1
Diyarbakır meydanlarına bir gecede yerleştiriliveren “içinden çocuk çıkan karpuz”, “burma kadayıf”, “halay çekenler” konulu şehir süsleri, sorunu gündeme getirdi ama konu yeni değil. Çünkü Türkün heykelle sınavı yeni değil. Anadolu uygarlıklarında antik dönemde heykel okulları, atölyeleri varken İslamiyeti kabul ettiğinden beri heykelden uzak durmuş bir toplum, Cumhuriyet ideolojisiyle laik sistemi benimseyip şehir planlamasına da önem verince kurucu Atası’nı anarak başlamış işe.
Her şehrin meydanına bir büyük heykeli, her okulun bahçesine bir büstü dikilmesi, o dönemde başlıyor. Yine de Atatürk’ün sağlığında sadece 34 heykelinin yapıldığını hatırlamakta yarar var. Her ilde bir heykelinin olması daha sonraki yılların ürünü. İçlerinde Samsun’daki gibi çok ihtişamlı ve güzelleri olmasına karşın Ata’ya hiç benzemeyen ve yakışmayanları da çok. Üstelik düşmanlığını göstermek için bu heykellere, özellikle okullardaki büstlere saldıran ve “meczup” diye serbest bırakılan yobaz takımına da hedef oldukları kesin.
Konya – Afyon yolundaki Nasreddin Hoca heykeli de tepki çeken heykellerden…
İstanbul’un ilk Atatürk heykeli olan Sarayburnu’ndaki heykeli örneğin, AKP döneminde “restore ediyoruz” bahanesiyle etrafı çevrilip izbe halde bırakılarak saklandı. İstanbul’un Millet İttifakı ortak adayı İmamoğlu tarafından yeniden “fethedilmesinden” sonra heykel temizlenip ortaya çıkarıldı ama çevre düzenlemesi hâlâ kendisine yakışan bir düzeyde değil.
CHP’nin iktidarı teslim etmesinin ardından Atatürk heykelleri furyasının hız kesmesi anlaşılır bir şey. Ne DP ne Milliyetçi Cephe ne de AKP iktidarının derdi, hele sonuncusu elinden gelse Anıtkabir arazisini imara açıp inşaat yaptıracak. Bırakın Atatürk’ü, Kars’taki İnsanlık Anıtı’nı “Tükürürüm böyle sanatın içine” diye aşağılayıp “ucube” nitelemesiyle yıktırdıklarını, müstehcen diye “Güzel İstanbul” heykelini Yıldız Parkı’nda sakladıklarını, Ankara Sıhhiye Meydanı’ndan Hitit heykelini kaldırıp garın önüne “Su Perileri” heykeli yerine çaydanlık koyduklarını unutmadık.
Heykel, sanatın, şehirciliğin olmaktan çıkıp siyasetin konusu oluyor elbet. Yılmaz Büyükerşen Hoca, Eskişehir’i birbirinden değerli şehir heykelleriyle donatırken diğer şehirlerde o şehrin sembollerinin en kötü örneklerini görüyoruz. Diyarbakır’daki içine çocuk sığan karpuz misali tek değil. Haksızlık etmek istemem, Denizli’nin sesiyle ünlü horozunu beğenmişliğim vardır. Ama Kumluca girişindeki domates patlıcana gülmüşlüğüm de. Her şehrin girişine böyle bir “ucube” yerleştirmenin yapana para ödemenin dışında sanattan anlamamakla ilgisi olduğu kesin. Meltem Parlak, mesleği şehircilik olunca “Spektaküler Şehir Heykelleri” diye bir blog açmış, bunların çetelesini tutuyor: Diyarbakır’dan önce karpuz heykelinin Aydın’ın Karpuzlu ilçesinde yıllar önce yapıldığını da ondan öğreniyoruz. Vezirköprü’deki semaver, Kastamonu’daki sarmısak, Samsun Çarşamba’da yumurta topuk ve sekiz köşeli kasket, İnegöl’deki çatala saplanmış köfte, Konya – Afyon yolundaki göle yoğurt çalan Nasreddin Hoca, Kahta’daki Kahtalı kadın, bunların gerçekten en “ucube” olanları! İşin acıklısı, sanat değeri olan heykeller yapıldığı zaman da saldırıya uğraması.
