1
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer kentte şehir tiyatroları kurma kararı aldı. Bu doğrultuda tiyatro sanatının uzmanlarından oluşan bir danışma kurulu ve tüzük kurulu oluşturuldu. Tüzük ve yönetmelik kurulunda Yücel Erten, Orhan Alkaya, Hülya Nutku ve Eren Aysan yer aldı. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliği’ne, Ankara Devlet Konservatuvarı ve Makedonya Üsküp Tiyatro Akademisi’nde eğitmen olarak da görev yapmış olan usta sanatçı Yücel Erten atandı.
YÖK’E BAĞLI OLMAYANLAR SINAVA ALINMADI
İzmir Şehir Tiyatroları projesinin hayata geçmesine sayılı günler kaldı. Sınavlar başladı. Ancak bazı gençler tüzük engeline takıldı. Sadece Yüksek Öğretim Kurulu YÖK’e bağlı üniversite konservatuvarı mezunlarının başvuruda bulunabileceğinin kararlaştırıldığı tüzük maddesi nedeni ile çok sayıda gencin boynu bükük kaldı. Başvurusu reddedilen oyuncular arasında, yıldız fabrikası olarak nitelenen Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nin dört mezunu da yer aldı. Sınava alınmayan gençler, fırsat eşitliği sağlanmadığı gerekçesi ile tepki gösterirken, uygulama sanat kamuoyunda da tartışma yarattı.
HERKESE SINAV KAPISI AÇAMAYIZ
İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Yücel Erten ile MSM kurucusu Müjdat Gezen, meseleyi SÖZCÜ’nün hür ve demokratik platformunda tartıştı. Tüzüğe atıfta bulunarak uygulamayı savunan Yücel Erten, yazılı açıklamasında, “Sınavı MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da ‘fırsat eşitliği’ isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti” ifadelerini kullandı.
ADİLE NAŞİT VE MÜNİR ÖZKUL HANGİ ÜNİVERSİTE MEZUNU
İstanbul Belediye Konservatuvarı, İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı, Kadir Has Üniversitesi, TÜRVAK ile 1991 yılında kurduğu ve ücretsiz eğitim veren MSM’de 49 yıldır tiyatro ve oyunculuk öğretmenliği yapan Müjdat Gezen de telefon görüşmesi ile soruları yanıtladı. ‘Hocaların hocası’ unvanına erişen usta sanatçı Müjdat Gezen, yeteneğe bağlı kurumlara dair nitelik ve nicelik arasındaki farklılıklara vurgu yaptı. Gezen, “Adile Naşit, Münir Özkul hangi üniversiteden mezun” sorularını gündeme getirdi. Gezen ve Erten şu açıklamaları yaptı:
MÜJDAT GEZEN: YETENEKSİZ VE BAŞARISIZSA ALMAYIN
– İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları yıllarca önce genç sanatçı alımına başladı. Ahmet Saraçoğlu, Sevinç Erbulak, Serdar Orçin, Sevil Akı gibi birçok MSM mezunu sanatçı kabul edildiler ve onlarca ödül kazandılar. Sonra belediye yönetimine AKP geldi ve MSM’lilere yasak koydu. Ondan sonra bizim öğrencilerimiz İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’na giremediler.
– Ben bütün bunların sevgili Tunç Soyer’in bilgisi dışında olduğu kanısındayım. Çünkü Soyer bu konuya hiç müdahale etmeyerek işi uzmanlarına bırakmıştır ve doğrusunu yapmıştır. Orada bu kararları alan kişilerin hepsi arkadaşımdır ve hepsini de çok severim.
– Fakat tüzük hazırlanırken YÖK’e bağlı üniversitelerden mezunlar alınması fikrine tamamen karşıyım. Ben onlarca üniversite konservatuvarının tiyatro bölümlerine nasıl alım yapıldığını ve nasıl eğitim verildiğini biliyorum.
