Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Kadın Opera Sanatçısı…

Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Kadın Opera Sanatçısı…

Prof.Dr. Dikmen Gürün‘ün üst üste iki kez okuduğum “Tiyatro Benim Hayatım / Yıldız Kenter’in Hayat Hikayesi“ (Yapı Kredi Yayınları, 2015) adlı kitabının ardından, geçtiğimiz günlerde raflarda yerini alan “Ateş Kuşu / Semiha Berksoy” (Kırmızı Kedi Yayınları, 2024 ) kitabını da, hani derler ya, bir solukta, notlar alarak, satır altlarını çizerek, heyecanla ve çok şey öğrenerek okudum.

Semiha Berksoy’u Dikmen Gürün‘ün yanısıra Zeliha Berksoy, Ferhan Şensoy, Ali Sirmen, Bedri Baykam, Ahmet Cemal, Zeynep Oral, Ayşegül Yüksel, Müşerref Hekimoğlu, Doğan Hızlan, Selami İzzet Sedes, İ.Galip Arıcan, İlber Ortaylı, Genco Erkal, Ferid Edgü, Feridun Çölgeçen ve daha nicelerinin satırlarıyla okumak başlı başına bir yolculuktu benim için.

Nazım Hikmet, Fikret Mualla, Ferit Anlar, Yahya Kemal Beyatlı, Mithat Fennen, Semiha Berksoy imzalı mektuplar… Fotoğraflar… Sözleşmeler, resmi belgeler.

Almanya’da Wagner operalarının eşsiz yorumcusu, “Keşanlı Ali”nin unutulmaz ‘Şerif Abla’sı..

Doğan Hızlan‘a:

Semiha Berksoy, sahneye çıkar çıkmaz, hepimiz birden onun yanında figüran olma isteği ile yanıp tutuştuk” dedirten o büyük sanatçı.

Yaptığı resimler, oynadığı operalar, oyunlar bir yana, tüm yaşamı bir sanat eseriydi. Sanat eseri kendisiydi.Giyimiyle, duruşuyla, makyajıyla. Ve nasıl yeni, nasıl çağdaş…” 

Genco Erkal‘ın bu tanımını okurken, ister istemez 1984 yılına uzandım, Haldun Dormen‘in yönettiği “Lüküs Hayat”ın ilk gecesini hatırladım. Temsil sonrası sahneye alkışlarla çıkmış, vaktiyle hayat verdiği ‘Elmaslı Dul Atifet’den bahsetmişti. Haldun Taner‘in “O sahneye çıktığı zaman deprem olur” sözlerinin nasıl da doğru ve geçerli olduğunun kanıtıydı o dakikalar.

Mustafa Avkıran ne güzel söylemiş:

Türkiye’nin opera tarihinde ikonlaşmış bir diva…”

Diva denilince şimdilerde kendini diva ilan eden divaneler gibi değil… Bu ünvanı gerçekten, sanatıyla, bileğinin gücüyle, bıraktığı eserlerle hak etmiş bir sanatçıydı Semiha Berksoy.

Sahi, Gülriz Sururi‘nin “Kıldan İnce Kılıçtan Keskince” (1978) adlı kitabında “Keşanlı Ali Destanı”mı anlattığı bölümde yer alan, Semiha Berksoy‘u hatırladım birden.

Prof.Dr. Dikmen Gürün, yarına çok önemli, arşiv değeri olan bir kitap bırakmış. “Ateş Kuşu / Semiha Berksoy”u okurken, bir sanatçının ekseninde kendi düşlerimizi, hem de kendi gerçeğimizi görüyoruz. Bir biçimde taşındıkları doruktan hızla düşen, kaybolan… Dahası sahte imajlarla var kılınmaya çalışılmış, kaynar suya atılınca çekmiş pamuklu benzeri starlardan farklı gerçek bir sanatçının yaşamı var karşımızda.

Kitabı okurken etkilenmemek, elde değil. Yazar, arka kapakta yer alan tanıtım metninde de belirtildiği gibi, “Semiha Berksoy’u doğumundan ölümüne ve ölümünden bugüne hayatını anlatıyor. Onun neden ‘ölümsüz’ olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.

Prof.Dr. Dikmen Gürün, sanatçının göz alıcı kişiliğinden bahsetmiş, mesela:

Karmaşık bir yapısı vardı. Semiha Berksoy’da yaşam tutkusu, sanat tutkusu ve aşk tutkusu sürekli birbiriyle kesişiyor, birbirini tamamlıyordu. Bu sert kesişmelerdi belki onu aykırı, farklı ve cesaretli kılan.”