Eskişehir’de bankta oturan kadın heykelleri büyük ilgi görüyor.
Kuşadası’nda Çağdaş Erçelik’in yaptığı “Yüzen Çocuk” heykelinin yüzünün tahrip edilmesi, Ordu Belediyesi’nin 2013 yılında düzenlediği 2. Uluslararası Taş Heykel Sempozyumu’nda 8 heykeltıraş tarafından yapılan 12 heykelden bazı kadın heykellerinin üzerlerine sprey boya ile çirkin sözler yazılması bunlara örnek. Bir anımla bitirmek istiyorum. Ankara’da öğretim üyesi olduğum yıllar… Barların olduğu Sakarya Caddesi’nde, hâlâ duruyor mu bilmiyorum, bir çıplak kadın heykeli var. Gecenin bir saati, fazla kaçırmış bir “erkek” heykele tırmanmış, göğsünü avuçluyor! Hukuk fakültesinde asistan olan bir arkadaşım ise sanata ve kadına yönelik bu tacizi kaldıramıyor, (Muhtemelen o da biraz kaçırmış!) heykele tırmanıp tacizciyi indirip pataklıyor! Heykelin ve sanatın namusu kurtuluyor! Sanatın hayatımızda hep olması dileğiyle iyi bayramlar…
Bugün, kendini enerjik ve cesur hissedeceksin. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman dilimindesin; içindeki tutku ve motivasyon seni cesaretlendirecek. Sosyal çevrende liderlik özelliklerini ortaya koyma fırsatları karşına çıkabilir, bu durum ilişkilerini güçlendirebilir. Ancak, acele etme ve düşünmeden harekete geçme eğiliminde olabilirsin. Önceliklerini belirlemen ve adımlarını dikkatle atman, hedeflerine ulaşmanı kolaylaştıracaktır. Duygusal ilişkilerde samimi ve duyarlı olmalısın; duygularını ifade etmemek, bazı sorunların birikmesine yol açabilir. İş hayatında, yaratıcı fikirlerinle dikkat çekebilir ve projelerinle ilgili yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin. Bugün, başkalarına ilham vermek için iyi bir zemin hazırlanmış durumda.
Güçlü bir kararlılıkla yeni hedeflere doğru ilerlemeye hazırsın. Maddi konulara olan ilgin artarken, finansal durumunu gözden geçirmek için harika bir zaman dilimindesin. Yatırım yapmayı düşünebilir ya da var olan birikimlerini daha verimli bir şekilde değerlendirme yolları arayabilirsin. İlişkilerinde ise romantik bir havanın hakim olması, partnerinle arandaki bağı kuvvetlendirecektir. Duygusal deneyimlerin derinleşirken, gerek dostluk gerekse aşk ilişkilerinde duygusal bağlarının önemini daha çok fark edeceksin. Uğraştığın projelerde sabrın sayesinde güzel ilerlemeler kaydedeceğin bir gün seni bekliyor. Girişimciliğini ve yaratıcılığını ortaya koymaktan çekinme; bu sayede ilgi çeken fırsatlar kapını çalabilir.
İletişim becerilerinin ön planda olacağı bir gündesin. Çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin belirgin şekilde hareketlenebilir. Özellikle yeni insanlarla tanışmak, sosyal ortamlarda yer almak ve kendini ifade etmek için harika bir zaman. Zihninin açık olduğu bu süreçte, öğrenmeye ve yeni fikirler edinmeye yönelik fırsatlar seni bekliyor. Ancak, dikkatin dağılabilir ve çok fazla konuyla ilgilenmeye çalışabilirsin. Bu nedenle, önceliklerini belirlemek ve enerjini daha verimli kullanmak önemli olacak. Çevrendekilerin düşüncelerine saygı göstererek empati kurmak, farklı bakış açılarını anlamana yardımcı olacaktır. Kendine güvenerek ilerle ve cesur adımlar at; hayatında güzel gelişmelerin kapısını aralayabilirsin.
Duygusal derinlikler içinde yüzme arzusu gündemde. İçsel huzur arayışındaki kararsızlıklar, sevdiklerinle olan iletişimini etkileyebilir. Ev ve aile ortamında huzur bulma isteği, belirsizlikleri aşmanın anahtarı olabilir. Finansal konularda dikkatli olman gerek, harcamalarınla ilgili sürpriz gelişmeler yaşayabilirsin. Bugün, kendini ifade etme biçimin, çevrendekilerle olan ilişkilerine yeni bir boyut katabilir. Sanatsal yönlerini keşfetmek, iç dünyanı daha iyi anlamak için harika bir fırsat. Unutma, sevgi ve şefkat en güçlü desteklerin. Duyguların üzerinde düşünmek, önemli içgörüler sağlar. Yalnız kalma isteği, kendini bulma yolculuğunda sana rehberlik edecek.
Bugün içindeki enerjiyi dışa vurma isteği ön planda. Kendini sahnede hissetmek, yaratıcı projelere yönelmek ve çevrendekilere ilham vermek için harika bir dönemdesin. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin daha da güçleniyor; sevdiğin insanlarla derin sohbetler yapabilir, birlikte keyifli anlar geçirebilirsin. Duygularını ifade etmekten kaçınma, içindeki tutkuyu keşfetmek için fırsatlar karşına çıkacak. Maddi konularda dikkatli olmalı, gereksiz harcamalardan kaçınmalısın; bu, gelecekte daha sağlam bir güvence oluşturmanı sağlayacak. Romantik ilişkilerde ise samimiyetin ve cesaretin ilişkilerini pozitif bir yönde dönüştürebilir. Unutma ki, çekiciliğinle etrafındakileri etkilemek için doğal bir yeteneğin var!
Bugün detaylara odaklanma ve düzen sağlama isteği ön planda. Kendi standartlarınıza olan bağlılığınız, iş yerinde veya günlük yaşantınızda sizi daha verimli hale getirebilir. Ancak, mükemmeliyetçilik duygusunun aşırıya kaçmasını engellemek önemli. İlişkilerde samimi konuşmalar, aradaki anlaşmazlıkları çözmenize yardımcı olabilir. Kendinize ve sevdiklerinize zaman ayırmayı unutmayın; başkalarına yardım etmekten keyif alsanız da, kendi ihtiyaçlarınızı göz ardı etmemeniz gerekiyor. Sağlıklı yaşam konusundaki çabalarınız meyve vermeye başlayabilir, bu fırsatları değerlendirin. Bugün içsel huzur bulmak ve hayatınızı dengelemek için biraz kişisel alan yaratmayı düşünebilirsiniz.
Harmoni ve denge arayışında olduğun bir gün. İlişkilerinde önem taşıyan samimiyet duygusu, karşındaki kişilerle olan bağını güçlendiriyor. Sosyal ortamlarda bulunmak, yeni insanlarla tanışmak için fırsatlar çıkabilir. Duygusal zekân, başkalarıyla empati kurmanı kolaylaştırırken, bu sayede dostlukların derinleşiyor. Ancak içsel huzurun için bazı kararlar alman gerekebilir. Kendi isteklerini de göz önünde bulundurmak, seni daha mutlu kılabilir. Küçük anlaşmazlıkların üstesinden gelmek için ortak bir zemin bulmak, ilişkilerine katkı sağlayabilir. Kendine dön ve içsel dengeyi bulmaya çalış, çünkü bugün ruh halin başkalarına yansıyacak.
Duygusal derinlikte bir yolculuğa çıkmak üzeresin. İçsel sezgilerin seni yönlendirecek ve bilinçaltında yatan bazı kalıpları fark etmeni sağlayacak. Bugün, daha önce göz ardı ettiğin duygusal meselelerle yüzleşme fırsatı bulabilirsin. İlişkilerdeki dürüstlük, tüm bu süreçte anahtar rol oynayacak. İnsanlarla olan bağlantılarını güçlendirmek isteyebilirsin, ancak bunu yaparken kendini korumayı da unutmamalısın.Kendine karşı dürüst olmak, güvenli alanını sağlamlaştırmana yardımcı olacak. Sezgilerini dinle, içindeki sesi duymaya çalış. Olgunlaşma ve dönüşüm döneminde, karanlık düşünceleri aydınlığa kavuşturabilirsin. Haritanın derinliklerinde gizli kalmış bir güç keşfedecek ve bu güç, yaşamının her alanında sana rehberlik edecek. Gün boyunca, mevcut durumunu gözden geçirip gerektiğinde radikal değişiklikler yapmaya hazır ol. Unutma, değişim seni her zaman daha güçlü kılacaktır.
Bugün, maceraperest ruhun öne çıkabilir. Yeni deneyimlere açık olman, heyecan dolu bir günde seni bekliyor. İletişim becerilerin sayesinde çevrendeki insanlarla etkileyici bağlantılar kurabilirsin. Seyahat veya eğitimle ilgili fırsatlar karşına çıkabilir. Sosyal çevrende bir lider gibi öne çıkacak ve fikirlerini kararlılıkla savunacaksın. İçsel huzurunu bulmak ve düşüncelerini düzene koymak için biraz zaman ayırmak önemli. Unutma, hedeflerine ulaşmak için attığın her adım, sana yeni kapılar açacak. Pozitif enerji ve iyimserlik, tüm zorlukların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Hayal gücünü serbest bırak ve yaratıcı fikirler geliştirmekten çekinme. Bambaşka bir pencereden bakmak, sana yeni olanaklar sunabilir.
Sabah saatlerinde içsel bir dinginlik bulabilir ve hedeflerinizi gözden geçirebilirsiniz. Planlı ve disiplinli yaklaşımınız sayesinde karmaşık durumları kolaylıkla çözebilirsiniz. İş yaşamında karşınıza çıkan fırsatları değerlendirmek için hazır olun; önemli bir teklif alabilirsiniz. Aile ilişkilerinize de zaman ayırarak sevgi dolu anlar yaşayabilirsiniz. Akşam saatlerinde ise duygusal derinliklerinizle yüzleşmek size yeni bir perspektif kazandırabilir. Sosyal ilişkilerde dikkatli ve temkinli olmak, olası yanlış anlamaların önüne geçmenize yardımcı olacaktır. Unutmayın, azminiz ve kararlılığınız her zorluğu aşmanızı sağlayacak.
Bugün, yenilik ve özgürlük arayışında olduğun bir zaman dilimindesin. Aklında çeşitli projeler ve fikirler var, bu sıradışı düşüncelerin seni bir adım öne taşıyacak. Sosyal çevrenle olan bağlantıların güçleniyor, ilginç insanlarla yolların kesişebilir. Belki de beklenmedik bir arkadaşlık ya da işbirliği fırsatı karşına çıkacak.Duygusal ilişkilerinde samimiyet ve güven arayışı ön planda. Sevdiklerinle olan konuşmalarında açık olmak, duygularını ifade etmek önem kazanıyor. İçsel huzurunu sağlamak adına kendi ihtiyaçlarına ve isteklerine odaklanmalısın. Şu an için esnek olmak ve değişime açık kalmak senin faydana. Hayal gücünü serbest bırak; ilham verici deneyimlerin kapını çalabilir.
Bugün, derin hislerin ve sezgilerin ön planda. İçsel dünyana dalmak ve ruhsal derinliklerde kaybolmak isteyebilirsin. Yaratıcılığın zirve yapacak; sanatsal projelere yönelmek, sevdiğin bir aktiviteye ara vermek için harika bir zaman. Bu dönemde hayal gücünün sınırlarını aşarak yeni fikirlere açık olabilirsin. İletişimde hassasiyet ve empati ön planda, başkalarının duygularına duyarlılığın artabilir. Bu durum, ilişkilerini güçlendirmek adına mükemmel bir fırsat sunuyor. Ancak, yakın çevrendeki sorunları göz ardı etmemeye çalışmalısın; karşındaki kişinin ihtiyaçlarını dinlemek, sağlıklı bir bağ kurmana yardımcı olacak.Kendine dönmek ve meditasyon, ruhunu dinlendirip, zihnini berraklaştırabilir. Ayrıca, doğadan ilham alabileceğin bir yürüyüş veya doğada zaman geçirmek, zihnini canlandırarak ruhsal dengeyi sağlamana yardımcı olacaktır. Şu anda hislerin yoğun, iç dünyanla yüzleşmek, geleceğe dair yönünü tayin etmeni kolaylaştırabilir. Unutma ki, sezgilerine güvenmek, seni doğru yola yönlendirebilir.
