1
Diyarbakır meydanlarına bir gecede yerleştiriliveren “içinden çocuk çıkan karpuz”, “burma kadayıf”, “halay çekenler” konulu şehir süsleri, sorunu gündeme getirdi ama konu yeni değil. Çünkü Türkün heykelle sınavı yeni değil. Anadolu uygarlıklarında antik dönemde heykel okulları, atölyeleri varken İslamiyeti kabul ettiğinden beri heykelden uzak durmuş bir toplum, Cumhuriyet ideolojisiyle laik sistemi benimseyip şehir planlamasına da önem verince kurucu Atası’nı anarak başlamış işe.
Her şehrin meydanına bir büyük heykeli, her okulun bahçesine bir büstü dikilmesi, o dönemde başlıyor. Yine de Atatürk’ün sağlığında sadece 34 heykelinin yapıldığını hatırlamakta yarar var. Her ilde bir heykelinin olması daha sonraki yılların ürünü. İçlerinde Samsun’daki gibi çok ihtişamlı ve güzelleri olmasına karşın Ata’ya hiç benzemeyen ve yakışmayanları da çok. Üstelik düşmanlığını göstermek için bu heykellere, özellikle okullardaki büstlere saldıran ve “meczup” diye serbest bırakılan yobaz takımına da hedef oldukları kesin.
Konya – Afyon yolundaki Nasreddin Hoca heykeli de tepki çeken heykellerden…
İstanbul’un ilk Atatürk heykeli olan Sarayburnu’ndaki heykeli örneğin, AKP döneminde “restore ediyoruz” bahanesiyle etrafı çevrilip izbe halde bırakılarak saklandı. İstanbul’un Millet İttifakı ortak adayı İmamoğlu tarafından yeniden “fethedilmesinden” sonra heykel temizlenip ortaya çıkarıldı ama çevre düzenlemesi hâlâ kendisine yakışan bir düzeyde değil.
CHP’nin iktidarı teslim etmesinin ardından Atatürk heykelleri furyasının hız kesmesi anlaşılır bir şey. Ne DP ne Milliyetçi Cephe ne de AKP iktidarının derdi, hele sonuncusu elinden gelse Anıtkabir arazisini imara açıp inşaat yaptıracak. Bırakın Atatürk’ü, Kars’taki İnsanlık Anıtı’nı “Tükürürüm böyle sanatın içine” diye aşağılayıp “ucube” nitelemesiyle yıktırdıklarını, müstehcen diye “Güzel İstanbul” heykelini Yıldız Parkı’nda sakladıklarını, Ankara Sıhhiye Meydanı’ndan Hitit heykelini kaldırıp garın önüne “Su Perileri” heykeli yerine çaydanlık koyduklarını unutmadık.
Heykel, sanatın, şehirciliğin olmaktan çıkıp siyasetin konusu oluyor elbet. Yılmaz Büyükerşen Hoca, Eskişehir’i birbirinden değerli şehir heykelleriyle donatırken diğer şehirlerde o şehrin sembollerinin en kötü örneklerini görüyoruz. Diyarbakır’daki içine çocuk sığan karpuz misali tek değil. Haksızlık etmek istemem, Denizli’nin sesiyle ünlü horozunu beğenmişliğim vardır. Ama Kumluca girişindeki domates patlıcana gülmüşlüğüm de. Her şehrin girişine böyle bir “ucube” yerleştirmenin yapana para ödemenin dışında sanattan anlamamakla ilgisi olduğu kesin. Meltem Parlak, mesleği şehircilik olunca “Spektaküler Şehir Heykelleri” diye bir blog açmış, bunların çetelesini tutuyor: Diyarbakır’dan önce karpuz heykelinin Aydın’ın Karpuzlu ilçesinde yıllar önce yapıldığını da ondan öğreniyoruz. Vezirköprü’deki semaver, Kastamonu’daki sarmısak, Samsun Çarşamba’da yumurta topuk ve sekiz köşeli kasket, İnegöl’deki çatala saplanmış köfte, Konya – Afyon yolundaki göle yoğurt çalan Nasreddin Hoca, Kahta’daki Kahtalı kadın, bunların gerçekten en “ucube” olanları! İşin acıklısı, sanat değeri olan heykeller yapıldığı zaman da saldırıya uğraması.
Eskişehir’de bankta oturan kadın heykelleri büyük ilgi görüyor.
Kuşadası’nda Çağdaş Erçelik’in yaptığı “Yüzen Çocuk” heykelinin yüzünün tahrip edilmesi, Ordu Belediyesi’nin 2013 yılında düzenlediği 2. Uluslararası Taş Heykel Sempozyumu’nda 8 heykeltıraş tarafından yapılan 12 heykelden bazı kadın heykellerinin üzerlerine sprey boya ile çirkin sözler yazılması bunlara örnek. Bir anımla bitirmek istiyorum. Ankara’da öğretim üyesi olduğum yıllar… Barların olduğu Sakarya Caddesi’nde, hâlâ duruyor mu bilmiyorum, bir çıplak kadın heykeli var. Gecenin bir saati, fazla kaçırmış bir “erkek” heykele tırmanmış, göğsünü avuçluyor! Hukuk fakültesinde asistan olan bir arkadaşım ise sanata ve kadına yönelik bu tacizi kaldıramıyor, (Muhtemelen o da biraz kaçırmış!) heykele tırmanıp tacizciyi indirip pataklıyor! Heykelin ve sanatın namusu kurtuluyor! Sanatın hayatımızda hep olması dileğiyle iyi bayramlar…
Bugün enerjin yüksek. İçsel motivasyonun, çevrendekilere ilham verecek güce sahip. Yeni projelere atılmak için harika bir zaman, bu motivasyonu değerlendir. Ancak dikkat etmen gereken bir durum, aceleci davranmak. Kendine zaman tanı ve düşünerek hareket et. Sosyal çevrendeki bazı gerginlikler, iletişimde dikkatli olmanı gerektirebilir. Ortaklıklar ve iş birlikleri konusunda net olmaya özen göster. Aşk hayatında ise tutkulu anlar yaşama potansiyelin var, duygularını ifade etmekte tereddüt etme. İçsel sezgilerine güven, bu sana doğru yolu gösterecektir. Sağlık açısından aktif kalmayı tercih et, spor ve açık hava yürüyüşleri fayda sağlayabilir. Güne pozitif bir bakış açısıyla başlamak, tüm gününe yayılan güzel bir enerji katacak.
Bugün, içsel huzurun ve fiziksel konforun ön planda olacağı bir dönemdesin. Gündelik yaşamında basit ama etkili değişiklikler yaparak kendini yenileme fırsatı bulacaksın. Yaratıcılığın bir hayli artacak; sanatsal yönlerini keşfetmek ya da bitki bakımına yönelmek keyif verebilir. Maddi konularla ilgili sağlam adımlar atmak için uygun bir zaman. Fırsatları değerlendirirken sezgilerine güvenmek, doğru kararlar almanı sağlayacak. Sosyal ilişkilerde ise sahici ve derin bağlar kurma arzusun artış gösterebilir, samimi diyaloglarla çevrendeki insanlarla daha yakın hissedeceksin. Kendini ifade ederken dikkatli ol; sözlerin güç kazanacak. Sağlık açısından, doğayla iç içe olmak zihninde ferahlama yaratacak. Bugün, ayaklarını yere sağlam basarken hayal gücünü de canlı tutmaya çalışmalısın.
Zihinsel enerjinin yüksek olduğu bir dönemdesin. Yenilik arayışında, ilham verici fikirlere açık olacaksın. Sosyal ortamlarda kendini ifade etme yeteneğin ön plana çıkacak. İnsanlarla olan iletişimin derinleşebilir; yeni bağlantılar kurma konusunda fırsatlar seni bekliyor. Ancak, kararlarını verirken dikkatli olmalısın. Kısa vadeli heyecanlar, uzun vadeli hedeflerini saptırabilir. Duygusal olarak değişken bir gün geçirebilirsin, bu da bazı içsel çatışmalara neden olabilir. Kendini dengelemek için biraz içe dönmek ya da sakinleştirici bir aktivite yapmak iyi gelebilir. Öğrenme ve bilgi edinme isteği artacak; yeni bir hobi ya da eğitim fırsatıyla karşılaşabilirsin. Bütün bunların ışığında, cesur ve meraklı olduğun bu dönemden en iyi şekilde yararlanmalısın.
Bugün içsel dünyanızda derin bir huzur bulabilirsiniz. Duygusal açıdan kendinizi daha stabil ve huzurlu hissediyorsunuz. Sevdiklerinizle geçirdiğiniz anların kıymetini daha fazla takdir edebilir, onlarla olan bağlarınızı güçlendirecek paylaşımlar yapabilirsiniz. Ailevi ilişkilerinizde olumlu bir dönüş yaşanması mümkün. Hayal gücünüzün güçlü olduğu bir gün; projelerinizi veya yaratıcılığınızı besleyecek aktivitelerle ilgilenmek için mükemmel bir zaman. Kendinize ve ruhunuza zaman ayırmayı unutmayın. İhtiyaç duyduğunuz sınırları koyarak, sağlıklı bir denge kurmak önem kazanabilir. Duygusal derinliklerinizi keşfederek, öz değerinizi yeniden tanımlamak için fırsatlar çıkabilir. Bugün, içsel yolculuğunuz yepyeni bir boyut kazanabilir.
Bugün, enerjinizin ve tutkularınızın zirveye ulaşacağı bir gün. İlişkilerdeki olumlu etkileşimler, çevrenizdekilerle aranızdaki bağı güçlendirecek. Kendinizi ifade etme isteği ve yaratıcılığınızın artması, projelerinizi hayata geçirmek için mükemmel bir fırsat sunuyor. Hatta ilham anları yaşamanız olası, bu da sanat ve yaratıcılıkla ilgili konularda sizi ileriye taşıyabilir. Ancak, dikkatli olmanız gereken bir konu var; başkalarının duygularını anlamak ve empati kurmak, iletişimdeki uyumu artıracak. Günün ilerleyen saatlerinde, bazı sürprizlerle karşılaşabilir ve bunlar sizi olumlu şekilde etkileyebilir. İçsel gücünüzü ve cesaretinizi kullanarak, yeni fırsatları değerlendirmek için cesur adımlar atabilirsiniz. Kendinize güvenin ve kararlılıkla ilerlemeye devam edin!
Bugün detaylara olan düşkünlüğün ve pratik zeka, seni pek çok konuda avantajlı kılacak. Sorumluluk duygun yüksek, bu da iş hayatında başarı getirebilir. Yeterince çalışkan olduğun için başkalarının gözünde güvenilir biri olarak öne çıkacaksın. Kendi sağlığına dikkat etmeyi unutma, küçük önlemler büyük değişiklikler yaratabilir. Sosyal çevrende, beklemediğin bir destek alabilirsin; dostlarının sana sunduğu önerilere açık olmalısın. İçsel huzurunu korumak için zaman zaman kendine alan yaratmak faydalı olacaktır. Önemsediğin konularda net düşünceler geliştirebilir, yeni planlar yapabilirsin. Işınların ve detayların arasındaki dengeyi sağlamak, hem ruhsal hem de fiziksel sağlığını olumlu etkileyecek.
Sosyal ilişkilerde bazı karmaşalar yaşanabilir; bu dönem, uyum sağlamak adına bir denge bulma çabası gerektirebilir. Duygusal açıdan hassaslaştığın bir evrede olabilirsin, bu nedenle içsel huzurunu korumak için yalnız kalmayı düşünebilirsin. Çevrendeki insanlardan ilham alabileceğin fırsatlar doğabilir, bu da yaratıcılığını beslemek adına iyi bir zaman dilimi. Ayrıca, kişisel projelerine yön verme konusunda kararsızlık yaşayabilirsin; iç sesine kulak vermek, doğru kararları almanı kolaylaştıracaktır. Sağlık konularında ise, bedenine ve ruh haline duyarlı olman faydalı olacaktır. Bu süreçte, arkadaşlarınla geçirdiğin zamanlar sana mutluluk katacak. Aşk hayatında beklenmedik gelişmeler yaşanabilir; bu durum, duygusal dengeni sağlamak için bir şans olarak değerlendirilebilir.
Duygusal derinlikler, bugün seni saracak. İçsel bir sorgulama dönemindesin; geçmişle yüzleşmek ve hangi kalıplardan kurtulmak gerektiğini anlamak için mükemmel bir zaman. İlişkilerde ani duygusal tepkiler vermekten kaçınmalısın, bu hassas geçiş döneminin getirdiği yoğun duygular seni yönlendirebilir. İş hayatında dikkatli olman gereken bir dönemdesin; başkalarının niyetlerini sorgulamak, işbirliklerine zarar verebilir. Kendine güvenin, güçlü kararlara dönüşebilir. Sağlık konularında ise bedeninin sinyallerine kulak vermek, ruhsal ve fiziksel dengeni korumana yardımcı olacaktır. Bugün, yeniliklere açık ol, sürpriz fırsatlarla karşılaşabilirsin ve bu senin için tatmin edici bir deneyim yaratabilir. Kendi iç yolculuğuna daha derinlemesine dalmak için iyi bir zaman dilimi.
Bugün, maceracı ruhun seni heyecanlı yolculuklara ve yeni keşiflere yönlendirebilir. İletişim becerilerin güçlü olacak, çevrendeki insanlarla derin ve anlam dolu sohbetler gerçekleştirme fırsatın var. Öğrenme arzusun artarken, yeni bilgileri sindirerek zenginleşeceksin. İş veya eğitim alanında karşına çıkacak fırsatları değerlendirme konusunda cesur olmalısın. Ancak, planlarını çok fazla ayrıntıya boğmaktan kaçınmalısın; esneklik önem kazanacak. Sosyal çevrende beklenmedik bir olay yaşanabilir, bu da sana yeni insanlarla tanışma imkanı sunacak. Bugün, içindeki özgürlük arayışını besleyen olaylarla dolu. Kendine güven ve sezgilerine kulak ver; içsel bilgi kaynağını takip ettiğin sürece, her şey daha net bir hale gelecek. Güneşin ve gezegenlerin önceliklerini belirleme konusunda seni destekliyor. Sevdiğinle geçireceğin keyifli zamanlar ruh halini olumlu yönde etkileyecek, bu yüzden anın tadını çıkar.
Bugün hedeflerine ulaşma konusunda kararlılığın zirveye çıkıyor. Disiplinin ve azmin, seni büyük mücadelelerden kurtarıp başarıya her zamankinden daha yakınlaştıracak. İş yerindeki sorumluluklarını başarıyla yerine getirirken, çevrendekilerin de takdirini kazanacaksın. Duygusal açıdan, güven arayışın öne çıkıyor. İlişkilerinde samimiyete ve içtenliğe önem vermen, onları güçlendirecektir. Kendini ifade etmekten çekinme; bazı duyguların paylaşılması, kalben daha yakın hissetmene yardımcı olacak. Kendi içsel ihtiyaçlarına dikkat et ve dengeyi bulmaya çalış. Bugün, başarıların seni daha da yükseklere taşıyacak ve uzun soluklu bir tatmin hissi verecek. Hedeflerine odaklan ve her adımında kendine güven.
Bugün hayal gücünün sınırlarını zorlayacak ve cesur fikirlerle dolu bir gün geçiriyorsun. Sıradanlıktan uzaklaşmak, yenilikçi düşüncelerle dolu bir alan yaratmana olanak tanıyor. Sosyal bağların güçlenirken, çevrendeki insanları etkileyerek ilham verme potansiyelin oldukça yüksek. Beklenmedik sürprizler karşına çıkabilir; bu, yaşamına daha fazla renk katmak adına harika bir fırsat.Aynı zamanda, duygusal dünyanda dalgalanmalar hissedebilirsin. İçsel huzuru sağlamak için biraz yalnız kalmak ve kendi düşüncelerine yönelmek önem kazanacak. Duygularının derinliklerine inmekten çekinme; bu, ruhsal olarak eve dönüş yolunda önemli bir adım. Akışa bırak, spontane olayların gelişmesine izin ver. Bugün, kalbinin ve aklının beraber hareket ettiği bir denge bulma şansı sunuyor.
Bugün sezgilerin ve duyguların derinliklerine inmeye davet ediliyorsun. İçsel dünyanda bir yolculuğa çıkarak, hislerini daha iyi anlayabilir ve dışavurmanın yollarını keşfedebilirsin. Başkalarıyla kuracağın duygusal bağlar güçleniyor; empati yeteneğin, iletişimini olumlu yönde etkileyecek. Kreatif projelere yönelmek, sanatsal yeteneklerini ortaya çıkarmak için mükemmel bir zaman dilimindesin. Duygusal derinliklerin sayesinde içsel huzuru bulmak için meditasyon ya da doğayla iç içe bir zaman geçirmek sana iyi gelebilir. Senin için bu dönem, duygusal açıdan iyileşme ve kendini ifade etme fırsatlarıyla dolu. Unutma ki, hayal gücünün sınırlarını zorladıkça yeni kapılar açılıyor. Ortak projelerde iş birliği yapmak, seni daha da ileriye taşıyabilir. Kendine güvenmeli ve iç sesini dinlemelisin.
