1
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer kentte şehir tiyatroları kurma kararı aldı. Bu doğrultuda tiyatro sanatının uzmanlarından oluşan bir danışma kurulu ve tüzük kurulu oluşturuldu. Tüzük ve yönetmelik kurulunda Yücel Erten, Orhan Alkaya, Hülya Nutku ve Eren Aysan yer aldı. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliği’ne, Ankara Devlet Konservatuvarı ve Makedonya Üsküp Tiyatro Akademisi’nde eğitmen olarak da görev yapmış olan usta sanatçı Yücel Erten atandı.
YÖK’E BAĞLI OLMAYANLAR SINAVA ALINMADI
İzmir Şehir Tiyatroları projesinin hayata geçmesine sayılı günler kaldı. Sınavlar başladı. Ancak bazı gençler tüzük engeline takıldı. Sadece Yüksek Öğretim Kurulu YÖK’e bağlı üniversite konservatuvarı mezunlarının başvuruda bulunabileceğinin kararlaştırıldığı tüzük maddesi nedeni ile çok sayıda gencin boynu bükük kaldı. Başvurusu reddedilen oyuncular arasında, yıldız fabrikası olarak nitelenen Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nin dört mezunu da yer aldı. Sınava alınmayan gençler, fırsat eşitliği sağlanmadığı gerekçesi ile tepki gösterirken, uygulama sanat kamuoyunda da tartışma yarattı.
HERKESE SINAV KAPISI AÇAMAYIZ
İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Yücel Erten ile MSM kurucusu Müjdat Gezen, meseleyi SÖZCÜ’nün hür ve demokratik platformunda tartıştı. Tüzüğe atıfta bulunarak uygulamayı savunan Yücel Erten, yazılı açıklamasında, “Sınavı MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da ‘fırsat eşitliği’ isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti” ifadelerini kullandı.
ADİLE NAŞİT VE MÜNİR ÖZKUL HANGİ ÜNİVERSİTE MEZUNU
İstanbul Belediye Konservatuvarı, İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı, Kadir Has Üniversitesi, TÜRVAK ile 1991 yılında kurduğu ve ücretsiz eğitim veren MSM’de 49 yıldır tiyatro ve oyunculuk öğretmenliği yapan Müjdat Gezen de telefon görüşmesi ile soruları yanıtladı. ‘Hocaların hocası’ unvanına erişen usta sanatçı Müjdat Gezen, yeteneğe bağlı kurumlara dair nitelik ve nicelik arasındaki farklılıklara vurgu yaptı. Gezen, “Adile Naşit, Münir Özkul hangi üniversiteden mezun” sorularını gündeme getirdi. Gezen ve Erten şu açıklamaları yaptı:
MÜJDAT GEZEN: YETENEKSİZ VE BAŞARISIZSA ALMAYIN
– İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları yıllarca önce genç sanatçı alımına başladı. Ahmet Saraçoğlu, Sevinç Erbulak, Serdar Orçin, Sevil Akı gibi birçok MSM mezunu sanatçı kabul edildiler ve onlarca ödül kazandılar. Sonra belediye yönetimine AKP geldi ve MSM’lilere yasak koydu. Ondan sonra bizim öğrencilerimiz İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’na giremediler.
– Ben bütün bunların sevgili Tunç Soyer’in bilgisi dışında olduğu kanısındayım. Çünkü Soyer bu konuya hiç müdahale etmeyerek işi uzmanlarına bırakmıştır ve doğrusunu yapmıştır. Orada bu kararları alan kişilerin hepsi arkadaşımdır ve hepsini de çok severim.
– Fakat tüzük hazırlanırken YÖK’e bağlı üniversitelerden mezunlar alınması fikrine tamamen karşıyım. Ben onlarca üniversite konservatuvarının tiyatro bölümlerine nasıl alım yapıldığını ve nasıl eğitim verildiğini biliyorum.
