1
Iğdır’ın küçük bir köyü olan Necefali’de 1988 yılında çiftçi bir ailenin dördüncü ve son çocuğu olarak dünyaya geldi Mutlay Sayan… Anne ve babası, üç kızlarının ardından doğan oğullarına mutluluktan ilk akıllarına gelen ‘Mutlay’ ismini verdi. Aile, geçimini tarlada çalışıp hayvancılık yaparak sağlıyordu. 6 kişilik ailede kimse okuma yazma bilmiyordu. Mutlay, her yıl sadece açıldığı hafta gittiği köy okulunu ailesinin işlerine yardım ettiği için bıraktı. Babası Firiddin Sayan’ın hastalığı nedeniyle İstanbul’a göç ettiklerinde Mutlay 11 yaşındaydı. Bağcılar Güneşli’de bir ev kiraladılar.
11 YAŞINDA ÇOCUK İŞÇİYDİ
Mutlay, 11 yaşındayken ablalarıyla birlikte konfeksiyon atölyesinde işe başladı. “Ortacı” diye tabir edilen işi yapıyor, tekstil ürünlerini kucaklayıp makinelere taşıyordu. Yaptığı iş, küçük bedeni için çok ağırdı. O dönemi, “Korkunç günlerdi ama çalışmak zorundaydık. Babam kanserdi ve geçinmek zorundaydık. Annem de bizimle işe başladı” diye anlattı Mutlay Sayan… 2.5 yıl tekstil atölyesinde çalışan Mutlay, hep doktor olmanın hayalini kurdu. 13 yaşında tam zamanlı okula başladı.
BİRİNCİLİKLE BİTİRDİ
Tekstilde çalıştığı günlerin çok zor olduğunu ve oraya geri dönmemek için okulda başarılı olmaktan başka çaresi olmadığını anlatan Mutlay Sayan, azmi ve çalışkanlığıyla ortaokul ve liseyi birincilikle bitirdi. Lise son sınıftayken matematik alanında geliştirdiği projeyle katıldığı uluslararası bir yarışmadaki birinciliği ona ABD’nin kapılarını araladı. 2005’te babasını kanserden kaybeden Sayan’ın hedefi doktor olup babası gibi kanser hastalarını tedavi etmekti. Bunun için ilk adım yüzde 100 bursla kazandığı ABD’deki Vermont Üniversitesi’nin kimya bölümünü bitirmekti. Ve fakülte birincisi olarak diplomasını aldı.
YİNE ZORU BAŞARDI
İlk mucizesi gerçekleşmişti. Hedefi tıp fakültesiydi ve ABD’de en zor bölüm tıptı. Mutlay Sayan aynı üniversitenin tıp bölümüne de birincilikle girdi. 4 yıl sonra yine birincilikle mezun oldu. Başarısı nedeniyle üniversite yönetiminden tam destek aldı. Son beş yıldır asistan doktor olarak Rutgers Üniversitesi’nde radyasyon onkolojisi üzerinde çalışan Mutlay Sayan, 33 yaşında 60’tan fazla bilimsel makale ve birçok uluslararası konferans ile dünyanın dikkatini çekti.
HEDEFİ KANSERLE SAVAŞ
Öyle ki 8 ay önce Kanada ve ABD’deki 100 bin bilim insanı içinden gelecek vaat eden 20 genç bilim insanı arasına seçildi. Her yıl sadece tıp değil kimya, mühendislik, felsefe gibi alanlardaki 20 gelecek vadeden bilim insanına verilen “Wunderkind” (Harika Çocuk) unvanının sahibi oldu. Babasını kanser nedeniyle kaybeden genç Türk doktor Mutlay Sayan’ın hedefi araştırmalarıyla kansere çare bulmak.
Mutlay Sayan’ın çocukluğu tarlada, merada geçti. Dr. Mutlay Sayan, 2.5 yıl bir konfeksiyon atölyesinde ortacı olarak çalıştı.
Mutlay Sayan, çocukluk günlerini şöyle anlattı: “Köyde çocuklarla ebelemece oynadığımızı hatırlarım. Ailemle tarlada pamuk toplamayı çok seviyordum. Pamukların arasındayken yaz günü karın içinde yürüdüğümü düşlerdim. Kışın çeşmenin suyunun donduğunu hatırlıyorum. Evin içinde de çeşme yoktu. Su tulumbadan gelirdi ve kışın donardı. Biz de sobanın üstünde karları eritip su yapardık. Size çok zor geliyor ama şimdi baktığımda kıymetli günlermiş. Ve çok güzel hatırlıyorum. Başarmak için hep çok çalışmak zorundaydım, başka bir yol bilmiyordum. Şimdi ise hâlâ rüyada gibiyim. Bu his bana çalışma azmi kattı. Bir insan, bir yere geldiği zaman nereden geldiğini hatırlamalı, unutmamalı. O küçük konfeksiyon atölyesi aslında bana dünyanın kapılarını açtı. Çünkü orada eğitimin kıymetini bilip çok çalıştım.”
ABD’de “Harika Çocuk” seçilen Mutlay Sayan, “Bu başarı için ülkem adına da büyük gurur duyuyorum ve Türk olduğumu her yerde dile getiriyorum. Hastanedeki çalışma masamda Türk Bayrağı ve Atatürk’ün resmi var. Çünkü ona hayranım ve onu örnek alıyorum. Ülkemi çok seviyorum. İleride mutlaka dönmek istiyorum. Yurt dışında olunca insan çok duygusal oluyor” diyor.
Prof. Murat Öncel’e yurt dışındaki eğitimi için Vehbi Koç destek olmuştu.
UÇAK BİLETİ ÖNCEL’DEN
Dr. Mutlay Sayan’ın liseyi bitirip Amerika’ya gitmesinde büyük payı olan isimlerden biri ise tesadüfen karşılaştıkları Prof. Dr. Murat Öncel’di. Göz doktoru olan Öncel, kendisine de ABD’deki uzmanlık eğitimi için merhum iş insanı Vehbi Koç’un destek olduğunu anlattı ve şöyle dedi: “Vehbi Koç bana ‘Git, en iyi eğitimi al, ülkene dön’ demişti. Uçak biletimi almıştı. Döndüğümde borcumu ödemek istedim. O, ‘Hayır, sen de başka birini gönder, destek ol’ demişti. Mutlay’ı ilk gördüğümde o ana gittim. Bizi hiç yanıltmadı. ABD’ye gidişi için ilk biletini aldım ve gurur duyuyorum onunla.”
ABD’de hukuk fakültesinde okuyan abla Yeliz Sayan, çocuk hakları üzerinde çalışıyor.
Mutlay Sayan, kendisinden bir yaş büyük ablası Yeliz Sayan’ın eğitim hayatına da destek oldu. Ortaokulu dışarıdan okuyan Yeliz Sayan’ın gündüz konfeksiyonda çalışıp iş çıkışı akşam lisesine gittiğini anlatan Mutlay Sayan “Yeliz için akşam lisesi okulu ayarladım. ABD’deydim ama hep motive ettim. Liseyi bitirince de beş yıl önce ABD’ye, yanıma geldi. Önce İngilizce öğrendi. Benim de mezun olduğum Vermont Üniversitesi’nde Hukuk Fakültesi’ne girdi, şu an 4. sınıfta okuyor. Yeliz de çocuk hakları üzerinde çalışmalarına sürdürmek istiyor” dedi.
Mutlay Sayan, annesi Nebahat Hanım ile birlikte.
Uluslararası üniversiteler ve dünyada önde gelen özel sağlık kuruluşlarından teklifler gelen Dr. Sayan, Harvard Üniversitesi öğretim görevlisi olarak çalışmaya karar verdiğini açıkladı. Temmuz sonu Harvard Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak işe başlayacak olan Sayan’ın en büyük destekçisi ise annesi Nebahat Sayan (66)… Annesine dünyayı göstermek istediğini anlatan Sayan “Onu geçen yıl Paris’e götürdüm. Almanya ve Avusturya’ya da geldi. Annem çok fedakardır ve benimle gurur duyuyor. Onunla her gün görüntülü konuşmadan yapamam. Anneciğim hâlâ Bağcılar’daki evde yaşıyor. Ben de her fırsatta ülkeme ve anneme geliyorum. Annemi çok özlüyorum” dedi.
Mutlay Sayan, öğretmeni Semra Ünal’ın desteğini unutmuyor.
