1
Dünyada birçok ülkede çok eski tarihlere dayanan Arkeoloji Enstitüsü nihayet ülkemizde de kuruldu. İlk adımları 2015 yılında atılan ve Gaziantep’te hayata geçirilen “Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsü”, Anadolu’nun aynı zamanda da birçok medeniyetin kadim tarihine ışık tutacak.
Enstitünün kuruluş aşamasında ve devamında, yüzlerce bilim, kültür ve sanat insanının görev aldığı uygulamalar 3.5 yıl sürdü ve 2022 Temmuz’unda proje amacına ulaşarak tamamlandı.
Çalışmalarını yakından takip ettiğim, Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nevzat Çevik 12 yıldır Myra Antik Kenti ve kentin limanı olan Andriake Antik Kenti’nde kazıların başkanlığını yapıyor. Her yıl yeni buluntular keşfeden Çevik, kazılara enstitünün çalışmalarından dolayı bugünlerde başlayacak.
Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsü için “ortak bir hayali, ideal biçimde ve hep birlikte hayata geçirmekteyiz. Ben buna ‘hasret projesi’ diyorum” ifadeleri kullanan Çevik ile enstitünün amacını ve hedeflerini konuştuk.
– Enstitünün kuruluş amacı, yönetim biçimi ve işlevi ne olacak?
AB ve Türkiye ortak projesinin amacı Arkeoloji Enstitüsü’nün tüm alt yapısını hazırlamak ve enstitüyü kurmaktı. Enstitü, Türk arkeolojisinin eksiklerini gidermek ve güçlendirmek için yola çıktı. Amacı Türkiye’de ve kültürel, tarihsel bağlarımız olan dünyanın diğer bölgelerinde tarih öncesinden günümüze arkeolojik ve kültürel miras konularında yüksek kalitede bilimsel araştırmalar yapılmasını sağlamak, destek vermek; ulusal ve uluslararası çalışmalarda bilim insanları ve kurumlarını araştırma, eğitim ve yayın boyutlarında desteklemek ve ön açıcı önlemler almak; Arkeolojiyle ilgili kurumlar ve kişiler arasında koordinasyon sağlamak; geleceğin bilim insanlarının yetiştirmek üzere proje ve eğitim bursları vermek; öncelikle Anadolu olmak üzere Balkanlar, Orta Asya, Kafkasya, Ortadoğu, İran, Akdeniz, Ege ve Karadeniz gibi ilişkili coğrafyalarla ilgili de dönem ve kültür ayırt etmeksizin çalışmalar yapmak; prehistorya, protohistorya, klasik arkeoloji, geç antik arkeolojisi, tarih, sanat tarihi, epigrafi, ortaçağ arkeolojisi, Türk arkeolojisi, İslam arkeolojisi, Osmanlı ve Selçuklu arkeolojisi, numizmatik, antropoloji, kültürel peyzaj, mimarlık ve şehircilik tarihi, alan arkeolojisi, arkeometri, jeoarkeoloji, kültür ekonomisi ve diğer yakın ilgili alanlara yönelik arkeolojik araştırmalar ve yayınlar teşvik etmek; buna yönelik kütüphaneler ve arşivler oluşturmak; arkeometrik gelişmelerin önünü açmak; kültürel ve tarihsel mirasın korunması konusunda ulusal ve uluslararası çalışmalar yapmak; sanat etkinlikleri aracılığıyla arkeoloji ve tarih konusunu yaygın halk kitlelerine ulaştırmaktır.
Enstitü, vakıf mütevellisi tarafından ve icra kurulu tarafından yönetilecek. Bilim danışma kurulları, eğitim ve burs komisyonları üyeleri üç’er yıllığına atanacak.
Alexander Samsonov’un “Atatürk Gaziantep”te eseri. Enstitü binasının balkonundan halka sesleniyor..
– Dünyada benzer bir örneği var mı?
Elbette üstelik çok eskiden beri. Alman, Avusturya, İngiliz, Fransız, Hollanda, Amerika ve Japonya Arkeoloji Enstitüleri ve bunların dünyada birçok şubeleri var. En eski şubeleri de genellikle Türkiye’de açılmıştır.Türk hocaların büyük kısmı da bu enstitülerin burslarıyla yurtdışında doktora yaptı. Proje sürecince tüm bu enstitüler incelendi ve Türkiye’nin ihtiyaçlarına uygun bir kurgu tasarlandı.
– Proje kapsamında şimdiye dek neler yapıldı?
Öncelikle yaygın anketler ve çeşitli arama konferansları yapılarak paydaşların fikirleri derlendi. İlk arama konferansı tüm enstitülerin direktörleriyle yapıldı, sonra da arkeometri gibi özel alanlarda arama konferanslarıyla enstitünün yol haritası belirlendi. Yayın komisyonu çalışmalarıyla 130 bilim insanının emeğiyle, 27 kitap İngilizce ve Türkçe olarak yayımlandı. Yıllık bilimsel dergi TARE’nin ilk iki sayısı Dergipark üzerinden yine iki dilli olarak yayınlandı. Kültür Varlıkları Genel Müdürlüğü’yle birlikte yürütülen çalışmayla depolardaki 1.5 milyon arkeolojik belge OSR yöntemiyle tarandı. Çeşitli arşivlerden 60 binden fazla video, film, fotoğraf gibi yine erken arkeolojiyle ilgili belgeler toplanıp arşivlendi. İhtisas kütüphanesinin başlangıçları oluşturuldu. Hem fiziki hem de dijital kitaplar-dergiler toplandı. Veri tabanlarına abonelikler yapıldı. Binası ve araçlarıyla modern bir arkeometri laboratuvarı oluşturuldu. Güçlü bir web portal ve sosyal medya hesapları açıldı. Proje kapsamında yedi adet sertifikalı eğitim programı gerçekleştirildi. “Anadolu Destanı” adlı iki belgesel yapıldı ve “Ara Güler Arkeolojik Fotoğrafları” sergisi açıldı. Ankara’da üç gün süren 1. Arkeoloji Şûrası’nda Türk arkeolojisinin durumu yüzlerce bilim-kültür insanı tarafından her açıdan değerlendirildi.
Gaziantep merkezindeki Kendirli kompleksi belediye tarafından tüm yapılarıyla enstitüye armağan edildi. Ve uzun yıllardır atıl duran ve kötü kullanılan kilise ve Latin okulu, proje kapsamında restore edilerek enstitünün tüm işlevlerini karşılayacak konferans ve sergi salonları, ofisler ve çalışma alanları olarak işlevlendirildi. Şu anda bir enstitünün ihtiyaç duyacağı tüm altyapı hazır. Bundan sonra enstitü Türk bilimi ve kültürünün gelişmesine hizmet edecek.
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. İçsel motivasyonun seni harekete geçirecek fırsatları yakalamana yardımcı olacak. Cesaretini kullanabileceğin yeni başlangıçlar yapma isteğin güçlü. Ancak, acele kararlar almaktan kaçınmalısın; düşünmeden hareket etmek, anlık tatmin peşinde koşmana neden olabilir. Sosyal çevrendeki dinamikler, bu dönemde değişime açık olduğun için ilginç gelişmeler getirebilir. Takım çalışması ve işbirliği, hedeflerine ulaşmana büyük katkı sağlar; fikirlerini paylaşmayı unutma. Aşk hayatında ise tutku ve coşku ön planda. Duygularını açıkça ifade etmekten çekinme; samimi iletişim, bağlarını güçlendirecek. Kendini yeniden keşfetme, içsel huzur arayışında ise mistik deneyimlere kapı aralayabilirsin. Bugün, çevrendekilere ilham verme potansiyelin yüksek; liderlik vasıflarını sergilemek için harika bir fırsat.
Bugün, hayatınıza dingin bir denge katma arayışında olabilirsiniz. Güven ve istikrar ihtiyacı ön planda. İş yerinde veya özel yaşamınızda, ilişkilerde uyum sağlamak için çaba göstermek önemli. Sabırlı ve kararlı bir yaklaşım benimsemek, sizi istediğiniz sonuçlara ulaştırabilir. Finansal konularla ilgili yeni fırsatlar karşınıza çıkabilir; burada yapacağınız iyi değerlendirmeler, geleceğinizi şekillendirmede etkili olabilir. Kendinize dönmeyi ve ruhsal olarak yenilenmeyi de ihmal etmeyin, bu süreçte içsel mutluluğunuzun artması için harika bir zaman. Aşk yaşamında ise samimiyet öne çıkıyor; duygularınızı ifade etmek ve bağ kurmak için fırsatlar bulacaksınız.
Sosyal etkileşimler ve iletişim bu dönemde en belirgin unsurlar arasında yer alıyor. Fikirlerinizi ifade etmekte ve başkalarının görüşlerini dinlemekten büyük keyif alacaksınız. Özellikle grup çalışmalarında parlayan bir liderlik sergileyebilirsiniz. Zihin açıcı sohbetler ve ilginç tartışmalar gündeme gelebilir; ilginizi çeken yeni projelere adım atma fırsatları karşınıza çıkabilir. Ancak, dikkatli olmanız gereken bir nokta var; potansiyel yanlış anlamalar ve belirsizlikler, iletişimi zorlaştırabilir. Bir nebze sabırlı olmak ve düşüncelerinizi net bir şekilde ifade etmek önemli. Aşk hayatınızda da canlılık söz konusu; yeni tanışmalar ve heyecan verici flörtler gündemde. Duygusal derinliklere inmeye çalışın; yüzeyde kalmaktan uzaklaşmak, gerçek anlamda bağlantılar kurmanıza yardımcı olacaktır. Kendinize güvenin ve içsel sesinize kulak verin, böylece her şey yoluna girecek.
Duyguların derinliklerine dalış yapma zamanı. İçsel dünyanda meydana gelen dalgalanmalar, seni daha hassas ve sezgisel hale getirebilir. Ailevi ilişkilerde yaşanacak güzel anlar, kalbini ısıtacak. Ancak, içsel huzurunu etkileyen dış faktörlere karşı dikkatli olmalısın. Arkadaşlık ilişkilerinde samimiyet ve destek arayışında olabilirsin; bu da seni olumlu bir motivasyona yöneltebilir. Parasal konularda biraz daha temkinli olman faydalı olacak; ani harcamalardan kaçınmalısın. Sosyal etkinliklere katılmak seni canlandırabilir, ancak kendi sınırlarına saygı gösterilmeli. Kalbindeki sevgi kıvılcımları, belki de yeni bir ilişki potansiyelini işaret ediyor. Onları açığa çıkarmak için cesaretini toplayabilirsin. Kendi ihtiyaçlarına dikkat et, kendinle barışık olmak seni güçlendirecek.
Bugün enerjin parlak ve dikkat çekici! Yaratıcılığını serbest bırakmak için mükemmel bir zaman. Sosyal ortamlarda göze çarpacak ve etrafındaki insanları etkileyebilirsin. Kendine olan güvenin sayesinde liderlik vasfını ortaya koyabilirsin. Ancak, çevrendekilerin ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmayı unutma; alçakgönüllülük bu dönemde ilişkilerini güçlendirebilir. Aşk hayatında ise üzüm bağı gibi sarılan hisler ortaya çıkabilir, samimi bir iletişim kurmak ilişkinin derinleşmesine katkı sağlayacak. İş veya projelerde, kararlılığın sayesinde önemli adımlar atabilirsin, ancak aceleci davranma; her şeyin bir zamanı var. Kendine olan sevgin, başkalarına olan sevginle birleşerek harika bir denge oluşturabilir.
Bugün, detaylara olan düşkünlüğün ve titizliğin senin en büyük gücün olacak. Gün, planlarını gerçekleştirmek için elverişli bir zemin sunuyor. İş yerinde veya sosyal ortamda, gerçekleştirdiğin işler ve analizlerin başkalarına ilham verebilir. Ancak, mükemmeliyetçilik tuzağına düşmemeye özen göstermelisin; her şeyi mükemmel yapma çabası bazen seni yavaşlatabilir. Duygusal olarak, içsel huzuru bulmak adına yalnız kalmak isteyebilirsin. Kendine zaman ayırmak, düşüncelerini netleştirmek ve ruhsal olarak yenilenmek için bir fırsat sunuyor. Sevdiklerinle olan iletişimine dikkat et; bazen eleştirilerin yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Esneklik ve anlayış, ilişkilerinde önemli bir rol oynayacak. Sağlık konularında, bedensel ve zihinsel sağlığına odaklanmak faydalı olabilir. Meditasyon veya doğada yürüyüş, zihnini dinlendirmen ve yeniden enerji toplaman için ideal. Unutma, yaşamın sunduğu küçük mutlulukların kıymetini bilmek, büyük resme odaklanmanı kolaylaştıracak. Hayat, bazen sıradan görünen anların içinde gizli fırsatlar sunar; bu yüzden gözlerini açık tut.
Bugün, sosyal etkileşimler ön planda olacak. Diğer insanlarla kurduğun bağlantılar, ruh halini önemli ölçüde etkileyecek. Barış arayışındaki doğan, dost çevrendeki insanların çıkışlarıyla zıt bir deneyim yaşayabilir. Dikkatini dağıtan faktörler olabilir, bu nedenle karar alırken temkinli olmanda fayda var. Estetik ve sanatla ilgilenen yönlerin serpilip gelişebilir, yaratıcılığını ifade etmek için mükemmel bir gün. Duygusal dengeyi korumak için kendine zaman ayırmayı unutma. Sözlerinle başkalarına ilham verebilir, onların ruh hallerini olumlu yönde etkileyebilirsin. Sağlığına özen göster, kendini yorgun hissedebilirsin, ufak bir yürüyüş bile ruhunu canlandırabilir. İlişkilerde uzlaşmacı tavrın, çatışmaları ortadan kaldırmana yardımcı olacak. Pozitif enerjilerin etrafındaki insanlara yayılacak ve bu da sosyal aktivitelerini canlandıracak.
Gizli kalmış duyguların yüzeye çıkma ihtimali var; içsel bir keşif yapabilir, kendini daha iyi tanıma fırsatı bulabilirsin. Geçmişte yaşanmış olaylar zihninde belirebilir, bunlar üzerinde düşünmek ve başkalarıyla paylaşmak anlam kazanabilir. Ortaklıklar ve ilişkiler açısından derin ve tutkulu bağlar kurma isteği, mevcut bağlantıların dinamiklerini değiştirebilir. Bugün, sezgisel yeteneklerin güçlenebilir; başkalarının duygularını anlama konusunda üstün bir hassasiyet geliştirebilirsin. Sadece kendi hislerine değil, çevrendekilerin hislerine de dikkat etmek faydalı olacak. Kendini ifade ederken cesur olman, yeni fırsatların kapılarını açabilir.Duygusal yoğunluğun yüksek olduğu bu dönemde, şeffaflık ve honestlik senin en büyük müttefikin. Özgüvenin ve kararlılığın, seni hedeflerine yaklaştıracak. Onların arka planlarını anlama ve derinleşme arzusunun, kiminle bağ kurmak istediğini net bir şekilde ortaya koyabileceğini hatırla. Hedeflerini netleştirmen, ilerlemeni hızlandıracaktır. Kendinle barışık kalmak, bu yolculukta sana ışık tutacaktır.
Seyahat ve keşif arzusu dorukta. Yeni deneyimlere açık olmalı, alıştığın rutinin dışına çıkmalısın. Macera ruhu seni çağırıyor; unutma, sınırlarını zorlamak, zihnini açmanın ve heyecan katmanın en iyi yoludur. Sosyal ilişkilerinde iletişimde açıklık ve dürüstlük ön planda olmalı. İnsanlarla olan diyaloglarında imajını güçlendirecek ve dostluklarını derinleştireceksin. İş hayatında yenilikçi fikirlerinle dikkat çekiyorsun, bu nedenle projelerinde cesur olmalısın. İçsel huzur arayışında, meditasyon ve doğa yürüyüşleri faydalı olabilir. Hayallerinin peşinden koşarken önce kendi iç dünyanı dengelemen önemli. Unutma, kendi hedeflerini belirlemeden önce, gerçek isteklerini anlamak ve onlara odaklanmak, başarıya giden yolda en büyük adım olacaktır.
Disiplin ve kararlılığınız, bugün iş ve kişisel hedeflere odaklanmanıza yardımcı olabilir. Sorunları çözmek ve yeni stratejiler geliştirmek için yaratıcı bir yaklaşım sergilemektesiniz. Sabırlı bir şekilde ilerlerseniz, çabalarınızın sonuçlarını görmeye başlayacaksınız. İlişkilerde, içten ve samimi iletişim kurmak önem kazanıyor. Sevdiklerinizle açık bir bağlantı kurmak, aranızdaki bağı güçlendirebilir. Kendinize verdiğiniz bu destek, ruh halinizi olumlu yönde etkileyebilir. Bugün, geçmiş deneyimlerinizden dersler çıkararak kendinizi daha da geliştirme fırsatı bulacaksınız.
Farklı düşünceler ve yenilik arayışın, bugün seni biraz huzursuz hissettirebilir. İçsel bir değişim sürecindesin ve bu, çevrendekilerle olan ilişkilerin üzerinde etkili olabilir. Bağımsızlık arzun artarken, başkalarının beklentileriyle çatışma riski taşımaktasın. Yaratıcılığını kullanmak için uygun bir zaman; ilham verici projelere yönelmek, seni canlandırabilir. Sosyal bağlantıların ise tahmin ettiğinden daha faydalı olabilir; yeni insanlarla tanışmak, fikir alışverişine girmek için mükemmel bir fırsat sunmakta. İçsel sesine dikkat et ve kendine güven. Bugün, özgün düşüncelerini sergilemekten çekinme, zira bakış açın çevrendeki insanlara ilham verebilir.
Bugün, duygu dünyanda dalgalanmalar yaşanabilir. Duygusal yoğunluk, çevrendekilerle olan ilişkilerine yansıyabilir. Kendini ifade etmekte zorlanman olası. Sanatsal yönlerin ön plana çıkıyor, bu durum yaratıcılığını besleyebilir. İçsel yolculuklar, meditasyon veya doğa yürüyüşleri ile rahatlama fırsatı bulabilirsin. Hayal gücünün sınırlarını zorlamak için uygun bir zaman. Sadece hayalini kurduğun şeylere odaklanma, bunları hayata geçirmek için atılacak adımlarını da düşün. Bazı belirsizlikler söz konusu olabilir, bu belirsizlikler yalnızca senin düşüncelerinle şekilleniyor. Önündeki fırsatlara dikkat et, hislerin sana yol gösterecek. Gerek aşk yaşamında gerekse arkadaşlık ilişkilerinde empati gücünle derin bağlar kurabileceğin bir gün. Kendine güven, onu hissettikçe çevrendekilerle olan iletişimin güçlenecek. Unutma, kalbinin sesini dinlemekten korkma.