– Yeteneğe dayalı okullarda ve sanat kurumlarında kabul sınavı yapılırken o gencin hangi üniversite mezunu olduğuna bakılmaz. Nitelik başka şeydir, nicelik başka şeydir. Tiyatrolar yetenekli aktörleri severler. Çünkü seyirci onları sever de ondan.
– Ben konservatuvarlıyım. Hiç kuşkusuz ki eğitimin yanındayım. Ama öyle istisnalar vardır ki, insana soru sordurur. Şöyle ki: “Adile Naşit hangi okuldan mezundur? Münir Özkul hangi okuldan mezundur” gibi… Örnekleri çoğaltabiliriz.
– Bence buradaki en önemli nüans şu olmalı: Siz, fırsat eşitliği tanıyarak gençlere sınava girme hakkı verin ve kapılarınızı açın; yetenekli ve başarılıysa alın, yeteneksiz ve başarısızsa almayın.
– Bu düşüncem asla MSM mezunlarına özel bir çağrı değil, ilkesel bir öneridir. Çok iyi biliyorum ki, benim önerim yapıldığında başvuru sayısı en az ikiye katlanacaktır ve jüri çok yorulacaktır. Ama zaten şu anda da yoruluyorlar.
– Son olarak, arkadaşlarımın yolu açık olsun. İzmir’e çok güzel bir tiyatro kazandırıyorlar.
YÜCEL ERTEN: KAHVEHANE SOHBETİ OLMAKTAN ÖTEYE GİTMEZ
– Öncelikle bu konu, yönetmeliğin emridir. İZBBŞT Yönetmeliği, Türk Tiyatrosu’nun çok değerli insanlarından oluşan bir danışma kurulunun yaklaşık bir yıllık çalışması sonunda hazırlanmış ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin onayından geçmiştir.
– Tüzüğün 4. maddesi şöyle der: “İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, belediye başkanlığına bağlı bir müdürlük olarak özel bütçe ile yönetilen ve sanatsal açıdan özerk bir sanat ve kültür kurumudur.” Buradaki ‘sanatsal açıdan özerk’ tanımına hepimizin özen göstermesi gerektiğini düşünürüm. Yönetmeliği beğenmeyenler olabilir. Rasyonel bir biçimde tartışılabilir de. Ortak akıl oluştuğunda değişebilir de. Ama siyasal erk üzerinde manevi baskı oluşturarak delmeye çalışmak, sanat kurumlarının özerkliği hedefine gönül vermiş sanatçıların davranış biçimi olmasa gerek.
– Bir an için düşünelim: Siyasal erk, kuruluş aşamasında henüz kadroları için sınav açmakta olan bir tiyatroda, bazı baskılar üzerine yönetmeliğe aykırı bir uygulama istese, daha ilk adımda demokratik yapılanmayı ve tiyatronun sanatsal özerkliğini örselemiş olmaz mıydı? Biz hepimiz böyle bir davranışı eleştirmez miydik? Geçmişte, önünü ardını düşünmeden sanat kurumlarımızı bakanlara ve başkanlara şikayet edenler, sanatın özerkleşme mücadelesini, o makamlarda rehin bırakmış olmadılar mı?
– Ne mutlu bizlere ki, sayın Başkan Tunç Soyer bu konuda son derece demokrat ve incelikli bir tutum sergilemiş ve İzmir Şehir Tiyatroları’nın öz erkini örseleyecek bir talimat vermekten kaçınmıştır. Şahsen ve yönetim kurulumuz adına kendisine teşekkür etmeyi borç bilirim.
– Kurucu Genel Sanat Yönetmeni olarak kişisel görüşüm, bu konuda serinkanlı bir biçimde ortak akla ulaşılmadan fikir yürütüldüğü yönünde. Şurası açık ki, bir yere sınavla eleman alacaksanız, ölçek koymak kaçınılmazdır. “Yetenek diploma ile ölçülmez” gerçeği, bir kamu kuruluşuna sınav açacağınız zaman kahvehane sohbeti olmaktan öteye gitmez.
1400 KİŞİ BAŞVURDU
– Gelin, ölçeği birlikte oluşturmaya çalışalım: İZBBŞT’nin yapılanmasında, ödenekli kurumlarımızda kötü örneklerini gördüğümüz, ucu bucağı görünmez, hantal, personeli şişkin bir imparatorluğa dönüşmemesi amaçlanmıştır. Sonuçta iki sahnede faaliyet gösterecek, dinamik ama tutumlu bir kadro anlayışı ile oluşmaktadır. Sınavla alınacak sanatçı sayısı 36’dır. Bu 36 sayısını aklımızda tutalım.
– Kısa süre önce Gaziantep’te kurulan Şehir Tiyatrosu’na alınacak 20 sanatçı için sınava 490 kişi başvurmuştu. Kabaca bir hesap, İzmir gibi ışıltılı, alımlı bir kentin Şehir Tiyatrosu’na başvuruların en az iki katı olacağını gösteriyordu. Yanılmadık. 36 oyuncu kadrosu için 1400 küsur başvuru ile karşılaştık.
– Yönetmeliğimizin getirdiği “Üniversite ve konservatuvarların dört yıllık oyunculuk ana sanat dalını bitirmiş olma” kaydı sayesinde sınava girme hakkı kazananlar 850’ye indi. Şimdi bu 850 oyuncu adayına, günde 8-10 saat süren üç aşamalı sınavlara başladık. 11 gün sürecek. Şikayetçi falan değiliz. Oyunculuk sınavında, her bir adayı sesi, müzikalitesi, beden esnekliği, fiziki özellikleri, yaş grubu ve sahnedeki özgül ağırlığı, yani türlü yetenekleri açısından değerlendirmek gerekir. Özetle, çeşitli eleme perspektiflerine başvurarak 850 kişiyi 11 güne sığdırdık.
– Bunca ayrıntıyı neden anlattım? Bir varsayım kuracağım da onun için. YÖK’ün belirlediği diploma çerçevesinin dışına çıksaydık, sözgelimi MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da “fırsat eşitliği” isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti.
36 OYUNCU İÇİN 36 GÜN SINAV YAPMANIN MANTIĞI YOK
– Düşünün, bütün “İyi taklit yaparım” diyenler, alelusul kurs görenler, dizi film piyasasının yardımcı oyuncular ordusu bu sınava hücum etmeyecek miydi?
– Türkiye’nin şu derin işsizlik sorunu karşısında, şimdi 1400 olan başvuru, 3 bine, 4 bine çıkmaz mıydı? 36 oyuncu için 36 gün sınav yapmanın bir mantığını bulabilen varsa, lütfen söylesin.
– Ray döşemeden hiç bir tren bir yerden bir yere gitmez. İnsanların düşüncelerine saygılıyım. Ama kuraldışı durumları örnek göstererek hak iddia etmeleri, ille de haklı oldukları anlamına gelmez. Örneğin unutmayalım ki, diplomasını almaya ramak kalmış öğrenciler de bu sınava giremediler.
– Özetle: Akıl yoluyla sağlıklı ölçekler oluşturmadan sanat alanına giriş sağlamaya çalışmak; hem liyakat sorununda köpüklenmeye yol açar, hem de sanat kurumlarının öz erkini zedeler. Aydınlığa doğru ortak yürüyüşümüzde, dost kanatların dayanaksız didişmelerden kaçınmasını da bir görev sayarım. Ve son olarak yönetim kurulumuzun da bu görüşleri paylaştığını eklemek isterim.
Bugün enerji dolu ve atılgan bir ruh hali içerisinde olacaksın. Yeni fikirlere açık olmak, seni alışılmış sınırların dışına çıkarabilir. Motivasyon kaynağını çevrendekilerden bulabilirsin; dostlarının veya ailenin destekleyici tavrı, hedeflerine daha rahat ulaşmanı sağlayabilir. Duygusal açıdan güçlü bir gün; hislerini ifade etme yeteneğin artacak ve bu durum, ilişkilerinde olumlu bir değişim yaratabilir. Ani kararlar almaktan çekinme, fakat dikkatli olman gereken durumlar var. Aşk alanında da çarpıcı gelişmeler yaşanabilir, kalbindeki hisleri cesurca dile getirmekten kaçma. Bugün yaratıcılığın zirveye tırmanabilir, bu nedenle sanatsal projelere yönelmen faydalı olacak. Unutma, kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmek, ileride sorunlar yaratabilir; dolayısıyla dengeyi korumayı ihmal etme.
Bugün, sabit ve kararlı doğanın getirdiği huzurla çevrenizle uyum içinde olacaksınız. Yavaş ama emin adımlarla kazanacaklarınız, sabrınızın bir ödülü olarak kendini gösterecek. Maddi konular üzerine düşünebilir, yatırımlarınızı gözden geçirebilirsiniz. Duygusal anlamda ise, sevdiklerinizle olan bağlarınızı derinleştirme arzusu içinde olduğunuz bir gün. Belki sıradan bir sohbet, kalp devirlerinizi artırabilir. Güzellik ve sanata olan ilginiz, yaratıcı projelere yönelmenize olanak tanıyacak. Kendinize zaman ayırmayı unutmayın; doğanın tadını çıkardığınızda ruhunuz da canlanacak. Günün sonunda, içsel dengeyi yakalamış hissedeceksiniz.
Bugün zihin gündeminde hareketlilik var. Yeni bilgiler edinme arzusu seni harekete geçiriyor, bu yüzden öğrenme fırsatlarını değerlendirmek için mükemmel bir zaman. Sosyal ilişkilerde daha dışa dönük ve etkili olabilirsin; başkalarıyla fikir alışverişi yapmak, sana yeni perspektifler kazandıracak. Duygusal anlamda biraz dalgalı hissedebilirsin; bu durum, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinde kendini ifade etme şekline yansıyabilir. Dikkatini dağıtacak detaylardan uzak durmaya çalış. Yaratıcılığını ortaya çıkaracak projeler üzerinde çalışabilir, kendini ifade etmenin farklı yollarını arayabilirsin. Kısa seyahatler veya iletişim amaçlı görüşmeler gündeme gelebilir. Kendini ifade etmek konusunda cesur olmalısın; içindeki düşüncelerinin dışa vurumu, başkaları üzerinde güçlü bir etki bırakacaktır.
Duygusal derinlikler bugün senin için önemli bir tema olacak. İçsel dünyana dönmek, eski hatıralarını ve anılarını gözden geçirmek için mükemmel bir zaman. Yakın çevrendeki kişilerle daha samimi sohbetler gerçekleştirebilir, hislerini özgürce ifade etme fırsatı bulabilirsin. Aşk ilişkilerinde ise güven arayışın artabilir, bu durumu partnerinle açık bir şekilde konuşmak ilişkinizi güçlendirebilir. İş veya kariyer konularında yeni fırsatlar, geçmişteki deneyimlerinle bir araya gelerek önüne çıkabilir. Diğer insanların ihtiyaçlarına duyarlılığın, topluluk içinde daha fazla takdir görmeni sağlayabilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma; ruhsal ve bedensel ihtiyaçlarına özen göstermek, enerjini yükseltecek. Kendi sınırlarını çizmekten çekinme; bu, sağlıklı bir denge kurmana yardımcı olacak.
Parlak ve enerjik bir gün seni bekliyor. Yaratıcılığın zirve yapacak, içindeki sanatçı ortaya çıkmak için sabırsızlanıyor. Kendini ifade etmek için mükemmel fırsatlar bulabilirsin, bu da çevrendeki insanları etkilemek konusunda sana büyük bir avantaj sağlayacak. Sosyal ilişkilerin güçlenecek; dostlarınla bir araya gelmek, keyifli konuşmalar yapmak ve yeni bağlantılar kurmak için ideal bir zaman dilimi. Kendine olan güvenin artarken, liderlik vasıflarını sergilemekten çekinme. Risk almak ve yeni projelere yönelmek için cesaret bulduğun anları değerlendir. Duygusal dünyanda ise, sevgi dolu anlar seni bekliyor; romantik bir sürpriz veya sevdiğin kişiyle derin bir bağ kurma fırsatı kapını çalabilir. İçsel huzurunu bulmak için kendine zaman ayırmayı unutma; doğa yürüyüşleri ya da meditasyon, ruh halini olumlu yönde etkileyecek.
Detaylara olan düşkünlüğün, seni birçok kişinin gözünde güvenilir kılıyor. İş yerindeki projelerle ilgili derinlemesine analiz yapma yeteneğin, bugün sıkıntıların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Ancak mükemmeliyetçilikten kaçınmalısın; bazen en basit çözümler en etkili olanlardır. İlişkilerde samimiyet ve açıklık, kalbinin ihtiyaç duyduğu güveni oluşturacak. Yakın çevrenden alacağın destekle ruh halin yükselip pozitif enerjilerle dolacaksın. Kendine dair daha fazla farkındalık kazanmak, gelişim yolculuğunda önemli bir adım atmanı sağlayacak. Sosyal aktivitelere katılmak, yeni insanlarla tanışmak ve farklı bakış açıları edinmek ruhunu besleyecek. Yaratıcılığın da kendini gösterebilir; hayal gücünü serbest bırak ve sanat veya yazı gibi alanlara yönel.
Dengelerin sağlanacağı bir gün. İlişkilerde uyum arayışın ön planda. Güzellik ve estetik duyguların derinleşiyor; sanatsal uğraşlara yönelmek için ideal bir zaman. Sosyal çevren genişleyecek, yeni insanlarla tanışma fırsatları kapını çalacak. Ancak, başkalarının istek ve ihtiyaçlarına aşırı duyarlı olabilirsin; bu durum seni duygusal olarak yorabilir. Kendi ihtiyaçlarına da zaman ayırmayı unutma. Mümkünse, kabuğundan çıkıp doğanın tadını çıkarman sana iyi gelecektir. Kendi içsel huzurunu bulmak için dengeyi sağlamaya çalış. Unutma, içsel dinginliğini dış dünyaya yansıtmak, hayatındaki olumlu değişimlerin kapısını açacaktır.
Hayatında bazı gizli kalmış duyguları açığa çıkartmanın tam zamanı. İçsel derinliklerine dalarak, kendinle yüzleşmek ve duygusal yaralarını sararak ilerlemek seni güçlendirecek. Sosyal çevrendeki insanlarla olan ilişkilerininde önemli bir dönüm noktasında olabilirsin, bu durum bazı sürprizlere açık olmanı gerektirebilir. Kalbindeki tutkuyu ortaya koymak için cesur ol. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir süreç var, harcamalarına özen göster. Kendin için zaman ayırmayı unutma; meditasyon ya da doğayla iç içe olacağın bir aktivite ruhsal sağlığın için faydalı olacaktır. Duygularını ifade etmekten çekinme, sevdiklerinle kurduğun bağları güçlendirebilir. Tutkulu bir aşk ya da eski bir ilişkinin yeniden gündeme gelmesi mümkün. Bunu değerlendirirken akıllıca hareket etmeyi unutma.
Serüven arayışın her zamankinden daha belirgin hale geliyor. İçsel motivasyonların seni keşfe yönlendiriyor, bu da yeni deneyimlere açık olmanı gerektiriyor. Farklı kültürler ve fikirlerle etkileşime girmek, düşünce yapını genişletmek için harika bir fırsat sunuyor. Bugün, heyecan verici bir macera karşına çıkabilir; bu fırsatı değerlendirip canını sıkan rutinlerden uzaklaşmalısın.İletişimde cesur olmalı, düşüncelerini ifade ederken kendine güvenmeyi unutmamalısın. Duygusal derinlikteki bağlar güçlenirken, yüzeysel ilişkilerden uzaklaşmak isteyebilirsin. Yakın çevrendeki insanlarla anlamlı ve samimi konuşmalar, kalbindeki duyguları net bir şekilde ifade etmeni sağlayabilir.Finansal konularda dikkatli olman gereken bir gün. Harcama alışkanlıklarını gözden geçirmeli ve gelecekteki hedeflerine göre bir plan oluşturmalısın. Dış görünümüne ve kişisel bakımına önem vermek, kendine olan güvenini artıracak. Güne enerjik ve pozitif bir başlangıç yaparak, karşına çıkan fırsatları en iyi şekilde değerlendirebilirsin. Unutma, bu dönemde mümkün olan en iyisini deneyimlemek senin ellerinde.
Bugün, kararlılığın ve azminle ön plana çıkacaksın. Hedeflerine ulaşma yolunda attığın adımların meyvelerini yavaş yavaş toplamaya başlayacaksın. İş ortamında beklenmedik destekler gelebilir, bu da motivasyonunu artıracak. Sosyal ilişkilerde, daha önce fark etmediğin detayların gündeme gelmesi iletişimini güçlendirebilir. Duygusal alanda ise, derin bir tanıdıklık ve güven arayışında olacaksın. İçsel huzurunu korumak için kendine zaman ayırmayı unutma; meditasyon ya da doğada kısa bir yürüyüş faydalı olabilir. Bugün, değerlerin ve inançlarınla ilgili derin düşüncelere dalman mümkün. Bu süreç, senin için yol gösterici bir etki yaratacak. Yeniliklere açık ol, çünkü beklenmedik fırsatlar kapını çalabilir.
Bugün zihninde beliren yenilikçi fikirler, seni yaratıcı bir yola yönlendirecek. İçinde bulunduğun sosyal çevrede farklılıklara açık olman, yeni insanlarla tanışmanı sağlayabilir. Yeniliklere olan tutkun, alışkanlıklarından kopmana ve cesur adımlarla ilerlemene yardımcı olacaktır. Ancak ani kararlar almadan önce düşünmekte fayda var; sezgilerin seni doğru yönlendirebilir ama aceleci davranmaktan kaçınmalısın. Duygusal paylaşımlarında samimi olmak, ilişkilerini derinleştirme fırsatını getirebilir. Bugün, kendine ve başkalarına karşı empati göstermenin, barışçıl bir atmosfer yaratacağını unutma. Kendi iç dünyanda yapacağın küçük değişiklikler, büyük tatminler getirebilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşmek için ideal bir zaman. İçsel sezgilerin güçlü, bu sayede başkalarının ihtiyaçlarını anlamada yeteneklisin. Bugün sanatsal bir projeye yönelmek, yaratıcı enerjini serbest bırakmak için harika bir fırsat olabilir. Sosyal ortamlarda yer almak, kendini ifade etme fırsatı sunacak. Ancak, aşırıya kaçmaktan kaçınmalısın; başkalarına yardım etme arzun seni yıpratabilir. Kalbini dinlemek, sana iç huzur getirecek. Biraz yalnız kalmak ve meditasyon yapmak, zihnindeki karmaşayı dağıtabilir. Gökyüzündeki enerjiler, kendini yeniden keşfetmen için uygun bir zemin hazırlıyor. Finansal konulara dikkat etmekte fayda var; acele kararlar alma. Unutma, sezgilerin seni doğru yolda yönlendirmekte!
1
2
3
4
5
6