13 yaşında tam zamanlı olarak ortaokula yazılan Mutlay için yaşamının dönüm noktası öğretmeni Semra Ünal ile tanışması oldu. Dr. Mutlay Sayan, Ünal için “İşte benim hayatımı kurtaran kişi” dedi. Tüm kitaplarını, hatta okul önlüğünü bile öğretmeni Semra Ünal’ın aldığını anlatan Mutlay Sayan “Onun desteği olmasa bugün burada olamazdım. Bana inandı, azmimi destekledi, cep harçlığımı bile verirdi” ifadelerini kullandı. Öğretmeniyle lise mezuniyetinde çektirdiği fotoğrafını ise hâlâ albümünde saklıyor.
Enerjin tavan yapmış durumda, bu canlılık gün boyunca sana rehberlik edecek. Yeni başlangıçlar için uygun bir zaman dilindesin; projelerine cesurca el atabilirsin. Sosyal etkileşimler konusunda dikkati üzerine toplayacak bir çekicilik sergiliyorsun. Ayrıca, içsel motivasyonun yüksek olduğu bu dönemde, hedeflerine ulaşma konusunda kararlılığını artırabilirsin. Önceliklerini belirle ve odaklandığın meselelerde kararlı adımlar at. Ancak sabrını kaybetmemeye özen göster; başkalarının fikirlerine de kulak vermek, işbirliklerin için faydalı olacaktır. Ayrıca sağlığına dikkat et; enerjini tazelemek üzere kısa molalar vermek, ruhsal ve bedensel dengen için önemli.
Bugün, içsel huzurun ve istikrar arayışının ön planda. Sabit ve kararlı tavrınla, zorlukların üstesinden gelmek için gereken gücü bulacaksın. Maddi konulardaki güvenliğin, bir parça sarsıldığı hissiyatı yaratabilir; ancak sabırlı ve analitik yaklaşımın sayesinde tüm kaygıları aşma yetisine sahipsin.İlişkilerde de önemli bir dönüm noktası söz konusu olabilir. Sevdiklerinle olan iletişimini gözden geçirmen gereken bir zaman. Duygusal derinliğe inmek, bağı güçlendirecek. Özellikle ilişkinizdeki dengeyi sağlamak için daha fazla çaba gösterirsen, aranızdaki bağın kuvvetlendiğini hissedeceksin.Sanatsal yönlerin bu dönemde de ön plana çıkıyor. Yeni hobiler edinmek, yaratıcılığını açığa çıkarmak için harika bir fırsat. Belki de bir resme, müziğe veya başka bir sanatsal faaliyete yönelmek, ruh halini iyileştirecek.Gün genelinde kendine zaman ayırmayı unutma; doğa yürüyüşleri ya da meditasyon gibi aktiviteler, içsel dinginliğini yeniden kazanmanda faydalı olacaktır. Kararların sağlam ve akılcı olduğunda, hayatta daha fazla sevinç ve tatmin bulacaksın. Unutma ki güçlü duruşun, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak.
Bugün sosyal etkileşimlerin ve iletişimin ön planda olacağı bir gün. Zihnindeki düşünceleri paylaşma isteği, yeni insanlarla tanışma hevesiyle birleşiyor. Duygularını ifade etmekte zorlanmayacak, karşısındakilerin dikkatini toplayabileceksin. Bazen yüzeysel kalan diyaloglar, derin bağlantılar kurmana engel olabilir, bu yüzden anlık durumlardan öteye geçmeyi dene. Kısa seyahatler ve keşifler ruhunu besleyecek. İş veya eğitimle ilgili konularda yeni fırsatlar ile karşılaşabilirsin. Dikkatini toplamakta zorlanabilirsin; bu nedenle planlarını gözden geçirip düzenlemekte fayda var. Esnek olman ve yeniliklere açık kalman, sana iyi hissettirecek. Yaşamın her alanında yaratıcılığını kullanarak, zihin açıcı deneyimler yaşayabilirsin. Kendine güven ve kararlılıkla ilerle; yeni projelere veya planlara başlayabileceğin bir dönemde olacaksın.
Bugün içsel duyguların ön planda olacak. Ailevi ilişkilerin ve ev içindeki huzurun seni derinden etkileme potansiyeli var. Evinin atmosferini güzelleştirmek, seni mutlu edecek küçük değişimler yapma isteği duyabilirsin. Kendini ifade etme konusunda biraz çekingen hissetsen de, duygularını paylaşmak için doğru zaman geldi. Sadece bir dinleyici olmanın ötesine geçip, sevdiğin insanlarla ortak anılar biriktirmeye yönelmelisin. Duygusal derinliklerin, sevdiklerinle olan bağı güçlendirebilir. Aynı zamanda, kendine karşı nazik olmayı unutma; kendi ihtiyacın olan bakım ve sevgiye de zaman ayır. Bugün, sözlerin ve davranışların başkaları üzerinde etki bırakma potansiyeline sahip. Empati ve anlayışla yaklaşmak, karşındakilerin kalplerini kazanmanı sağlayabilir. Unutma, duygusal güvenin ve bağlılıkların seni gerçekten güçlü kılıyor.
Bugün, sahnenin ışıkları üzerinizde parlayacak. İçsel gücünüz ve karizmanızla çevrenizdekileri etkileme şansına sahipsiniz. Kendinize güvenin, yeni fırsatlar kapınızı çalmaya başlayacak. İş veya sosyal hayatınızda liderlik yetenekleriniz ortaya çıkabilir; bu fırsatı iyi değerlendirin. Duygusal ilişkilerinizde biraz daha şeffaflık getirmek, samimi bağlantılar kurmanıza yardımcı olacak. Zaman zaman egonuzu kontrol altında tutmak önem kazanabilir; bu sayede iletişimde daha dengeli olabilirsiniz. Yaratıcılığınızın tavan yaptığı bir döneme girmek üzeresiniz. Sanatsal bir aktivite veya hobi, ruh halinizi yükseltebilir. Kendinizi ifade etmenin yeni yollarını keşfetmek için mükemmel bir zaman. Unutmayın ki, içsel tutkularınızı dışa vurduğunuzda, karşınızdaki kişi veya kişiler üzerinde derin bir etki bırakacaksınız. Sezgilerinize güvenin ve kalbinizin sesini dinleyin.
Detaylı düşünme ve analiz etme yeteneğin bugün seni harika bir noktaya getirebilir. Karşına çıkan karmaşık durumları çözmek için mantıklı ve sistematik yaklaşımın faydalı olacak. İş yerinde ya da sosyal çevrende bazı insanlar tarafından desteklenebilir, projelerin için ne kadar yetkin olduğun bir kez daha vurgulanabilir. Gün içinde karşılaşabileceğin ufak aksilikler, sabrını zorlayabilir; ancak bunlar geçici. Kendi içsel huzurunu korumak için biraz zaman ayırmak, meditasyon ya da doğada yürüyüş yapmak faydalı olabilir. İlişkilerdeyse, eleştirilerin yerine yapıcı bir iletişim tarzı izlemek, anlaşmazlıkların önüne geçmene yardımcı olacaktır. Sağlığa özen göstermeyi unutma; bedenini dinlemek, stresi minimize etme noktasında sana ışık tutacak. Beklenmedik sürprizler kapını çalabilir; hazırlıklı ol!
Denge arayışın, ilişkilerinde ve sosyal çevrende önem kazanıyor. Karşıt fikirlerle daha sık karşılaşabilirsin; bu durum, senin diplomasi yeteneklerini ön plana çıkaracak. Bugün, çevrendeki insanlarla uyum sağlaman gereken anlar söz konusu olabilir. Duygusal açıdan hassas bir dönemdesin, bu yüzden başkalarının duygularını anlamak ve saygı göstermek, senin için büyük bir önem taşıyacak.Kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemeye dikkat et. Yaratıcılığın artarken, bu süreçte yeni projelere girişme isteği duyabilirsin. Ancak, acele etme; detaylara dikkat etmen gereken bir dönemdesin. İçsel huzurunu sağlamaya çalış ve belirsizliklerin getirdiği stresi azaltmak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri yapabilirsin. Sosyal etkileşimlerin artarken, yeni tanışmalar ve eski arkadaşlarla bağlantılar kurmak, ruh halini olumlu yönde destekleyecek.
Bugün, içsel duyguların derinlerine inmek isteyebilirsin. Belki de karanlıkta gizli kalmış bazı düşüncelerin ışığa çıkması gerekecek. Bu, duygusal bir dönüşüm sürecinin başlangıcı olabilir. Başkalarıyla olan ilişkilerinde tutkulu ama dikkatli olmalısın; sahiplenici yönlerin ortaya çıkabilir ve bu da çatışmalara yol açabilir. İş veya projeler açısından, kararlılıkla hareket ettiğinde başarı şansı yüksek. Ancak, sezgilerine güvenmeyi unutma, çünkü içsel sesin doğru yönlendirecek. Kendine zaman ayırarak rahatlatıcı etkinliklerde bulunmak, zihnini dinlendirmen için faydalı olacak. Bu süreçte öz bakımına özen göstermeyi ihmal etme; meditasyon veya doğada zaman geçirmek ruh halini olumlu yönde etkileyecektir. Dikkatini çekebilecek bazı fırsatlar, karşına çıkacak; fırsatları değerlendirmek için cesaretli olmalısın.
Bugün macera arayışın bir hayli belirgin. Yeniliklere açık olmanın getireceği heyecan, içindeki keşif arzusunu alevlendirecek. Sosyal çevrende, ilginç kişilerle tanışma olasılığı yüksek. Bu, hem ruhsal zenginliğini artıracak hem de yeni perspektifler kazanmanı sağlayacak. İş veya eğitimle ilgili konularda beklentilerin yüksek; kararlı adımlar atmak için enerjin yüksek. Ancak, aceleci davranmaktan kaçınmalısın. Zira, tüm olasılıkları göz önünde bulundurmak seni daha sağlıklı kararlar almaya yönlendirecek. Ayrıca, ruhsal ve fiziksel sağlığına özen göstermenin faydası büyük. Bugün, kendine zaman ayırarak içsel huzurunu artırabilirsin. Unutma, hayatın sunduğu fırsatlar çoğu zaman aynı anda karşımıza çıkar, bu nedenle esnek olmalısın. Özgürlüğe olan düşkünlüğünü göz ardı etmeden, ilişkilerini derinleştirmek adına samimi ve içten bir iletişim kurmak da önemli. Yüzeysel değil, kalıcı ve anlamlı bağlar kurma arayışında olmalısın.
Bugün kararlılığın ve disiplinin ön planda olacak. İçsel motivasyonun yükselebilir, hedeflerine odaklanma yeteneğinle dikkat çekebilirsin. Kendini güçlü hissedecek, zorluklara karşı direnç göstereceksin. İş hayatında yeni fırsatlar karşına çıkabilir; bu fırsatları değerlendirmek için cesur adımlar atma vakti. Yakın çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin de güçlenecek, destek arayışında olanlara yardım edebilir, güven ortamı yaratabilirsin. Duygusal olarak kendine dönme ihtiyacı hissedebilirsin; bu, içsel huzurunu bulmanı ve yenilenmeni sağlayacak. Günün sonunda, yaptığın seçimlerin seni tatmin etmesi için kendine karşı nazik olmayı unutma. Kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemelisin.
Bugün özgürlüğüne olan düşkünlüğün daha da belirgin hale gelebilir. İnovatif düşüncelerin ve sıradışı projelerin için çarpıcı fırsatlar doğabilir. Sosyal çevrendeki insanlarla olan iletişiminde olumlu bir atmosfer söz konusu; yeni tanışmalar ve arkadaşlıklar bu dönemde önem kazanabilir. Duygusal ilişkilerde derinleşme arzusu hissedebilirsin; samimiyet paylaşımları, kalbini açmana olanak tanıyacak. Hayal gücüne güven ve ani fikirlere açık ol, çünkü beklenmedik fırsatlar kapını çalabilir. Kendi iç dünyana yönelmek ve meditasyon gibi ruhsal pratiklerle ilgilenmek, zihninde yeni ufuklar açmana yardımcı olabilir. Akılcı yaklaşımlarını duygusallığınla harmanladığında, zor görünen durumların üstesinden gelmekte başarılı olabilirsin. Kendini ifade etme biçiminde yenilikler aramak için harika bir zaman dilimindesin; yaratıcı yönlerini ön plana çıkar.
Hayal gücün ve sezgilerin bu dönemde olağanüstü bir güç kazanabilir. İçsel dünyanda derin bir keşif yapma isteği duyabilirsin. Sanatsal yeteneklerin ortaya çıkabilir ve duygularını ifade etme arzusu artar. Başkalarına yardımcı olma isteğin güçlü olabilir, bu durumda çevrendeki insanlara destek olmak sana tatmin verebilir. Ayrıca, ilişkilerde daha derin bir bağ kurmak için fırsatlar karşına çıkabilir. Kendine ve sevdiklerine karşı nazik olmayı unutma. Bu dönemde kendini ruhsal olarak yenilemek ve yeniliklere açık olmak sana olumlu dönüşler sağlayabilir. Duygusal derinliklere inmeye cesaret edebilirsen, içsel huzurunu bulman mümkün.