Sözlerimi, Zeliha Berksoy‘un kitabın 286.sayfasında yer alan satırlarından bir alıntıyla bitirmek istiyorum:

Ve 2004 yılbaşı gecesi Semiha: ‘Benim için artık her şey tamam. Bütün arzu ettiklerimi yaptım, tamamdır. Noktayı koyuyorum. Artık ne şarkı, ne sergi istiyorum, son noktayı koydum. Bundan sonrası arsızlığa girer’ dedi ve 15 Ağustos 2004 günü de uyudu.”

Aramızdan ayrıldığında 94 yaşındaydı Semiha Berksoy. Şimdi 114 yaşında… Ve o Semiha Berksoy olarak yaşamaya devam edecek. Dört yüz küsur sene sonra da…

PINAR ÇEKİRGE

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjin yüksek, harekete geçmek için harika bir zaman. Yeniliklere açık olman, çevrendekilere ilham verebilir. İkna kabiliyetinle insanları motive etme konusunda başarılı olabilirsin. Ancak, ani kararlar verme eğiliminden kaçınmalısın; düşünmeden hareket etmemek, işlerini kolaylaştıracaktır. Doğru adımları atmak, hedeflerine ulaşmanı hızlandıracak. İletişiminde daha empatik olman başkalarıyla olan ilişkilerini güçlendirebilir. Bugün kendin için önemli olan şeylere öncelik vermeyi unutma, iç huzurun için zaman ayırmak her şeyden önemli. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, ilginç fırsatlar doğurabilir. Özgürlüğüne düşkünlüğün, bazı sınırları zorlamana yol açabilir; ama dikkatli ol, dengede kalmakta fayda var.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün kararlılığın ve sabrının ön planda olduğu bir gün. Maddi konularla ilgili alanda ileriye dönük adımlar atma fırsatını değerlendirebilir, kazancını artırmak için yeni yatırımlar yapabilirsin. Aldığın kararlar, gelecekteki istikrarını sağlamlaştırma potansiyeline sahip. Duygusal ilişkilerinde daha açık ve net iletişim kurman, sorunların çözümüne yardımcı olacak. Sevdiğin kişiye karşı duyduğun derin hisler, ilişkini yeni bir boyuta taşıyabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; doğayla iç içe olmak, ruhsal olarak tazelenmene yardımcı olacak. Sabırlı ve kararlı adımlarla bugünü değerlendirmen, hedeflerine daha da yaklaşmanı sağlayacak.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün zihin açıcı fikirler ve yaratıcı çözümlerle dolup taşabilirsin. Social ortamlarda yer almanın ve ilişkiler kurmanın tam zamanı. İletişim becerilerin ön plana çıkarken, başkalarına ilham verme kapasiten de artıyor. Duygularını açığa çıkarmakta zorluk hissetsen de, içindeki sese kulak vermek seni rahatlatacak. Öğrenmeye ve yeni deneyimlere olan arzun, gelecekte faydalı bağlantılar kurmana yardımcı olabilir. Hızlı düşünme yeteneğin, beklenmedik durumlarla başa çıkmanı sağlayacak. Unutma, gün içerisinde küçük sürprizlerle karşılaşman mümkün. Kısa yolculuklar veya yeni bir eğitim fırsatı seni bekliyor. Kendine olan güvenin artarken, cesur kararlar alma isteğin yükselebilir.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin içindeki karmaşık duygular, bugün daha da belirgin hale geliyor. Aile bağlarına, sevdiklerine olan özlemin yoğunlaşabilir. İçsel huzuru sağlamak için kendi alanına ihtiyaç duyabilirsin. Manevi konularda derin düşüncelere dalmak ve ruhunu besleyen aktiviteler yapmak keyif verecek. Yeni bir hobi edinmek ya da sanatsal bir çalışmaya yönelmek, kendini ifade etmenin veyahut içsel huzuru bulmanın güzel bir yolu olabilir. Merak ettiğin konulara yönelmek, düşüncelerini genişletecek bir yol açabilir. Yakın çevrenle paylaşmak istediğin, içini dökmek istediğin saklı duygular varsa, onları dile getirmek için uygun bir zaman; bu, hem sana hem de sevdiklerine fayda sağlayabilir. Kendini ifade ederken samimi ve açık olman, aranızdaki bağları güçlendirecektir.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, içsel gücünü ve karizmanı daha fazla hissetmeye başlayacaksın. Sahip olduğun liderlik özellikleri, çevrendekilere ilham verecek ve onları motive edecek. Sosyal hayatında beklenmedik sürprizler yaşanabilir; yeni bağlantılar kurmak ve dostluklarını güçlendirmek için harika bir zaman. Kendini ifade etme yeteneğin oldukça yüksek, bu nedenle sanat veya yaratıcı projelere yönelmek için uygun bir dönemdesin. Ancak, egonun seni bazı durumlarda abartılı bir şekilde yönlendirmesine izin verme. İleri görüşlülüğün, kararlılığın ve cesaretin, karşılaştığın zorlukları aşmanda belirleyici olacak. İlişkilerde ise açık iletişim, aranızdaki bağı daha da güçlendirebilir. Kendine güven, seni başarıya götüren anahtar olacak. Kendini mutlu ve tatmin olmuş hissetmek için küçük şeylere dikkat etmeyi unutma.

BAŞAK BURCU YORUMU

Detaylara odaklanma ve mükemmeliyetçilik, bugün seni daha da ön plana çıkarabilir. Gün içerisinde sıradan gibi görünen görevler bile, ifaden ve sunumunla bir sanatı andırarak dikkat çekebilir. Karşılaştığın sorunları çözme becerin, ekip arkadaşların üzerinde olumlu bir etki bırakabilir. Duygu dünyanda bir hareketlenme söz konusu; belki de duygularını ifade etmek, içindeki huzuru bulmana yardımcı olacak. Geçmişte yaşadığın olaylar hakkında düşünmek, kendine dair yeni farkındalıklar kazandırabilir. Sağlık konularına dikkat etmen ve dengeli bir yaşam tarzı benimsemen önem taşıyor. Kendini ihmal etmemek ve ruhsal sağlığına özen göstermek, uzun vadede fayda sağlayabilir. Eğitimle ilgili konular, zihin açıcı fikirlerle dolup taşabilir; yeni öğrenim alanlarına yönelmek, seni geliştirebilir. Sosyal ilişkilerinde ise, samimiyet ve anlayış ön planda olacak, karşılıklı iletişimden güç alacaksın.

TERAZİ BURCU YORUMU

Dengeler üzerine kurulu bir gün seni bekliyor. İçsel huzurunu sağlamak için sosyal ilişkilerini gözden geçirebilirsin. Belki bazı dostluklar seni yıpratıyor, belki de bazıları seni yeniden canlandırıyor. Duygusal zekan, kararsızlıkları aşmanda büyük rol oynayacak. Aniden gelişen iletişim fırsatlarına açık ol, yeni insanlarla tanışıp düşüncelerini paylaşmak sana büyük bir fayda sağlayabilir. Hayatındaki estetik unsurlara yönelmek, belki yeni bir dekorasyon veya tarz denemek, ruh halini canlandıracak. Kendini ifade ederken, diğerlerinin bakış açılarını da dikkate almayı unutma; bu, kuracağın bağlantıları daha derin ve anlamlı kılacak. İçsel yolculuğunda, kim olduğuna dair sorular sormaktan çekinme; bu dönem, kendini tanımanın ve içsel dengenin güçlenmesinin anahtarı olabilir.

AKREP BURCU YORUMU

Bugün duygusal derinliklere inme arzusuyla dolup taşacaksın. İçsel dünyan üzerinde düşünmek ve sezgisel yeteneklerini kullanmak için mükemmel bir zaman. Eski yaraların zamanla nasıl iyileştiğini anlamak, sana güç katacak. İlişkilerde daha açık ve dürüst olma ihtiyacı hissedebilirsin; bu, bağlarını güçlendirebilir. Ayrıca, gizli kalmış duyguların gün yüzüne çıkabilir, bu da sana yeni bir perspektif kazandıracak. Kendi hayallerine odaklanmak ve cesur adımlar atmak, ilerlemeni hızlandıracak. Maddi konularda dikkatli olmalısın; harcamalarında dikkatli bir yaklaşım benimsemek gerekecek. Kendi içsel gücünü keşfet, bu sayede olayları ve durumları daha net görebileceksin.

