1
Kısa film ve belgeselleriyle bilinen Hikmet Kerem Özcan’ın yazıp yönettiği ilk uzun metraj filmi “Hakkı”, 31. Adana Altın Koza Film Festivali’nden “Film Yönetmenleri Derneği (FİLMYÖN) En İyi Yönetmen Ödülü”, “Türkan Şoray Umut Veren Kadın Oyuncu Ödülü” (Tuana Almacı) ve “Adana İzleyici Ödülü” ile döndü.
Filmin oyuncu kadrosunda Bülent Emin Yarar, Hülya Gülşen, Tuana Melis Almacı, Duygu Gökhan, yapımcılar Öykü Canlı ve Zeynep Santıroğlu gibi isimler yer alıyor.
Hakkı, dünya prömiyerini Yunanistan’ın Patmos adasında düzenlenen 13. Aegean Film Festivali’nin resmi seçkisinde yaptı. Ardından Kanada 2. Montreal Uluslararası Film Festivali’nde “Onur Mansiyonu”na değer görülen film, Almanya’da 31. Oldenburg Uluslararası Film Festivali’nin ardından Kuzey Amerika’nın önemli festivallerinden Vancouver Uluslararası Film Festivali 2024’ün Panorama bölümünde sinemaseverlerle buluştu.
Hakkı’nın festival yolculuğunda 30 Ekim-03 Kasım tarihleri arasında yapılacak 4. İzmir Uluslararası Film ve Müzik Festivali ile 7-15 Kasım tarihleri arasında düzenlenecek Ankara Film Festivali yer alıyor.
Mülayim ve sevecen bir adam olan ve ailesiyle birlikte tarihi bir Ege köyünde yaşayan Hakkı’nın, bir tarihi eser bulmasıyla birlikte gelişen trajik öyküsünü, Hikmet Kerem Özcan ve Bülent Emin Yarar ile konuştuk.
-Hakkı’nın esin kaynağı ne oldu?
Hakkı’nın esin kaynağı, benim çocukken duyduğum bir hikâyeye dayanıyor. Ama sadece bir hikâye özelinde gelişen bir film değildi. Duyduğum hikâye şöyleydi: Ege kasabasında bir aile, bahçelerinde tarihi eser buluyorlar. Ve bundan sonra ailenin başına kötü olaylar geliyor. Filmdeki ana noktayı oluşturan, çatışmayı oluşturan olay, buradaki hikâyeden esinlenmeydi. Maalesef hem Ege’de hem de ülkemizin birçok bölgesinde bu tarz hikâyeleri duymak çok şaşırtıcı değil. Yaygın hikayeler. Ama bunu olabilecek en şaşırtıcı bir şekilde işlemeye çalıştık.
-Hakkı biraz saf, iyi insan idealini yaşayan bir karakter. Ailesine, çocuklarına düşkün. Fakat bir gün geliyor ki, iş tarihi eser kaçakçılığına kadar gidiyor. Benliğini büyük bir hırs kaplıyor. Hakkı karakterini yazarken, nasıl bir ideanız vardı?
Başlangıçta minimal olarak her şeye sahip Hakkı. Sevdiği insanlar, ailesi, köyü, işi… Ama sahip olmadığı bir şey var, o da saygınlık. Bunu da başta çok dert eden bir karakter değil. Fakat o köy biraz gelişmiş, bir turist akımına uğramış ve herkes de altına hücum gibi bu akımın faydalarından yararlanmaya çalışmış. Hakkı o yarışı biraz kaçırmış gibiydi. Bunu sosyal baskı olarak da üzerinde hissediyor.
Yaşadığımız global dünya, global köye dönüştü. Bu global köyde de herkese motivasyon olan şey, yarışta geri kalmama. Yarışta geri kalma hissini bir şekilde tedavi etmek. Hakkı da bu his neticesinde tüm hayal kırıklıklarını bir metaya bağlıyor. Onun bulduğu aslında bir tarihi eser ya da tarihi eserden kazanacağı para değil, yaşadığı tüm hayal kırıklıklarını geri getirebilecek sihirli bir dokunuş. Hakkı bunu bu şekilde yorumluyor, bunun bir armağan olduğunu ve buna sahip olduğunu düşünüyor. Sonunda da birçok olay gelişiyor.
-İncir ağacı, Anadolu mitinde bereketin sembolü. Kültürümüzde de “evi, barkı söndürmek” gibi bir anlamı var. Filmde hem bereketi yaşatıyor, hem de ev, bark sönüyor. İncir ağacı imgesini bir de sizden dinleyelim?
Aslında o kestane ağacı. Ağacın da ne ağacının olduğunun bir önemi yok, orada bir ağaç olmasının önemi var. Senaryoda düşündüğüm köklü bir ağaç olmasıydı. Burada da yaşlı ve büyük bir ağaç bulmak istiyordum. Çünkü Hakkı, ağacın kökleriyle, kendinden önce gelen jenerasyonlarla bir bağ kuruyor ve bunu bir sınıfsal zincirin son halkası olarak görüyor. Hakkı’nın deyimiyle, “O ağaç bizim emanetimizin bekçiliğini yapıyordu” ve ağaca da başka bir anlam yüklüyor. Seyirciyi bir kulvara itme gibi bir niyetim yok, ağacı ve evi sadece bir düşünce fırtınası yaratmak için kullandım. Ama bana göre ağaç; geçmişi, kökleri, bizden önce gelen ve bizden sonra da var olacakları simgeleyen, insana göre ömrü çok uzun olan ve belki de bilgelik sıfatının yükleneceği senaryonun bir elementi. Ama sizin de düşündüğünüz tamamen doğru.
-Hakkı’yı, Bülent Emin Yarar’a emanet etmişsiniz. Karakter seçimlerini nasıl yaptınız?
Senaryo yazım sürecinde aklımda birisi tam olarak olmuyor. Çünkü süreç sürekli değişken ve dinamik oluyor, benim açımdan iyi olan bir süreç olmuyor. Senaryo defterini kapatıp, düş dünyasından çıktıktan ve gerçek dünyaya geçtiğimiz sırada, Bülent Emin Yarar ilk düşündüğüm isimlerden birisiydi. Bir projede beraber çalışmıştık, oradan kurduğumuz iletişimle kendisiyle yeniden buluştuk. Sonra bu yol arkadaşlığına dönüştü.
Emanet etme gibi olmadı, senaryoyu sevmesi, senaryoda kendisini perçinleyen bir şey bulması ve olmak istemesiyle Hakkı ortaya çıktı. Ona çok kolay güvendim, senaryodaki bütün derin noktaları adeta deşifre edip filmini çeken bir yapıda okuyor. Senaryoyu bu kadar derinden okuyan bir oyuncuyla karşılaşmamıştm. Bu da benim çok kolay güvenmeme sebep oldu. O da bana güvendi ve bu noktada süreç güzel ilerledi.
-İlk kurmaca uzun metrajınız. İdolüm dediğiniz yönetmen/ler var mı?
İdolleştirdiğim bir yönetmen yok ama her yönetmenin bazı noktalarını idol olarak alabiliyorum. Hiç tanımadığım bir yönetmenin bir filmini ilk defa izleyip filmde yaptığı bir hareket, ona fazla odaklanmama sebep olabiliyor. Sevdiğim, esinlendiğim birçok yönetmen var ama birebir şunu takip etmeliyim, örnek almalıyım dediğim gibi biri sanırım yok. Bu soruyu çok zor buluyorum. Çünkü birini söylersem diğerini unutmuş olabiliyorum.
-Senaryo sizin önünüze geldiğine Hakkı rolünü kabul ederken ne düşündünüz?
Fatih Zenginoğlu diye bir arkadaşımız, Didem Madak şiirlerini seslendirmemi istemişti. Hikmet Kerem Özcan’la tanışmamız ona dayanır. Hikmet Kerem o dönem okuyordu, ben ve birçok tiyatrocu arkadaşım tiyatroda çekim yaptık. Benimle yeniden iletişime geçince o günü hatırlattı, her şey gözümün önüne geldi. Bu sefer de çok güzel bir senaryoyla buluşturdu. Yeniden ve asıl tanışma o oldu, hem Hikmet Kerem’le hem de Hakkı’yla.
Çok dolu bir senaryo. Açıkçası insan ne kadar tecrübe sahibi olursa olsun o heyecanı ya da korkuyu yaşıyor bir şekilde. Ama o sonra, set başladıktan sonra başka bir şeye dönüşüyor. Çünkü asıl iş, set başlayınca başlıyor. Ben bir de kafamda kurmam çok. Başlangıç çok önemlidir, mekânla ilişki kurarsın. Sonrasında hepsi bir bütün olur. Dolayısıyla bir hazırlık yaptım ama bu hazırlık yine ucu açık bir hazırlıktı. Hakkı’nın nereye gideceğini kestiremiyordum. O süreç beni çok heyecanlandırıyor ve duygulandırıyor. Çok güzel hissettim o süreci.
-Bu karakteri oynarken, nasıl bir duygu içerisindeydiniz?
Aslında bakarsanız bu hepimizde olan bir şey. Yani, ben özel görmüyorum kendimi. Bir roman okuduğunuz zaman herkes kendi rejisini kendisi yapar. Sanıyorum yine onun gibi bir şeydi. Hakkı’yı siz de okusaydınız, siz de bir şeyler hayal edecektiniz muhakkak. Ama o hayal ettiğiniz şeyin, önemli olan ucunu açık bırakıp izin vermeniz.
-Hakkı’yı biraz rahat bıraktınız o zaman.
Evet, o heyecanı yaşamak istedim çünkü hep.
-Hakkı, tarihi eserleri bulabilmek için derin bir tünal kazıyor. Siz ne hissettiniz o anlarda? Role nasıl hazırlandınız?
Benim babam maden mühendisiydi. Zaman zaman aklıma o geldi. Babam tabii, işi gereği dışarıdaydı hep. Biz hep zengin oluyorduk. O hayal başka bir şeydi. Hakkı’nın hikâyesi de o duyguya çok benziyor. Dolayısıyla biraz babam da yanımdaydı gibi hissettim hep.
-Hakkı bir yerden sonra yol ayrımına gidiyor. O ana kadar iyi insan ideasında olan bir karakterdi. Ama o, sonuç itibariyle olumsuz bir yolu tercih etti. Hakkı değil de siz olsaydınız ne yapardınız?
O bir çark. İnsan o duruma geldiğinde kendini tutamayabilir. Öyle bir şey hiç düşünmedim ama, kendi hayatımda, mesleğimle ilgili bazı çarkların içerisine kapılmamayı hissettim. Ama Hakkı’nın böyle bir çarkın içerisine kapılmasında da birçok neden taşıdığını düşünüyorum. Hiçbir şeyin eşit dağılımlı olmadığı bir coğrafyada, insanlar mutlaka şansa dayalı oyunlarla beklenti içerisinde olurlar. Bunun nedeninin sistemsel gelişimimizle ilgili olduğunu düşünüyorum.
-Türkiye’nin son zamanlarındaki sinema perspektifine baktığınız zaman, ne görüyorsunuz?
Tabii ki her dönemin kendine özgü karamsarlıkları olabiliyor. Bazen bir bakıyorsunuz, pırıl pırıl bir güneş doğuyor. Ben özellikle festivallerin ne kadar anlamlı olduğunu, festivallere gittikçe görüyorum. Ayvalık Film Festivali’ndeydim, oradaki renkliliği, çeşitliliği gördüm. Altın Koza’ya biraz geç geldim ama burada da aynı coşkuyu gördüm. Dolu koltukların arasında film izlemek gerçekten bambaşkaydı. Hafifledi, varsa paslarımın süzüldüğünü hissettim. Tabii ki gelişeceğiz. Genç yönetmen demek istemiyorum, bana belki yaş aldığımı düşünerek usta sıfatını yakıştırıyorlar ama ustalar çok. Her yaşta usta var. Dolayısıyla bu dinamik arkadaşlarımızın sinemamıza daha çok şey katacaklarını düşünüyorum. Katıyorlar da.
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. Cesaretin ve kararlılığın seni yönlendiriyor; bu sayede zor kararlar almaktan kaçınmıyorsun. İletişimde güçlü olacaksın, bu da iş veya sosyal çevredeki ilişkilerini güçlendirebilir. Yeni başlangıçlar için ideal bir zaman. Duygusal olarak tatmin edici anlar yaşayabilirsin. Sağlık konularına dikkat etmen faydalı olacak. Rahatlamaya ve stres yönetimine özen göstermelisin. Başkalarının bakış açılarına açık olman, fark yaratmanı sağlayacak. Günün sonunda, hissettiğin tatmin duygusu seni daha ileriye taşıyacak. Özgüvenin artarken, hayatında yeni fırsatlara kapı açman olası.
Duygusal denge arayışında olunacak bir gün. İçsel huzur bulmak için kendinize vakit ayırmalısınız. Maddi konulara yönelik fırsatlar kapınızı çalabilir; bunları değerlendirirken dikkatli olun. İletişim becerileriniz güçlü, bu nedenle sosyal çevrenizle olan bağlantılarınızı güçlendirmek için ideal bir zaman. Aşk hayatında sıcak ve tutkulu anlar yaşayabilirsiniz; duygularınızı açıkça ifade etmekten çekinmeyin. Sağlığınıza özen göstermeniz gerekebilir; küçük değişikliklerle büyük faydalar elde edebilirsiniz. Yarınlarınıza ışık tutacak kararlar almak için hazırlanın.
Hızlı düşünceler ve merak dolu ruh hali içinde olacaksın. Sosyal çevrenle etkileşimlerin artarken, yenilikçi fikirlerin dikkatleri üzerinize çekebilir. Kendini ifade etmek için harika bir zaman; konuşmalarında etkileyici ve ikna edici olabilirsin. Ancak, kararsızlık hissi de peşini bırakmayacak, bu nedenle önemli kararlar alırken dikkatli olmalısın. İçsel huzuru bulman gereken bu dönemde, kişisel alanına bir miktar sınır koymayı unutma. Ayrıca, geçmişte yaşanmış bir konu yeniden gündeme gelebilir; bu, sana önemli dersler sunabilir. Tutkulu hissettiğin konulara yönelerek enerjini verimli bir şekilde harcayabilirsin. Sürükleyici sohbetler ve yeni bağlantılar seni bekliyor; açık fikirlilik ve esneklik bu durumların tadını çıkarmanı sağlayacak.
Duygusal derinliklerinle yüzleşmek için güçlü bir zaman. Kalp sesini dinle ve hislerine güven, zira içsel yönlendirmelerin seni doğru yolda götürüyor. Aile ve sevdiklerinle olan bağlantılara odaklanmak, sana huzur ve mutluluk getirecek. İçsel kaygılardan arınmak ve güvenli alanlarını güçlendirmek adına zaman ayırmalısın. Bugün, geçmişten gelen anılar ve duygusal bağlar üzerinde düşünmek, kendini yeniden yapılandırman adına faydalı olabilir. İletişimini açık tut; hislerini paylaşmak, ilişkilerini derinleştirecektir. Kendini ifade etme konusunda cesur ol ve kalbinin sesine kulak ver. Kendi ihtiyaçlarını unutmadan, sevdiklerinle anlamlı anlar yaratmaya çalış. İleriye dönük hedeflerini netleştirirken, dengeyi sağlamak için hem kalbini hem de mantığını kullanmalısın. Unutma, duygusal bağlar bu dönemde seni güçlendirecek.
Güne enerjik bir başlangıç yapıyorsun. İçindeki yaratıcılığı serbest bırakmak için mükemmel bir zaman dilimi. Sıra dışı fikirlerin etrafındaki insanları etkileyecek; bu durumda liderlik becerilerini ön plana çıkarmaktan çekinme. Sosyal ortamlarda daha fazla görünür olacağın bir gün. Yeni tanışmalar ve samimi diyaloglar, kalp kapılarını açmana yardımcı olabilir. Kendine olan güvenin artıyor, bu da ilişkilerinde daha açık ve dürüst olmanı sağlayacak. Özellikle, iletişimdeki samimiyetin sayesinde sevgi dolu bağlar kurabileceksin. Sağlık açısından dikkatli ol; enerjinin yükseldiği bu dönemde vücuduna iyi bakmak önemli. Karşılaştığın her durumu bir fırsat olarak değerlendir ve içsel gücünü sergilemekten korkma. Hayatın tadını çıkar!
Detaylara olan düşkünlüğün bugün en üst seviyede. Küçük ayrıntılar üzerindeki titizliğin, iş yerindeki projelerde büyük fark yaratabilir. Arkadaşlarınla olan ilişkilerinde, anlaşmazlıkları yapıcı bir biçimde çözme yeteneğin öne çıkacak. Kendini ifade ederken dikkatli olmayı unutma; bazı sözlerin yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Sağlığınla ilgili yapman gereken ufak değişiklikler, uzun vadede büyük fayda sağlayacak. Kendine zaman ayırmak, zihinsel ve ruhsal olarak dengeyi bulmana yardımcı olacak. Dinlenmek ve yenilenmek için fırsatlar yaratmayı hedefle.
İlişkilerde denge arayışı ön planda olacak. Sevdiğin kişilerle olan iletişimini güçlendirecek yeni bir döneme adım atabilirsin. Duygularını açığa çıkarmak, içindeki huzuru bulmana yardımcı olacak. Ortak projelerde iş birliğine dayalı yaklaşımlarını benimseyerek isabetli sonuçlar elde edebilirsin. Sanatsal yeteneklerini keşfetmek, ruhunu besleyecek. Günün ilerleyen saatlerinde beklenmedik bir gelişme, hayatında yeni bir pencere açabilir. Kendine güven ve cesaretle yaklaşacağın fırsatlar seni bekliyor. Unutma, dengenin sağlanması için kendine de zaman ayırmalısın.
Gizemli ve derin hisler içinde kaybolduğun bir gün. Duyguların yüzeye çıkabilir; bu nedenle içsel çatışmalarla karşılaşabilirsin. Bugün, çevrendeki insanlarla olan iletişimini derinleştirmek için harika bir fırsat. Kendini açmak, belki de geçmişte sakladığın sırlarını paylaşmak için cesaret bulabilirsin. İş yerinde veya sosyal çevrende dikkatli olman gereken bazı durumlar var. Başkalarının niyetlerini anlamada zorluk yaşayabilirsin. Empati yeteneğini kullanarak insanları daha iyi okuyabilirsin. Bu, hem ilişkilerini güçlendirecek hem de yeni bağlantılar kurmana yardımcı olacak.Duygusal derinliğini keşfetmek ve kendini ifade etmek için yaratıcı aktivitelerden yararlanabilirsin. Sanatsal yönlerini ortaya çıkarmak, ruh halini iyileştirebilir. Geleceğe yönelik planlar yaparken sezgilerine güvenmek, senin için faydalı olacak. Bu dönemde içsel huzur arayışında olabilirsin; biraz yalnız kalmak, düşüncelerini netleştirmek için iyi olacaktır. Soğukkanlılığını koruduğun sürece, sorunların üstesinden gelebilirsin.
Macera dolu bir gün seni bekliyor. İçsel keşif arzun, seni yeni fikirlere ve deneyimlere yönlendirebilir. Uzak bir yere seyahat etme isteği içerisindesin; belki de yeni kültürler keşfetmek fikirlerin ufkunu açacak. Sosyal ilişkilerin canlanacak, arkadaşlarınla keyifli zamanlar geçirebilir, ilginç sohbetler yapabilirsin. Duygusal anlamda, güven arayışında olsan da, cesaretini toplayarak yeni insanlarla tanışma fırsatlarını değerlendirmelisin. Belki de kalbini açarak hayatına farklı bir bakış açısı katacak biriyle karşılaşacaksın. Bugün, sezgilerin ön planda olacak; içsel sesine güven. Düşüncelerini ifade etme biçimin, çevrendekiler üzerinde olumlu bir etki bırakabilir. Yeni hedefler belirlemek için ilham verici bir dönemdesin. Kendine güven, hedeflerini gerçekleştirirken kararlılığını koru.
Yavaş ama sağlam adımlarla ilerlemek isteği içinde olacaksın. Hedeflerine ulaşma konusunda kararlılığın artarken, planlarında ani değişiklikler yapma isteği de uyanabilir. Bu süreçte, geçmişte kalan bazı meselelerle yüzleşmek zorunda kalabilirsin. İletişim kurarken daha dikkatli olman gerektiğini hissettiğin anlar olabilir. Başarılarını başkalarıyla paylaşma isteğin artacak; bu, sosyal çevrenle ilişkilerini güçlendirebilir. Kendine güvenin yüksek ama mükemmeliyetçi tavrın bazen seni yavaşlatabilir. Kişisel gelişime yönelik yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin; bunları değerlendirmek, içerisinde bulunduğun karmaşayı hafifletecek ve ilerlemeni hızlandıracaktır. İçsel huzur ve dengeni bulmak için, zaman zaman kendine mola verme ihtiyacı hissedebilirsin. Çevrendekilere ne kadar katı olsan da, yumuşak bir yaklaşım sergilemek, hem iletişimi güçlendirecek hem de sana içsel bir tatmin sağlayacaktır.
Bugün, yenilikçi fikirlerin ve özgür ruhun ön planda olacak. Sosyal çevrendeki kişilerle olan etkileşimlerin seni daha da etkileyici kılabilir. İkili ilişkilerde, derin ve anlamlı konuşmalar yapmak isteyebilirsin. Karşındaki kişilerin farklı bakış açılarını duymak, düşünce dünyanı genişletecek. Aniden gelen ilham kaynakları, yaratıcılığını ateşleyebilir, bu nedenle ilham veren her şeye açık olmalısın. İçsel huzurunu korumak için zaman zaman yalnız kalmaya da ihtiyaç duyabilirsin. Farklı bakış açılarına kayıtsız kalma, toplumsal konulara duyarlılığın artabilir ve bu seni önemli bir savunucu haline getirebilir. Bugün, sezgilerine güvenmek ve akışa bırakmak sana iyi gelecek.
Duyguların derin denizlerinde yüzme zamanı. İçsel sezgilerin ve hayal gücün artış gösteriyor. Sanatsal bir yön bulabilirsin, belki de yaratıcılığını bir projede ortaya koymak isteyeceksin. Kendini ifade etmek için uygun bir zaman diliminde olacaksın; sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için keyifli sohbetler yapabilir, duygusal destek alabilir ve verebilirsin. Ancak, çevrendeki olumsuz enerjilerden etkilenmemeye dikkat et; duygusal dalgalanmaların seni sarmasına izin verme. Kendine zaman ayırarak ruhunu dinlendirmen, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacaktır. Ayrıca, hayal ettiğin hedeflere ulaşmak için adım atmaktan çekinme; evren, hayallerinin gerçeğe dönüşmesi için ihtiyacın olan destekleri sunuyor. Kendine güven ve karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için cesur ol. Unutma, hislerin güçlü ve senin kılavuzun.
