Tiyatro özgürlüklerin sorgulandığı yerdir

Tiyatro özgürlüklerin sorgulandığı yerdir

Kitabında her alandan ifade özgürlüğüne vurgu yapan oyunlara yer veren Tezman, “Çünkü tiyatro dünyadaki politik ve sosyal olayları yansıtır; farklı kimlikleri, değişik cinsel seçimleri kucaklar” dedi

Nazan DOĞANER HALICI

Tiyatro özgürlüklerin sorgulandığı yerdir

Tilda Tezman, çocukluğundan bu yana ilgi duyduğu tiyatroya tutkuyla bağlanmış. Öyle ki yıllardır tüm seyahatlerinin rotasını, hep görmek istediği oyunların sahne takvimine göre ayarlamış. Tabii bu deneyimlerini de tiyatroseverlerle paylaşmayı ihmal etmemiş. Tilda Tezman ilk kitabı ‘Oyunname’nin ardından okurlarıyla bu kez İnkılap Yayınları’ndan çıkardığı ‘Oyunname II’ ile buluştu. Yeni kitabının  2012 ile 2020 yılları arasında dünyanın dört bir yanında izlediği oyunlarla ilgili yazılarından oluştuğunu  belirten Tilda Tezman ile hem tiyatroyu hem de kitabını konuştuk…

‘PANDEMİDE BOŞ DURMADIM’

■ Tiyatro neler kattı yaşamınıza?

Tiyatro ışığı ve sevdası çocukluğumdan bu yana yaşamımı aydınlatıyor ve beni besliyor. Tiyatronun şiiri, imgeleri, fısıltıları, maskları, gölgeleri, alkışları, sihri… Hepsi bir arada bana hayal kurmayı ve yaşamı sorgulamayı öğretti. Benim için tiyatro zamansız ve evrensel bir mucize. Sonu olmayan bayramlar tadında bir yolculuk. Hayat devam ettikçe de tiyatro tutkum adına benim için perde hiç kapanmayacak.

Kitapta sahne sanatları alanındaki birikimler ve kritiklere, sade bir üslup ve oyunlara ait ilham veren fotoğraflar eşlik ediyor.

■ Hayatı sanatla iç içe yaşayan biri olarak salgın sizi nasıl etkiledi?

Kapandığımız kabus dolu bir yıldı. Sevdiklerimizden ayrı düşmenin yanında, hayatımızın her alanda kısıtlanması hepimiz için büyük kayıplara ve yıkımlara neden oldu. Bu dönemi bütün kötülüklerinin yanında iyi bir amaca çevirmek için boş durmadım Oyunname II kitabımı derledim ve tiyatroseverlerle buluşturabildim.

■ Pandemiden en çok zarar gören sanat dallarından biri de tiyatro oldu. Bu konuda neler söylemek istersiniz?

Geçtiğimiz yıl, hayatın her alanında olduğu gibi tiyatro için de kötü bir yıl oldu. Hâlâ tiyatroların, operaların, dans, bale gösterilerinin kapalı olması, bu sektörde çalışanlar için büyük bir yıkım oldu. Sadece bu sektörün yaratıcıları için değil, tüm sanatseverler için de yeni oyunlara, gösterilere ulaşamamak büyük bir eksiklik. İnanıyorum ki, bu zor pandemi döneminin yaralarını sanatçılar ve seyirciler el ele saracak. En kısa zamanda göz göze, oyuncu–seyirci iş birliği ile bu kara günlerin üstesinden gelinecek ve açılacak eski-yeni salonlardan yine alkış sesleri kesilmeyecek.

MEKTUPLARI KİTAP OLDU

■ İlk kitabınız Oyunname’nin çıkış öyküsü nedir?

Ben tiyatro ile çok küçük yaşlarda tanıştım ve büyüsüne kapıldım. Çocukluğumdan itibaren izlediğim oyunlar üstüne notlar alırdım, bir tür mektup diyebiliriz. Özellikle yurtdışında izlediğim oyunlar hakkında yazdığım bu mektuplardan da “Oyunname” ortaya çıktı. Kitaplarımdaki her yazı benim o oyunlarda geçirdiğim 2-3 saatin hatıra defteridir. Meraklıları için aynı zamanda dünya tiyatrosunun değişim sürecine de ışık tutar.

■ Oyunname II nasıl oluştu?

İkinci kitabımı derlemeye başladığımda aklımda tek bir yol haritası vardı: O da tiyatronun bir ifade özgürlüğü platformu olduğunun altını kalın çizgilerle çizmekti. Bu amaçla bir seçki oluşturdum. İlk kitabımdan sonra izlediğim yüzlerce performans arasından her alandan ifade özgürlüğüne vurgu yapan 70’e yakın oyunu derledim. Çok değil, yaşadığımız yüzyılın son 20 yılına hızlı bir bakış atsak, dünyadaki toplumsal ve siyasi çalkantılar, farklı cinsel kimliklere sahip bireylerin varoluş mücadeleleri, cinsiyet ve ırk eşitliği söylemleriyle bile başımız dönebilir. Bütün bunlardan tiyatro da etkilendi ve cesur duruşuyla bütün bu değişimleri özgürce sahnelerinde sergiledi ve sergilemeye devam ediyor. Dünyadaki politik değişimleri, farklı kimlikleri, değişik cinsel tercihleri, otizmi, kadına şiddeti, varoluş sancılarını, doğaya saygıyı benzersiz yorumlarla sahneleyen oyunlardan oluşuyor kitabım.

Tilda Tezman

‘3 BİNİN ÜSTÜNDE OYUN İZLEDİM’

■ Bugüne kadar kaç oyun izlediniz?

Elli yıla yaklaşan bir sürede, kesintisiz bir tiyatro izleyicisi olarak gururla söylemek isterim ki üç binin üstünde oyun izledim.

■ Türk tiyatrosunu dünya tiyatrolarıyla mukayese etmenizi istesem…

Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de tiyatro dönüşüyor. Tiyatroya daha modern bir yorum getirme çabaları var. Farklı disiplinlerle harmanlanıyor tiyatro; müzik, dans, dijital sanatlarla desteklenen oyunlar, güncel bir dil ve farklı bakış açıları ile sahnelenen dünya klasiklerinin modern yorumları olağanüstü performanslarla sergileniyor. Sonuçta değişim kaçınılmaz. Ayrıca büyük ve ödenekli tiyatroların yanında daha küçük ölçekli cep tiyatroları veya oda tiyatroları yükselişte. Bu da çeşitliliğe ve daha cesur bir dünyaya doğru ilerlememizi sağlayacak en önemli gelişmeler arasında bence…

■ Yeni projeleriniz var mı?

Ben büyük bir sinemaseverim aynı zamanda. New York Film Akademisi’nde eğitim gördüm. Sık sık yeni gelen senaryoları okuyorum ve kafa yoruyorum. Sevgili dostum yönetmen Abdullah Oğuz’la bir proje üzerine hummalı bir şekilde çalışıyoruz; en kısa zamanda bu projemizi hayata geçirmeyi hedefliyoruz.

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjin yüksek ve kararlılıkla dolusun. Hedeflerine ulaşmak için gereken motivasyona sahipsin. Karşılaştığın zorlukları aşmak için cesur adımlar atabilirsin. İçsel gücün, senin en büyük müttefikin. İletişim konusunda dikkatli ol, zira sözlerin başkalarında güçlü etkilere yol açabilir. Sosyal çevrende yeni tanışmalar, seni ilham verici deneyimlere yönlendirebilir. Kendine güven ve kalbini dinle; bu, seni yeni fırsatlara taşıyacak. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, bağlılıklarını güçlendirecek ve derin bir huzur verecek. Yaratıcılığın doruklarda, sanatsal yönlerini keşfetmek için harika bir dönemdesin. Günü dolu dolu yaşa, içindeki tutku seni yeni ufuklara taşıyacak.

BOĞA BURCU YORUMU

Hayatında istikrar ve güven arayışın bu dönemde daha belirgin hale gelebilir. Maddi konularda sağlam adımlar atmak, sana huzur verecek. İçsel huzur için zaman ayırabilir, kendini yenileyebilirsin. İletişimde dikkatli olmalısın; söylediğin kelimelerin başkaları üzerinde güçlü etkiler bırakabilir. Duygusal ilişkilerde derin bağlar arayışında olabilirsin. Eski dostlarla yeniden bir araya gelmek, nostaljik anılar içinde kaybolmana sebep olabilir. Gün içinde seni motive edecek küçük mutluluklara dikkat et; onları görmek, ruh halini iyileştirebilir.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün zihinsel enerjin oldukça yüksek. Meraklı yapın seni yeni bilgiler keşfetmeye yönlendirecek. İletişimde daha açık ve özgür hissetmek, çevrendekilerle derin bağlar kurma isteğin artabilir. Sosyal ortamlarda dikkat çekmek, ilgi odağı olmak için mükemmel bir zaman. Fakat fazla dağınık düşünceler içinde kaybolma riski var; önceliklerini belirlemekte fayda var. İkili ilişkilerde daha fazla anlayış ve esneklik göstermem gerekecek. Beklenmedik sürprizlere hazırlıklı ol; kendiliğinden gelişecek olaylar, seni bazı önemli kararlar almaya yönlendirebilir. Bugünün sunduğu fırsatlar için açık ol ve akışta kal.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duyguların ön planda olduğu bir gün. Aile üyeleriyle ilişkilerin güçlenebilir, içsel huzuru yakalayabilirsin. Sevdiklerinle vakit geçirmek, bağları tekrar güçlendirmek adına harika bir zaman dilimi. Merhamet ve empati duygularının ön planda olduğu bir an yaşayabilirsin. Yaratıcılığını ortaya koyabileceğin aktivitelerde bulunmak, ruhunu besleyecektir. İş yerinde veya sosyal çevrende bazı karmaşalar gündeme gelebilir, bu durumda sakin kalmak ve olaylara duygusal bir yaklaşım sergilemek faydalı olabilir. Kendi iç sesini dinleyerek, kararlarını daha net alabileceksin. Sağlığınla ilgili küçük detaylara dikkat etmek, uzun vadede olumlu sonuçlar doğurabilir. Yüreğindeki sıcaklık, çevrendeki insanlara da yansıyarak, sevgi dolu bir atmosfer oluşturmanı sağlayacak.

