1
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer kentte şehir tiyatroları kurma kararı aldı. Bu doğrultuda tiyatro sanatının uzmanlarından oluşan bir danışma kurulu ve tüzük kurulu oluşturuldu. Tüzük ve yönetmelik kurulunda Yücel Erten, Orhan Alkaya, Hülya Nutku ve Eren Aysan yer aldı. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliği’ne, Ankara Devlet Konservatuvarı ve Makedonya Üsküp Tiyatro Akademisi’nde eğitmen olarak da görev yapmış olan usta sanatçı Yücel Erten atandı.
YÖK’E BAĞLI OLMAYANLAR SINAVA ALINMADI
İzmir Şehir Tiyatroları projesinin hayata geçmesine sayılı günler kaldı. Sınavlar başladı. Ancak bazı gençler tüzük engeline takıldı. Sadece Yüksek Öğretim Kurulu YÖK’e bağlı üniversite konservatuvarı mezunlarının başvuruda bulunabileceğinin kararlaştırıldığı tüzük maddesi nedeni ile çok sayıda gencin boynu bükük kaldı. Başvurusu reddedilen oyuncular arasında, yıldız fabrikası olarak nitelenen Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nin dört mezunu da yer aldı. Sınava alınmayan gençler, fırsat eşitliği sağlanmadığı gerekçesi ile tepki gösterirken, uygulama sanat kamuoyunda da tartışma yarattı.
HERKESE SINAV KAPISI AÇAMAYIZ
İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Yücel Erten ile MSM kurucusu Müjdat Gezen, meseleyi SÖZCÜ’nün hür ve demokratik platformunda tartıştı. Tüzüğe atıfta bulunarak uygulamayı savunan Yücel Erten, yazılı açıklamasında, “Sınavı MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da ‘fırsat eşitliği’ isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti” ifadelerini kullandı.
ADİLE NAŞİT VE MÜNİR ÖZKUL HANGİ ÜNİVERSİTE MEZUNU
İstanbul Belediye Konservatuvarı, İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı, Kadir Has Üniversitesi, TÜRVAK ile 1991 yılında kurduğu ve ücretsiz eğitim veren MSM’de 49 yıldır tiyatro ve oyunculuk öğretmenliği yapan Müjdat Gezen de telefon görüşmesi ile soruları yanıtladı. ‘Hocaların hocası’ unvanına erişen usta sanatçı Müjdat Gezen, yeteneğe bağlı kurumlara dair nitelik ve nicelik arasındaki farklılıklara vurgu yaptı. Gezen, “Adile Naşit, Münir Özkul hangi üniversiteden mezun” sorularını gündeme getirdi. Gezen ve Erten şu açıklamaları yaptı:
MÜJDAT GEZEN: YETENEKSİZ VE BAŞARISIZSA ALMAYIN
– İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları yıllarca önce genç sanatçı alımına başladı. Ahmet Saraçoğlu, Sevinç Erbulak, Serdar Orçin, Sevil Akı gibi birçok MSM mezunu sanatçı kabul edildiler ve onlarca ödül kazandılar. Sonra belediye yönetimine AKP geldi ve MSM’lilere yasak koydu. Ondan sonra bizim öğrencilerimiz İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’na giremediler.
– Ben bütün bunların sevgili Tunç Soyer’in bilgisi dışında olduğu kanısındayım. Çünkü Soyer bu konuya hiç müdahale etmeyerek işi uzmanlarına bırakmıştır ve doğrusunu yapmıştır. Orada bu kararları alan kişilerin hepsi arkadaşımdır ve hepsini de çok severim.
– Fakat tüzük hazırlanırken YÖK’e bağlı üniversitelerden mezunlar alınması fikrine tamamen karşıyım. Ben onlarca üniversite konservatuvarının tiyatro bölümlerine nasıl alım yapıldığını ve nasıl eğitim verildiğini biliyorum.
– Yeteneğe dayalı okullarda ve sanat kurumlarında kabul sınavı yapılırken o gencin hangi üniversite mezunu olduğuna bakılmaz. Nitelik başka şeydir, nicelik başka şeydir. Tiyatrolar yetenekli aktörleri severler. Çünkü seyirci onları sever de ondan.
– Ben konservatuvarlıyım. Hiç kuşkusuz ki eğitimin yanındayım. Ama öyle istisnalar vardır ki, insana soru sordurur. Şöyle ki: “Adile Naşit hangi okuldan mezundur? Münir Özkul hangi okuldan mezundur” gibi… Örnekleri çoğaltabiliriz.
– Bence buradaki en önemli nüans şu olmalı: Siz, fırsat eşitliği tanıyarak gençlere sınava girme hakkı verin ve kapılarınızı açın; yetenekli ve başarılıysa alın, yeteneksiz ve başarısızsa almayın.
– Bu düşüncem asla MSM mezunlarına özel bir çağrı değil, ilkesel bir öneridir. Çok iyi biliyorum ki, benim önerim yapıldığında başvuru sayısı en az ikiye katlanacaktır ve jüri çok yorulacaktır. Ama zaten şu anda da yoruluyorlar.
– Son olarak, arkadaşlarımın yolu açık olsun. İzmir’e çok güzel bir tiyatro kazandırıyorlar.
YÜCEL ERTEN: KAHVEHANE SOHBETİ OLMAKTAN ÖTEYE GİTMEZ
– Öncelikle bu konu, yönetmeliğin emridir. İZBBŞT Yönetmeliği, Türk Tiyatrosu’nun çok değerli insanlarından oluşan bir danışma kurulunun yaklaşık bir yıllık çalışması sonunda hazırlanmış ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin onayından geçmiştir.
– Tüzüğün 4. maddesi şöyle der: “İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, belediye başkanlığına bağlı bir müdürlük olarak özel bütçe ile yönetilen ve sanatsal açıdan özerk bir sanat ve kültür kurumudur.” Buradaki ‘sanatsal açıdan özerk’ tanımına hepimizin özen göstermesi gerektiğini düşünürüm. Yönetmeliği beğenmeyenler olabilir. Rasyonel bir biçimde tartışılabilir de. Ortak akıl oluştuğunda değişebilir de. Ama siyasal erk üzerinde manevi baskı oluşturarak delmeye çalışmak, sanat kurumlarının özerkliği hedefine gönül vermiş sanatçıların davranış biçimi olmasa gerek.
– Bir an için düşünelim: Siyasal erk, kuruluş aşamasında henüz kadroları için sınav açmakta olan bir tiyatroda, bazı baskılar üzerine yönetmeliğe aykırı bir uygulama istese, daha ilk adımda demokratik yapılanmayı ve tiyatronun sanatsal özerkliğini örselemiş olmaz mıydı? Biz hepimiz böyle bir davranışı eleştirmez miydik? Geçmişte, önünü ardını düşünmeden sanat kurumlarımızı bakanlara ve başkanlara şikayet edenler, sanatın özerkleşme mücadelesini, o makamlarda rehin bırakmış olmadılar mı?
– Ne mutlu bizlere ki, sayın Başkan Tunç Soyer bu konuda son derece demokrat ve incelikli bir tutum sergilemiş ve İzmir Şehir Tiyatroları’nın öz erkini örseleyecek bir talimat vermekten kaçınmıştır. Şahsen ve yönetim kurulumuz adına kendisine teşekkür etmeyi borç bilirim.
– Kurucu Genel Sanat Yönetmeni olarak kişisel görüşüm, bu konuda serinkanlı bir biçimde ortak akla ulaşılmadan fikir yürütüldüğü yönünde. Şurası açık ki, bir yere sınavla eleman alacaksanız, ölçek koymak kaçınılmazdır. “Yetenek diploma ile ölçülmez” gerçeği, bir kamu kuruluşuna sınav açacağınız zaman kahvehane sohbeti olmaktan öteye gitmez.
1400 KİŞİ BAŞVURDU
– Gelin, ölçeği birlikte oluşturmaya çalışalım: İZBBŞT’nin yapılanmasında, ödenekli kurumlarımızda kötü örneklerini gördüğümüz, ucu bucağı görünmez, hantal, personeli şişkin bir imparatorluğa dönüşmemesi amaçlanmıştır. Sonuçta iki sahnede faaliyet gösterecek, dinamik ama tutumlu bir kadro anlayışı ile oluşmaktadır. Sınavla alınacak sanatçı sayısı 36’dır. Bu 36 sayısını aklımızda tutalım.
– Kısa süre önce Gaziantep’te kurulan Şehir Tiyatrosu’na alınacak 20 sanatçı için sınava 490 kişi başvurmuştu. Kabaca bir hesap, İzmir gibi ışıltılı, alımlı bir kentin Şehir Tiyatrosu’na başvuruların en az iki katı olacağını gösteriyordu. Yanılmadık. 36 oyuncu kadrosu için 1400 küsur başvuru ile karşılaştık.
– Yönetmeliğimizin getirdiği “Üniversite ve konservatuvarların dört yıllık oyunculuk ana sanat dalını bitirmiş olma” kaydı sayesinde sınava girme hakkı kazananlar 850’ye indi. Şimdi bu 850 oyuncu adayına, günde 8-10 saat süren üç aşamalı sınavlara başladık. 11 gün sürecek. Şikayetçi falan değiliz. Oyunculuk sınavında, her bir adayı sesi, müzikalitesi, beden esnekliği, fiziki özellikleri, yaş grubu ve sahnedeki özgül ağırlığı, yani türlü yetenekleri açısından değerlendirmek gerekir. Özetle, çeşitli eleme perspektiflerine başvurarak 850 kişiyi 11 güne sığdırdık.
– Bunca ayrıntıyı neden anlattım? Bir varsayım kuracağım da onun için. YÖK’ün belirlediği diploma çerçevesinin dışına çıksaydık, sözgelimi MSM mezunlarının katılımına açsaydık; başvuru sayısı bununla kalacak mıydı? Doğal ki tiyatro eğitimi veren başka kuruluşlar da “fırsat eşitliği” isteyecekti. O durumda, çifte standart uygulayamayacağımız için; bizim merdivenaltı akademilerden tutun, oyunculuk eğitim büfelerine kadar herkese sınav kapısını açmamız gerekecekti.
36 OYUNCU İÇİN 36 GÜN SINAV YAPMANIN MANTIĞI YOK
– Düşünün, bütün “İyi taklit yaparım” diyenler, alelusul kurs görenler, dizi film piyasasının yardımcı oyuncular ordusu bu sınava hücum etmeyecek miydi?
– Türkiye’nin şu derin işsizlik sorunu karşısında, şimdi 1400 olan başvuru, 3 bine, 4 bine çıkmaz mıydı? 36 oyuncu için 36 gün sınav yapmanın bir mantığını bulabilen varsa, lütfen söylesin.
– Ray döşemeden hiç bir tren bir yerden bir yere gitmez. İnsanların düşüncelerine saygılıyım. Ama kuraldışı durumları örnek göstererek hak iddia etmeleri, ille de haklı oldukları anlamına gelmez. Örneğin unutmayalım ki, diplomasını almaya ramak kalmış öğrenciler de bu sınava giremediler.
– Özetle: Akıl yoluyla sağlıklı ölçekler oluşturmadan sanat alanına giriş sağlamaya çalışmak; hem liyakat sorununda köpüklenmeye yol açar, hem de sanat kurumlarının öz erkini zedeler. Aydınlığa doğru ortak yürüyüşümüzde, dost kanatların dayanaksız didişmelerden kaçınmasını da bir görev sayarım. Ve son olarak yönetim kurulumuzun da bu görüşleri paylaştığını eklemek isterim.
Bugün enerjinin oldukça yüksek olduğu bir gün. Dinç ve heyecan verici düşünceler kafanı meşgul edecek. Yeni başlangıçlar yapmak için mükemmel bir zaman. İleriye dönük planlarını gözden geçirmen, hedeflerine odaklanman gerekiyor. Özgüvenin tavan yaparken, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek adına cesur adımlar atabilirsin.İletişim kurmak, yeni insanlarla tanışmak için harika bir zaman dilimi. İnsanların dikkatini çekme kabiliyetin, iş veya sosyal ortamlarda öne çıkmanı sağlıyor. Hızlı kararlar alırken, duygusal düşünmemeye dikkat etmelisin. Aklını kullanarak, mantıklı seçimler yapmak sana daha iyi sonuçlar getirebilir.Eğer bir projeye başlamak istiyorsan, dışarıdan destek almak ve iş birliği içinde çalışmak yine faydalı olabilir. Bugün çevrendekilerle uyum sağlamak için esnek olman gerekecek. Bu sayede kalabalık ortamlarda daha da parlayabilirsin. Kendine güvenerek, kararlı tutumunuzu sürdürmekte ve hedeflerine ulaşma yolunda emin adımlarla ilerlemekte fayda var.
Bir huzur arayışı içinde olacaksın; doğal güzelliklere ve sakin ortamlara yönelme isteği belirginleşebilir. Bugün, hayatının maddi yönleriyle daha fazla ilgilenme fırsatın doğacak. Finansal konularda yapıcı adımlar atabilir, tasarruf planları gerçekleştirebilirsin. Kişisel ilişkilerde ise samimi ve içten iletişimlerin, bağlarınızı güçlendirebilir; dostlarına olan bağlılığın, sana destek sağlayacak. Duygusal derinlik arayışında, sezgilerin güçlü bir rehber olabilir; içsel sesine kulak vermek, doğru kararlar almanı kolaylaştıracak. Bugün, aynı zamanda estetik açıdan seni cezbeden şeylere yönelmek; yaratıcı projelerde kendini ifade etmek istiyorsun. Unutma, bu dönemde dengeyi bulmak ve kendine zaman ayırmak, ruhsal sağlığın için önem taşıyor.
İletişimde parlak bir dönemdesin; düşüncelerini ve hislerini açıkça ifade etmekte zorluk çekmeyeceksin. Farklı bakış açıları edinme fırsatını değerlendirmek, zihnini genişletecek ve sosyal çevrenle olan bağlarını güçlendirecektir. Yeniliklere açık olman, yeni tanışmalara zemin hazırlayabilir. Bugün merak duygun canlı kalmalı; öğrenmek istediğin konular için araştırma yapabilirsin. Hem kişisel hem de duygusal anlamda derin sohbetler kurmak, seni bir adım ileri götürecek. Aceleci olmaktan kaçınmalı, her şeyi analiz etme isteğini kontrol altında tutmalısın. Anlık sorunlara pratik çözümler bulmak için daha sabırlı olman gerekebilir. Geleceğe dair fikirlerin etkileyici; hayal gücünü kullanmayı unutma. Parlak düşüncelerin seni yönlendirecek.
Duygusal dengeyi sağlamak için içsel bir yolculuğa çıkma zamanı. İletişimde samimi ve etkili olabileceğin anlar var. Aile bağların bugün özel bir önem taşıyor. Sevdiklerinle yapacağın küçük bir sohbet, ilişkileri derinleştirebilir. İçgüdülerine güven; bu, doğru kararlar almanı sağlayacak. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmak, ruhsal yenilenmene yardımcı olabilir. Gün sonunda, yaşadığın deneyimlerin sana önemli bir ders sunacağını unutma. Gerekirse sınırlarını belirlemekten çekinme; bu, mental sağlığını korumana destek olur. Kendine zaman ayırmak, duygusal tazelenmene katkıda bulunacak.
Bugün, hayata karşı güçlü bir tutku ve karizma ile yaklaşacaksın. Kendine olan güvenin artacak ve etrafındakiler üzerinde etki yaratma arzusuyla dolup taşacaksın. Yaratıcılığını ifade etmek için mükemmel bir zaman. Sanatsal projeler veya kişisel hobilerle ilgilenmek, ruh halini yükseltecek ve başkalarına ilham kaynağı olacaksın. Sosyal ortamlarda parlayacak, yeni bağlantılar kurmaya açık olacaksın.Aynı zamanda, duygusal ilişkilerde daha samimi ve dürüst olma ihtiyacı hissedebilirsin. Sevdiklerinle derin sohbetler yapmak, kalbindeki hisleri paylaşmak için uygun bir zaman. Bu sürek, ilişkilerinizi güçlendirecek ve daha sağlam bir bağ oluşturmanıza yardımcı olacak. Ancak, dikkat etmen gereken noktalar da mevcut. Bazen egonun sesini dinleyip, başkalarının görüşlerine kapalı olabilirsin. Başkalarının fikirlerini dinlemek, sana yeni bakış açıları kazandırabilir. İç sesine kulak vermekle birlikte, çevrendekilere karşı da duyarlı olman önemli. Bugün, hem kendine hem de başkalarına karşı nazik ve anlayışlı kalmayı tercih etmelisin. Sonuç olarak, enerjini yapıcı şeylere yönlendirdiğinde, hem kendini hem de çevrendekileri olumlu yönde etkileme şansın yüksek. Parlayacaksın; bu, senin doğal yeteneğin.
Disiplinin ve dikkatinin ön plana çıktığı bir gün. Detaylara olan ilgin, çevrendekilere yardımcı olma konusunda seni motivasyona götürecek. İş yerinde veya günlük hayatında düzenlemeler yapma ihtiyacı hissedebilirsin. Hedeflerine ulaşmak için uygulamaların gerekliliğini hissedeceksin. Bu süreçte, kendini ifade etme şeklin önemli olacak. Bakış açını ve yaratıcılığını ortaya koymak için fırsatlar karşında. Aşk durumunda ise iletişim, güven inşa etme konusunda etkili olacaktır; açık yüreklilikle hislerini dile getir. Sağlığına dikkat etmelisin; bedeninin ihtiyaçlarını dinlemen gereken bir zaman. İlginç kişilerle tanışma ihtimali var, yeni bakış açıları ile ufkunu genişletebilirsin.
Sosyal ilişkilerde derinleşen bağlar, çevrenle olan etkileşimlerinin artmasıyla birlikte yenilikçi fikirlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayacak. Sanat ve estetik alanında bir ilham akışı yaşayabilirsin; bu durum yaratıcı projelerine yansıyarak seni besleyecek. Dikkatini toplamakta zorlanabileceğin anlar var, bu sebeple ruhsal dengen için küçük aralar vermek faydalı olacaktır. Partnerinle olan iletişimin önemli bir teste tabi tutulacak; açık ve samimi bir diyalog kurmak ilişkinin geleceği için kritik önemde. Acele etmeden, her durumu değerlendirerek hareket etmekte büyük yarar var. Karşılaştığın zorluklar, aslında yeni kapılar açacak; bu nedenle olumsuzlukları büyütmemeye çalışmalısın. Kendine olan güvenin, önündeki fırsatları değerlendirmende etkili olacak. Unutma, her şeyin dengede olması gereken bir evren var, bu dengeyi bulmak senin elinde.
Derin duyguların su yüzüne çıkmasına neden olan bir gün. İçsel dünyanda hissettiğin çalkantılar, ilişkilerine de yansıyabilir; bu nedenle iletişimde dikkatli olmanda fayda var. Kendini ifade ederken, başkalarının duygularını da göz önünde bulundurmak önemli. Yenilikçi fikirlerin, seni beklemediğin durumlarla karşılaştırabilir. Bugün, sezgilerinle yön bulabilir, karamsar düşüncelerden uzak durmayı başarabilirsin. Kendine güven, içsel gücünü ve dayanıklılığını hatırla; zorlukları aşacak kapasitedesin. İlişkilerinde samimi ve açık olmanın, sana getireceği olumlu sonuçları görebilirsin. Önemli kararlarla ilgili ekstra çalışma yapmanı gerektiren bir dönemdesin; duyularını kullanarak doğru yolu seçebilirsin.
Bugün enerjik ve maceracı bir ruh hali içerisindesin. İletişim becerilerin güçleniyor, başkaları ile etkileşimlerin keyifli ve verimli geçecek. Yeni insanlarla tanışmak, uğraştığın projelere taze bir soluk katacak. Meraklı bakış açın sayesinde, keşfe çıkmak isteyeceksin; bu, seni alışılmadık yerlerde yeni deneyimlere yönlendirebilir. İçsel bir büyüme sürecinde olduğun bu dönemde, kişisel hedeflerine dair netlik kazanma fırsatı bulabilirsin. Sınırlamalarını aşma isteğin ve özgürlüğe duyduğun özlem, seni harekete geçirecek. Ancak dikkatli ol, başkalarının görüşlerine karşı aşırı duyarlı olmamakta fayda var; kendi iç sesine kulak vermek, yapacağın seçimlerde daha sağlam adımlar atmanı sağlayacak. Bugün, günlük yaşamındaki küçük detaylara dikkat etmen, büyük değişimlerin habercisi olabilir.
Bugün kararlılığını ön planda tutarak, hedeflerine odaklanma fırsatı bulacaksın. İş hayatında karşılaşabileceğin zorlukları pratik bir yaklaşımla aşabilecek ve destek almayı bileceksin. Duygusal olarak kendini güçlü hissetmen, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerine olumlu yansıyacak. Özellikle arkadaşlarınla geçireceğin zaman, ruh halini canlandırabilir. Aynı zamanda, kendine zaman ayırmayı da ihmal etmemelisin; bu, motivasyonunu artıracaktır. Genel olarak, disiplinli ve azimli duruşun sayesinde, istediğin sonuçlara ulaşman mümkün. Yapman gereken şey, adımlarını güvenle atmak ve kararlılığını korumak.
Bugün özgürlüğün ve bireyselliğin ön planda olacak. Yenilikçi fikirlerinle çevrendekilere ilham verebilirsin. Sosyal ilişkilerde ilerici yaklaşımların, başkalarını etkileme potansiyeline sahip. Anlık değişimlere karşı hazır ol; beklenmedik fırsatlar gününü renklendirebilir. İçsel huzurun için biraz zaman ayırmayı unutma. Eğer istersen, bir grup etkinliğine katılmak veya arkadaşlarınla bir araya gelmek yeni bağlantılar kurmana yardımcı olabilir. Anlayışın ve farklı bakış açılarınızla, başkalarının sorunlarına karşı empati gösterme yeteneğin de bugün parlayacak. Farklı düşüncelere açık olman, toplumsal meseleler hakkında yeni ufuklar açabilir. Unutma, bazen en yenilikçi çözümler sıradan anların içinden doğabilir.
Bugün duygusal derinliklerinle yüzleşmek üzere bir yolculuğa çıkabilirsin. İçsel sezgilerin, belirsizliklerin arasında kılavuzluğunu yapacak. Sıcak bir ortamda kendini bulacak, sevdiğin insanlarla derin sohbetler gerçekleştireceksin. Sanatsal tarafın ön plana çıkabilir; yaratıcılığını serbest bırakmak için müzik, resim ya da yazıyla ilgilenmek sana iyi gelecek. Bağlantı kurmak istediğin kişilerle bir araya gelme isteğin artacak fakat bu ilişkileri daha da derinleştirmenin yollarını arayabilirsin. Kalbine hitap eden konulara yönelmen, ikili ilişkilerde ilerlemeni sağlayabilir. Sadece başkalarının ihtiyaçlarına yanıt vermekle kalmayıp, kendi duygusal ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmayı unutma.Kendini biraz yalnız hissetmen mümkün, bunun seni düşündürmesi doğal. Ama yalnızca kendinle kalmanın değerini fark edecek, iç dünyanda güçlü bir yeniden doğuş yaşayacaksın. Gözlemlerini ve hislerini yazıya dökmek, sana kendini ifade etme konusunda büyük bir kolaylık sağlayabilir. Unutma, duygu ve hayal gücünün önemli olduğu bu günde, korumak istediğin derin ve hassas yanlarını göz ardı etmemelisin.