YAY BURCU YORUMU

Hayatın maceracı yönleriyle buluşma fırsatı ayağına geliyor. Cesaretin, keşif arzun ve yeniliklere açık olman, sıradan günleri bile heyecan dolu hale getirebilir. Dikkatini dağıtan şeylerden uzaklaşmak, içsel huzuruna ulaşmana yardımcı olabilir. Bugün, sosyal çevrenle etkileşimlerin artabilir; yeni insanlarla tanışmak ya da eski dostlarla bir araya gelmek iyi gelecek. Karşılaştığın olaylar, özgürlüğünü daha da pekiştiren fırsatlar sunabilir. İçgörülerine güvenmek, ani değişimleri karşılarken işini kolaylaştıracak. Kendi sınırlarını zorlamaktan korkma, çünkü büyüme ve gelişim genellikle konfor alanının dışındadır. Şimdi, içsel yolculuğunu ve rüyalarını takip etme zamanı. Detaylar arasındaki küçük ipuçları, büyük resmin anahtarı olabilir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün, kararlılığın ve disiplinin seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak. İş hayatında ortaya koyduğun azim, bu dönemde takdir toplayabilir. Yalnızca iş yaşamında değil, kişisel ilişkilerde de güvenilirliğin ve sağlam duruşun, çevrendeki insanların dikkatini çekmekte. Duygusal konularda geçmişten gelen bazı yüklerinle yüzleşmek için içsel bir güç bulabilirsin. Kendinle barışmak, ruhsal olarak yenilenmene yardımcı olacak. Ayrıca, uzun zamandır ertelediğin bazı projelere girişmek için uygun bir zaman dilimde olabilirsin; tüm bunları başarma becerisine sahipsin. Fakat yönlerini tamamen negatif düşüncelerle belirlememeye dikkat et; iyi ve kötü arasında dengeyi sağlamak, iç huzurunu bulmana yardımcı olacak. Bugün, kefeni kendi ellerinle hazırladığını idrak et; bu, geleceğini şekilllendirme fırsatını senin eline bırakıyor. Sosyal çevrende, eski dostlarla bir araya gelmek veya yeni insanlarla tanışmak, yaşamına yeni bakış açıları katabilir. Kendine güven, sadece işte değil, özel hayatında da aradığın dengeyi bulmanı sağlayacak. İçinde taşıdığın potansiyeli görmek, her şeyin başlangıcını oluşturacak.✨

KOVA BURCU YORUMU

Bugün zihin açıcı düşüncelerle dolu olacaksın. Yenilikçi fikirlerin ve sıradışı yaklaşımların etrafındakileri etkilemekte. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, güçlü ve anlamlı bağlantılar kurmanı sağlayacak. Hayal gücünün sınırlarını zorlamak isteyeceğin bir gün, ilham verici projelerle meşgul olabilirsin. Eski kalıplardan kurtulmak arzusuyla yola çıkman, seni beklenmedik fırsatlarla karşılaştırabilir. Duygusal olarak bağımsızlık ihtiyacın artarken, eğlenceli aktiviteler ve ortak ilgi alanları yaratmak sana iyi gelecek. Girdiğin tartışmalar ve paylaşımlar, düşünce yapını ve inançlarını pekiştirebilir. Unutma ki, özgürce ifade ettiğin fikirlerin, başkaları tarafından takdirle karşılanacaktır. Bugün, kendine olan güvenin ve kararlılığın, içsel dönüşümün için önemli bir adım atmanı sağlayabilir.

BALIK BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanı. Yaratıcılığın seni besleyen bir nehir gibi akarken, içsel dünyanı keşfetmek için fırsatlar bulabilirsin. Hayal gücün, benzersiz fikirlerinle birleşerek etrafındaki insanlara ilham verebilir. İlişkilerinde açıklık ve şefkat ön planda olmalı; bu, bağlarını güçlendirecek. Kendi ihtiyaçlarına duyacağın hassasiyet, başkalarına destek olma isteğinle dengelenecek. Bu dönemde sezgilerini dinlemekte fayda var, çünkü hislerin sana doğru yolu gösterebilir. Kendi içsel huzurunu yaratmaya yönelik küçük adımlar atmak, stresini azaltacak ve zihnini sakinleştirecek. Onurunu ve değerini koruyarak sınırlarını belirlemeyi unutma; bu, kişisel gelişimin için önemli bir aşama. Unutma, sevgi ve anlayışla yaklaşmak her şeyin anahtarı.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM