1
Dünyada birçok ülkede çok eski tarihlere dayanan Arkeoloji Enstitüsü nihayet ülkemizde de kuruldu. İlk adımları 2015 yılında atılan ve Gaziantep’te hayata geçirilen “Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsü”, Anadolu’nun aynı zamanda da birçok medeniyetin kadim tarihine ışık tutacak.
Enstitünün kuruluş aşamasında ve devamında, yüzlerce bilim, kültür ve sanat insanının görev aldığı uygulamalar 3.5 yıl sürdü ve 2022 Temmuz’unda proje amacına ulaşarak tamamlandı.
Çalışmalarını yakından takip ettiğim, Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nevzat Çevik 12 yıldır Myra Antik Kenti ve kentin limanı olan Andriake Antik Kenti’nde kazıların başkanlığını yapıyor. Her yıl yeni buluntular keşfeden Çevik, kazılara enstitünün çalışmalarından dolayı bugünlerde başlayacak.
Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsü için “ortak bir hayali, ideal biçimde ve hep birlikte hayata geçirmekteyiz. Ben buna ‘hasret projesi’ diyorum” ifadeleri kullanan Çevik ile enstitünün amacını ve hedeflerini konuştuk.
– Enstitünün kuruluş amacı, yönetim biçimi ve işlevi ne olacak?
AB ve Türkiye ortak projesinin amacı Arkeoloji Enstitüsü’nün tüm alt yapısını hazırlamak ve enstitüyü kurmaktı. Enstitü, Türk arkeolojisinin eksiklerini gidermek ve güçlendirmek için yola çıktı. Amacı Türkiye’de ve kültürel, tarihsel bağlarımız olan dünyanın diğer bölgelerinde tarih öncesinden günümüze arkeolojik ve kültürel miras konularında yüksek kalitede bilimsel araştırmalar yapılmasını sağlamak, destek vermek; ulusal ve uluslararası çalışmalarda bilim insanları ve kurumlarını araştırma, eğitim ve yayın boyutlarında desteklemek ve ön açıcı önlemler almak; Arkeolojiyle ilgili kurumlar ve kişiler arasında koordinasyon sağlamak; geleceğin bilim insanlarının yetiştirmek üzere proje ve eğitim bursları vermek; öncelikle Anadolu olmak üzere Balkanlar, Orta Asya, Kafkasya, Ortadoğu, İran, Akdeniz, Ege ve Karadeniz gibi ilişkili coğrafyalarla ilgili de dönem ve kültür ayırt etmeksizin çalışmalar yapmak; prehistorya, protohistorya, klasik arkeoloji, geç antik arkeolojisi, tarih, sanat tarihi, epigrafi, ortaçağ arkeolojisi, Türk arkeolojisi, İslam arkeolojisi, Osmanlı ve Selçuklu arkeolojisi, numizmatik, antropoloji, kültürel peyzaj, mimarlık ve şehircilik tarihi, alan arkeolojisi, arkeometri, jeoarkeoloji, kültür ekonomisi ve diğer yakın ilgili alanlara yönelik arkeolojik araştırmalar ve yayınlar teşvik etmek; buna yönelik kütüphaneler ve arşivler oluşturmak; arkeometrik gelişmelerin önünü açmak; kültürel ve tarihsel mirasın korunması konusunda ulusal ve uluslararası çalışmalar yapmak; sanat etkinlikleri aracılığıyla arkeoloji ve tarih konusunu yaygın halk kitlelerine ulaştırmaktır.
Enstitü, vakıf mütevellisi tarafından ve icra kurulu tarafından yönetilecek. Bilim danışma kurulları, eğitim ve burs komisyonları üyeleri üç’er yıllığına atanacak.
Alexander Samsonov’un “Atatürk Gaziantep”te eseri. Enstitü binasının balkonundan halka sesleniyor..
– Dünyada benzer bir örneği var mı?
Elbette üstelik çok eskiden beri. Alman, Avusturya, İngiliz, Fransız, Hollanda, Amerika ve Japonya Arkeoloji Enstitüleri ve bunların dünyada birçok şubeleri var. En eski şubeleri de genellikle Türkiye’de açılmıştır.Türk hocaların büyük kısmı da bu enstitülerin burslarıyla yurtdışında doktora yaptı. Proje sürecince tüm bu enstitüler incelendi ve Türkiye’nin ihtiyaçlarına uygun bir kurgu tasarlandı.
– Proje kapsamında şimdiye dek neler yapıldı?
Öncelikle yaygın anketler ve çeşitli arama konferansları yapılarak paydaşların fikirleri derlendi. İlk arama konferansı tüm enstitülerin direktörleriyle yapıldı, sonra da arkeometri gibi özel alanlarda arama konferanslarıyla enstitünün yol haritası belirlendi. Yayın komisyonu çalışmalarıyla 130 bilim insanının emeğiyle, 27 kitap İngilizce ve Türkçe olarak yayımlandı. Yıllık bilimsel dergi TARE’nin ilk iki sayısı Dergipark üzerinden yine iki dilli olarak yayınlandı. Kültür Varlıkları Genel Müdürlüğü’yle birlikte yürütülen çalışmayla depolardaki 1.5 milyon arkeolojik belge OSR yöntemiyle tarandı. Çeşitli arşivlerden 60 binden fazla video, film, fotoğraf gibi yine erken arkeolojiyle ilgili belgeler toplanıp arşivlendi. İhtisas kütüphanesinin başlangıçları oluşturuldu. Hem fiziki hem de dijital kitaplar-dergiler toplandı. Veri tabanlarına abonelikler yapıldı. Binası ve araçlarıyla modern bir arkeometri laboratuvarı oluşturuldu. Güçlü bir web portal ve sosyal medya hesapları açıldı. Proje kapsamında yedi adet sertifikalı eğitim programı gerçekleştirildi. “Anadolu Destanı” adlı iki belgesel yapıldı ve “Ara Güler Arkeolojik Fotoğrafları” sergisi açıldı. Ankara’da üç gün süren 1. Arkeoloji Şûrası’nda Türk arkeolojisinin durumu yüzlerce bilim-kültür insanı tarafından her açıdan değerlendirildi.
Gaziantep merkezindeki Kendirli kompleksi belediye tarafından tüm yapılarıyla enstitüye armağan edildi. Ve uzun yıllardır atıl duran ve kötü kullanılan kilise ve Latin okulu, proje kapsamında restore edilerek enstitünün tüm işlevlerini karşılayacak konferans ve sergi salonları, ofisler ve çalışma alanları olarak işlevlendirildi. Şu anda bir enstitünün ihtiyaç duyacağı tüm altyapı hazır. Bundan sonra enstitü Türk bilimi ve kültürünün gelişmesine hizmet edecek.
Bugün içerisinde yeni başlangıçlara olan hevesin yüksek. İçindeki enerji, seni harekete geçirmek isteyecek; bu da birçok fırsatı beraberinde getirebilir. Planlarını gerçekleştirmek için cesur adımlar atabilirsin. Özgüveninin arttığı bir dönemdesin, bu da sosyal ilişkilerini güçlendirmene olanak tanıyor. Ancak, ani kararlar almadan önce düşünmekte fayda var; bazı durumlar düşündüğünden daha karmaşık olabilir. Tek başına hareket etmek önemli olsa da, bazen grup dinamiklerinden faydalanmak da gereklidir. Kalabalık ortamlarda kendini rahat hissedeceksin, yeni insanlarla tanışmak hoş bir sürpriz anlamına gelebilir. Sağlık konularına dikkat etmen gereken bir gün; reguler egzersiz programlarına odaklanmak faydalı olabilir. Geleceğe dair hayallerin güçleniyor, hedeflerini somutlaştırmak için kesin planlar yapmanı öneririm.
Bugün, kararlılığın ve sabrının ön planda olduğu bir gün. Güven arayışın, ilişkilerinde derinlemesine bağlantılar kurmana yardımcı olabilir. Maddi konularda dikkatli olmalı, ani harcamalardan kaçınmalısın. Duygusal olarak, sevdiklerinle geçireceğin kaliteli zaman, ruhsal dinginliğini artıracak. İş yaşamında ise, planların üzerinden geçmek ve sıradışı fikirlere açık olmak faydalı olabilir. Kendi ihtiyaçlarına yönelik düşünmeyi ihmal etme; içsel dengeyi sağlamak, başarıya giden yolda kritik bir adım.
Bugün sosyal ilişkilerin ön planda olduğu bir gün. İlginç insanlarla tanışma, yeni fikirler paylaşma fırsatlarını değerlendirebilirsin. Meraklı doğan seni yeni şeyler öğrenmeye yönlendirecek, bu durum iletişim becerilerini artırmanı sağlayacak. Esprili ve zeki yorumların, çevrendekilerin dikkatini çekebilir. Ancak, geçmişle ilgili bir konu gündeme gelebilir; bu durum, bazı duygusal yüklerin yeniden tartışılmasına yol açabilir. Duygularını ifade etmekten çekinme, açık olmak bağlantılarını güçlendirecektir. Günün ilerleyen saatlerinde sürpriz bir haber veya beklenmedik bir gelişme, planlarını değiştirebilir; esnek ol ve yeni duruma hızlıca adapte olmaya hazır ol. Kendi iç huzurunu sağlamak için biraz yalnız kalmak isteyebilirsin, bu senin için önem taşıyacaktır. Nemli konularda son bir dokunuş yapmak veya projelerine bir güncelleme eklemek için uygun bir zaman dilimi. Unutma, yaratıcılığın bugün peşinden koşmana yardımcı olacak.
Duygusal derinliğin ve sezgisel gücün bugün ön planda. İçsel huzuru aramak için zaman ayırmak isteyebilirsin; bu, içsel çatışmalarını çözmene yardımcı olabilir. Ailevi ilişkilerde güçlü bağlar kurma fırsatı var. Sevdiklerinle geçirilecek zaman, kalbinin sıcaklıkla dolmasını sağlayacak. Ortaya koymak istediğin yaratıcılığın, günlük hayatta kendini ifade etmenin en güzel yolu olabilir. Hayallerin ve hedeflerin doğrultusunda atacağın adımlar sana uzun vadede fayda sağlayacak. Geçmişte yaşadığın deneyimler, bugün için önemli dersler barındırıyor. Bugün, içsel sesine kulak vermek, ruhsal dengeyi bulmak adına önemli bir gün. Kendini ifade etme isteğin artabilir, bunu yaparken samimiyetle yaklaşmalısın. Duygusal bağlarını derinleştirmek, ilişkilerini canlandırmak için hevesli olacaksın.
aşırı kendine güven duyduğun anlarda, başkalarının düşüncelerine saygı göstermeyi unutmamalısın. İçinde bulunduğun durumu değerlendirebilirsen, pek çok fırsatı kucaklayacak ve hedeflerine bir adım daha yaklaşacaksın. Kendisini gösterme, liderlik rollerine soyunma isteğin yoğunlaşacak; bu yönlerini doğru kullanarak çevrendekilere ilham olabilirsin. Unutma, kalp ve mantık dengesini kurmak, başarıyı ve mutluluğu getirecek.
Analitik düşüncenin ön planda olacağı bir gün. Çevrendeki insanlarla iletişimini geliştirirken detaylara odaklanmak, önemli kararlar almanı kolaylaştıracak. İş veya kişisel ilişkilerde bazı karmaşık durumlarla karşılaşabilirsin; sabırlı olman, sorunların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Özenle yapacağın planlamalar, gelecekteki hedeflerine ulaşmanı hızlandıracak. İçsel huzurunu sağlamak için kendine zaman ayırmayı unutma. Sağlığına dikkat et ve gerekirse basit ama etkili günlük rutinler oluştur. Eleştirel bakış açını kullanarak kendini geliştirmen için fırsatlar karşına çıkabilir. Çevrendeki insanlarla iş birliği yapmaktan çekinme; birlikte yürütülecek projeler, hem tatmin edici hem de verimli olacaktır.
Dengeleri sağlamak için harika bir gün. İletişim becerilerin sayesinde etrafındaki insanlarla olan ilişkilerini güçlendirebilir, yeni bağlar kurabilirsin. Sosyal ortamlarda dikkat çekiyor, sempati kazanıyorsun. Estetik ve güzellik alanında hayal gücünden yararlanabilirsin. Sanatsal projeler veya hobiler için uygun bir zaman. Duygusal ilişkilerde uyum ve anlayış arayışın ön planda, sevdiğinle olan bağlantını derinleştirebilirsin. Duygularını ifade etmeye yönelik cesaretin artıyorken, içindeki huzuru bulmanda destekleyici unsurlar karşına çıkacak. Kendine güven, yeni deneyimlere açık ol, hayatın sunduğu fırsatları değerlendirmek için harika bir zaman.
Serin ve derin sularda yüzüyorsun, içsel duyguların ve sezgilerin seni yönlendiriyor. Bugün, duygusal derinliklerinle yüzleşmek, bazı sırları keşfetmek için mükemmel bir zaman. Başkalarının düşünceleri ve hisleri üzerinde bir etki yaratabilirsin. Cesaret ve kararlılıkla hareket edeceksin, ancak duygusal karmaşalar da söz konusu olabilir. İlişkilerde ise daha derin bir bağ kurma arzusu içinde olabilirsin. Samimiyet, güçlü bir iletişimle besleniyor olacak. Gereksiz çatışmalardan kaçınmaya çalış, zira tutkulu duygular zaman zaman iplerin gerilmesine yol açabilir. İçsel zekânı kullanarak kararlara yaklaşman, seni doğru bir yolda tutacak. Finansal konularda ise dikkatli olman gerek; beklenmedik harcamalarla yüzleşebilirsin. Stratejik hareket et ve gereksiz risklerden kaçın. Gün, kendini keşif yolculuğuna çıkmak ve iç huzurunu bulmak için iyi bir fırsat sunuyor. Rahatla, derinleş ve sezgine güven.
Bugün, hedeflerine ulaşma konusundaki kararlılığın ve motivasyonun yüksek. Yeni fırsatlarla karşılaşabilir, geniş bir perspektiften bakarak detayları gözden kaçırmadan adımlar atabilirsin. İletişim becerilerin güçleniyor; düşüncelerini açıkça ifade edebileceğin anlar yaşayabilirsin. Sosyal çevrendeki kişilerden ilham alman mümkün. Yaratıcılığını serbest bırakmak için müzik, resim veya yazı gibi sanatsal uğraşlara yönelmen faydalı olabilir. Bu süreç, ruhsal ve zihinsel bir tazelenme sağlayacak. Ancak aşırı iyimserliğe kapılmamaya dikkat et; gerçekçi olmak, hayal peşinde koşarken dengeni sağlamana yardımcı olacaktır. Sağlık açısından ise enerjini dengelemek için doğada vakit geçirmek, hem bedensel hem de ruhsal açıdan yenilenmene katkı sağlar. Bu dönemde, kendinden emin adımlarla ilerle; dünya senin keşfetmeni bekliyor.
Bugün kararlılık ve irade gücün öne çıkıyor. Hedeflerine ulaşmak için disiplinli bir yaklaşımla ilerleyeceksin. İçsel motivasyonunu artırmak için sana gerçekten önemli olan şeyleri yeniden değerlendirme fırsatı bulabilirsin. İş hayatında veya kişisel projelerde, başkalarının iş birliğiyle daha etkili sonuçlar elde edebilirsin. Tek başına hareket etmek yerine takım çalışmasına yönelmek, ilerlemeni hızlandıracak. Duygusal olarak, kendini daha fazlasını başarmaya ve aşmaya hazır hissedeceksin; bu, çevrendekilere de ilham verebilir. Ancak, fazla mükemmeliyetçi olma eğiliminden uzak durmalısın; bazen en iyi sonuçlar, akışa bırakıldığında gelir.Öğle saatlerinde yapılan bir görüşme, uzun vadeli planlarınla ilgili yeni kapılar açabilir. Kişisel ilişkilerde ise, sevgi ve destek bulacağın bir atmosfer hakim. Kendini ifade ederken daha açık olman, başkalarıyla olan bağlarını derinleştirebilir. Bugün, kendine ve çevrene olan güvenin artarken, geleceğine dair umut dolu adımlar atabilirsin.
Bugün, özgürlük arayışın ön planda olacak. Yenilikçi düşünceler içinde olabilirsin ve toplumsal meselelere olan duyarlılığın artacak. İçsel bir dönüşüm geçirme ihtiyacı hissedebilirsin; bu da, kimliğini ifade etme biçiminde değişimlere yol açabilir. Arkadaş çevrenle olan iletişimini güçlendirmek ve ortak projelerde yer almak için ideal bir zaman. Sosyal medyada aktif olmanın faydalarını görebilirsin, bu platformlar üzerinden ilginç bağlantılar kurarak ilham alabilirsin. Duygusal ilişkilerde bireyselliğini korumak önemli, ancak aynı zamanda karşındakine de alan tanımalısın. Bugün, sezgilerin en keskin haliyle seni yönlendirecek. Var olan sorunları çözmek için alışılmadık yaklaşımlar geliştirebilirsin. Geleceğe dair hayallerini cesurca paylaşmaktan çekinme; başkalarının da bu hayallere katılmaları için bir davetiyeye dönüşebilir. Kendinle barışık kalmayı başarırsan, içsel huzurunu da artırabileceksin. Şimdi, üzerinde düşünmek ve plan yapmak için harika bir dönemdesin, bu fırsatı değerlendir!
Bugün ruhsal derinliklere dalma arzusu içerisindesin. Hislerin oldukça yoğun ve kendini ifade etmekte zorlanabilirsin. Sanatsal becerilerine yönelmek, içsel huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Etraftaki insanlarla olan ilişkilerinde anlayışlı olmaya çalış. Sevgi dolu bir yaklaşım, sorunları çözmende etkili olacak. Unutma ki, duygusal zeka ve empati senin en güçlü silahların. Yeni fırsatlar kapını çalabilir; bunlara açık ol ve cesaretle adım at. İçindeki sezgi, doğru yolu bulmanda sana rehberlik edecek. Kendine zaman ayırmayı ve meditasyon gibi uygulamalarla zihnini sakinleştirmeyi unutma, dengeyi sağlamak önemli.
