Şapkasını çiçekle dolduran şair: Cemal Süreya

Şapkasını çiçekle dolduran şair: Cemal Süreya

En az 40 kitabı Fransızcadan Türkçeye kazandıran şair, yazar ve çevirmen Cemal Süreya’nın vefatının ardından 35 sene geçti.

Selma Sarıoğlu
Selma Sarıoğlu
Şapkasını çiçekle dolduran şair: Cemal Süreya

“Ölüyorum tanrım, bu da oldu işte.

Her ölüm erken ölümdür, biliyorum tanrım.

Ama, ayrıca, aldığın şu hayat, fena değildir…

Üstü kalsın…”

Şiirin yanı sıra deneme, çocuk kitabı, günce, derleme ve tenkit yazıları kaleme alan, şiir ve tercümeler yapan edebiyatçının gerçek adı Cemalettin Seber.

1931 yılında Erzincan’da doğan Cemal Süreya, annesi Gülbeyaz ve babası Hüseyin ile birlikte çocukluk dönemini burada geçirdikten sonra, 1938 yılında çıkan Dersim İsyanı ile ailesi Bilecik’e sürgün edildi.

Sürgünden kısa bir süre sonra henüz 23 yaşında olan annesini kaybetti. Bu dönemde babası, öğrenimini büyük kentte yapması için İstanbul’a halasının yanına gönderdi.

Babası Hüseyin Bey, bir yıl sonra annesiyle iki kızını da İstanbul’a gönderdi, üçüncü yıl da kendisi çocuklarının yanına giderek İstanbul’da çalışmaya başladı. Ancak bir süre sonra yeniden sürgün yurtları olan Bilecik’e geri dönmek durumunda kaldılar.

Edebiyatla ilişkisi çocukken başladı

Süreya’nın edebiyatla ilgisi çok küçük yaşlarda başladı. Küçük yaşlarda annesinden dinlediği halk hikayeleri “şairlik duygusunun” ortaya çıkmasına yardımcı oldu.

Ortaokul yıllarında okuduğu Dostoyevski ise ona adeta yeni bir dünyanın kapısını araladı.
Bu yıllarda şair olma arzusunun ilk nüvelerini hisseden Cemal Süreya, ilk aşkı olan (sonradan ilk eşi) Seniha’ya şiirler yazmış ve bu yüzden kendisine “Şair”, Âşık” gibi adlar verildi.

1944’te Bilecik Ortaokulu’na başlayan Cemal Süreya, üvey anne Esma’nın gelişiyle evden kurtulmak için babasından gizli sınava girip “parasız yatılı” okumaya hak kazandı. Okul yıllarında Türkçe ve edebiyat derslerindeki başarısı ile öğretmenlerinin dikkatini çekti.

Okuldan arta kalan vakitlerini Bakırcılar Çarşısı’ndaki Halkevi Kitaplığı’nda geçiren Cemal Süreya, bu dönemde kendi ifadesiyle “kötü romanlar” okudu.

1947’de yine parasız yatılı olarak Haydarpaşa Lisesi’ne girdi. Lise yıllarında edebiyata ilgisi oldukça derinleşmiş, kendi kendine eski yazıyı öğrendi ve özellikle eski edebiyata araştırmacı bir gözle bakmaya başladı.

Üniversite eğitimini Ankara’da aldı

Liseyi bitirdikten sonra 1950’de Mülkiye’nin Maliye bölümünü kazanınca hayatına Ankara’ya devam etti. Ankara’daki dört yıl, dünya görüşünün, kişiliğinin ve sanatının oluşumunda önemli bir rol oynadı.

1953’te henüz daha üniversite öğrencisiyken Seniha Hanım ile evledi.

Şiire çocuk yaşlarda ilgi duyan Süreya’nın ilk şiiri “Şarkısı Beyaz”, 1953’te “Mülkiye” adlı okul dergisinde çıktı. Cemal Süreya, “İkinci Yeni” şiir hareketinin öncülerinden biri kabul edildi.

Şiirlerindeki ironiyi ortaya koyan “Gül” şiiri, Yeditepe dergisinde yayınlandığında 23 yaşında olan Süreya, Sezai Karakoç, Muzaffer Erdost, Nihat Kemal Eren ve Hasan Basri ile yakın arkadaş oldu.

1954 yılında Mülkiye’den mezun oldu ve aynı yıl Eskişehir Vergi Dairesi’nde stajyer olarak göreve başladı. 1955’te Ayçe adlı bir kızları oldu ve aynı yıl Maliye Müfettiş Muavini olarak İstanbul’a atandı.

Usta şair, hem şiirleri hem de yazılarının yayımlanmasının ardından dergi çıkarma düşüncesi içine girdi. Süreya, “Papirüs” dergisinin ilk sayısını yayımladı, ikinci sayıdan sonra 8 ay ara veren şair, üç sayı sonra dergiyi kapattı.

 

 

Askerde hukuk fakültesini bitirdi

1959’da askere giden Süreya, askerliğini yaparken bir taraftan da Hukuk fakültesini bitirdi.

1961’de “Maliye denetim usulleri ve iktisadi devlet teşekkülleri”ni incelemesi için Paris’e gönderildi. Paris’te bir yıl kaldıktan sonra teftiş göreviyle 1963’te Kars ve Ağrı, 1965’te Çanakkale ve Tekirdağ’a gitti.

1965’te, arkadaşları Sezai Karakoç ve Doğan Yel ile Maliye Teftiş Kurulundan istifa ederek, edebiyata ağırlık verdi.

Papirüs’ü düzenli yayımlamaya başladı

1 Haziran 1966’da 3. kez “Papirüs”ü okuyucuyla buluşturdu ve1970’e kadar dergiyi her ay düzenli yayımladı.

Maliye Bakanlığındaki memuriyetine 1971’de geri döndü. İstanbul Hocapaşa Vergi Dairesi, Maliye Tetkik Kurulu, İstanbul Darphane ve Damga Matbaası Müdürlüğünde görev aldı.

Başyazılarını yazdığı “Oluşum” dergisinde ve kurucularından olduğu “Türkiye Yazıları” dergisinde yöneticilik de yapan Süreya, 1977’de “Politika” gazetesinin sanat sayfasında haftada bir yazdığı “Günübirlik” yazılarıyla gazete yazarlığına başladı.

Kültür Bakanlığı Kültür Yayınları Danışma Kurulu üyeliği yaptı. “Papirüs”ü son olarak 15 Mart 1981’de çıkardı.

“Yeni Ulus” ve “Aydınlık” gazetelerinde de yazan Süreya, çeşitli devlet kademelerinde görev aldıktan sonra 1982’de emekli oldu.

Cemal Süreya, eserlerini, Osman Mazlum, Adil Fırat, Ali Fakir, Ali Hakir, Ahmet Gürsu, Hüseyin Karayazı, Birsen Sağanak, Dr. Suat Hüseyin gibi farklı mahlaslarla kaleme aldı.

“Üvercinka” ödüle layık görüldü

Şiirin yanı sıra deneme, çocuk kitabı, günce, tenkit yazısı, şiir ve düz yazı tercümesi ve derleme de yazan Süreya, ilk kitabı “Üvercinka” ile 1958’de Yeditepe Şiir Ödülünü, Arif Damar’la paylaştı.
Süreya, ikinci kitabı “Göçebe”yle 1966’da Türk Dil Kurumu Edebiyat Ödülüne, “Sıcak Nal” ve “Güz Bitiği” kitaplarıyla 1988’de Behçet Necatigil Şiir Ödülüne değer görüldü.

Usta şair, girdiği şeker koması sonucu 9 Ocak 1990’da hayatını kaybetti ve Kulaksız Mezarlığı’na defnedildi.

1990 yılında ölen Cemal Süreya’nın anısına 1991’den yılından beri “Cemal Süreya Şiir Ödülü” veriliyor. 2003 yılında Cemal Süreya Kültür ve Sanat Derneği kuruldu.

Cemal Süreya ile ilgili pek çok dergi özel sayı hazırlamış ve armağan kitaplar yayımlandı. 2001’de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, Doğan Hızlan editörlüğünde Cemal Süreya armağan kitabı çıkarıldı.

Miras bıraktığı eserlerinden bazıları şöyle:

“Şapkam Dolu Çiçekle, Göçebe, Günler, Güz Bitiği, Sevda Sözleri, Üvercinka, Uzaktan Seviyorum Seni, Günübirlik, Uzat Saçlarını Frigya, Aydınlık Yazıları / Paçal, Papirüs’ten Başyazılar, Onüç Günün Mektupları, Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi, Güvercin Curnatası, Mülkiyeli Şairler, Oluşum’da Cemal Süreya ve Yüz Aşk Şiiri.” 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjin zirve yapacak, etrafındakilere ilham vereceksin. Bireysel hedeflerine odaklandığın bir süreçte, cesaretin ve kararlılığın, seni yeni fırsatlarla buluşturacak. Sosyal çevrendeki dinamikler aktif hale gelecek; bazı tartışmalar, seni düşündürmekle kalmayacak, aynı zamanda seni güçlendirecektir. İçsel motivasyonun, engelleri aşmana yardımcı olacak; gerektiğinde başkalarına liderlik etme ve ilham verme rolünü üstlenebilirsin. Ancak, sabırlı olmayı unutma; düşüncelerini paylaşırken empatiyi ön planda tutarsan, ilişkilerin güçlenecek. Bugün, yenilikçi fikirlerinle ve cesur adımlarınla dikkat çekeceksin. Hayatına katmak istediğin değişiklikler için mükemmel bir zaman dilimi!

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, içsel huzurunu bulma çabasına odaklanacaksın. Sanatsal yönlerin gündeme gelebilir; yaratıcı projelere yönelmek için harika bir fırsat. Maddi konularda bazı yenilikler yapma isteği duyacaksın. Ancak, harcamalarına dikkat etmen gereken bir dönemdesin; bütçeni gözden geçirmek akıllıca olabilir. Aşk hayatında ise karşı tarafın duygularını daha derinlemesine anlamak isteyebilirsin. İletişimin güçlü olduğu zamanlar seni bekliyor. Arkadaşlarınla olan ilişkilerini geliştirmek için bu enerjiyi değerlendirebilirsin; sosyal ortamlarda keyifli anlar yaşayacaksın. Kendine güvenin artacak, bu da sana çeşitli kapılar açabilir. Unutma, sabırlı olmak her zaman kazanmanın yolu.

İKİZLER BURCU YORUMU

Zihin açıcı, canlı ve sosyal bir gün! İletişim becerilerin öne çıkıyor, çevrendeki insanlarla derin bağlar kurma fırsatı bulabilirsin. Fikirlerini paylaşırken içsel bir özgüven hissedeceksin; bu, etrafındakileri etkilemek için mükemmel bir vesile. Belirli konularda alacağın bilgiler, perspektifini genişleterek yeni projelere yönelmeni sağlayacak.Endişelerine odaklanmak yerine, yeniliklerin ve değişimlerin kapıda olduğunu kabul etmek önemli. Sıradanlıktan uzaklaşma arzun, yeni deneyimlere yönelmeni sağlayacak. Sosyal çevrendeki dinamikler, belki de biraz rahatsız edici olabilir; ancak bu durum, gelişimin için gerekli. Esnek kalmak ve değişim rüzgarına kapılmak, huzurunu artıracak.Duygusal anlamda, samimi bir iletişim kurmak isteyeceksin. Sevdiklerinle daha derin bir bağ kurmak, aradaki boşlukları kapatmana yardımcı olabilir. Yaratıcılığın ön plana çıkıyor, bu nedenle sanatsal faaliyetler veya yeni hobi denemeleri harika sonuçlar verebilir. Merak duygunu besle ve öğrenmeye devam et; hayatta her gün yeni bir şey keşfetmek için bir fırsattır.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinlikler ve sezgisel yetenekler bir kez daha ön planda. Bugün içsel bir yolculuğa çıkmak, kendini keşfetmek adına harika bir zaman dilimi. Aile bağları ve sevdiklerinle olan ilişkiler, kalp ve zihin arasında köprü kurmaya yardımcı olacak. Hassasiyetin, bazen seni zorlayabilir; ancak bu duygusal zenginlik, hayata dair yeni bir perspektif kazandırabilir. Sakin ve huzurlu bir ortamda, düşüncelerini düzenlemek ve plan yapmak için zaman ayırmak faydalı olacak. Kendini ifade etme arzun artarken, başkalarının duygularına karşı empati gösterme yeteneğin de güçlenecek. İlişkilerde derinleşme imkanı doğabilir, bu sayede kalp ve akıl arasında dengeli bir bağlantı kurabilirsin. Önemli kararlar alırken, içsel sesine kulak vermekte ısrarcı ol. Unutma ki, bu süreçte kendine nazik olmalısın.

ASLAN BURCU YORUMU

Parlak bir enerji ile güne merhaba diyorsun. Kendine olan güvenin artıyor, bu da çevrendekilere ilham veriyor. Sosyal çevrende beklenmedik karşılaşmalara hazırlıklı ol; eski bir arkadaş ya da bir iş ortağı yeniden karşına çıkabilir. Eğer bir proje üzerinde çalışıyorsan, bu dönemde yaratıcılığını ön plana çıkartabilir, dikkat çekici fikirler üretebilirsin.Kalp hizasında güçlü bir etkileşim var; duygusal hayatında kucaklayıcı bir atmosfer hakim. Partnerinle arandaki iletişim daha derin hale gelebilir. Aşkı yeniden tanımlama fırsatı bulabilirsin. Tek başına zaman geçirdiğinde, içsel keşifler yapma fırsatına sahip olacaksın.Maddi konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını gözden geçirip bütçeni kontrol altında tutmalısın. Anlık heveslerle hareket etmek yerine, uzun vadeli hedeflerine odaklanman faydalı olacak. Sağlık konusunda, bedensel hazzını artıracak aktiviteleri hayatına sokma arayışında olabilirsin. Esneklik ve dayanıklılığın artarken, ruhsal olarak da toplumsal sorumluluklarını gözden geçirmen önem taşıyor.

BAŞAK BURCU YORUMU

Detaylara olan düşkünlüğün ve analitik zihnin, seni gün içinde pek çok fırsatla karşı karşıya getirebilir. Dikkatini özellikle iş veya eğitim konularına yoğunlaştırmak, yeteneklerini sergilemen için mükemmel bir zaman. Ancak, mükemmeliyetçilik duygusunu dengelemen gerekebilir; aksaklıklar karşısında sabırlı olmalı ve dengenin değerini unutmamalısın.İletişimde daha açık olman, çevrendekilerle sağlıklı ilişkiler kurmanda büyük rol oynayacak. Yalnızca fiziksel değil, duygusal sağlık konularına da önem vermek isteyebilirsin. Kendine zaman ayırmak, ruh halini pozitif etkileyecektir. Hızla geçen bir fikir akışı içinde kaybolmamak için, anı yaşamak ve her durumu olduğu gibi kabul etmek sana iyi gelecektir. Bugün, hayatındaki küçük mutlulukları kutlamak için bir fırsat yaratmalısın.

TERAZİ BURCU YORUMU

Bugün, sosyal ilişkilerin ön planda olacağı bir gün. Dışa dönüklüğün ve karizma dolu tavırların, etrafındaki insanları etkileyebilir. Sosyal ortamlarda bulunmak, yeni bağlantılar kurmak ve mevcut dostlukları derinleştirmek için harika bir fırsat. Sanat ve estetikle ilgili konular için ilham dolu bir zaman. Özellikle yaratıcı projelerdeki ilerlemeler, içsel huzurunu artırabilir. Duygusal dengeyi sağlamak için içsel bir yolculuğa çıkman faydalı olabilir. İlişkilerde çatışmalardan kaçınırken, uzlaşmacı tutumunla derin bağlar kurabilirsin. Öğle sonrası, bazı kararlar almak zorunda kalabilirsin; iç sesini dinleyerek en doğru yolu bulmaya çalış. Finansal konularda dikkatli ol, harcamalarını kontrol etmek akıllıca olacak. Genel olarak, keyif alacağın anlar ve ilham dolu düşler seni bekliyor.

AKREP BURCU YORUMU

Bugün içsel sezgilerin ön plana çıkıyor. Gizli kalmış duygularını açığa çıkarma fırsatı bulabilirsin. İlişkilerde derinleşme isteği sana yeni kapılar aralayabilir; bu süreçte karşındakilerin hislerine duyarlı olmalısın. Belki de eski bir dostla yüzleşmek ya da geçmişle barışmak için bir adım atma zamanıdır. Duygusal derinliklerine inmekten korkma, bu sana güç katacak. İş hayatında ise, stratejik düşünmen gereken fırsatlar belirebilir; sezgilerini kullanmakta zorlanma. Paylaşmak ve destek vermek, hem sen hem de çevrendeki insanlar için faydalı olabilir. Ayrıca, kendine zaman ayırmayı ihmal etme; ruhsal sağlığını korumak için sakinleştirici aktiviteleri ihmal etme. Doğa yürüyüşleri veya meditasyon gibi uğraşlar, denge sağlamaya yardımcı olacak. Kalbinin sesine kulak ver, bu içsel yolculukta sana rehberlik edecektir.

YAY BURCU YORUMU

Macera arayışın, farklı kültürlerle tanışma isteğin ve bilgiye olan açlığın öne çıkıyor. İçinde bulunduğun ortamda sıradanlık seni sıkarken, yeni ufuklar keşfetme arzun her zamankinden daha güçlü. Sosyal çevrendeki insanlarla samimi paylaşımlar yapabilir, derin bir bağ kurabilirsin. Eğitimle ilgili bir fırsat karşına çıkabilir; bunu değerlendirmek için hazırlıklı olmalısın. Yıldızlar, cesaretin ve kararlılığınla ön plana çıkmanı, hedeflerin doğrultusunda ilerlemeni destekliyor. Bugün, dışa dönük yapın sayesinde ilham verici fikirler üretebilir, burcunun dinamik ruhunu çevrene yansıtmada başarılı olabilirsin. Aşk hayatında ise beklenmedik sürprizler kapını çalabilir; ani bir karşılaşma ya da eski bir duygunun yeniden alevlenmesi söz konusu. İçsel huzurun, tutkuların ve sezgilerinle birleştiğinde, önemli adımlar atman için güzel bir zaman.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün, hedeflerin üzerinde yoğunlaşmak için mükemmel bir zaman. Planların somutlaşması için gereken motivasyonu hissedeceksin. Sorumlulukların seni biraz bunaltabilir, ama bu süre zarfında içsel gücünü keşfedeceksin. İş ve kariyer alanında yeni fırsatlar kapını çalabilir; bunları değerlendirmekten çekinme. İletişimde daha açık ve cesur olmalısın, bu, fikirlerini savunma konusunda senin yararına olacaktır. Ailevi ilişkilerde biraz daha esnek olman faydalı olabilir, anlayışın ve sabrın, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirecek. Kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemelisin; bir süre kendine zaman ayırmak, enerji depolamana yardımcı olacak. Bu dönemi, kişisel gelişimine yatırım yaparak geçirebilirsin.

KOVA BURCU YORUMU

Sıra dışılık duygusu içindesin, alışılmışın dışına çıkma isteğin artıyor. Diğerlerinden farklı düşünmeye ve bunu çevrendekilerle paylaşmaya hevesli olabilirsin. Sosyal ilişkilerde anlık sürprizler gündeme gelebilir; yeni tanışmalar veya var olan dostluklarda beklenmedik değişimler söz konusu. Farklı görüşler seni cezbetse de, başkalarının hislerine dikkat etmek ve empati kurmak önemli bir denge sağlayabilir. Yeniliklere açık olmadığın durumlar sinirlerini zorlu bir teste sokabilir; içsel huzurunu korumak için yaşananları kabullenmeyi öğrenmek faydalı olacak. Kendi hedeflerine odaklanırken zaman zaman çevrendeki insanları da unutma, birlikte hareket etmek evrensel uyumu güçlendirecektir. İş veya eğitim alanında yaratıcı fikirler geliştirebilir, bu sayede ilgi çekebilirsin. Duygusal olarak ise içsel çatışmalar yaşıyorsan, biraz durup düşünmek ve özüne dönmek, ihtiyaçlarına odaklanmak sana iyi gelecektir. Kendi özgürlüğüne olan sevginle, engelleri aşabilecek güçtensin.

BALIK BURCU YORUMU

Etrafındaki insanlarla olan ilişkilerin bu dönemde daha belirgin bir hale geliyor. Empati yeteneğin, çevrendekilerin duygusal ihtiyaçlarına daha fazla duyarlılık göstermenle birlikte derinleşiyor. İçsel dünyanda meydana gelen değişimler, yaratıcı projelerine ilham kaynağı olabilir. Geçmişle hesaplaşma fırsatı bulabilirsin; bu durum, sana bir tür huzur sağlayacak. Hayal gücünün seni yönlendirmesine izin ver, çünkü sezgilerin sana önemli mesajlar taşıyor. Kendi isteklerine odaklanırken, çevrendeki insanların ihtiyaçlarını da göz ardı etmemekte fayda var. Unutma ki duygusal denge, hem kendinle hem de başkalarıyla olan ilişkilerinde keyif verici bir alan yaratır. Şansın en çok, kalpten bir bağ kurduğun anlarda açığa çıkacak.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM