1
Dünyada birçok ülkede çok eski tarihlere dayanan Arkeoloji Enstitüsü nihayet ülkemizde de kuruldu. İlk adımları 2015 yılında atılan ve Gaziantep’te hayata geçirilen “Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsü”, Anadolu’nun aynı zamanda da birçok medeniyetin kadim tarihine ışık tutacak.
Enstitünün kuruluş aşamasında ve devamında, yüzlerce bilim, kültür ve sanat insanının görev aldığı uygulamalar 3.5 yıl sürdü ve 2022 Temmuz’unda proje amacına ulaşarak tamamlandı.
Çalışmalarını yakından takip ettiğim, Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nevzat Çevik 12 yıldır Myra Antik Kenti ve kentin limanı olan Andriake Antik Kenti’nde kazıların başkanlığını yapıyor. Her yıl yeni buluntular keşfeden Çevik, kazılara enstitünün çalışmalarından dolayı bugünlerde başlayacak.
Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsü için “ortak bir hayali, ideal biçimde ve hep birlikte hayata geçirmekteyiz. Ben buna ‘hasret projesi’ diyorum” ifadeleri kullanan Çevik ile enstitünün amacını ve hedeflerini konuştuk.
– Enstitünün kuruluş amacı, yönetim biçimi ve işlevi ne olacak?
AB ve Türkiye ortak projesinin amacı Arkeoloji Enstitüsü’nün tüm alt yapısını hazırlamak ve enstitüyü kurmaktı. Enstitü, Türk arkeolojisinin eksiklerini gidermek ve güçlendirmek için yola çıktı. Amacı Türkiye’de ve kültürel, tarihsel bağlarımız olan dünyanın diğer bölgelerinde tarih öncesinden günümüze arkeolojik ve kültürel miras konularında yüksek kalitede bilimsel araştırmalar yapılmasını sağlamak, destek vermek; ulusal ve uluslararası çalışmalarda bilim insanları ve kurumlarını araştırma, eğitim ve yayın boyutlarında desteklemek ve ön açıcı önlemler almak; Arkeolojiyle ilgili kurumlar ve kişiler arasında koordinasyon sağlamak; geleceğin bilim insanlarının yetiştirmek üzere proje ve eğitim bursları vermek; öncelikle Anadolu olmak üzere Balkanlar, Orta Asya, Kafkasya, Ortadoğu, İran, Akdeniz, Ege ve Karadeniz gibi ilişkili coğrafyalarla ilgili de dönem ve kültür ayırt etmeksizin çalışmalar yapmak; prehistorya, protohistorya, klasik arkeoloji, geç antik arkeolojisi, tarih, sanat tarihi, epigrafi, ortaçağ arkeolojisi, Türk arkeolojisi, İslam arkeolojisi, Osmanlı ve Selçuklu arkeolojisi, numizmatik, antropoloji, kültürel peyzaj, mimarlık ve şehircilik tarihi, alan arkeolojisi, arkeometri, jeoarkeoloji, kültür ekonomisi ve diğer yakın ilgili alanlara yönelik arkeolojik araştırmalar ve yayınlar teşvik etmek; buna yönelik kütüphaneler ve arşivler oluşturmak; arkeometrik gelişmelerin önünü açmak; kültürel ve tarihsel mirasın korunması konusunda ulusal ve uluslararası çalışmalar yapmak; sanat etkinlikleri aracılığıyla arkeoloji ve tarih konusunu yaygın halk kitlelerine ulaştırmaktır.
Enstitü, vakıf mütevellisi tarafından ve icra kurulu tarafından yönetilecek. Bilim danışma kurulları, eğitim ve burs komisyonları üyeleri üç’er yıllığına atanacak.
Alexander Samsonov’un “Atatürk Gaziantep”te eseri. Enstitü binasının balkonundan halka sesleniyor..
– Dünyada benzer bir örneği var mı?
Elbette üstelik çok eskiden beri. Alman, Avusturya, İngiliz, Fransız, Hollanda, Amerika ve Japonya Arkeoloji Enstitüleri ve bunların dünyada birçok şubeleri var. En eski şubeleri de genellikle Türkiye’de açılmıştır.Türk hocaların büyük kısmı da bu enstitülerin burslarıyla yurtdışında doktora yaptı. Proje sürecince tüm bu enstitüler incelendi ve Türkiye’nin ihtiyaçlarına uygun bir kurgu tasarlandı.
– Proje kapsamında şimdiye dek neler yapıldı?
Öncelikle yaygın anketler ve çeşitli arama konferansları yapılarak paydaşların fikirleri derlendi. İlk arama konferansı tüm enstitülerin direktörleriyle yapıldı, sonra da arkeometri gibi özel alanlarda arama konferanslarıyla enstitünün yol haritası belirlendi. Yayın komisyonu çalışmalarıyla 130 bilim insanının emeğiyle, 27 kitap İngilizce ve Türkçe olarak yayımlandı. Yıllık bilimsel dergi TARE’nin ilk iki sayısı Dergipark üzerinden yine iki dilli olarak yayınlandı. Kültür Varlıkları Genel Müdürlüğü’yle birlikte yürütülen çalışmayla depolardaki 1.5 milyon arkeolojik belge OSR yöntemiyle tarandı. Çeşitli arşivlerden 60 binden fazla video, film, fotoğraf gibi yine erken arkeolojiyle ilgili belgeler toplanıp arşivlendi. İhtisas kütüphanesinin başlangıçları oluşturuldu. Hem fiziki hem de dijital kitaplar-dergiler toplandı. Veri tabanlarına abonelikler yapıldı. Binası ve araçlarıyla modern bir arkeometri laboratuvarı oluşturuldu. Güçlü bir web portal ve sosyal medya hesapları açıldı. Proje kapsamında yedi adet sertifikalı eğitim programı gerçekleştirildi. “Anadolu Destanı” adlı iki belgesel yapıldı ve “Ara Güler Arkeolojik Fotoğrafları” sergisi açıldı. Ankara’da üç gün süren 1. Arkeoloji Şûrası’nda Türk arkeolojisinin durumu yüzlerce bilim-kültür insanı tarafından her açıdan değerlendirildi.
Gaziantep merkezindeki Kendirli kompleksi belediye tarafından tüm yapılarıyla enstitüye armağan edildi. Ve uzun yıllardır atıl duran ve kötü kullanılan kilise ve Latin okulu, proje kapsamında restore edilerek enstitünün tüm işlevlerini karşılayacak konferans ve sergi salonları, ofisler ve çalışma alanları olarak işlevlendirildi. Şu anda bir enstitünün ihtiyaç duyacağı tüm altyapı hazır. Bundan sonra enstitü Türk bilimi ve kültürünün gelişmesine hizmet edecek.
Bugün enerjinin yüksek olduğu bir gün. Yeni başlangıçlara adım atmak için ideal bir zaman dilimindesin. Kendine olan güvenin artmış durumda; bu da başkalarına ilham veriyor. İş hayatında atacağın adımlar ön plana çıkacak, cesaretinle dikkat çekeceksin. İletişim konusunda dikkatin dağılmasın, net ol. Aşk hayatında belirsizlikler varsa, duygusal açık ve yapıcı bir şekilde konuşmak, ilişkinin geleceği için faydalı olacak. Sağlık açısından enerjini dengede tutmaya çalış, aşırıya kaçmak seni yavaşlatabilir. İçsel huzurun için doğayla vakit geçirmek iyi gelebilir. Yaratıcılığını ortaya koy, sanatsal faaliyetler seni daha da besleyecek.
Hayatında denge arayışın ön planda. Maddi konularda kararlı adımlar atabilir, iş yerinde sağlam ilişkiler geliştirebilirsin. Bugün yaratıcı projeler için ilham dolu bir gün, içindeki sanatsal yönü ortaya çıkarmaya çalışmalısın. Yakın arkadaşlarınla geçireceğin zaman, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Güven arayışın, sevgi ilişkilerine yansıyabilir; bu da duygusal bağlarını güçlendirecektir. Sağlığına dikkat etmen gereken bir dönemdesin, özellikle beslenmene özen göstermelisin. İçsel huzurunu bulmak için doğayla bağlantı kuracak aktiviteler öneriliyor. Bu, zihnindeki ve kalbindeki stresi hafifletecektir. Unutma, kendine olan güvenin her şeyden daha değerli.
Bugün zihin açıcı bir gün seni bekliyor. Sosyal çevrenle yapacağın etkileşimler, yeni fikirlerin kapılarını aralayabilir. Kendini ifade etme arzun, yazılı veya sözlü iletişimde yaratıcı projeleri ortaya çıkarmanı sağlayacak. Hızla gelişen olaylar arasında yön bulmak, esnek düşünme yeteneğin sayesinde kolaylaşacak. Yerinde duramayan ruh halin, seni keşifler yapmaya yönlendirebilir. Ancak, bir süre yavaşlamayı ve olaylara daha derin bir bakış açısıyla yaklaşmayı da düşünebilirsin. Yanında olan insanlarla olan ilişkilerini güçlendirmek için samimi ve açık olmayı unutma. Kendine olan güvenin artarken, başkalarına ilham verme potansiyelin yüksek. Origami gibi karmaşık durumları çözüme kavuşturacak olan yaratıcılığını kullanmayı dene. Birsürekli düşüncelerini yazıya dökmek, kalbine ve ruh haline iyi gelebilir.
Duygusal derinlik içinde yüzme zamanı. Aile bağları ve ev içindeki huzur, günün ana temalarını oluşturacak. Sevdiklerinizle geçireceğiniz anlar, kalbinizde sıcak bir yuva oluşturacak. Belki de geçmişe dönük anılar canlanacak, nostaljik düşünceler baskın çıkacak. İçsel huzurunuzu güvenli bir çevrede bulacaksınız.Bugün, hassaslığınızı korumanız gereken bir gün. Duygusal yönlerinizi belirgin bir şekilde hissetmenizi sağlayacak olaylar yaşanabilir. Bu durum, eleştiri ve uzaklaşma korkularınızı tetikleyebilir. Kendinizi koruma içgüdünüz harekete geçebilir. Duygularınızı ifade ederken dikkatli olun; sözleriniz, karşınızdakilerle olan ilişkilerinizi derinleştirebilir ya da zedeleyebilir.Kendinize biraz zaman ayırmak, zihninizin ve ruhunuzun yenilenmesine yardımcı olacak. Meditasyon ya da doğa yürüyüşleri, içsel dinginliği bulmanıza yardımcı olabilir. Spiritüel yönlerinizi keşfetmek için harika bir gün. Kendi iç dünyanızı derinlemesine incelemek, yeni farkındalıklar kazanmanızı sağlayabilir.Parasal konularda ise dikkatli olmanız gereken bir dönemdesiniz. Bütçenizi gözden geçirip, gereksiz harcamalardan kaçınmalısınız. Maddi güvenliğinizi sağlamak için stratejik düşünebilirsiniz. Bu, sizi gelecekte daha huzurlu kılacaktır.Gün sonunda, size kalan düşünceler ve hisler üzerine derinlemesine bir değerlendirme yaparak, bir adım geriye çekilmek faydalı olacak. Gelecek için umut dolu düşünceler besleyin; her şeyin zamanla çözüme kavuşacağını unutmayın.
baskın tavırların bazı ilişkilerde sürtüşmelere yol açabilir. Dikkatini dengelemek, empatiyle yaklaşmak ve dinlemek bu süreçte sana büyük fayda sağlayacak. Aşk hayatında ise, samimiyetin ve özgüvenin, partnerinle arandaki bağı güçlendirecek. İhtiyaçlarını açık bir şekilde ifade etme fırsatın var. Bekar olanlar için ise sürpriz romantik gelişmeler kapıda. Bugün enerjin etrafında manyetik bir alan yaratıyor; fırsatları değerlendirirken sezgilerine güvenmeyi unutma. Duygusal deneyimlerin seni büyütecek, yaşama sevincini artıracak ve içsel bir dönüşüm sağlayacak.
Bugün, detaylara ve düzenlemeye olan doğal yatkınlığın seni başarıya götürecek. Günün, planlarını yeniden gözden geçirmek ve önceliklerini belirlemek için mükemmel bir fırsat sunuyor. Gözün, hayalindeki projelere odaklanabilir; bu durum, kariyerinde ilerleme kaydetmene yardımcı olabilir. Ayrıca, çevrendeki insanlarla olan iletişimini güçlendirerek, belirsizliklerin üstesinden gelmek için destek arayışında olabilirsin. Kendine güven duy ve hislerine kulak ver; bu, seni doğru yola yönlendirecek. Küçük ama anlamlı değişikliklerle yaşam alanını güzelleştirmek isteyebilirsin. İçsel huzuru bulmaya çalış ve zihnini dinlendir. Unutma ki, her şey bir süreçtir ve sen ideal sonuçlar elde etmek için gereken sabrı gösterebilirsin.
Denge ve uyum arayışında olduğun bir gün. İlişkilerdeki tatlı çatışmaların çözülmesi, iç huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, insanlarla kurduğun derin bağlar sana ilham verecek. Duygusal olarak kendini ifade etme arzun artacak; bu da yaratıcı projelere yönelmeni sağlayabilir. İş ya da günlük sorumluluklar konusunda özenli olman gereken bir zaman dilimindesin. Kararlarını alırken iç sesini dinlemeyi unutma; seni yönlendiren içsel hislerin doğru bir pusula olacaktır. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme, bu dönem kişisel gelişimin için bir fırsat sunuyor. Gelecek bakış açını genişletmek, yeni deneyimlere açık olmak için harika bir fırsat.
Gizli hislerin ve duyguların yüzeye çıkma isteği, bugünün kendine özgü enerjisiyle birlikte artabilir. İçsel bir keşif sürecine girmeye hazır ol; kendini anlama ve kabullenme zamanı. Belki de, geçmişte kenara ittiğin bazı anıları yeniden gözden geçirmek isteyebilirsin. İlişkilerinde samimiyetin ve derinliğin önemini hissettiğin bir gün olacak. Karşılaştığın insanlarla empati kurmak, bağlarını güçlendirebilir. İş veya projelerle ilgili keskin sezgilerin, seni doğru yöne yönlendirebilir. Kendine güven ve içsel motivasyonunu besleyerek hareket et. Duygusal derinliklerin, seni başkalarına da yönlendirebilir; harika bir dinleyici olmayı unutma. Ancak dikkat et, kıskançlık ve sahiplenme hissi bazen kontrolsüz bir hale gelebilir. Bunlarla başa çıkabilmek için, kendinle barışık olmalı ve sabırlı kalmalısın. Stressiz bir gün geçirmek adına, ruhunu besleyici aktivitelerde bulunman faydalı olacaktır.
Yeni maceralara açılan kapılar aralayacak, geleceğe dair umutların tazelenecek. Hayata olumlu bir bakış açısıyla yaklaşmak, çevrendeki insanlara ilham verebilir. İçsel özgürlüğünü aramak adına yeni yollar denemek isteyebilirsin. İletişim becerilerin güçlenirken, sosyal ortamlarda dikkatler üzerinde olacak. Yeni bağlantılar kurulabilir, ilginç sohbetler gerçekleşebilir. Ancak, ani kararlar almaktan kaçınmakta fayda var; düşüncelerini netleştirip planlamak, hedeflerine ulaşmanda etkili olabilir. İçsel motivasyonun yüksek, ruhsal olarak da kendini yenilenmiş hissedebilirsin. Geleceğe dair hayallerini gerçeğe dönüştürmek için gereken adımları atmaktan çekinme. Kendini ifade etme biçimini geliştirmek ve ilgi alanlarını genişletmek için iyi bir dönemdesin.
Sorumluluklar ön planda, disiplinle ilerleyeceğin bir dönemdesin. Hedeflerine ulaşmak için kararlılıkla adım atman gerekebilir. İşyerindeki ilişkilerin, otorite figürleriyle olan etkileşimlerin dikkatlice yönetilmesi gereken bir süreçten geçiyor. İkili ilişkilerde ise sağlam temeller üzerinde durmak, güveni pekiştirmek önemli. İçsel huzurun, başarılarının getireceği ödüllerle artabilir. Kendine koyduğun hedeflerin dışındaki fırsatları da gözden kaçırmaman faydalı olacak. Öğrenmeye açık ol, bu dönem yeni bilgilerle seni geliştirebilir. Sağlık konularına özen göstermeyi, bedenine saygı duymayı unutmamalısın.
Bugün, yenilik ve özgürlük arayışında olacağın bir gün. Sıra dışı fikirlerin, çevrendekiler üzerinde ilham verici bir etki yaratacak. Sosyal bağlantıların güçlenirken, yeni insanlarla tanışma fırsatları kapını çalmaya başlayacak. Bu süreçte, kendi değerlerini ve inançlarını net bir şekilde ifade etmekte tereddüt etme; içindeki yaratıcı enerjiyi keşfetmek için mükemmel bir zaman. Eski alışkanlıklarını geride bırakıp, geleceğe dair daha cesur adımlar atabilirsin. İlginç projeler veya grup çalışmaları seni heyecanlandırabilir. Kalbinin sesini dinlerken, içsel huzurunu bulmayı da unutma. Jüpiter'in olumlu etkileri ile geniş bir perspektife sahip olmanın getirdiği yararları hissedeceksin. Sadece zihnini değil, duygularını da serbest bırak ve bu süreçte kendine güven. Unutma, değişim senin için kaçınılmaz bir yolculuk.
Duygusal derinliğin ve sezgisel yeteneklerinin ön planda olduğu bir gün. İçsel huzur arayışında olabilirsin, bu nedenle sakin ve sessiz zaman geçirmeye ihtiyacın var. Yaratıcılık akışında, sanatsal projeleri başlatmak için mükemmel bir dönemdesin. Kendinle ilgili yeni farkındalıklar kazanabilir, ilişkilerde daha anlayışlı ve merhametli bir tavır sergileyebilirsin. Duygusal bağların güçlenmesi, sezgilerinle hareket ettiğinde daha da derinleşecek. Kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmeden başkalarına destek olmaya açık olmalısın. Karşılaşılan zorluklar, içsel büyüme ve olgunlaşma fırsatları sunuyor. İlerlemek ve değişime açık olmak, ruhunun gelişimi için hayati önem taşıyor. Yıldızlar, sana duygusal sağlığını güçlendirecek olanaklar sunuyor; gereken zamanı kendine ayır.