ASLAN BURCU YORUMU

Kendine güvenin zirveye çıkacak. Etkileyici bir karizma ile çevrendekileri etkileyebileceğin bir dönemdesin. Sahne ışıkları sana yönelmişken, yaratıcılığını sergilemek için harika fırsatlar karşına çıkacak. Aşk ve sosyal ilişkilerde samimiyetin ön planda olacak; duygusal ifadelerin, sıcak bir etkileşim yaratabilir. Ancak, aşırı gurur ya da kaprislerden kaçınmak, ilişkilerin daha sağlıklı bir seyir izlemesine yardımcı olacak. İş hayatında liderlik vasıflarını sergileyebilir, yeni projelere öncülük edebilirsin. Kendine güven öne çıkacak ancak, iş birliği yapmaktan kaçınma ve dinlemeyi ihmal etme. Kendi güçlü yönlerini keşfetmekle kalmayıp, başkalarına da ilham vereceksin. Unutma, gerçek büyüklük bazen alçakgönüllülükten geçer.

BAŞAK BURCU YORUMU

Detaylara olan düşkünlüğün, bugün seni önemli bir içsel keşfe yönlendirebilir. Gün, organizasyon ve planlama yeteneklerini ortaya koyabileceğin fırsatlarla dolu. İş yerindeki projelere odaklanmak, başarıyı getirebilir. Ayrıca, iletişim kurma biçiminin etkinliğinin arttığı bir dönemdesin; bu, iş arkadaşlarınla ya da üstlerinle olan ilişkilerinde olumlu gelişmelere kapı açabilir. Kendi sağlığına yönelik alacağın ufak önlemler, uzun vadede fayda sağlayabilir; belki de bir hobi edinmek ihtiyaç duyduğun dengeyi getirebilir. Unutma, mükemmeliyetçi yanını biraz kenara bırakıp anı yaşamak, zihnini rahatlatacaktır. Özel hayatında ise, sevdiklerinle geçirilen zamanın kıymetini bilmek, bağlarınızı güçlendirebilir. Kendine güvenin artarken, ihtiyacın olan destekleri bulmak için kapıları ardına kadar açık tutmalısın.

TERAZİ BURCU YORUMU

Bugün ilişkilerde denge ve uyum arayışında olacaksın. Sosyal ortamlarda kendini rahat ifade edebilir, çevrendekilerle derin bağlar kurma şansı bulabilirsin. Estetik ve sanatsal konularla ilgilenmek, içsel huzurunu artıracak. İçsel çatışmaların ön plana çıkabileceği bir dönemdesin; bu nedenle kendine şefkat gösterip düşüncelerini netleştirmen faydalı olacak. Başkalarının görüşlerine açık olmayı ihmal etme; bu, fikirlerini zenginleştirebilir. Bugün, içsel dengeni sağlama ve ilişkilerini gözden geçirme fırsatına sahip olduğun bir gün.

AKREP BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin ve gizemlerin gün yüzüne çıkacağı bir dönemdesin. İçsel huzurun için bazı ilişkilerde açıklığa kavuşturman gereken meseleler var. Kendini ifade etme yeteneğin artacak; sevdiklerinle samimi ve dürüst konuşmalar yapabilirsin. İkna kabiliyetin yüksek, bu sayede isteklerini başkalarına kabul ettirebilirsin. Ancak, karanlık ve olumsuz düşüncelerin peşinden gitmemeye dikkat et; bu senin enerjini emebilir. Kendine olan güvenin artarken, gözden kaçırdığın fırsatları yakalamak için biraz daha dikkatli olmalısın. İçsel sesine kulak vermen, arzuladığın yeni başlangıçlar için gereken cesareti bulmana yardımcı olacak. Aşk ve tutku, seni bekleyen en güzel sürprizlerden biri olabilir; hislerini serbest bırak. Kendi sınırlarını zorlamalı, derinliklere inmeli ve ruhsal anlamda yenilenmelisin.

YAY BURCU YORUMU

Macera arayışında olduğu bir gün. Farklı deneyimlere açık olman, yaratıcılığını artırabilir. Hayatında yeni bir kapı açılmak üzere; bu fırsatı değerlendirmek için cesaretini topla. İletişimde samimi ve içten olman, insanlarla olan bağlarını güçlendirecek. Aşk hayatında heyecan verici gelişmeler olabilir; kalbinin sesini dinlemeyi unutma. Aynı zamanda sezgilerine güvenmeli, içsel huzurun için gereken dengeyi bulmalısın. Seyahat planları ya da yeni hobiler edinmek için harekete geçebilirsin; bu, zihnini taze tutmana yardımcı olacak. Unutma, hayatın sunduğu sürprizler, ruhsal gelişimin için önemli anahtarlar taşıyor.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün, kararlılığın ve azmin en yoğun olarak hissedileceği bir gün. Hedeflerine ulaşmak için öz disiplininle hareket etmelisin. İş yerinde ya da projelerinde ortaya koyduğun özveri, başkaları tarafından takdir edilecek ve seni daha yüksek hedeflere yönlendirecek. İletişim becerilerin, özellikle otoriter figürlerle olan ilişkilerinde daha etkili olabilir; bu nedenle, görüşmelerini dikkatlice planlamakta fayda var.Aile bağların, duygusal olarak seni destekleyecek ve güven aşılayacak. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, ruhsal olarak tazelenmeni sağlayacak. Sağlık konuları bugün dikkatini çekebilir; yaşam tarzında değişiklikler yapmak için ilham alabilirsin. Pratik ve mantıklı yaklaşımın, karşılaşabileceğin zorlukları aşmanda sana yardımcı olacak. İçsel huzurunu bulmak için doğayla bağlantı kurmayı ihmal etme, bu sana güç verecek. Unutma, yavaş ama emin adımlarla ilerlemek, ilerlemenin anahtarıdır.

KOVA BURCU YORUMU

Sıra dışı düşünceler ve yenilikçi fikirlerle dolu bir gün. İçsel özgürlüğüne duyduğun özlem, ilham verici projelere zemin hazırlıyor. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin, seni destekleyecek ve ilham verecek insanlarla dolup taşabilir. Eşsiz bakış açın, seni hedeflerine yaklaştıracak fırsatlar yaratacak.Baskı altında kalmak istemiyorsun; kendi kimliğini ve değerlerini vurgulamak bugünün ana teması. Yüreğinin sesine kulak vermek ve içsel sesini takip etmek, seni önemli kararlar almaya yönlendirebilir. Yeni fikirlerin paylaşılması, grup aktivitelerine katılma teşviği sağlayacak.Aşk alanında daha fazla güven arayışları karşına çıkabilir. Duygusal bağların güçlenmesi için açık iletişim ve dürüstlük önemli. Bireysellik, ilişkilerde etkili bir dinamik oluşturacak. Esneme payın artarken, duygusal derinliklerin de gün yüzüne çıkabilir. Yeniliklere açık ve esnek olman, bugünü daha parlak kılacak.

BALIK BURCU YORUMU

Hayal gücün en yüksek noktasına ulaşabilir, sanatsal yeteneklerini sergilemek için ilham bulabilirsin. İçsel dünyanın derinliklerine inmek, ruhsal bir yolculuğa çıkmak için harika bir dönemdesin. Duygusal olarak hassas hissedebilir, başkalarının hislerine karşı duyarlılığın artabilir. Bu, başkalarına yardımcı olma isteğini güçlendirebilir, onların sıkıntılarına empati ile yaklaşabilirsin. İletişim ve anlayış, ilişkilerinde büyük önem taşıyacak; sevdiklerinle derin, anlamlı konuşmalar yapmak için ideal bir zaman dilimindesin. Kendi duygularını ifade etmekte zorlanabilirsin, ama içsel huzurunu bulmak için biraz yalnız kalmak faydalı olabilir. Ayrıca, hayal gücünün ve sezgilerinin güçlü olduğu bu dönemde, ilham veren şeylere yönelmek, seni daha yüksek bir farkındalığa taşıyabilir. Duygusal derinlikler, keşif için çağrıda bulunuyor; bırak kendini bu akışa, yeni kapılar açmak için cesur olabilirsin. Sabırla aşama kaydedebilir, zorlukların üstesinden gelmek için içsel gücünü keşfedebilirsin.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM