kadroları için sınav açmakta olan bir tiyatroda, bazı baskılar üzerine yönetmeliğe aykırı bir uygulama istese, daha ilk adımda demokratik yapılanmayı ve tiyatronun sanatsal özerkliğini örselemiş olmaz mıydı? Biz hepimiz böyle bir davranışı eleştirmez miydik? Geçmişte, önünü ardını düşünmeden sanat kurumlarımızı bakanlara ve başkanlara şikayet edenler, sanatın özerkleşme mücadelesini, o makamlarda rehin bırakmış olmadılar mı?
– Ne mutlu bizlere ki, sayın Başkan Tunç Soyer bu konuda son derece demokrat ve incelikli bir tutum sergilemiş ve İzmir Şehir Tiyatroları’nın öz erkini örseleyecek bir talimat vermekten kaçınmıştır. Şahsen ve yönetim kurulumuz adına kendisine teşekkür etmeyi borç bilirim.
– Kurucu Genel Sanat Yönetmeni olarak kişisel görüşüm, bu konuda serinkanlı bir biçimde ortak akla ulaşılmadan fikir yürütüldüğü yönünde. Şurası açık ki, bir yere sınavla eleman alacaksanız, ölçek koymak kaçınılmazdır. “Yetenek diploma ile ölçülmez” gerçeği, bir kamu kuruluşuna sınav açacağınız zaman kahvehane sohbeti olmaktan öteye gitmez.
1400 KİŞİ BAŞVURDU
– Gelin, ölçeği birlikte oluşturmaya çalışalım: İZBBŞT’nin yapılanmasında, ödenekli kurumlarımızda kötü örneklerini gördüğümüz, ucu bucağı görünmez, hantal, personeli şişkin bir imparatorluğa dönüşmemesi amaçlanmıştır. Sonuçta iki sahnede faaliyet gösterecek, dinamik ama tutumlu bir kadro anlayışı ile oluşmaktadır. Sınavla alınacak sanatçı sayısı 36’dır. Bu 36 sayısını aklımızda tutalım.
– Kısa süre önce Gaziantep’te kurulan Şehir Tiyatrosu’na alınacak 20 sanatçı için sınava 490 kişi başvurmuştu. Kabaca bir hesap, İzmir gibi ışıltılı, alımlı bir kentin Şehir Tiyatrosu’na başvuruların en az iki katı olacağını gösteriyordu. Yanılmadık. 36 oyuncu kadrosu için 1400 küsur başvuru ile karşılaştık.
– Yönetmeliğimizin getirdiği “Üniversite ve konservatuvarların dört yıllık oyunculuk ana sanat dalını bitirmiş olma” kaydı sayesinde sınava girme hakkı kazananlar 850’ye indi. Şimdi bu 850 oyuncu adayına, günde 8-10 saat süren üç aşamalı sınavlara başladık. 11 gün sürecek. Şikayetçi falan değiliz. Oyunculuk sınavında, her bir adayı sesi, müzikalitesi, beden esnekliği, fiziki özellikleri, yaş grubu ve sahnedeki özgül ağırlığı, yani türlü yetenekleri açısından değerlendirmek gerekir. Özetle, çeşitli eleme perspektiflerine başvurarak 850 kişiyi 11 güne sığdırdık.
– Bunca ayrıntıyı neden anlattım? Bir varsayım kuracağım da onun için. YÖK’ün belirlediği diploma çerçevesinin dışına çıksaydık, sözgelimi MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da “fırsat eşitliği” isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti.
36 OYUNCU İÇİN 36 GÜN SINAV YAPMANIN MANTIĞI YOK
– Düşünün, bütün “İyi taklit yaparım” diyenler, alelusul kurs görenler, dizi film piyasasının yardımcı oyuncular ordusu bu sınava hücum etmeyecek miydi?
– Türkiye’nin şu derin işsizlik sorunu karşısında, şimdi 1400 olan başvuru, 3 bine, 4 bine çıkmaz mıydı? 36 oyuncu için 36 gün sınav yapmanın bir mantığını bulabilen varsa, lütfen söylesin.
– Ray döşemeden hiç bir tren bir yerden bir yere gitmez. İnsanların düşüncelerine saygılıyım. Ama kuraldışı durumları örnek göstererek hak iddia etmeleri, ille de haklı oldukları anlamına gelmez. Örneğin unutmayalım ki, diplomasını almaya ramak kalmış öğrenciler de bu sınava giremediler.
– Özetle: Akıl yoluyla sağlıklı ölçekler oluşturmadan sanat alanına giriş sağlamaya çalışmak; hem liyakat sorununda köpüklenmeye yol açar, hem de sanat kurumlarının öz erkini zedeler. Aydınlığa doğru ortak yürüyüşümüzde, dost kanatların dayanaksız didişmelerden kaçınmasını da bir görev sayarım. Ve son olarak yönetim kurulumuzun da bu görüşleri paylaştığını eklemek isterim.
Bugün enerjin yüksek, ancak bu enerjiyi doğru yönlendirmek önemli. Aklındaki projelere odaklanabilir ve cesur adımlar atabilirsin. İletişim kurmak istediğin kişilerle, kendini ifade etme konusunda şanslısın. Duygusal ilişkilerde biraz daha dikkatli olmalı, ani çıkışlardan kaçınmalısın. Bir arkadaşınla geçmişte yaşanan bir sorunu çözme fırsatı doğabilir. Sağlık konularına dikkat etmelisin; bedenine özen göstererek, zihinsel ve fiziksel dengenin önemini unutma. Yeni başlangıçlar için ilham dolu bir gün. Kendi isteklerin ve hedeflerin doğrultusunda cesurca hamle yap. Başarılar seninle olsun!
Güven arayışın içindesin, bu da seni huzur dolu bir ortamı tercih etmeye yönlendirebilir. Bugün, sevdiklerinle geçireceğin vakitlerde duygusal bir derinlik hissedebilirsin. Kalabalıklardan uzak kalmayı, daha samimi bağlar kurmayı arzuluyorsun. İş hayatında detaylara olan dikkatin, sana beklenmedik fırsatlar getirebilir. Karar verirken mantığını dinlemek, bir adım önde olmanı sağlayacak. Maddi konularla ilgili yeni stratejiler geliştirmek için uygun bir dönemdesin, bu da seni daha bağımsız ve güçlü hissettirebilir. Kendi içsel huzurunu sağlamak için doğayla daha fazla vakit geçirmeyi değerlendirebilirsin; bu, ruhunu besleyecek. Kendine biraz zaman ayırmayı ihmal etme, bu, zihnini ve bedenini yenilemek için çok önemlidir.
Bugün meraklı ruh halin ön planda olacak. Çevrendeki olaylara dair derinlemesine araştırmalar yapma isteği, seni ilginç buluşlara ve yeni bağlantılara yönlendirebilir. Ayrıca, iletişim becerilerin sayesinde çevrende güçlü bir etki bırakabilirsin. Sosyal çevrendeki insanlarla kuracağın diyaloglar, düşündüğünden daha fazla anlam kazanabilir; bu nedenle duygu ve düşüncelerini açıkça ifade etmekten çekinme. Karşıt fikirlerle yüzleşmek, zekanı ve esnek düşünce yapını daha da geliştirebilir. Esrarengiz ve beklenmedik durumlar, seni keyifli sürprizlere götürebilir. Bu süreçte yeni şeyler öğrenmek seni oldukça tatmin edecek. Ancak dikkatini dağıtan unsurlara kapılmamaya çalış; odaklanman gereken konuları belirlemen, verimli bir gün geçirmeni sağlayacaktır. Unutma, hayatın sunduğu fırsatları değerlendirmek için hazır ve dikkatli olmalısın.
Duygusal derinlikler ve içsel huzur arayışında bir dönemdesin. Aile bağların ve sevdiklerinle olan ilişkilerin bu süreçte ön plana çıkıyor. Duygusal olarak kendini koruma içgüdünün güçlü olacağı bir zaman dilimindesin; bu yüzden başkalarının beklentilerine karşı kendi ihtiyaçlarını önceliklendirmen önemli. Yaşam alanında düzen sağlamaya çalışabilir, huzurlu bir ortam oluşturmanın yollarını arayabilirsin. Bugün, duygu ve sezgilerinle hareket etmek, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için faydalı olacak. İletişimde daha açık ve samimi olman, ilişkilerini güzelleştirirken manevi olarak da tatmin olmanı sağlayabilir. Unutma, kendi iç huzurunu bulduğunda çevrendekilere de daha iyi bir destek olabilirsin. Duygusal derinliğini besleyecek aktiviteler ve sosyalleşme fırsatları yaşanabilir, bu yüzden kalbine kulak ver.
Bugün, yaratıcılığınızın ve içsel enerjinizin zirveye ulaştığı bir gün. Kendinizi ifade etme arzusuyla dolusunuz, bu da sosyal ortamlarda dikkat çekmenizi sağlayabilir. Özgüveniniz artarken, liderlik vasıflarınız öne çıkıyor, bu durum çevrenizdekiler üzerinde pozitif bir etki yaratabilir. Ancak, aşırı benmerkezcilikten kaçınmak önemli; dinlemeyi ve başkalarının görüşlerine değer vermeyi unutmayın. Romantik ilişkilerde ise tutkunuzu ve duygularınızı açıkça ifade etmek için cesur adımlar atmaya hazır olun. Sürprizlere ve yeni fırsatlara açık olmak, ilişkinizi canlandırabilir ve heyecan katabilir. Sağlığınıza da özen göstermeyi ihmal etmeyin; enerjinizin yüksek olduğu bu dönemde bedeninize iyi bakmak, sizi daha da güçlendirebilir. Kısacası, bugün hem içsel hem dışsal dünyanızda parlama zamanı!
Bugün detaylara olan tutkun ve mükemmeliyetçi yaklaşımın, işlerinde ve günlük rutininde seni öne çıkarıyor. Organize etme yeteneğin, karmaşayı kontrol altına almanda büyük rol oynayacak. Bir süredir belirsizlik içindeysen, şimdi bu durumu netleştirme şansın var. İkili ilişkilerde empati kurmak ve karşı tarafın hislerine önem vermek, iletişimini güçlendirecek. Özellikle insanlar üzerinde olumlu bir etki bıraktığın bir dönemdesin; bu, yeni bağlantılar kurmak veya var olan ilişkilerini derinleştirmek için harika bir fırsat. Sağlık konusunda daha fazla dikkat etmen gereken bir zaman dilimindesin, ruhsal ve bedensel dengeni sağlamak için doğada vakit geçirmek iyi gelebilir. Bugün kendine ve sevdiklerine şefkat göstermeyi unutma. Olumsuz düşünceleri bir kenara bırakıp, yaratıcı projelere odaklanmak sana zihinsel bir huzur verecek. İş ve kişisel yaşamındaki dengeyi sağlamak için gerekli adımları atmaktan çekinme.
Dengede kalmak, içsel huzuru bulmak için harika bir gün. İletişim kurma becerilerinizi ön plana çıkartmak, karşılıklı anlayışı artırmak için etkili olabilir. Sosyal ilişkilerde uyum sağlama arzusu güçleniyor. Bu dönemde çevrenizdeki insanlarla olan etkileşimleriniz son derece tatmin edici olabilir. Sanatsal duyarlılığınız ön plana çıkacak; bu nedenle yaratıcılığınızı ifade etmek için fırsatlar doğabilir. Bazı küçük anlaşmazlıklar gündeme gelebilir, ancak bunları diplomasi ile çözebileceksiniz. Kendi ihtiyaçlarınıza dikkat etmeyi unutmayın, zira başkalarını mutlu etmek kadar kendinizi de önemsemelisiniz. İş veya eğlence amaçlı seyahatler planlamak için uygun bir zaman dilimi. Yeniliklere açık olmalı, fırsatları değerlendirmekten çekinmemelisiniz. Kendinizi ifade etme biçiminiz, başkalarının gözünde daha fazla ilgi görmenizi sağlayacak. Özgüveninizin arttığı bu zamanı iyi değerlendirin, zira yeni başlangıçlar için kapılar aralanıyor.
Duygusal derinlikler ve sezgisel anlayış, bugün içsel yolculuğun en önemli bileşenleri olacak. Yeniliklere açıklık, özellikle ilişkilerde tatmin edici dönüşümlere kapı aralayabilir. İçsel bir çatışma hissi, net bir yön bulmanızı zorlaştırabilir; ancak, bu sancılı süreç, gerçek özünüzle yüzleşmenizi sağlıyor. Başkalarının hislerine karşı duyarlılığınız, onları destekleme isteğinizi artıracak. Sağlık konusunda, bedeninize daha fazla özen göstermek, enerji seviyelerinizi artırabilir; küçük egzersizler ve rahatlamalar yararlı olacaktır. İş hayatında ise gizli düşmanlıklar veya çekişmelerin farkına varmak, sizi stratejik bir konumda tutabilir. Bugün, sezgisel gücünüzle birleştirerek çevrenizle olan ilişkilerinizi yeniden değerlendirmek için mükemmel bir fırsat.
