1
Diyarbakır meydanlarına bir gecede yerleştiriliveren “içinden çocuk çıkan karpuz”, “burma kadayıf”, “halay çekenler” konulu şehir süsleri, sorunu gündeme getirdi ama konu yeni değil. Çünkü Türkün heykelle sınavı yeni değil. Anadolu uygarlıklarında antik dönemde heykel okulları, atölyeleri varken İslamiyeti kabul ettiğinden beri heykelden uzak durmuş bir toplum, Cumhuriyet ideolojisiyle laik sistemi benimseyip şehir planlamasına da önem verince kurucu Atası’nı anarak başlamış işe.
Her şehrin meydanına bir büyük heykeli, her okulun bahçesine bir büstü dikilmesi, o dönemde başlıyor. Yine de Atatürk’ün sağlığında sadece 34 heykelinin yapıldığını hatırlamakta yarar var. Her ilde bir heykelinin olması daha sonraki yılların ürünü. İçlerinde Samsun’daki gibi çok ihtişamlı ve güzelleri olmasına karşın Ata’ya hiç benzemeyen ve yakışmayanları da çok. Üstelik düşmanlığını göstermek için bu heykellere, özellikle okullardaki büstlere saldıran ve “meczup” diye serbest bırakılan yobaz takımına da hedef oldukları kesin.
Konya – Afyon yolundaki Nasreddin Hoca heykeli de tepki çeken heykellerden…
İstanbul’un ilk Atatürk heykeli olan Sarayburnu’ndaki heykeli örneğin, AKP döneminde “restore ediyoruz” bahanesiyle etrafı çevrilip izbe halde bırakılarak saklandı. İstanbul’un Millet İttifakı ortak adayı İmamoğlu tarafından yeniden “fethedilmesinden” sonra heykel temizlenip ortaya çıkarıldı ama çevre düzenlemesi hâlâ kendisine yakışan bir düzeyde değil.
CHP’nin iktidarı teslim etmesinin ardından Atatürk heykelleri furyasının hız kesmesi anlaşılır bir şey. Ne DP ne Milliyetçi Cephe ne de AKP iktidarının derdi, hele sonuncusu elinden gelse Anıtkabir arazisini imara açıp inşaat yaptıracak. Bırakın Atatürk’ü, Kars’taki İnsanlık Anıtı’nı “Tükürürüm böyle sanatın içine” diye aşağılayıp “ucube” nitelemesiyle yıktırdıklarını, müstehcen diye “Güzel İstanbul” heykelini Yıldız Parkı’nda sakladıklarını, Ankara Sıhhiye Meydanı’ndan Hitit heykelini kaldırıp garın önüne “Su Perileri” heykeli yerine çaydanlık koyduklarını unutmadık.
Heykel, sanatın, şehirciliğin olmaktan çıkıp siyasetin konusu oluyor elbet. Yılmaz Büyükerşen Hoca, Eskişehir’i birbirinden değerli şehir heykelleriyle donatırken diğer şehirlerde o şehrin sembollerinin en kötü örneklerini görüyoruz. Diyarbakır’daki içine çocuk sığan karpuz misali tek değil. Haksızlık etmek istemem, Denizli’nin sesiyle ünlü horozunu beğenmişliğim vardır. Ama Kumluca girişindeki domates patlıcana gülmüşlüğüm de. Her şehrin girişine böyle bir “ucube” yerleştirmenin yapana para ödemenin dışında sanattan anlamamakla ilgisi olduğu kesin. Meltem Parlak, mesleği şehircilik olunca “Spektaküler Şehir Heykelleri” diye bir blog açmış, bunların çetelesini tutuyor: Diyarbakır’dan önce karpuz heykelinin Aydın’ın Karpuzlu ilçesinde yıllar önce yapıldığını da ondan öğreniyoruz. Vezirköprü’deki semaver, Kastamonu’daki sarmısak, Samsun Çarşamba’da yumurta topuk ve sekiz köşeli kasket, İnegöl’deki çatala saplanmış köfte, Konya – Afyon yolundaki göle yoğurt çalan Nasreddin Hoca, Kahta’daki Kahtalı kadın, bunların gerçekten en “ucube” olanları! İşin acıklısı, sanat değeri olan heykeller yapıldığı zaman da saldırıya uğraması.
Eskişehir’de bankta oturan kadın heykelleri büyük ilgi görüyor.
Kuşadası’nda Çağdaş Erçelik’in yaptığı “Yüzen Çocuk” heykelinin yüzünün tahrip edilmesi, Ordu Belediyesi’nin 2013 yılında düzenlediği 2. Uluslararası Taş Heykel Sempozyumu’nda 8 heykeltıraş tarafından yapılan 12 heykelden bazı kadın heykellerinin üzerlerine sprey boya ile çirkin sözler yazılması bunlara örnek. Bir anımla bitirmek istiyorum. Ankara’da öğretim üyesi olduğum yıllar… Barların olduğu Sakarya Caddesi’nde, hâlâ duruyor mu bilmiyorum, bir çıplak kadın heykeli var. Gecenin bir saati, fazla kaçırmış bir “erkek” heykele tırmanmış, göğsünü avuçluyor! Hukuk fakültesinde asistan olan bir arkadaşım ise sanata ve kadına yönelik bu tacizi kaldıramıyor, (Muhtemelen o da biraz kaçırmış!) heykele tırmanıp tacizciyi indirip pataklıyor! Heykelin ve sanatın namusu kurtuluyor! Sanatın hayatımızda hep olması dileğiyle iyi bayramlar…
Bugün içsel enerjinin zirveye ulaşacağı bir gün. Aktif ve dinamik bir tutum sergilemeyi bekleyebilirsin. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman dilimindesin; iş veya kişisel projelerde cesur adımlar atabilirsin. Sosyal çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin daha canlı hale gelecek, destekleyici arkadaşların hep yanında olacak. Anlık kararlar almak zorunda kalabilirsin; bu süreçte sezgilerine güvenmek faydalı olacak. Duygusal olarak kendini oldukça pozitif hissetmen, mental sağlığına da yansıyacak. Fiziksel aktiviteler için motivasyonun yüksek, spor veya dışarıda geçirilen zaman sana enerji verecek. Hayatının farklı alanlarında cesurca ilerlemeler kaydedebilirsin. Özgürlüğe ve bağımsızlığa olan tutkun, seni yeniliklere yönlendirebilir. Başkalarını etkilemek ve liderlik yapmak için doğru zaman. Unutma, bu günü en iyi şekilde değerlendirmek senin elinde.
Tükenmez bir sabır ve dayanıklılıkla dolmuşken, bugün ilişkilerinde sevdiğin insanla daha derin bir bağ kurma zamanı. Duygusal derinliklere inmekten çekinme. Paylaşımlarını artırmak, gerçek hislerini açığa çıkarmak ilişkini güçlendirebilir. Finansal konularda dikkatli olmalı, harcamalarına özen göstermelisin. İçsel huzurunu bulmak için doğada zaman geçirebilir, basit şeylerin keyfini çıkarabilirsin. Sevgi dolu enerjini çevrendekilere yansıtarak, kalpten bir bağ kurma fırsatı bulabilirsin. Kendine güven ve içe dönme zamanı; öz değerini hatırlamak, ruhsal bir yenilenme getirebilir. Dikkatini içsel dünyana yönlendirerek, değerlerine odaklan. Bugün, hayatının ne yönde ilerlemesi gerektiğini sorgulayarak yeni başlangıçlara adım atma arzusu içinde olabilirsin.
Bugün iletişimin ön planda olduğu bir dönemdesin. Zihinsel enerjin yüksek, düşüncelerini ifade etmek ve yeni fikirler paylaşmak için ideal bir zaman. Sosyal çevrende yapacağın etkileşimler, arkadaşlık ilişkilerini güçlendirebilir. Duygusal derinliğe inme isteği artıyor; bu nedenle, yüzeysel konuşmalardan kaçınmak isteyebilirsin. Merak duygun seni yeni ilgi alanlarına yönlendirecek, belki de yeni dersler veya kurslarla uğraşmak isteyeceksin.Yalnız kalma ihtiyacı hissetsen de çevrendeki insanlarla yapacağın küçük sohbetler bile ruhunu canlandırabilir. Aynı zamanda, geçmişle ilgili düşünceler aklına gelebilir; eski dostluk veya ilişkiler üzerine düşünmek, belki de senin için bir öğrenme fırsatı olacaktır. Yaratıcılığını besleyecek ve ilham alabileceğin bir gün; sanatsal faaliyetlere yönelmek, ruh halini iyileştirebilir. Unutma ki, düşüncelerini açıkça ifade ettiğin sürece, içsel huzuru bulman olası.
Duygusal derinliklerin, içsel huzurun ve aile bağlarının ön planda olduğu bir dönemdesin. Bugün, sevdiklerinle daha kaliteli zaman geçirme arzusu hissedebilirsin. İçinde büyüyen melankoli ve huzursuzluk, geçmişle olan bağlarını sorgulamana neden olabilir. Kendini ifade etme biçimini gözden geçirmek, ilişkilerine yeni bir soluk kazandırabilir. Özellikle yakın çevrendeki insanlarla olan diyaloglarına dikkat et; açık sözlülüğü tercih et. İçsel huzuru bulmak için doğayla zaman geçirmen, ruh haline olumlu bir dokunuş yapabilir. Kendini iyi hissetmek için ufak kaçamaklar yapmayı düşünebilirsin. Bugün, duygusal zekanı kullanarak sorunları daha kolay çözme yeteneğine sahipsin; sezgilerine güven. Başkalarına sunacağın destek, senin için de büyük bir tatmin kaynağı olabilir. Geçmişte yaşadıklarından ders çıkararak geleceğine daha umutla bakabilirsin. Unutma, kendini sevgi dolu bir ortamda bulmak, ruhunun ihtiyaç duyduğu besleyici unsurları sana sunacak.
Bugün içsel enerjinin zirveye ulaştığı bir dönemdesin; bu, yaratıcı projelerin için mükemmel bir zaman dilimi. Kendini ifade etme arzusunun ön planda olduğu, sahne ışıklarının üzerinde olduğu bir gün. Başkalarının dikkatini çekmek için cüretkar adımlar atabilirsin. Sosyal çevrende güçlü bağlantılar kurma fırsatları var, etkileyici iletişim becerilerini kullanarak önemli insanlarla tanışabilirsin. Göz alıcı, özgüven dolu duruşunla etrafındaki insanları etkileyebilirsin. Ancak, kibirden uzak durmalısın; zarafet ve alçakgönüllülük, seni daha da ileri taşıyacaktır. Tutkulu bir şekilde atıldığın işlerde, liderlik vasıfların parlayabilir; takım içinde destekleyici olmayı ihmal etme. İlişkilerinde samimiyet ve açıklık önemli, duygularını paylaşmaktan çekinme. Bugün, hayatın grand finale hazırlığı gibi; sahne senin!
Bugün, titizliğin ve detaylara olan düşkünlüğün seni daha da ileriye taşıyabilir. Gün boyunca karşına çıkacak fırsatlar, becerilerini sergilemek için güzel bir zemin sunacak. Özellikle iş hayatında ekip arkadaşlarınla olan iletişiminin güçlenmesi, birlikte daha yaratıcı ve verimli projelere yönelmenizi sağlayacak. Kendini huzursuz hissedebilirsin, bu yüzden ruhsal dengeyi bulmak için kısa molalar vermeyi unutma. Ticari konularda dikkatli ol, bütçeni kontrol altında tutmak sana uzun vadede kazanç sağlayacaktır. Sevgi hayatında ise, samimi bir iletişim kurmak, ilişkilerinde derinlik kazandırabilir. Kalbinin sesini dinleyerek, duygusal bağlarını güçlendirmen mümkün. Sadece pratik olmakla kalma, içsel sezgilerini geliştirerek daha geniş bir perspektif edinebilirsin. Günün sonunda küçük bir kendine zaman ayırma seansı, zihnini dinlendirerek daha verimli düşünmene yardımcı olacak. Entellektüel ve pratik yönlerini birleştirerek, kendine yeni hedefler belirleyebilirsin.
Havanın serinliği, içsel huzuru arayışını tetikleyebilir. Sosyal ilişkilerde daha fazla nezaket ve anlayış göstermeye itici bir güç hissedilebilir. Bugün, etrafındaki insanlarla olan bağlantılarını güçlendirmek adına güzel fırsatlar doğabilir. İletişim becerilerin dikkat çekici bir şekilde artacak, dostlarla olan sohbetlerin derinleşecektir. Estetik ve güzellik alanlarına olan ilgin, yeni bir hobi veya proje ile kendini ifade etmenin yolunu açabilir. Karar verme süreçlerinde adalet ve denge arayışı ön planda olacak; bu da etrafındakilere ilham verebilir. Kalbin ve ruhun, iç huzuru ararken çevrende daha fazla sevgi ve anlayış yaratacak bir aura yayacak. Kendine dön ve duygularını sorgula; bu, içsel dengenin yeniden sağlanmasına yardımcı olacaktır.
Bugün içsel duyguların ve sezgilerin derinliklerine inme arzusuyla uyanabilirsin. Belirsizlik içindeki konulara kafa yormak, seni daha iyi anlamanı sağlayabilir. Derin düşüncelere dalarak, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerini gözden geçirebilir ve bazı durumların gerçek yüzünü anlamaya çalışabilirsin. Duygusal bağların çok güçlü, bu nedenle sevdiklerinle olan iletişiminde açıksözlü olmak önemli. Geçmişte yaşadıkların, bugün kararlarını etkileyebilir; bu yüzden hislerini bir kenara itmemelisin. Ayrıca, kendine alan yaratmak ve ruhsal dinginliğe ulaşmak adına meditasyon ya da doğada yürüyüş gibi aktiviteleri düşünebilirsin. Kendini ifade ederken, içindeki tutkulu enerjiyi doğru yönlendirmek, özellikle iş veya sosyal çevrende uyum sağlayacaktır. Unutma, senin içsel gücünle, her türlü zorluğun üstesinden gelebilirsin.
Yeni maceralara atılma arzusu içinde olacaksın, keşfetme isteğin yüksek. Sosyal çevrenle sağlıklı diyaloglar kurarak ilişkilerini güçlendirebilir, yeni insanlarla bağlantılar kurabilirsin. İçsel olarak kendini daha özgür hissedecek ve düşüncelerini paylaşmaktan çekinmeyeceksin. Fikirlerinin ve hayallerinin peşinden koşmak için ilham alacağını hisset. İleriye dönük hedefler belirlemek için uygun bir dönemdesin; eyleme geçmekten korkma. Ancak, ani kararlar vermekten kaçınmalısın. Sabırlı ol, zira her şeyin bir zamanı var. Farklı bakış açıları kazanmana yardımcı olacak olan olaylardan yararlanmayı unutma.
Bugün odaklanma ve kararlılık ön planda. Hedeflerinle ilgili net bir vizyona sahip olabilirsin. Belki de gerçekleştirmek istediğin projeler üzerine derinlemesine düşünmek için mükemmel bir zaman. Duygusal olarak güçlü hissetmekle birlikte, bazı sorumlulukların üzerindeki yükü hafifletmek için yardım talep etmekten çekinmemelisin. İletişimde dikkatli ol; duygusal tepkiler vermek yerine mantıkla yaklaşmak sana avantaj sağlayacak. İş ortamında, geçmişteki çabalarını takdir eden birinin desteğini almak, motivasyonunu artırabilir. Kendine güven ve daima kendini hatırlat; başarı senden kaçmaz. Şimdi, azim ve iradeni birleştirme zamanı.
Bugün, yaratıcı enerjilerin doruk noktasında olacaksın. Kendini ifade etme isteğin artıyor ve bu, bazı sıradışı projelere yönelmeni sağlayabilir. Sosyal ilişkilerinde ise ani ve beklenmedik gelişmeler yaşaman mümkün. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, yeni ilham kaynakları bulmanı sağlayabilir. Duygusal olarak daha bağımsız hissedebilir, ilişkilerinde daha özgün davranmak isteyebilirsin. Ancak, başkalarının fikirlerine de kulak vermek, seni daha uyumlu hale getirebilir. Yeni fikirler veya ilgi alanları üzerinde çalışmak, zihinsel uyanışlar yaşayarak kendini bulmanı sağlayacak. İnovatif düşüncelerin, başkaları üzerinde derin bir etki bırakabilir. Gün genelinde, içsel özgürlüğünü keşfetmek için cesur adımlar atmaya hazır ol. Unutma, kendi yolunu yaratmak için en büyük ilham kaynağı sensin.
Bugün içsel huzurun ve sezgilerin öne çıktığı bir gün. Duygusal derinliklere inmeye hazır olabilirsin. Özellikle sanatsal ve yaratıcı yönlerin ön plana çıkacak; yeni projelere başlamak için ilham dolu anlar yaşayabilirsin. İlişkilerde duygu ve anlayış arayışın artarken, sevdiklerinle olan bağlarını derinleştirmek isteyebilirsin. Bazen dramatik hissetmene neden olabilecek olaylar yaşanabilir, bu yüzden içsel dengeyi korumaya özen göstermelisin. Diğerlerinin duygularına duyarlılığın, sosyal çevrenle olan etkileşimlerinde büyük bir avantaj olacak. Fakat, kendi sınırlarına da saygı göstermeyi unutma. Yeni fikirler veya sezgilerle sağlıklı kararlar almak için derin bir nefes almayı ihmal etme. Günün sonunda, huzurun ve yaratıcılığın getireceği tatmin duygusunu tadacaksın.
