1
Iğdır’ın küçük bir köyü olan Necefali’de 1988 yılında çiftçi bir ailenin dördüncü ve son çocuğu olarak dünyaya geldi Mutlay Sayan… Anne ve babası, üç kızlarının ardından doğan oğullarına mutluluktan ilk akıllarına gelen ‘Mutlay’ ismini verdi. Aile, geçimini tarlada çalışıp hayvancılık yaparak sağlıyordu. 6 kişilik ailede kimse okuma yazma bilmiyordu. Mutlay, her yıl sadece açıldığı hafta gittiği köy okulunu ailesinin işlerine yardım ettiği için bıraktı. Babası Firiddin Sayan’ın hastalığı nedeniyle İstanbul’a göç ettiklerinde Mutlay 11 yaşındaydı. Bağcılar Güneşli’de bir ev kiraladılar.
11 YAŞINDA ÇOCUK İŞÇİYDİ
Mutlay, 11 yaşındayken ablalarıyla birlikte konfeksiyon atölyesinde işe başladı. “Ortacı” diye tabir edilen işi yapıyor, tekstil ürünlerini kucaklayıp makinelere taşıyordu. Yaptığı iş, küçük bedeni için çok ağırdı. O dönemi, “Korkunç günlerdi ama çalışmak zorundaydık. Babam kanserdi ve geçinmek zorundaydık. Annem de bizimle işe başladı” diye anlattı Mutlay Sayan… 2.5 yıl tekstil atölyesinde çalışan Mutlay, hep doktor olmanın hayalini kurdu. 13 yaşında tam zamanlı okula başladı.
BİRİNCİLİKLE BİTİRDİ
Tekstilde çalıştığı günlerin çok zor olduğunu ve oraya geri dönmemek için okulda başarılı olmaktan başka çaresi olmadığını anlatan Mutlay Sayan, azmi ve çalışkanlığıyla ortaokul ve liseyi birincilikle bitirdi. Lise son sınıftayken matematik alanında geliştirdiği projeyle katıldığı uluslararası bir yarışmadaki birinciliği ona ABD’nin kapılarını araladı. 2005’te babasını kanserden kaybeden Sayan’ın hedefi doktor olup babası gibi kanser hastalarını tedavi etmekti. Bunun için ilk adım yüzde 100 bursla kazandığı ABD’deki Vermont Üniversitesi’nin kimya bölümünü bitirmekti. Ve fakülte birincisi olarak diplomasını aldı.
YİNE ZORU BAŞARDI
İlk mucizesi gerçekleşmişti. Hedefi tıp fakültesiydi ve ABD’de en zor bölüm tıptı. Mutlay Sayan aynı üniversitenin tıp bölümüne de birincilikle girdi. 4 yıl sonra yine birincilikle mezun oldu. Başarısı nedeniyle üniversite yönetiminden tam destek aldı. Son beş yıldır asistan doktor olarak Rutgers Üniversitesi’nde radyasyon onkolojisi üzerinde çalışan Mutlay Sayan, 33 yaşında 60’tan fazla bilimsel makale ve birçok uluslararası konferans ile dünyanın dikkatini çekti.
HEDEFİ KANSERLE SAVAŞ
Öyle ki 8 ay önce Kanada ve ABD’deki 100 bin bilim insanı içinden gelecek vaat eden 20 genç bilim insanı arasına seçildi. Her yıl sadece tıp değil kimya, mühendislik, felsefe gibi alanlardaki 20 gelecek vadeden bilim insanına verilen “Wunderkind” (Harika Çocuk) unvanının sahibi oldu. Babasını kanser nedeniyle kaybeden genç Türk doktor Mutlay Sayan’ın hedefi araştırmalarıyla kansere çare bulmak.
Mutlay Sayan’ın çocukluğu tarlada, merada geçti. Dr. Mutlay Sayan, 2.5 yıl bir konfeksiyon atölyesinde ortacı olarak çalıştı.
Mutlay Sayan, çocukluk günlerini şöyle anlattı: “Köyde çocuklarla ebelemece oynadığımızı hatırlarım. Ailemle tarlada pamuk toplamayı çok seviyordum. Pamukların arasındayken yaz günü karın içinde yürüdüğümü düşlerdim. Kışın çeşmenin suyunun donduğunu hatırlıyorum. Evin içinde de çeşme yoktu. Su tulumbadan gelirdi ve kışın donardı. Biz de sobanın üstünde karları eritip su yapardık. Size çok zor geliyor ama şimdi baktığımda kıymetli günlermiş. Ve çok güzel hatırlıyorum. Başarmak için hep çok çalışmak zorundaydım, başka bir yol bilmiyordum. Şimdi ise hâlâ rüyada gibiyim. Bu his bana çalışma azmi kattı. Bir insan, bir yere geldiği zaman nereden geldiğini hatırlamalı, unutmamalı. O küçük konfeksiyon atölyesi aslında bana dünyanın kapılarını açtı. Çünkü orada eğitimin kıymetini bilip çok çalıştım.”
ABD’de “Harika Çocuk” seçilen Mutlay Sayan, “Bu başarı için ülkem adına da büyük gurur duyuyorum ve Türk olduğumu her yerde dile getiriyorum. Hastanedeki çalışma masamda Türk Bayrağı ve Atatürk’ün resmi var. Çünkü ona hayranım ve onu örnek alıyorum. Ülkemi çok seviyorum. İleride mutlaka dönmek istiyorum. Yurt dışında olunca insan çok duygusal oluyor” diyor.
Prof. Murat Öncel’e yurt dışındaki eğitimi için Vehbi Koç destek olmuştu.
UÇAK BİLETİ ÖNCEL’DEN
Dr. Mutlay Sayan’ın liseyi bitirip Amerika’ya gitmesinde büyük payı olan isimlerden biri ise tesadüfen karşılaştıkları Prof. Dr. Murat Öncel’di. Göz doktoru olan Öncel, kendisine de ABD’deki uzmanlık eğitimi için merhum iş insanı Vehbi Koç’un destek olduğunu anlattı ve şöyle dedi: “Vehbi Koç bana ‘Git, en iyi eğitimi al, ülkene dön’ demişti. Uçak biletimi almıştı. Döndüğümde borcumu ödemek istedim. O, ‘Hayır, sen de başka birini gönder, destek ol’ demişti. Mutlay’ı ilk gördüğümde o ana gittim. Bizi hiç yanıltmadı. ABD’ye gidişi için ilk biletini aldım ve gurur duyuyorum onunla.”
ABD’de hukuk fakültesinde okuyan abla Yeliz Sayan, çocuk hakları üzerinde çalışıyor.
Mutlay Sayan, kendisinden bir yaş büyük ablası Yeliz Sayan’ın eğitim hayatına da destek oldu. Ortaokulu dışarıdan okuyan Yeliz Sayan’ın gündüz konfeksiyonda çalışıp iş çıkışı akşam lisesine gittiğini anlatan Mutlay Sayan “Yeliz için akşam lisesi okulu ayarladım. ABD’deydim ama hep motive ettim. Liseyi bitirince de beş yıl önce ABD’ye, yanıma geldi. Önce İngilizce öğrendi. Benim de mezun olduğum Vermont Üniversitesi’nde Hukuk Fakültesi’ne girdi, şu an 4. sınıfta okuyor. Yeliz de çocuk hakları üzerinde çalışmalarına sürdürmek istiyor” dedi.
Mutlay Sayan, annesi Nebahat Hanım ile birlikte.
Uluslararası üniversiteler ve dünyada önde gelen özel sağlık kuruluşlarından teklifler gelen Dr. Sayan, Harvard Üniversitesi öğretim görevlisi olarak çalışmaya karar verdiğini açıkladı. Temmuz sonu Harvard Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak işe başlayacak olan Sayan’ın en büyük destekçisi ise annesi Nebahat Sayan (66)… Annesine dünyayı göstermek istediğini anlatan Sayan “Onu geçen yıl Paris’e götürdüm. Almanya ve Avusturya’ya da geldi. Annem çok fedakardır ve benimle gurur duyuyor. Onunla her gün görüntülü konuşmadan yapamam. Anneciğim hâlâ Bağcılar’daki evde yaşıyor. Ben de her fırsatta ülkeme ve anneme geliyorum. Annemi çok özlüyorum” dedi.
Mutlay Sayan, öğretmeni Semra Ünal’ın desteğini unutmuyor.
13 yaşında tam zamanlı olarak ortaokula yazılan Mutlay için yaşamının dönüm noktası öğretmeni Semra Ünal ile tanışması oldu. Dr. Mutlay Sayan, Ünal için “İşte benim hayatımı kurtaran kişi” dedi. Tüm kitaplarını, hatta okul önlüğünü bile öğretmeni Semra Ünal’ın aldığını anlatan Mutlay Sayan “Onun desteği olmasa bugün burada olamazdım. Bana inandı, azmimi destekledi, cep harçlığımı bile verirdi” ifadelerini kullandı. Öğretmeniyle lise mezuniyetinde çektirdiği fotoğrafını ise hâlâ albümünde saklıyor.
Enerjinin yüksek olduğu bir gün, içsel gücünü hissetmekte zorlanmayacaksın. Harekete geçme isteğin, yeni projelere atılma arzusuyla birleşiyor. Ancak, aceleci davranmaman büyük bir önem taşıyor. Duyguların, bazı ilişkilerde belirginleşebilir; bu duygusal yoğunluk, kararlarını alırken etkili olabilir. Çevrendeki insanlarla olan iletişimini artırmak için harika bir fırsat var. Özgüvenin, toplum içinde öne çıkmanı sağlayacak ama bunu dikkatli bir dengede tutman çok kıymetli. Gün içinde sana sunulan fırsatları iyi değerlendirmeye çalış. Kendinle ilgili önemli bir karar verebilirsin; kalbini dinle, sezgine güven. Unutma, bu dönemde kendin olmanın gücü, çevrendeki bir çok şeyi olumlu yönde etkileyebilir.
Bugün, kararlılığının ve azminin ön plana çıkacağı bir gün. İçsel huzur arayışında, çevrendeki güzelliklere daha çok duyarlı olabilirsin. Estetik ve sanatsal konulara ilgi gösterebilir, kendini bu alanlarda ifade etme arzusu duyabilirsin. İlişkilerde isteklerin daha belirgin hale gelecek; bu yüzden duygularını açıkça ifade etmekte sakınca görme. Mali konularda atacağın adımlar, gelecekteki planlarını olumlu yönde şekillendirebilir. Sağlık konusunda ise, bedenine yönlendirilecek bir özen; doğada vakit geçirerek enerji depolamak sana iyi gelecektir. Bugünün enerjisiyle, istikrar arayışını güçlü bir belirginlikle gerçeğe dönüştürebilirsin.
Zihninde bir yangın var; fikirlerin hızla akıyor, yeni bağlantılar kurmak için mükemmel bir zaman. Sosyal çevrenle daha fazla etkileşim içine girebilir, düşüncelerini ifade etmek için doğru kelimeleri bulabilirsin. Çevrendeki insanlarla tartışmalar yaparak yeni bakış açıları keşfedebilirsin. Eğer bir proje üzerinde çalışıyorsan, bugün yaratıcılığının zirveye çıkması olası. Ancak dikkatin dağılabilir; bu yüzden önceliklerini netleştirmen önemli. Sağlık ve stresten uzak kalma konularında kendine dikkat etmelisin; kısa yürüyüşler ve derin nefesler sana iyi gelecektir. Kendine güvendiğin sürece, karşılaştığın zorlukların üstesinden rahatlıkla gelebilirsin. Sosyal ortamlarda seni bekleyen ilginç insanlarla karşılaşabilir, yeni dostluklar geliştirebilirsin. Duygusal ilişkilerde açık iletişim çok kıymetli olacak; hislerini paylaşmak, aradaki bağı güçlendirecek.
Duygusal derinliklerinizi keşfetmek için harika bir gün. İçsel huzur arayışınız, sevdiklerinizle ilişkilerinizi yeniden gözden geçirmenize neden olabilir. Ailevi konular öne çıkacak, geçmişle olan bağlarınızı yeniden değerlendireceksiniz. Empati yeteneğiniz sayesinde, başkalarının hislerini anlama konusunda daha da başarılı olacaksınız. Kendinizi açmaya hazırlıklı olun; hislerinizi ifade etmek, başkalarıyla olan bağınızı güçlendirecek. Duygusal mavi tonların içinden çıkarken, kendi ihtiyaçlarınıza da dikkat etmek önem kazanıyor. Yaratıcılığınızı besleyen bir hobi edinebilir, bu arayış ile ruhsal doyum sağlayabilirsiniz. Özellikle arkadaşlarınızdan alacağınız destek, kendinizi güçlü hissetmenize yardımcı olacak. İyimser bir bakış açısıyla ilerlerken, karamsar düşüncelerden uzak durmaya özen gösterin. Unutmayın, hislerinizi ifade etmek, kalbinizle bağlantınızı güçlendirecek. Kendi değerlerinizi ve arzularınızı çok iyi belirlediğiniz bir dönemdesiniz; bu nedenle sınırlarınızı koruyarak ilerlemeye odaklanırken, aynı zamanda da açık kalmayı ihmal etmeyin.
Sahip olduğun karizma ve özgüven, çevrendeki insanları etkiliyor. Bugün, sosyal ortamlarda parlayacak ve dikkatleri üzerine çekeceksin. İçindeki yaratıcılığı kullanmak için harika bir dönemdesin; bu yaratıcılığı sanatsal bir projeye veya yeni bir hobiye yönlendirebilirsin. İkna yeteneğin güçlü olacak, bu nedenle savunduğun konularda başkalarını kolayca etkileyebilirsin.İlişkilerinde sıcak bir atmosfer var. Sevgi dolu ve destekleyici bir tavır sergilemek, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirecek. Ancak, gururunu bir kenara bırakıp, bazen esneklik göstermen gerekecek; bu sayede daha sağlıklı bir iletişim kurabileceksin.Mali konularda ani kararlar almak yerine, düşünerek ilerlemeni tavsiye ederim. Aceleci davranmak, seni beklemediğin sorunlarla karşı karşıya bırakabilir. Uzun vadeli hedeflerine odaklarak sağlam adımlar atma zamanı. Kendine olan güvenin, alacağın riskleri minimize etmen konusunda yardımcı olacak.
Bugün, organize olma yeteneğin ön planda. Günün getirdikleriyle pratik düşünme kabiliyetin sayesinde bir yığın iş bilgisini kolaylıkla çözüme kavuşturabilirsin. Detaylara verdiğin önem, ortak projelerde sana avantaj sağlayacak; ekip arkadaşların arasında liderlik yeteneklerini sergileyebilirsin. Sağlık konularında dikkatli olmalısın; ruhsal ve fiziksel dengeyi korumak adına kendine zaman ayırman önemli. Küçük ama keyifli şeylere odaklanarak moral depolayabilir, sevdiklerinle geçireceğin keyifli anlar sayesinde enerjini tazeleyebilirsin. Eleştirici bakış açını bir kenara bırakıp, daha pozitif ve yapıcı olmak, iş ilişkilerinde kapıları aralayabilir. Kendi değerinle barışık kal, içsel huzurun senin en büyük dostun olacak.
Duygusal denge arayışın ön planda. İlişkilerinde daha fazla empati ve anlayış gösterme ihtiyacı hissedebilirsin. Bu, karşılıklı iletişimi güçlendirecek ve bağlarını derinleştirecektir. Sosyal ortamlarda artan enerjin, yeni insanlarla tanışmanı sağlayabilir ve bu da yeni fırsatların kapısını açabilir. Yaratıcılığını kullanma zamanı, sanatsal projelere yönelmek ya da hobilerine zaman ayırmak ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Kendine güvenin artıyor; bu da, hedeflerine odaklanmanı ve hayallerini gerçekleştirme yolunda adımlar atmanı kolaylaştıracak. Fakat, dengeyi korumakta zorlanabileceğin durumlar oluşabilir, bu yüzden içsel huzuruna dikkat etmen önemli.
Derin sezgilerle dolu bir gün. İçsel hislerin çok güçlü; bu, özellikle çevrendekilerle olan iletişimini derinleştirmen için harika bir fırsat sunuyor. Gizemli ve karizmatik bir aura yayıyorsun, bu da insanların ilgisini çekiyor. Hislerinle hareket etmekte özgürsün, bu yüzden sezgilerine güvenebilirsin. Duygusal derinlikler keşfedebilirsin; bu, ilişkilerde daha samimi ve anlamlı bağlar kurmana yardımcı olacak.Yuvalarında ya da yakın ilişkilerde meseleler daha açık bir şekilde ortaya çıkabilir. İçsel dönüşümlere açık olmalısın, bu değişiklikler seni daha güçlü kılabilir. Yine de sahiplenme ve kıskançlık duygularını yönetmek önemlidir. Bugün, geçmişten gelen bazı bağlantılarla yeniden karşılaşman muhtemel; bu durumdan ders çıkarabilir ve büyüyebilirsin.Kariyer alanında da düşündüğünden daha fazla fırsat var. İnisiyatif almak ve planlarını hayata geçirmek için doğru zaman. Ancak, stratejik düşünmen önem taşıyor; aceleci kararlar vermekten kaçınmalısın. Kendi iç yolculuğuna odaklanman, genel ruh halini iyileştirirken, yaratıcılığını da besleyecektir.
Macera arzun yüksek, bu nedenle yeni deneyimlere açık olmalısın. İçindeki keşif tutkusuyla seni çeken fırsatlar ortaya çıkabilir. Sosyal ilişkilerde ise sıcak bir enerji var; dostlukların güçlenebilir ve yeni insanlarla tanışabilirsin. Eğitim ve bilgi arayışında hevesli olduğun bir dönemdesin, öğrenmek istediğin konulara yönelmek için harika bir zaman. Duygusal ilişkilerde güven arayışın dikkatini çekebilir, içsel bir denge kurmalısın. Kendi iç dünyana dönmek ve düşünceleri sorgulamak, ilişkilere dair netlik sağlayabilir. Harcama isteğin artarken, bütçene dikkat etmen gerekecek; gereksiz extravaganzalardan kaçınmak faydalı olur. Doğa yürüyüşleri veya açık hava aktiviteleri, enerjini artıracak ve ruhunu besleyecek. Kendine derin bir nefes al, içindeki özgür ruhu serbest bırak!
Sakin ama kararlı bir gün seni bekliyor. İçsel olarak kendini yeniden gözden geçirme ve geleceğe dair planların üzerinde düşünme zamanındasın. Sorumluluklarının ağırlığı hissedilebilir, ancak bunlarla başa çıkma yeteneğine sahip olduğunu unutmamalısın. Kariyer odaklı düşünceler öne çıkarken, bu alandaki tutkunun seni motive edeceği bir fırsat doğabilir. İlişkilerde ise daha fazla samimiyet ve güven arayışında olabilirsin. Duygusal olarak kendini açmak, bağlantılarını derinleştirebilir. Sağlığa dikkat etmeyi ihmal etme; fiziksel ve zihinsel dengeye ulaşmak için küçük egzersizler yapmak iyi gelebilir. Bugün, sabrın ve azminle ilerlemen gereken bir gün.
İçsel bir uyanış yaşıyorsun; yenilik arayışı seni heyecanlandırıyor. Farklı düşüncelere ve yenilikçi fikirlere açıksın. Sosyal ilişkilerin ön planda; dostlarınla derin sohbetler yapmak, paylaşımlarını zenginleştirmek için harika bir zaman. Duygusal derinlikler keşfetmek için fırsatlar mevcut, içsel hislerinle yüzleşmekten çekinme. Bugün, idealist yönlerinle harekete geçip toplumsal sorunlara dair projeler üzerinde çalışabilirsin. Farklılıkların güçlendirdiğini unutma, belki de yeni arkadaşlıklar edinebilir ve ilham verici insanlarla tanışabilirsin. Kendine güvenmeli ve kalbinin sesine kulak vermelisin; yeni başlangıçlar için uygun bir dönemdesin.
Duygusal derinliklerin içinde kaybolma ihtimalin yüksek. İçsel yolculuklara yönelerek kendini bulabilirsin, sezgilerin güçlü. Sanatsal çalışmalara ağırlık vermek, yaratıcılığını besleyecek. Yakın ilişkilerde iletişimde empati ön planda. Birçok kişiyle bağ kurabilirsin, duygusal destek arayışında olanlara yardımcı olabilirsin. Kendine yönelik şefkat ve farkındalık geliştirmek, ruhsal sağlığını güçlendirecek. Hayallerine odaklanmak, seni doğru yolda ilerletecek. Sorunlardan uzaklaşmak için bazen yalnız kalmayı tercih edebilirsin, bu ihtiyacı karşılamak insana iyi gelir. Bugün kendine zaman ayırmayı unutma.