– Yeteneğe dayalı okullarda ve sanat kurumlarında kabul sınavı yapılırken o gencin hangi üniversite mezunu olduğuna bakılmaz. Nitelik başka şeydir, nicelik başka şeydir. Tiyatrolar yetenekli aktörleri severler. Çünkü seyirci onları sever de ondan.
– Ben konservatuvarlıyım. Hiç kuşkusuz ki eğitimin yanındayım. Ama öyle istisnalar vardır ki, insana soru sordurur. Şöyle ki: “Adile Naşit hangi okuldan mezundur? Münir Özkul hangi okuldan mezundur” gibi… Örnekleri çoğaltabiliriz.
– Bence buradaki en önemli nüans şu olmalı: Siz, fırsat eşitliği tanıyarak gençlere sınava girme hakkı verin ve kapılarınızı açın; yetenekli ve başarılıysa alın, yeteneksiz ve başarısızsa almayın.
– Bu düşüncem asla MSM mezunlarına özel bir çağrı değil, ilkesel bir öneridir. Çok iyi biliyorum ki, benim önerim yapıldığında başvuru sayısı en az ikiye katlanacaktır ve jüri çok yorulacaktır. Ama zaten şu anda da yoruluyorlar.
– Son olarak, arkadaşlarımın yolu açık olsun. İzmir’e çok güzel bir tiyatro kazandırıyorlar.
YÜCEL ERTEN: KAHVEHANE SOHBETİ OLMAKTAN ÖTEYE GİTMEZ
– Öncelikle bu konu, yönetmeliğin emridir. İZBBŞT Yönetmeliği, Türk Tiyatrosu’nun çok değerli insanlarından oluşan bir danışma kurulunun yaklaşık bir yıllık çalışması sonunda hazırlanmış ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin onayından geçmiştir.
– Tüzüğün 4. maddesi şöyle der: “İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, belediye başkanlığına bağlı bir müdürlük olarak özel bütçe ile yönetilen ve sanatsal açıdan özerk bir sanat ve kültür kurumudur.” Buradaki ‘sanatsal açıdan özerk’ tanımına hepimizin özen göstermesi gerektiğini düşünürüm. Yönetmeliği beğenmeyenler olabilir. Rasyonel bir biçimde tartışılabilir de. Ortak akıl oluştuğunda değişebilir de. Ama siyasal erk üzerinde manevi baskı oluşturarak delmeye çalışmak, sanat kurumlarının özerkliği hedefine gönül vermiş sanatçıların davranış biçimi olmasa gerek.
– Bir an için düşünelim: Siyasal erk, kuruluş aşamasında henüz kadroları için sınav açmakta olan bir tiyatroda, bazı baskılar üzerine yönetmeliğe aykırı bir uygulama istese, daha ilk adımda demokratik yapılanmayı ve tiyatronun sanatsal özerkliğini örselemiş olmaz mıydı? Biz hepimiz böyle bir davranışı eleştirmez miydik? Geçmişte, önünü ardını düşünmeden sanat kurumlarımızı bakanlara ve başkanlara şikayet edenler, sanatın özerkleşme mücadelesini, o makamlarda rehin bırakmış olmadılar mı?
– Ne mutlu bizlere ki, sayın Başkan Tunç Soyer bu konuda son derece demokrat ve incelikli bir tutum sergilemiş ve İzmir Şehir Tiyatroları’nın öz erkini örseleyecek bir talimat vermekten kaçınmıştır. Şahsen ve yönetim kurulumuz adına kendisine teşekkür etmeyi borç bilirim.
– Kurucu Genel Sanat Yönetmeni olarak kişisel görüşüm, bu konuda serinkanlı bir biçimde ortak akla ulaşılmadan fikir yürütüldüğü yönünde. Şurası açık ki, bir yere sınavla eleman alacaksanız, ölçek koymak kaçınılmazdır. “Yetenek diploma ile ölçülmez” gerçeği, bir kamu kuruluşuna sınav açacağınız zaman kahvehane sohbeti olmaktan öteye gitmez.
1400 KİŞİ BAŞVURDU
– Gelin, ölçeği birlikte oluşturmaya çalışalım: İZBBŞT’nin yapılanmasında, ödenekli kurumlarımızda kötü örneklerini gördüğümüz, ucu bucağı görünmez, hantal, personeli şişkin bir imparatorluğa dönüşmemesi amaçlanmıştır. Sonuçta iki sahnede faaliyet gösterecek, dinamik ama tutumlu bir kadro anlayışı ile oluşmaktadır. Sınavla alınacak sanatçı sayısı 36’dır. Bu 36 sayısını aklımızda tutalım.
– Kısa süre önce Gaziantep’te kurulan Şehir Tiyatrosu’na alınacak 20 sanatçı için sınava 490 kişi başvurmuştu. Kabaca bir hesap, İzmir gibi ışıltılı, alımlı bir kentin Şehir Tiyatrosu’na başvuruların en az iki katı olacağını gösteriyordu. Yanılmadık. 36 oyuncu kadrosu için 1400 küsur başvuru ile karşılaştık.
– Yönetmeliğimizin getirdiği “Üniversite ve konservatuvarların dört yıllık oyunculuk ana sanat dalını bitirmiş olma” kaydı sayesinde sınava girme hakkı kazananlar 850’ye indi. Şimdi bu 850 oyuncu adayına, günde 8-10 saat süren üç aşamalı sınavlara başladık. 11 gün sürecek. Şikayetçi falan değiliz. Oyunculuk sınavında, her bir adayı sesi, müzikalitesi, beden esnekliği, fiziki özellikleri, yaş grubu ve sahnedeki özgül ağırlığı, yani türlü yetenekleri açısından değerlendirmek gerekir. Özetle, çeşitli eleme perspektiflerine başvurarak 850 kişiyi 11 güne sığdırdık.
– Bunca ayrıntıyı neden anlattım? Bir varsayım kuracağım da onun için. YÖK’ün belirlediği diploma çerçevesinin dışına çıksaydık, sözgelimi MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da “fırsat eşitliği” isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti.
36 OYUNCU İÇİN 36 GÜN SINAV YAPMANIN MANTIĞI YOK
– Düşünün, bütün “İyi taklit yaparım” diyenler, alelusul kurs görenler, dizi film piyasasının yardımcı oyuncular ordusu bu sınava hücum etmeyecek miydi?
– Türkiye’nin şu derin işsizlik sorunu karşısında, şimdi 1400 olan başvuru, 3 bine, 4 bine çıkmaz mıydı? 36 oyuncu için 36 gün sınav yapmanın bir mantığını bulabilen varsa, lütfen söylesin.
– Ray döşemeden hiç bir tren bir yerden bir yere gitmez. İnsanların düşüncelerine saygılıyım. Ama kuraldışı durumları örnek göstererek hak iddia etmeleri, ille de haklı oldukları anlamına gelmez. Örneğin unutmayalım ki, diplomasını almaya ramak kalmış öğrenciler de bu sınava giremediler.
– Özetle: Akıl yoluyla sağlıklı ölçekler oluşturmadan sanat alanına giriş sağlamaya çalışmak; hem liyakat sorununda köpüklenmeye yol açar, hem de sanat kurumlarının öz erkini zedeler. Aydınlığa doğru ortak yürüyüşümüzde, dost kanatların dayanaksız didişmelerden kaçınmasını da bir görev sayarım. Ve son olarak yönetim kurulumuzun da bu görüşleri paylaştığını eklemek isterim.
Bugün heyecan verici fırsatlarla dolu bir gün seni bekliyor. Enerjin yüksek, bu da çevrendeki insanlarla iletişimini güçlendiriyor. Yeni projelere adım atmak ya da cesur kararlar almak için mükemmel bir zaman. Koç’ların liderlik özellikleri ön plana çıkıyor; bu yüzden, grup dinamiklerinde öne çıkma isteğin artabilir. Sağlık konularına dikkat etmeni, yeterince enerji depolamayı unutmamanı öneririz. Arkadaşlarınla yapacağın aktiviteler, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Aşk hayatında ise spontane bir gelişme, kalbini hareketlendirebilir. Kendine güven ve cesaretinle, karşılaştığın her zorluğun üstesinden gelebileceksin. Bugün, içindeki ateşi serbest bırakmanın tam zamanı!
Bugün çevrendeki enerjiler, kişisel alanına ve konforuna daha fazla önem vermen için teşvik edici. İlişkilerde sabır ve anlayış sergilediğinde, karşılıklı güvene dayalı bir bağ inşa etme şansın artıyor. Maddi konularda akıllı ve temkinli davranmalısın; bu, geleceğe yönelik önemli fırsatların kapılarını aralayabilir. Kendine olan güvenin, yeni projeleri desteklemek için harika bir zemin hazırlıyor. Aşk hayatında, samimiyet beklerken, açılımların getirdiği yeniliklere de açık olmalısın. Kendi iç dünyana dönmek ve rahatlamak için zaman ayırmak, zihnini dinlendirecektir. Bugün, seni bekleyen olumlu fırsatlara hazırlıklı olmalı, sezgilerine güvenerek adım atmalısın.
Sosyal ortamlar, yeni bağlantılar ve etkili iletişim kapılarını açacak. Zihinsel olarak aktif ve meraklı olman, karşılaştığın durumlarda esnek düşünmeni sağlayacak. Kısa seyahatler veya küçük keşifler, ruh haline tuhaf bir canlılık katacak. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, seni düşündüğünden daha fazla ilham verecek. Ancak, gereksiz detaylarda kaybolmamaya dikkat et. Duygusal derinlik gerektiren konularda yüzeyde kalmamak, ilişkilerinde daha tatmin edici bir denge yaratmana yardımcı olacak. İçsel sesine güven ve kendini ifade etmekten çekinme; çünkü gün boyunca karşına çıkan fırsatlar, yaratıcı yeteneklerini sergilemen için ideal bir zemin sunacak. Sürekli değişim ve yenilik arayışındaki doğan, bu dönemde kendini bulma yolculuğunun tadını çıkaracak.
Duygusal derinliklerin ve hassasiyetlerin ön planda olduğu bir gün. Sevdiklerinle kurduğun bağları güçlendirmek, iletişimde daha özenli olmak için harika bir fırsat. İçsel olarak kendini sorgulayabilir, geçmişle yüzleşebilirsin. Hedeflerine ulaşmakta zorlandığın anlarda, içsel sezgilerine güvenmek sana rehberlik edecek. Ailevi konular gündemde olabilir; herkesin duygusal ihtiyaçlarına dikkat etmen, ortamda huzur yaratabilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma; yeterince yoğun duygular içinde boğulma, biraz kendine zaman ayır. Günün sonunda, içsel bir huzur arayışında olman, seni daha dingin bir ruh haline taşıyacak. Yeniliklere açık ol; hayat sürprizlerle dolu.
Bugün, içsel gücünü ve karizmanı açığa çıkarmak için mükemmel bir zaman. Etkileyici bir enerjiyle çevreni saracak, liderlik vasıflarını sergilemekte kendini oldukça rahat hissedeceksin. Sosyal ortamlarda dikkatleri üzerine çekecek, insanları etkilemeni sağlayan bir çekicilikle dolacaksın. Yaratıcılığın zirveye çıkacak; sanatsal bir proje veya yeni bir hobiye başlaman için ideal koşullara sahipsin. Aşk hayatında, tutkulu ve sıcak duyguların ön planda olacak. Partnerinle aranızdaki iletişim derinleşebilir, birbirinize daha yakın hissedebilirsiniz. Eğer yalnızsan, karşına çıkan yeni insanlarla tanışma fırsatı yakalayabilirsin. İş hayatında, kariyer hedeflerine yönelik adımlarını cesurca atmalısın; bu dönemde cesaretin seni büyük başarılara götürebilir. Sağlığına daha fazla özen göstermen gereken bir dönemdesin. Enerjini yüksek tutmak ve ruh dengen için spor yapmayı ihmal etmemelisin. İçsel huzur ve denge sağlamak, başarılarının devamı için önemli. Kendine güven ve hedeflerine odaklan; bugün, hayallerini gerçekleştirmek adına önemli adımlar atabilirsin.
Dikkatli ve titiz yaklaşımın, içinde bulunduğunuz durumları daha iyi yönetmene yardımcı olacak. Karar alırken detaylara odaklanman gerekirken, ince düşünmen gereken durumlarla karşılaşabilirsin. İş ortamında veya kişisel ilişkilerde uyum sağlamak için esnek olma gerekliliği ortaya çıkabilir. Aşırı mükemmeliyetçilikten kaçınmak, ruh halini dengelemene yardımcı olacaktır. Sağlık konularına yönelik bir farkındalık içinde olmalı ve bedenine gereken özeni göstermelisin. Belki de bir hobi veya yaratıcılığını ortaya koyacak bir etkinlik, gününü renklendirebilir. Duygusal alanda iletişimsel olman, ilişkilerin pekişmesine yardımcı olurken, içsel huzurunu bulmak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi faaliyetlere yönelmek faydalı olabilir. Unutma, küçük detaylar büyük farklar yaratabilir.
Bugün uyum arayışın daha belirgin hale gelecek. İlişkilerde diplomatik yaklaşımın ve ikna yeteneğin ön planda. Sosyal çevrendeki insanlarla olan iletişimini güçlendirmek için harika bir zaman dilimi. Duygusal dengeyi koruyabilmek adına, kendini ifade etmekten çekinmemelisin. Sanatsal yönlerin de ortaya çıkabilir; yaratıcılığını serbest bırakmak için ideal bir gün. Ayrıca, estetik ve güzelliklere olan ilgin seni yeni keşiflere yönlendirebilir. İçsel huzurunu sağlamak adına yalnız kalma ihtiyacı hissedebilirsin. Bu süreçte, başkalarıyla olan bağlarını güçlendirirken, kendinle de barışık olman önemli. Unutma, dış dünyayla olan etkileşimlerin, içsel dinginliğine katkı sağlayabilir.
Gizemli ve derin duyguların hakim olduğu bir dönemdesin. İçsel dinginliğini sağlamak için kendine zaman tanımalısın. Bugün duygu ve düşüncelerini daha iyi anlayabilmek için içe dönük bir gözlem yapma fırsatına sahip olacaksın. İletişim kurmak istediğin kişilerle samimi ve açık bir diyalog başlatmak, ilişkilerini kuvvetlendirebilir. Bu süreçte hislerin derinleşirken, karşındaki insanların da duygularını daha iyi anlama kapasiten artacak. Aynı zamanda, kariyerinle ilgili planlarını güncelleyebilirsin. Gelecek hayallerine dair net bir vizyon oluşturmak, seni motive edecek. Risk almayı seviyorsun ama bu sefer dikkatli olmalı, aceleci davranmamaya özen göster. Eski meselelerin üstündeki perdeyi kaldırma ve geçmişten ders çıkarma zamanı. Özellikle güvenilir bir arkadaşınle muhabbet etmek, zihnindeki belirsizlikleri arındırmana yardımcı olacak. Bugün, sevgi ve arkadaşlık ilişkilerinde daha fazla şeffaflık isteyeceksin. Hislerini açıkça ifade etmekten çekinme; duygularını paylaşman, ilişkini güçlendirebilir. Karşılıklı anlayış ve destek, yaşamındaki olumlu değişimleri tetikleyebilir. Kendine güven, kararlılık gerektiren durumlarla baş etmeni kolaylaştıracak. Duygusal derinliğinle insanlara dokunma yeteneğin bugünkü enerjinle daha da güçlenecek.
Geniş ufuklara açılma zamanı. Yeni fırsatlarla karşılaşabilir, yaratıcılığınızı özgürce ifade edebilirsiniz. İçsel bir macera arayışı içinde olabilir, bu da sizi farklı kültürleri veya fikirleri keşfetmeye yönlendirebilir. Sosyal ilişkilerdeki dinamikler canlanıyor; çevrenizdeki insanlarla derinlikli sohbetler yapma isteği, bağlantılarınızı güçlendirecek. Seyahat planları gündemde; keşif ruhunuz ön plana çıkıyor. Duygusal olarak, başkalarına ilham verme potansiyeliniz var. Yalnızca dışarıya açılmakla kalmayacak, içsel yolculuğunuzda da önemli dersler alacaksınız. Kendinizi ifade etme biçiminiz, çevrenizdekilerin dikkatini çekecek; bu da sosyal çevrenizdeki enerjiyi artıracak. Harekete geçmek için cesaretinizi toplayın, çünkü yeni fırsatlar kapıda.
Bugün, sorumluluklarınız ön plana çıkacak ve uzun vadeli hedeflerinizi gözden geçirmeniz gereken bir dönemde olacaksınız. İnisiyatif alarak hayal ettiğiniz projelerin ilk adımlarını atma konusunda cesaret bulabilirsiniz. İş ve kariyer alanında, sağlam adımlarla ilerlemek en büyük önceliğiniz olacak. Sadece bireysel çabalarınızla değil, çevrenizdeki insanlarla güçlü bir iş birliği kurmayı da hedefleyin. Bu, beklenmedik fırsatlar doğurabilir.Duygusal ilişkilerde yaşanabilecek sorunlarla başa çıkabilmek için kendinizi ifade etme şekliniz önem kazanacak. Sevdiğinizle olan iletişiminizi güçlendirmek için samimi ve açık bir yaklaşım benimseyin. İçinde bulunduğunuz durumları sorgulamak, hem kendinizi hem de ilişkinizi daha iyi anlamanızı sağlayabilir. Bugün, içsel huzuru bulmak için kendinize zaman ayırmayı unutmayın. Kendi ihtiyaçlarınıza duyduğunuz saygı, dış dünyadaki dengeyi de beraberinde getirecektir.
Bugün yenilikçi fikirlerin ve özgün yaklaşımlarının ön plana çıkacağı bir gün. Sosyal çevrendeki insanlarla etkileşimlerin güçlenebilir ve ilham verici arkadaşlıklar kurabilirsin. Zihnindeki yaratıcı projeleri hayata geçirme fırsatı bulabilirsin. Geleneksel yaklaşımların dışına çıkarak kendi özgün tarzını yansıtmak isteyebilirsin. Beklenmedik olaylar, sürpriz gelişmeler ve yeni fırsatlar kapını çalabilir. Bu süreçte esnek ve uyumlu olman, seni daha ileriye taşıyacaktır. İçsel sesine güven ve cesaretle adımlar at. Ayrıca, toplumsal konulara olan duyarlılığın, çevrendeki insanlara ilham vermeni sağlayabilir. Kendini ifade etmekten çekinmemeli, düşüncelerini paylaşmalısın. Gün, hayatında önemli değişimlere ve dönüşümlere kapı aralayabilir.
Hayal gücünün doruklarına ulaşacağı bir gün. İçsel dünyana dalmak ve yaratıcılığını ortaya çıkarmak için mükemmel bir zaman. Tek başına geçirdiğin anlar, ruhunun derinliklerine inmeni sağlayacak. Duyguların yoğunlaşabilir; bu nedenle, içindeki hisleri kabullenmekte zorlanmamalısın. Başkalarıyla olan etkileşimlerinde empati yeteneğin ön plana çıkacak. Farklı bakış açıları seni zenginleştiriyor ve inancın güçleniyor. Duygusal bağlarını kuvvetlendirmek için sevdiklerinle daha fazla zaman geçirebilir, onlara destek olabilirsin. Diğer insanlarla bağlantı kurma arzun, derin ve anlamlı ilişkiler ortaya çıkarabilir. Bu dönemde sezgilerine güvenmek, doğru seçimler yapmana yardımcı olacak. Kendinle ve çevrenle kurduğun denge, hayatına huzur getirecek. Unutma, içsel yolculuğun seni en güzel yerlere götürecektir.