Bugün, keşfetme arzusunun doruk noktalarına ulaştığı bir gün. Herhangi bir macera, farklı bir deneyim edinme isteği içindesin. Sosyal çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin heyecan verici gelişmelere yol açabilir. Kendini ifade etme konusunda cesur davranmalısın; düşündüğün düşünceleri paylaşmaktan çekinme. Yeni bilgi ve deneyimlere açık olman, seni kişisel gelişiminde ileri taşıyabilir.Aşk hayatında spontane hareketler, ilişkinizi canlandırabilir. Partnerinle yapılacak sürpriz bir plan, ilişkinizdeki heyecanı artırabilir. Eğer yalnızsan, ilginç biriyle tanışma ihtimalin var. Bu yeni karşılaşma, sizin için farklı bir kapı açabilir.İş hayatında, sıra dışı fikirlerin ön plana çıkabilir. Yenilikçi yaklaşımlarınla dikkatleri üzerine çekebilirsin. Ancak, aceleci davranmamalı ve kararlarını düşünerek vermelisin. Uzun vadeli hedeflerini göz önünde bulundurarak adım atman önem taşıyor.Sağlığın konusunda ise, stres seviyeni kontrol altında tutmak günün anahtarı. Meditasyon veya dışarıda zaman geçirme gibi yöntemlerle zihnini rahatlatmayı unutma. Doğayla olan bağın, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacaktır.
Sorumlu ve kararlı duruşun, çevrendekilere güven veriyor. Bugün, iş yerinde veya sosyal çevrende liderlik özelliklerin ön planda. Planlarını uygulamak veya yeni projelere adım atmak için uygun bir zaman. Ancak, acele etmemek ve her ayrıntıyı göz önünde bulundurmak son derece önemli. Duygusal olarak, içsel bir huzur arayışında olabilirsin; belki de yalnız kalmak ve düşünmek isteyeceksin. İlişkilerde açık iletişim, malzemelerin kalitesini artırır. Ayrıca, finansal konulara dair dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Birikim yapmanın ve tasarruf etmenin değerini anımsamalısın. Sağlığına özen göstermek, enerjini artıracak ve motivasyonunu yükseltecek. Yıldızlar, sabırlı olmanın ve istikrarlı bir yön izlediğinin altını çiziyor.
Yenilikçi ve özgür ruhunla bugün ilham dolu bir enerji hissedebilirsin. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin farklı şekillerde gelişebilir; arkadaşlarınla olan bağların güçlenirken, yeni tanışmalardan sürpriz fırsatlar çıkabilir. İçsel dürtülerini dinlemek ve özgürce ifade etmek, seni pek çok açıdan besleyecektir. Bir proje ya da bir grup çalışması söz konusuysa, yaratıcı fikirlerin ile dikkat çekebilirsin. Ancak, gelen önerilere açık olmak ve esnek kalmak önem arz ediyor. Bu süreçte mantığını ve sezgini dengelemeye özen göster. Aşk hayatında ise, romantik anlar yaşamak isteyebilir, ani duygusal patlamalara dikkat etmelisin. Dikkatini dağıtan durumlarla başa çıkmak için kendini düzenli bir şekilde ifade etmeye çalış. Rahat ve bağımsız hissetmene yardımcı olacak hobilerle ilgilenmek ve kendine zaman ayırmak, ruhunu canlandırabilir.
Duygusal derinliklerin su yüzüne çıkacağı bir gün. İç dünyanda var olan sanatsal yeteneklerin, yaratıcılığını besleyecek ve ilham kaynağı olacaktır. Bu durum, kişisel projelerine veya hobilerine yönelmeni sağlayabilir. Empati yeteneğinin yüksek olduğu bu dönemde, sevdiklerinle duygusal bağların güçlenecek. Anlayış ve destek arayışında olanlara el uzatmak, içsel huzurunu artırabilir. Ayrıca, manevi konularla ilgili derin düşüncelere dalacak, ruhsal deneyimlere açık olacaksın. Biraz yalnız kalmak, içsel yolculuğunu derinleştirmek için fırsat yaratabilir. Hayal gücünün ve sezgilerinin yüksek olduğu bu dönemde, beklenmedik sürprizlerle karşılaşma ihtimalin var. Kendine güven, iç sesine kulak ver ve duygusal dengeyi bulmaya çalış.
