1
Diyarbakır meydanlarına bir gecede yerleştiriliveren “içinden çocuk çıkan karpuz”, “burma kadayıf”, “halay çekenler” konulu şehir süsleri, sorunu gündeme getirdi ama konu yeni değil. Çünkü Türkün heykelle sınavı yeni değil. Anadolu uygarlıklarında antik dönemde heykel okulları, atölyeleri varken İslamiyeti kabul ettiğinden beri heykelden uzak durmuş bir toplum, Cumhuriyet ideolojisiyle laik sistemi benimseyip şehir planlamasına da önem verince kurucu Atası’nı anarak başlamış işe.
Her şehrin meydanına bir büyük heykeli, her okulun bahçesine bir büstü dikilmesi, o dönemde başlıyor. Yine de Atatürk’ün sağlığında sadece 34 heykelinin yapıldığını hatırlamakta yarar var. Her ilde bir heykelinin olması daha sonraki yılların ürünü. İçlerinde Samsun’daki gibi çok ihtişamlı ve güzelleri olmasına karşın Ata’ya hiç benzemeyen ve yakışmayanları da çok. Üstelik düşmanlığını göstermek için bu heykellere, özellikle okullardaki büstlere saldıran ve “meczup” diye serbest bırakılan yobaz takımına da hedef oldukları kesin.
Konya – Afyon yolundaki Nasreddin Hoca heykeli de tepki çeken heykellerden…
İstanbul’un ilk Atatürk heykeli olan Sarayburnu’ndaki heykeli örneğin, AKP döneminde “restore ediyoruz” bahanesiyle etrafı çevrilip izbe halde bırakılarak saklandı. İstanbul’un Millet İttifakı ortak adayı İmamoğlu tarafından yeniden “fethedilmesinden” sonra heykel temizlenip ortaya çıkarıldı ama çevre düzenlemesi hâlâ kendisine yakışan bir düzeyde değil.
CHP’nin iktidarı teslim etmesinin ardından Atatürk heykelleri furyasının hız kesmesi anlaşılır bir şey. Ne DP ne Milliyetçi Cephe ne de AKP iktidarının derdi, hele sonuncusu elinden gelse Anıtkabir arazisini imara açıp inşaat yaptıracak. Bırakın Atatürk’ü, Kars’taki İnsanlık Anıtı’nı “Tükürürüm böyle sanatın içine” diye aşağılayıp “ucube” nitelemesiyle yıktırdıklarını, müstehcen diye “Güzel İstanbul” heykelini Yıldız Parkı’nda sakladıklarını, Ankara Sıhhiye Meydanı’ndan Hitit heykelini kaldırıp garın önüne “Su Perileri” heykeli yerine çaydanlık koyduklarını unutmadık.
Heykel, sanatın, şehirciliğin olmaktan çıkıp siyasetin konusu oluyor elbet. Yılmaz Büyükerşen Hoca, Eskişehir’i birbirinden değerli şehir heykelleriyle donatırken diğer şehirlerde o şehrin sembollerinin en kötü örneklerini görüyoruz. Diyarbakır’daki içine çocuk sığan karpuz misali tek değil. Haksızlık etmek istemem, Denizli’nin sesiyle ünlü horozunu beğenmişliğim vardır. Ama Kumluca girişindeki domates patlıcana gülmüşlüğüm de. Her şehrin girişine böyle bir “ucube” yerleştirmenin yapana para ödemenin dışında sanattan anlamamakla ilgisi olduğu kesin. Meltem Parlak, mesleği şehircilik olunca “Spektaküler Şehir Heykelleri” diye bir blog açmış, bunların çetelesini tutuyor: Diyarbakır’dan önce karpuz heykelinin Aydın’ın Karpuzlu ilçesinde yıllar önce yapıldığını da ondan öğreniyoruz. Vezirköprü’deki semaver, Kastamonu’daki sarmısak, Samsun Çarşamba’da yumurta topuk ve sekiz köşeli kasket, İnegöl’deki çatala saplanmış köfte, Konya – Afyon yolundaki göle yoğurt çalan Nasreddin Hoca, Kahta’daki Kahtalı kadın, bunların gerçekten en “ucube” olanları! İşin acıklısı, sanat değeri olan heykeller yapıldığı zaman da saldırıya uğraması.
Eskişehir’de bankta oturan kadın heykelleri büyük ilgi görüyor.
