1
Dünyada birçok ülkede çok eski tarihlere dayanan Arkeoloji Enstitüsü nihayet ülkemizde de kuruldu. İlk adımları 2015 yılında atılan ve Gaziantep’te hayata geçirilen “Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsü”, Anadolu’nun aynı zamanda da birçok medeniyetin kadim tarihine ışık tutacak.
Enstitünün kuruluş aşamasında ve devamında, yüzlerce bilim, kültür ve sanat insanının görev aldığı uygulamalar 3.5 yıl sürdü ve 2022 Temmuz’unda proje amacına ulaşarak tamamlandı.
Çalışmalarını yakından takip ettiğim, Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nevzat Çevik 12 yıldır Myra Antik Kenti ve kentin limanı olan Andriake Antik Kenti’nde kazıların başkanlığını yapıyor. Her yıl yeni buluntular keşfeden Çevik, kazılara enstitünün çalışmalarından dolayı bugünlerde başlayacak.
Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsü için “ortak bir hayali, ideal biçimde ve hep birlikte hayata geçirmekteyiz. Ben buna ‘hasret projesi’ diyorum” ifadeleri kullanan Çevik ile enstitünün amacını ve hedeflerini konuştuk.
– Enstitünün kuruluş amacı, yönetim biçimi ve işlevi ne olacak?
AB ve Türkiye ortak projesinin amacı Arkeoloji Enstitüsü’nün tüm alt yapısını hazırlamak ve enstitüyü kurmaktı. Enstitü, Türk arkeolojisinin eksiklerini gidermek ve güçlendirmek için yola çıktı. Amacı Türkiye’de ve kültürel, tarihsel bağlarımız olan dünyanın diğer bölgelerinde tarih öncesinden günümüze arkeolojik ve kültürel miras konularında yüksek kalitede bilimsel araştırmalar yapılmasını sağlamak, destek vermek; ulusal ve uluslararası çalışmalarda bilim insanları ve kurumlarını araştırma, eğitim ve yayın boyutlarında desteklemek ve ön açıcı önlemler almak; Arkeolojiyle ilgili kurumlar ve kişiler arasında koordinasyon sağlamak; geleceğin bilim insanlarının yetiştirmek üzere proje ve eğitim bursları vermek; öncelikle Anadolu olmak üzere Balkanlar, Orta Asya, Kafkasya, Ortadoğu, İran, Akdeniz, Ege ve Karadeniz gibi ilişkili coğrafyalarla ilgili de dönem ve kültür ayırt etmeksizin çalışmalar yapmak; prehistorya, protohistorya, klasik arkeoloji, geç antik arkeolojisi, tarih, sanat tarihi, epigrafi, ortaçağ arkeolojisi, Türk arkeolojisi, İslam arkeolojisi, Osmanlı ve Selçuklu arkeolojisi, numizmatik, antropoloji, kültürel peyzaj, mimarlık ve şehircilik tarihi, alan arkeolojisi, arkeometri, jeoarkeoloji, kültür ekonomisi ve diğer yakın ilgili alanlara yönelik arkeolojik araştırmalar ve yayınlar teşvik etmek; buna yönelik kütüphaneler ve arşivler oluşturmak; arkeometrik gelişmelerin önünü açmak; kültürel ve tarihsel mirasın korunması konusunda ulusal ve uluslararası çalışmalar yapmak; sanat etkinlikleri aracılığıyla arkeoloji ve tarih konusunu yaygın halk kitlelerine ulaştırmaktır.
Enstitü, vakıf mütevellisi tarafından ve icra kurulu tarafından yönetilecek. Bilim danışma kurulları, eğitim ve burs komisyonları üyeleri üç’er yıllığına atanacak.
Alexander Samsonov’un “Atatürk Gaziantep”te eseri. Enstitü binasının balkonundan halka sesleniyor..
– Dünyada benzer bir örneği var mı?
Elbette üstelik çok eskiden beri. Alman, Avusturya, İngiliz, Fransız, Hollanda, Amerika ve Japonya Arkeoloji Enstitüleri ve bunların dünyada birçok şubeleri var. En eski şubeleri de genellikle Türkiye’de açılmıştır.Türk hocaların büyük kısmı da bu enstitülerin burslarıyla yurtdışında doktora yaptı. Proje sürecince tüm bu enstitüler incelendi ve Türkiye’nin ihtiyaçlarına uygun bir kurgu tasarlandı.
– Proje kapsamında şimdiye dek neler yapıldı?
Öncelikle yaygın anketler ve çeşitli arama konferansları yapılarak paydaşların fikirleri derlendi. İlk arama konferansı tüm enstitülerin direktörleriyle yapıldı, sonra da arkeometri gibi özel alanlarda arama konferanslarıyla enstitünün yol haritası belirlendi. Yayın komisyonu çalışmalarıyla 130 bilim insanının emeğiyle, 27 kitap İngilizce ve Türkçe olarak yayımlandı. Yıllık bilimsel dergi TARE’nin ilk iki sayısı Dergipark üzerinden yine iki dilli olarak yayınlandı. Kültür Varlıkları Genel Müdürlüğü’yle birlikte yürütülen çalışmayla depolardaki 1.5 milyon arkeolojik belge OSR yöntemiyle tarandı. Çeşitli arşivlerden 60 binden fazla video, film, fotoğraf gibi yine erken arkeolojiyle ilgili belgeler toplanıp arşivlendi. İhtisas kütüphanesinin başlangıçları oluşturuldu. Hem fiziki hem de dijital kitaplar-dergiler toplandı. Veri tabanlarına abonelikler yapıldı. Binası ve araçlarıyla modern bir arkeometri laboratuvarı oluşturuldu. Güçlü bir web portal ve sosyal medya hesapları açıldı. Proje kapsamında yedi adet sertifikalı eğitim programı gerçekleştirildi. “Anadolu Destanı” adlı iki belgesel yapıldı ve “Ara Güler Arkeolojik Fotoğrafları” sergisi açıldı. Ankara’da üç gün süren 1. Arkeoloji Şûrası’nda Türk arkeolojisinin durumu yüzlerce bilim-kültür insanı tarafından her açıdan değerlendirildi.
Gaziantep merkezindeki Kendirli kompleksi belediye tarafından tüm yapılarıyla enstitüye armağan edildi. Ve uzun yıllardır atıl duran ve kötü kullanılan kilise ve Latin okulu, proje kapsamında restore edilerek enstitünün tüm işlevlerini karşılayacak konferans ve sergi salonları, ofisler ve çalışma alanları olarak işlevlendirildi. Şu anda bir enstitünün ihtiyaç duyacağı tüm altyapı hazır. Bundan sonra enstitü Türk bilimi ve kültürünün gelişmesine hizmet edecek.
Enerjin yüksek, macera arayışında olabilirsin. Bugün, yeni bir projeye veya ilginç bir aktiviteye adım atmak için mükemmel bir zaman. Sosyal ilişkilerde cesaretini göstermekten çekinme; tanıştığın insanlarla kuracağın bağlar senin için faydalı olabilir. Ancak, ani tepkilerden kaçınmakta fayda var. Sabırlı ve düşünceli olmaya özen gösterirsen, karşına çıkarılan fırsatları daha iyi değerlendirebilirsin. İçsel motivasyonuna odaklan ve hedeflerine ulaşmak için gereken kararlılığı göster. Kendini keşfetmek için biraz zaman ayırmayı unutma; bu, ruhunun yeniden canlanmasını sağlayabilir.
Sabah saatlerinde kendini huzurlu ve dengede hissetmek istemen oldukça doğal. Kendinle barışık olduğun anlar, oluşan baskılardan uzaklaşmana yardımcı olacak. Aşk hayatında beklediğin sürprizler kapını çalabilir; bu durum, hislerinin derinleşmesine yol açabilir. İlişkilerde net olmak, yanlış anlamalardan kaçınmana yardımcı olacaktır. Mali konularda ise daha temkinli olman gereken bir dönemdesin. Yatırımlarınla ilgili aceleci kararlar vermekten kaçınmalısın. Havada dolanan fırsatları dikkatlice değerlendirmek, yararına olacaktır. Sosyal hayatında ise eski dostlarla bir araya gelme arzusu içinde olabilirsin. Geçmişteki güzel anıları tazelemek, bugünün getirdiği stresi azaltmana yardımcı olacak. Spor veya sanat gibi fiziksel aktiviteler, hem bedenini hem zihnini canlandıracak, enerjini artıracaktır. Kendine karşı nazik olmayı unutma; içsel huzurun, dış dünyada nasıl hissettiğinle doğrudan bağlantılı. Duygusal dengeyi sağlamak, bu dönemde seni oldukça güçlendirecektir.
Zihinsel enerjinin yüksek olduğu, merakın ve öğrenme isteğinin doruğa çıktığı bir dönemdesin. Yeni bilgiler edinmek, farklı bakış açıları geliştirmek için mükemmel bir zaman. Sosyal ortamlarda etkileyici ve çekici bir enerji yayarak dikkatleri üzerine çekebilirsin. İletişim becerilerin sayesinde çevrendekilerle derin ve anlamlı tartışmalara girebilir, yeni bağlantılar kurabilirsin. Ancak, zihninin dağılmaması için odaklanmaya özen göstermelisin; çünkü birden fazla konuyla ilgilenme arzusu seni savrulmaya itebilir. Duygusal ilişkilerde ise, görünürdeki yüzeysel sohbetlerin ötesine geçmek isteyebilirsin. Bu, özellikle sevdiğin insanlarla olan ilişkilerini derinleştirecek fırsatlar sunabilir. Şu anki tutkulu ve enerjik yapın, seni etkileşimlerde cesur olmaya yönlendirecek. Her anı değerlendirdiğinde, yeni fırsatlar kapını çalabilir; unutma, yaratıcılığını ortaya koymak için yeni projelere yönelmek de iyi bir fikirdir. Kendini ifade etmek için sanat dallarına, yazıya veya sosyal medyaya yönelmenin, ruhunu besleyeceği bir dönemdesin. Sadece içsel merakına odaklan ve tavsiyelerine kulak ver. Kendine olan güvenin, etrafındaki kişileri de etkileyebilir; bu yüzden içsel sesine güvenmeyi unutma.
Duygusal derinliklerin ve içsel dünyanın ön planda olacağı bir gün. Geçmişe dönük anılar zihninde canlanabilir; bu da bazı duygusal dalgalanmalara yol açabilir. Ailevi ilişkilerde hassas bir dönemdesin, bağlarını güçlendirmek, sevdiklerinle iletişimini derinleştirmek için fırsat yaratmalısın. İçsel huzuru bulmak adına doğayla iç içe zaman geçirebilir, meditasyon ya da yaratıcı aktivitelerle ruhunu besleyebilirsin. Karşılaştığın sorunlarla başa çıkma konusunda oldukça sezgisel olacaksın; içgüdülerine güven. Kendine zaman ayırmayı unutma, kendi ihtiyaçlarını ön planda tutmalısın. Başkalarına karşı duyarlı olmanın, duygusal dengeyi korumana katkı sağlayacak. İletişim ve empati yoluyla sevgi dolu bir ortam yaratmak mümkün.
Parlak bir gün seni bekliyor. Enerjin yüksek; çevrendekilere ilham verebilir, liderlik özelliklerini öne çıkarabilirsin. Sosyal etkileşimler güçlü, yeni insanlarla tanışmak veya eski dostlarla bir araya gelmek için harika bir zaman. Kendini ifade etme isteğin artmış; yaratıcı projelere yönelmek, sanatsal becerilerini sergilemek için uygun bir dönemdesin. Romantik ilişkilerde tutku dolu anlar söz konusu. Duygularını açıkça ifade etmekten çekinme; bu, bağlarını daha da güçlendirmeni sağlayacak. Ancak, aşırı gurur ve kibirden kaçınmak önemli. Yavaşla ve kendine karşı nazik ol; bazen sadece dinlenmek, yeni fikirler için alan açar. Anlık kararlar almak yerine, sezgini dinle, hislerinle uyum içinde ol. Hayatının farklı alanlarında yenilikler deneyimleyebilirsin. Emek verdiğin projelerde beklediğinden daha iyi sonuçlar alabilirsin. Unutma, içindeki ateşi beslemek ve tutkularının peşinden koşmak, seni zirveye taşıyacak.
Detaylara odaklanma ve pratik düşünme yeteneğin bugün daha da belirginleşiyor. Küçük ayrıntılar büyük sonuçlar doğurabilir. Çevrendeki insanların ihtiyaçlarını anlamak adına empati kurmak sana önemli fırsatlar sunacak. İş ve sağlık konularında dikkatli olmalı, aşırı eleştirel olmaktan kaçınmalısın. Problemleri çözmek için analitik bir yaklaşım sergilemekte zorlanmayacaksın. Kendi içsel huzurunu sağlamaya yönelik çabaların, başkalarına ilham verebilir. Sosyal ilişkilerde daha fazla iletişim kurmak için adım atmak, gereken destekleri almanı kolaylaştırabilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma; öz bakımına zaman ayırmak, zihinsel ve fiziksel sağlığını iyileştirecek. Akşam saatlerinde iç huzurunu bulmak adına meditasyon veya yürüyüş gibi rahatlatıcı aktiviteler tercih edebilirsin.
Sosyal ilişkilerdeki denge ve uyum arayışın, çevrendeki kişilerle olan etkileşimlerini belirleyecek. Gün boyunca çeşitli insanlarla etkileşimde bulunmak, sana ilham verebilirken, bazı tartışmalara da yol açabilir. İlişkilerde olduğu kadar, kişisel hedeflerinde de cesaret ve kararlılık göstermeye hazır olmalısın. Bugün, içsel huzurunu sağlamak adına yaratıcı bir projeyle uğraşmak, kendini daha iyi hissetmene yardımcı olabilir. Duygularını açıkça ifade etmekten çekinme; bu, bağlarını güçlendirebilir. Aynı zamanda, başkalarının bakış açılarına da açık olmanı öneririm; bu, sana yeni ve ilginç perspektifler kazandırabilir. Eğlenceli anlar yaşama olasılığın yüksek, bu fırsatları değerlendirmekten çekinme.
Son derece karizmatik bir enerjiyle dolup taşıyorsun. Bugün sezgilerin güçlü, içsel hislerinle hareket etme fırsatı bulabilirsin. Duygusal derinliklere dalmak, başkalarıyla olan ilişkilerini güçlü bir şekilde dönüştürebilir. Güven konularına dikkat etmelisin; dış dünyaya karşı sert bir tavır sergilemek yerine, duygularını paylaşmak daha olumlu sonuçlar doğurabilir. Gizli kalmış her şey gün yüzüne çıkabilir, bu nedenle yanındaki insanların niyetlerini sorgulamakta fayda var. İçsel huzuru sağlama arayışındasın, ruhsal bir dönüşüm sürecine girebilirsin. Yeni bağlantılar kurma ihtimalin yüksek; bu bağlantılar, hayatında beklenmedik bir etki yaratacak. İletişimde daha açık ve samimi olman, zorlukların üstesinden gelmende yardımcı olacaktır. Kendine ve çevrene duyduğun güveni artırmak için, kriz anlarında soğukkanlı kalmaya çalış. Kendini biraz daha ifade edebilmek, çevrendekilere duygularını açmak için uygun bir gün. Sonuçlar beklentinin ötesinde tatmin edici olabilir. Kendini geliştirmek ve en derin isteklerine ulaşmak için bugünü bir fırsat olarak gör.
Bugün özgürlüğün ve maceranın ön planda olduğu bir gün seni bekliyor. Yeni deneyimlere açık ol ve sınırlarını zorlamak için cesaret bul. Kendini ifade etme şeklin, çevrendekilerin ilgisini çekecek. Gelişen olaylar, hayal gücünü canlandıracak ve farklı bakış açıları kazanmanı sağlayacak. Seyahat veya yeni bir öğrenim fırsatı gün içerisinde karşına çıkabilir; bu tarz fırsatların peşinden gitmekte fayda var. İlişkilerinde samimiyet ve dürüstlük ön planda olacak, duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Duygusal derinlikler seni çekse de, serin kanlı kalmak ve mantığını kullanmak dengeni korumana yardımcı olacak. Yenilikler en çok seni heyecanlandıracak; risk almaktan korkmamalısın.
Kendine olan güvenin artıyor; iş ve kariyer konularında yürütmekte olduğun projelerde sağduyulu ve kararlı adımlar atmak üzere ilham alıyorsun. Sorumlulukların fazla gelebilir, ancak bu durum seni güçlendiriyor. Bugün, belki de sosyal çevrenin beklentileri ile kendi hedeflerin arasında bir denge kurmayı başarabilirsin. Duygusal açıdan sakin kalmak, zorlanabileceğin bir süreçte önemli. Öte yandan, ailevi ilişkilerde de iletişimi güçlendirmek adına adımlar atmak isteyebilirsin; sevdiklerinle geçmişte tartıştığın konuları derinlemesine ele almak, sağlıklı bir bağ kurmanı sağlıyor. İçsel huzurunu bulmak ve stresten uzaklaşmak için zaman ayırmalısın. Güne başlarken kendine küçük de olsa bir ödül vermek, motivasyonunu artırabilir. Unutma, başarılarının ardında sıkı çalışmanın ve azmin yer aldığını hissetmek, senin için tatmin edici bir deneyim olacaktır.
Bugün yenilikçi fikirlerin ve yaratıcılığının doruk noktasına ulaşabilir. Sosyal çevrende ilginç bağlantılar kurma şansını yakalayabilirsin. Bir grup aktivitesine katılmak, ilham verici insanlarla tanışmanı sağlayabilir. Düşüncelerinin farklılığı sayesinde, sıradanlıktan uzaklaşmayı başaracaksın. Ancak, duygusal derinlerde biraz dalgalanma hissedebilirsin. İçsel hislerinle yüzleşmek, kendi potansiyelini keşfetmene yardımcı olacak. İleriye dönük büyük adımlar atmak için cesaretini topla, belirsizliklere karşı duygu durumunu dengelemeye odaklan. Empati göster ve başkalarının bakış açılarına açık ol. Hepsinin parçası olduğun bu evrende, senin farklılığın ile bir araya gelen seslerin, özgürlük yolunda büyük bir tutku yaratacak.
Duygular derinleşiyor, içsel dünya ile dışsal dünya arasında bir denge kurma çabası içerisindesin. Hayal gücün canlı, yaratıcılığın ön planda. İçsel sesine kulak vermek, sana rehberlik edecek. Başkalarının duygularını anlama yeteneğin güçlü. Bu sayede, ilişkilerinde derin bağlar kurabilir, empati yoluyla önemli kavramlar keşfedebilirsin. Ancak, sınırlarını çizmeyi unutma, aşırı duygusal yükler altında kalabilirsin. Kendin için küçük molalar ayırmak, zihinsel ve ruhsal olarak yeniden enerji toplamana yardımcı olacak. Sevgi dolu bir tutumla çevrendekilere yaklaşırken, kendi ihtiyaçlarını göz ardı etme. Hayallerin için yaptığın çalışmalar, ufukta güzel fırsatların habercisi olabilir. Şimdi, ruhsal olarak kendini yeniden ifade etme zamanıdır.