Kuşadası’nda Çağdaş Erçelik’in yaptığı “Yüzen Çocuk” heykelinin yüzünün tahrip edilmesi, Ordu Belediyesi’nin 2013 yılında düzenlediği 2. Uluslararası Taş Heykel Sempozyumu’nda 8 heykeltıraş tarafından yapılan 12 heykelden bazı kadın heykellerinin üzerlerine sprey boya ile çirkin sözler yazılması bunlara örnek. Bir anımla bitirmek istiyorum. Ankara’da öğretim üyesi olduğum yıllar… Barların olduğu Sakarya Caddesi’nde, hâlâ duruyor mu bilmiyorum, bir çıplak kadın heykeli var. Gecenin bir saati, fazla kaçırmış bir “erkek” heykele tırmanmış, göğsünü avuçluyor! Hukuk fakültesinde asistan olan bir arkadaşım ise sanata ve kadına yönelik bu tacizi kaldıramıyor, (Muhtemelen o da biraz kaçırmış!) heykele tırmanıp tacizciyi indirip pataklıyor! Heykelin ve sanatın namusu kurtuluyor! Sanatın hayatımızda hep olması dileğiyle iyi bayramlar…
Bugün cesaretin ve kararlılığın ön planda olacak. Hayatında yeni bir başlangıç yapma isteği hissedebilirsin. İçindeki ateş seni harekete geçirecek ve risk almaktan çekinmeyeceksin. Sosyal ilişkilerde, sezgilerinle hareket etmen oldukça faydalı olacak; insanlarla olan diyaloglarında açıklık ve dürüstlük önem kazıyor. Ani gelişmeler karşısında esnek kalabilmek, seni daha güçlü kılacak. Olaylara geniş bir perspektiften bakabildiğin sürece, karşına çıkan zorlukları aşma konusunda oldukça başarılı olacaksın. Bugünün sonunda, kendini daha yenilenmiş ve enerjik hissedeceksin. Unutma ki, süregelen projelerini tamamlamak için gereken motivasyonu bulabilirsin. Eğlenceli bir aktivite, ruh hâlini iyileştirecek ve sana ilham verecek.
Bugün, sabırlı ve kararlı doğanla hareket etmenin getirdiği avantajları hissedeceksin. İçsel huzur ve güven duygusu baskın olacak. Mali konularda alacağın kararlar, gelecekteki refahın için önem taşıyor. Yatırımlarını dikkatli bir şekilde değerlendirme fırsatı bulabilirsin. Olaylara yaklaşımındaki pratiklik, başkaları tarafından takdir edilecek.İlişkilerinde, insanları anlama yeteneğin ön plana çıkıyor. Eş ya da sevdiğin kişiyle arandaki bağı güçlendirecek sohbetler yapabilirsin. Duygusal derinliği takdir edeceğin anlar yakında. Kendine güvenin artıyor; bu, sana yeni fırsatlar sunacak. Ayrıca, doğaya olan bağlılığın artabilir, huzuru dışarıda arayabilirsin. Unutma ki, yaşamın sunduğu güzellikleri görmek için yavaşlamak ve sindirmek gerekli. Kendine zaman tanıdığında, yeni bir perspektif kazanacaksın.
Bugün iletişimde sıradışı bir akış söz konusu. Düşüncelerini açıkça ifade etmek konusunda cesur olabilirsin. Sosyal bağlantılarının güçlendirilmesi gereken bir dönemdesin; yeni insanlarla tanışmak veya eski tanıdıklarla bağlantı kurmak için doğru zaman. Kısa yolculuklar, beklenmedik buluşmalar ve ilginç sohbetler gündeme gelebilir. Eğitim veya kişisel gelişim alanında yeni fırsatlar ortaya çıkabilir, bu yüzden öğrenmeye açık olmalısın. Duygusal ilişkilere gelince, biraz daha derinlik aramak isteyebilirsin. Karşılaştığın zorlukları mizah anlayışınla çözmek, gününü daha keyifli hale getirecek. Esnek kal ve anlık fırsatları değerlendirmekten çekinme. Akıl oyunları ve beyin fırtınaları zihnini canlandıracak. Unutma ki, merakın seni her zaman yeni ufuklara taşıyacak.
Duygusal olarak derin sulara dalabileceğin bir gün. İçsel huzurunu sağlamak için yalnız kalma ihtiyacı hissedebilirsin. Ailevi ilişkilerde samimi ve anlamlı paylaşımlar öne çıkacak. Sevgi dolu ifadeler, bağları güçlendirebilir. Duygusal zorlukları geride bırakma kararlılığı gösterebilir, kendine yeni hedefler belirleyebilirsin. İlerlemek için tutkulu bir motivasyon bulabilirsin. Kendi iç dünyanı keşfetmek sana hem rahatlatıcı hem de ilham verici bir deneyim sunacak. Yeni bir yaratıcı projeye başlamak için cesaret bulabilirsin. Sıcak ve destekleyici bir atmosfer içerisinde, arkadaşlarınla zaman geçirmek ruhunu besleyecektir. Don't forget to trust your instincts as they will guide you wisely.
Bugün kendine güvenin zirveye ulaşacak. İletişim becerilerinle çevrendekileri etkileyebilirsin. Sosyal ortamlarda parlayacaksın; bu da yeni fırsatlar kapını çalmasına neden olabilir. Ancak, ego ve gururun ağır basmamalı. Dikkatini paylaşımda bulunduğun insanlara vermek, ilişkilerini güçlendirebilir. Aşk hayatında samimiyet ve tutku ön plana çıkacak, eski yaraların ise tamamen kapandığını hissedebilirsin. Finansal açıdan birikim yapma zamanı. Hedeflerini netleştir ve kimlerle iş yapacağına dikkat et. Yaratıcılığının dorukta olduğu bu günde, sanatsal faaliyetlere yönelmek içsel tatmin sağlarken, kendini bulma yolunda da ilerlemeni hızlandırabilir.
Gün, detaylara odaklanmak ve titizlikle hareket etme arzusu ile başlayacak. İhtiyaç duyduğunuz düzeni sağlama konusunda yenilikçi fikirler üretme potansiyeline sahipsiniz. İş ve kişisel yaşam arasında denge kurmak, huzur bulmanıza yardımcı olacak. Uzun zamandır üzerinde düşündüğünüz projeleri hayata geçirmek için doğru bir zaman dilimindesiniz. Sağlığınıza yönelik atılımlar yapmak, hem bedensel hem de ruhsal olarak kendinizi yenilemenizi sağlayacak. İletişim kurduğunuz kişilerle samimi bir bağ geliştirmek, size yeni kapılar açabilir. Unutmayın, mükemmeliyet arayışınız bazen sizi yavaşlatabilir; bu nedenle, akışa bırakmak faydalı olabilir. Anlık mutlulukların değerini bilmek, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek.
Denge ve uyum arayışında adımlar atıyorsun. İlişkilerde yaşanan gerginlikler, gün boyunca çözüme kavuşmak için fırsatlar sunabilir. İletişim yeteneklerin öne çıkıyor; duygularını açıkça ifade etmek çevrendekilerle bağlarını güçlendirecek. Kendini huzursuz hissedebilir, ruhsal denge arayışında olabilirsin. Bu durum, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerini derinleştirmene olanak tanıyor. Sanatsal yönlerin kendini göstermeye başlayabilir, yaratıcı projelere yönelmek için ilham bulabilirsin. Gün boyunca kendini ifade etmenin yollarını keşfetmek, içsel huzurunu artıracak. Sosyal ortamlar, yeni bağlantılar kurma şansı sunarken, eski dostluklar da canlanabilir. Unutma, dengeyi bulmak, sadece başkalarıyla değil, kendinle de barışık olmayı gerektirir. Tavsiyelerden faydalanarak, gününü pozitif bir şekilde tamamlayabilirsin.
Bugün, içsel derinliklerine inmek ve ruhsal dönüşümler yaşamak için harika bir fırsat sunuyor. Duyguların yoğunlaşabilir; içinizdeki karmaşa, geçmişe dönük düşüncelerle birleşip kendinizi sorgulamanıza neden olabilir. Ancak, bu durum kendinizi yeniden keşfetmek için bir fırsat. Aniden ortaya çıkabilecek fırsatlar, içinizdeki cesareti andıracak. İletişimde dikkatli olmalısınız; zira kelimeleriniz beklenmedik tepkilere yol açabilir. Güven duygunuzun ön planda olduğu bir süreçtesiniz, bu nedenle çevrenizdekilere karşı açık ve samimi olmanız önemli. Geçmişteki ilişkilerden gelen dersler, mevcut durumunuza ışık tutabilir. Kendinize dürüst olun ve içgüdülerinize kulak verin; sizi doğru yola yönlendirecektir. Hayatınızdaki bazı tutku dolu anlar, zihin açıcı yorumlar ve sezgisel bilgilerin kapısını aralayabilir.
Dışa dönük bir enerji ile çevrenizdeki insanlarla etkileşimde bulunmak isteyeceksiniz. Sosyal akışkanlığınız dikkat çekici olacak; yeni bağlantılar kurma ve mevcut ilişkilerinizi derinleştirme fırsatları doğabilir. Eğitim veya kişisel gelişimle ilgili konulara yönelmek, entelektüel anlamda tatmin sağlayacak. İçsel bir huzur arayışı içerisinde olabileceğiniz bu dönemde, doğanın güzellikleriyle bağ kurmak, ruhunuzu besleyecek. Özgür ruhunuza hitap edecek bir yolculuk yapma isteği doğabilir, kaçırılmaması gereken bir fırsat. Duygusal açıdan ise, sevdiğiniz kişiyle duygusal bağlarınızı güçlendirmek için samimi iletişimlere ihtiyaç duyabilirsiniz. Hayata karşı olan umut dolu yaklaşımınız, başkalarına da ilham verecek, etrafınızdaki insanların pozitif enerjinizi hissetmesi açısından bu bir artı olacak. Unutmayın, yaşam bir macera ve her anı keşfetmek için değerli.
Bugün sorumlulukların üzerindeki yükü hissettiğin bir gün. Hedeflerine ulaşmak için çalışmanın yanı sıra, içsel dengeni sağlamak önem kazanıyor. Çalışkanlığın ve kararlılığın, geçmişteki çabalarının meyvelerini toplamana yardımcı olacak. Ayrıntılara özen göstermen, projelerinde başarıyı getirebilir. Aile ve yakın arkadaşlarınla vakit geçirme fırsatını değerlendirmek, ruh haline olumlu bir katkı sağlayacak. Duygusal derinliğin, ilişkilerindeki iletişimi güçlendirebilir. Kendine ait bir zaman dilimi yaratmak, zihinsel ve fiziksel yenilenme sağlayacaktır. İçsel motivasyonun ön plana çıkarken, yeni fırsatlara açık olman faydalı olacak. Unutma ki, istikrar ve öz disiplin, senin en büyük müttefiklerin.
Geleceğine yönelik heyecan verici fırsatlar kapını çalabilir. Yenilikçi fikirlerinle dikkat çekeceksin ve başkalarına ilham kaynağı olma şansını yakalayacaksın. Sosyal çevrende güçlü bir etki yaratmak, içinde bulunduğun topluma katkıda bulunma arzunu artırabilir. Derin düşünceler içinde kaybolmadığın sürece, sezgilerinle harika bağlantılar kurabileceksin. Biraz bağımsızlık ihtiyacı hissedebilirsin; spiritüel ya da entelektüel bir keşif yapma isteği gün yüzüne çıkabilir. İletişim kurarken, dikkatli olman gereken detaylar olabilir, zira akıllı bir yaklaşım, yanlış anlamaların önüne geçebilir. Bugün kendini ifade etme biçiminde alışılmışın dışına çıkmak, enerji dolu bir atmosfer yaratabilir. İçinden gelen özgür ruh, seni yeni yollar keşfetmeye cesaretlendiriyor. Kendini yenileme ve gelişme fırsatlarını değerlendirmek için istekli olmalısın; bu, seni bekleyen güzel değişimlerin kapılarını aralayabilir. Sevdiklerinle geçireceğin zamanda, duygusal bağları kuvvetlendiren anlar yaşayabilirsin.
Duyguların en derinlerine inmeye hazır olduğun bir gün. İçgörülerinle, kaybolmuş hissettiğin konuları aydınlatacak fikirler edinebilirsin. Sanatsal yeteneklerin için mükemmel bir zaman; hayal gücünü ortaya koyacak projeler üzerinde çalışabilirsin. Toplum içinde daha fazla sosyal bağ kurma ihtiyacı hissedeceksin. Beraber vakit geçirdiğin kişilerin sana olan ilgisi, hayatına yeni renkler katabilir. Yaşadığın anların kıymetini bil; sevdiklerinle geçirdiğin zaman, ruhuna huzur katacak. Kendine güvenin artıyor, bu durum hayatın birçok alanında olumlu değişiklikler yaratabilir. Ancak, ani kararlara dikkat et; aceleci davranışlar bazı sorunları beraberinde getirebilir. Kalbini ve sezgilerini dinlemeyi unutma, içsel sesin doğru yönlendirecek.
