Şapkasını çiçekle dolduran şair: Cemal Süreya

Şapkasını çiçekle dolduran şair: Cemal Süreya

En az 40 kitabı Fransızcadan Türkçeye kazandıran şair, yazar ve çevirmen Cemal Süreya’nın vefatının ardından 35 sene geçti.

Selma Sarıoğlu
Selma Sarıoğlu
Şapkasını çiçekle dolduran şair: Cemal Süreya

“Ölüyorum tanrım, bu da oldu işte.

Her ölüm erken ölümdür, biliyorum tanrım.

Ama, ayrıca, aldığın şu hayat, fena değildir…

Üstü kalsın…”

Şiirin yanı sıra deneme, çocuk kitabı, günce, derleme ve tenkit yazıları kaleme alan, şiir ve tercümeler yapan edebiyatçının gerçek adı Cemalettin Seber.

1931 yılında Erzincan’da doğan Cemal Süreya, annesi Gülbeyaz ve babası Hüseyin ile birlikte çocukluk dönemini burada geçirdikten sonra, 1938 yılında çıkan Dersim İsyanı ile ailesi Bilecik’e sürgün edildi.

Sürgünden kısa bir süre sonra henüz 23 yaşında olan annesini kaybetti. Bu dönemde babası, öğrenimini büyük kentte yapması için İstanbul’a halasının yanına gönderdi.

Babası Hüseyin Bey, bir yıl sonra annesiyle iki kızını da İstanbul’a gönderdi, üçüncü yıl da kendisi çocuklarının yanına giderek İstanbul’da çalışmaya başladı. Ancak bir süre sonra yeniden sürgün yurtları olan Bilecik’e geri dönmek durumunda kaldılar.

Edebiyatla ilişkisi çocukken başladı

Süreya’nın edebiyatla ilgisi çok küçük yaşlarda başladı. Küçük yaşlarda annesinden dinlediği halk hikayeleri “şairlik duygusunun” ortaya çıkmasına yardımcı oldu.

Ortaokul yıllarında okuduğu Dostoyevski ise ona adeta yeni bir dünyanın kapısını araladı.
Bu yıllarda şair olma arzusunun ilk nüvelerini hisseden Cemal Süreya, ilk aşkı olan (sonradan ilk eşi) Seniha’ya şiirler yazmış ve bu yüzden kendisine “Şair”, Âşık” gibi adlar verildi.

1944’te Bilecik Ortaokulu’na başlayan Cemal Süreya, üvey anne Esma’nın gelişiyle evden kurtulmak için babasından gizli sınava girip “parasız yatılı” okumaya hak kazandı. Okul yıllarında Türkçe ve edebiyat derslerindeki başarısı ile öğretmenlerinin dikkatini çekti.

Okuldan arta kalan vakitlerini Bakırcılar Çarşısı’ndaki Halkevi Kitaplığı’nda geçiren Cemal Süreya, bu dönemde kendi ifadesiyle “kötü romanlar” okudu.

1947’de yine parasız yatılı olarak Haydarpaşa Lisesi’ne girdi. Lise yıllarında edebiyata ilgisi oldukça derinleşmiş, kendi kendine eski yazıyı öğrendi ve özellikle eski edebiyata araştırmacı bir gözle bakmaya başladı.

Üniversite eğitimini Ankara’da aldı

Liseyi bitirdikten sonra 1950’de Mülkiye’nin Maliye bölümünü kazanınca hayatına Ankara’ya devam etti. Ankara’daki dört yıl, dünya görüşünün, kişiliğinin ve sanatının oluşumunda önemli bir rol oynadı.

1953’te henüz daha üniversite öğrencisiyken Seniha Hanım ile evledi.

Şiire çocuk yaşlarda ilgi duyan Süreya’nın ilk şiiri “Şarkısı Beyaz”, 1953’te “Mülkiye” adlı okul dergisinde çıktı. Cemal Süreya, “İkinci Yeni” şiir hareketinin öncülerinden biri kabul edildi.

Şiirlerindeki ironiyi ortaya koyan “Gül” şiiri, Yeditepe dergisinde yayınlandığında 23 yaşında olan Süreya, Sezai Karakoç, Muzaffer Erdost, Nihat Kemal Eren ve Hasan Basri ile yakın arkadaş oldu.

1954 yılında Mülkiye’den mezun oldu ve aynı yıl Eskişehir Vergi Dairesi’nde stajyer olarak göreve başladı. 1955’te Ayçe adlı bir kızları oldu ve aynı yıl Maliye Müfettiş Muavini olarak İstanbul’a atandı.

Usta şair, hem şiirleri hem de yazılarının yayımlanmasının ardından dergi çıkarma düşüncesi içine girdi. Süreya, “Papirüs” dergisinin ilk sayısını yayımladı, ikinci sayıdan sonra 8 ay ara veren şair, üç sayı sonra dergiyi kapattı.

 

 

Askerde hukuk fakültesini bitirdi

1959’da askere giden Süreya, askerliğini yaparken bir taraftan da Hukuk fakültesini bitirdi.

1961’de “Maliye denetim usulleri ve iktisadi devlet teşekkülleri”ni incelemesi için Paris’e gönderildi. Paris’te bir yıl kaldıktan sonra teftiş göreviyle 1963’te Kars ve Ağrı, 1965’te Çanakkale ve Tekirdağ’a gitti.

1965’te, arkadaşları Sezai Karakoç ve Doğan Yel ile Maliye Teftiş Kurulundan istifa ederek, edebiyata ağırlık verdi.

Papirüs’ü düzenli yayımlamaya başladı

1 Haziran 1966’da 3. kez “Papirüs”ü okuyucuyla buluşturdu ve1970’e kadar dergiyi her ay düzenli yayımladı.

Maliye Bakanlığındaki memuriyetine 1971’de geri döndü. İstanbul Hocapaşa Vergi Dairesi, Maliye Tetkik Kurulu, İstanbul Darphane ve Damga Matbaası Müdürlüğünde görev aldı.

Başyazılarını yazdığı “Oluşum” dergisinde ve kurucularından olduğu “Türkiye Yazıları” dergisinde yöneticilik de yapan Süreya, 1977’de “Politika” gazetesinin sanat sayfasında haftada bir yazdığı “Günübirlik” yazılarıyla gazete yazarlığına başladı.

Kültür Bakanlığı Kültür Yayınları Danışma Kurulu üyeliği yaptı. “Papirüs”ü son olarak 15 Mart 1981’de çıkardı.

“Yeni Ulus” ve “Aydınlık” gazetelerinde de yazan Süreya, çeşitli devlet kademelerinde görev aldıktan sonra 1982’de emekli oldu.

Cemal Süreya, eserlerini, Osman Mazlum, Adil Fırat, Ali Fakir, Ali Hakir, Ahmet Gürsu, Hüseyin Karayazı, Birsen Sağanak, Dr. Suat Hüseyin gibi farklı mahlaslarla kaleme aldı.

“Üvercinka” ödüle layık görüldü

Şiirin yanı sıra deneme, çocuk kitabı, günce, tenkit yazısı, şiir ve düz yazı tercümesi ve derleme de yazan Süreya, ilk kitabı “Üvercinka” ile 1958’de Yeditepe Şiir Ödülünü, Arif Damar’la paylaştı.
Süreya, ikinci kitabı “Göçebe”yle 1966’da Türk Dil Kurumu Edebiyat Ödülüne, “Sıcak Nal” ve “Güz Bitiği” kitaplarıyla 1988’de Behçet Necatigil Şiir Ödülüne değer görüldü.

Usta şair, girdiği şeker koması sonucu 9 Ocak 1990’da hayatını kaybetti ve Kulaksız Mezarlığı’na defnedildi.

1990 yılında ölen Cemal Süreya’nın anısına 1991’den yılından beri “Cemal Süreya Şiir Ödülü” veriliyor. 2003 yılında Cemal Süreya Kültür ve Sanat Derneği kuruldu.

Cemal Süreya ile ilgili pek çok dergi özel sayı hazırlamış ve armağan kitaplar yayımlandı. 2001’de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, Doğan Hızlan editörlüğünde Cemal Süreya armağan kitabı çıkarıldı.

Miras bıraktığı eserlerinden bazıları şöyle:

“Şapkam Dolu Çiçekle, Göçebe, Günler, Güz Bitiği, Sevda Sözleri, Üvercinka, Uzaktan Seviyorum Seni, Günübirlik, Uzat Saçlarını Frigya, Aydınlık Yazıları / Paçal, Papirüs’ten Başyazılar, Onüç Günün Mektupları, Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi, Güvercin Curnatası, Mülkiyeli Şairler, Oluşum’da Cemal Süreya ve Yüz Aşk Şiiri.” 

Sosyal Medyada Paylaşın:
İlginizi Çekebilir

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjin yüksek, etrafındaki herkesi etkileyebilirsin. Girişimci ruhunla yeni projelere adım atmak için uygun bir zaman. Risk almaktan çekinme, zira cesaretin seni başarıya götürecek. Ancak dikkat etmen gereken bir konu var; ilişkilerindeki sözlerin önemini unutma, başkalarının duygularını göz ardı etmemek en iyisi. İş hayatında beklenmedik fırsatlar karşına çıkabilir, değerlendirmek için hızlı ve etkili bir şekilde hareket etmelisin. Kendini ifade etme şeklin, içsel tutkun ve azminle birleştiğinde etrafındaki insanları da etkileyebilir. Kendi sınırlarını zorlamaktan çekinme, ancak sağlığına dikkat etmen gerektiği konusunda kendine hatırlatmalarda bulunmayı unutma. Bu dönemde maceraya atılmak seni yenileyebilir, yeni yerler keşfetmek ve farklı insanlarla tanışmak ruhuna iyi gelecek. Unutma, tutku ve motivasyon senin en güçlü silahların.

BOĞA BURCU YORUMU

Finansal konularda beklenmedik gelişmeler gündeme gelebilir, bu durum bütçenizi gözden geçirmenizi gerektirebilir. Duygusal ilişkilerde ise samimi iletişim kurmanın önemini anlamanız gereken bir dönemdesiniz. Sevdiklerinizle daha derin bağlantılar kurmak, mevcut sorunların çözümüne yardımcı olabilir. Kendinizi yaratıcı projelere adamak, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek ve içsel tatmin sağlayacaktır. Sağlığınıza dikkat etmenin yanı sıra, doğayla bağlantı kurmak ruhsal dinginlik bulmanızı kolaylaştırabilir. Gün, hedeflerinize odaklanma ve bunlara ulaşma yolunda attığınız adımlar için elverişli. Sabırlı ve kararlı bir tutum sergilemek, beklediğiniz sonuçları almanıza yardımcı olacaktır. Sosyal çevrenizle olan etkileşimlerde olumlu gelişmeler yaşanabilir, yeni bağlantılar kurmak için iyi bir zaman.

İKİZLER BURCU YORUMU

Zihninde dolaşan düşüncelerle enerji dolusun. İletişim becerilerin artarken, arkadaşlarınla yapacağın sohbetler keyif verici olacak. Yeni insanlarla tanışma fırsatı karşına çıkabilir, sosyal çevrende heyecan verici dinamikler oluşturabilirsin. Ancak, dikkatini toplayamayabilirsin; bu durum bazen kaygıya neden olabilir. Duygularını ifade etmekte zorlanabilirsin, bu yüzden başkalarına açılmakta hevesli ol. Öğrenme isteğin artarken, yeni bilgiler edinmek için harika bir fırsattasın. İçsel keşifler yaparak, zihnindeki karmaşayı çözebilirsin. Bugün, sezgilerini dinlemek ve içsel sesine güvenmek için ideal bir zaman.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin bir kez daha su yüzüne çıkması olası. İçsel bir huzur arayışındasın, belki de geçmişin izlerini gün ışığına çıkartarak kendini daha iyi anlayabilirsin. Yakınlarınla olan ilişkilerde empati yeteneğin ön plana çıkacak; duygusal bağlarını güçlendirmek için güzel fırsatlar doğabilir. Gizli hislerini açıkça ifade etmekte zorlanabilirsin ama bu, başkaları tarafından anlaşılmadığın anlamına gelmiyor. Yaratıcılıkta da bir patlama yaşayabilir, sanatsal projelerde kendini bulabilirsin. Unutma ki, koruyucu doğanla sevdiklerini sarmalanmayı sürdürürken, kendine de bir miktar alan tanımayı ihmal etme. Geleceğe yönelik hayallerinin peşinden koşarken, anın tadını çıkarmayı da ihmal etmemelisin. Kalbinde oluşan duygusal dalgalanmalar, seni daha derin bir anlayışa yönlendirebilir.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, enerjinizi oldukça güçlü hissedeceksiniz. Özgüveninizin zirveye ulaşmasıyla birlikte, sosyal ortamlarda dikkatlerin üzerinde toplanması an meselesi. Öne çıkmak, liderlik vasıflarınızı göstermek için mükemmel bir zaman. Yaratıcılığınızı serbest bırakmakta ve sanatsal projelerinizi hayata geçirmek için ilham dolusunuz. İlişkilerde sıcaklık ve samimiyet arayışında olacaksınız; çevrenizdekilere destek olma isteği, manevi bağlarınızı güçlendirebilir. Aynı zamanda kendinize ayrılan zamanın önemini kavrayarak, kişisel gelişiminize yön vermek için fırsatlar yaratabilirsiniz. Hedeflerinizi belirlerken büyük düşünmekten çekinmeyin; evrensel enerjiler, hayallerinizi gerçekleştirmek için destek çekecek. Ancak, başkalarının görüşlerine karşı açık olun. Eleştirilerin bazıları yapıcı olabilir ve sizin gelişiminize katkıda bulunabilir. Sağlık konusunda ise düzenli beslenmeye ve fiziksel aktivitelere önem vermeniz gereken bir zaman dilimindesiniz. İç huzurunuzu sağlamak için bir nebze de olsa meditasyon veya doğada vakit geçirmek faydalı olabilir. Genel olarak, bugünün sunduğu fırsatları değerlendirirken, kalbinizi dinlemeyi unutmayın.

BAŞAK BURCU YORUMU

Detaylara verdiğin önem bugün seni bir adım öne taşıyabilir. İletişim kurduğun kişilerin düşüncelerini derinlemesine analiz etme yeteneğin, tartışmalarda senin avantajın olacak. İş veya proje konularında aldığın kararların, uzun vadede olumlu katkılar sağlayabilir. Üzerinde çalıştığın görevlerdeki titizliğin, başkalarının takdirini kazanmanı sağlayacak. Sağlığını ihmal etme, günlük alışkanlıklarını gözden geçirip bir denge kurmak faydalı olabilir. Kendine ayıracağın zaman, zihin ve beden sağlığın açısından gerekli. Sosyal ilişkilerinde ise sadık ve güvenilir olmanın getirileri karşılıklı anlayışa yol açabilir. Duygusal alanda içsel huzurunu korumak, çevrendekilerle olan etkileşimlerini daha olumlu hale getirecek. Unutma, bazen yavaşlamak, hız kazanmanın anahtarıdır.

TERAZİ BURCU YORUMU

Bugün, sosyal çevrenizle olan ilişkilerinizi gözden geçirmek için ideal bir zaman. İnsanlarla olan iletişiminizi güçlendirmek, sevgi ve dostluk bağlarınızı derinleştirmek isteyebilirsiniz. Karşılıklı anlayış ve empati, gününüzü aydınlatabilir. Bunun yanı sıra, estetik ve sanatsal konulara olan ilginiz artabilir; yeni bir proje veya hobi ile kendinizi ifade etme imkanı bulabilirsiniz. Duygusal dengeyi sağlamak için, içsel huzurunuzu korumaya çalışın. Kendi ihtiyaçlarınıza da önem vermeyi unutmayın; sevgi ve ilgiye layıksınız. Başkalarıyla olan etkileşimlerinizde, empati ve anlayışla yaklaşmak, olumlu sonuçlar doğurabilir. Bugün, güzellik ve zarafet arayışında ilerlerken, kendinizi ve başkalarını etkileme gücünüz artacak.

AKREP BURCU YORUMU

Derin duygular içindesin, içsel dünyanla yüzleşmek için bir fırsat bulabilirsin. Gizli kalmış düşünceler ve hisler yüzeye çıkabilir. Bu durum, ilişkilerinde daha samimi ve açık olmanı gerektirebilir. Kendini ifade etme konusunda cesur olmalı, duygularını paylaşmalısın. İş veya projelerle ilgili yaratıcılığın yükselişe geçebilir, bu da yeni ve yenilikçi yaklaşımlar geliştirmene yardımcı olacaktır. Ayrıca, başkalarının ihtiyaçlarına duyarlı olman, aradaki bağları güçlendirebilir. Ancak sınırlarını korumayı unutma; kendini savunmak ve dengenin bozulmamasını sağlamak önemli. Geçmişle ilgili bir mesele yeniden gündeme gelebilir; bu, içsel bir dönüşüm için bir anahtar olabilir. Kendine karşı nazik ol ve bu süreçte sabırlı kal. Hayatın derinliklerine dalarak, kendi içsel gücünü yeniden keşfetmek için bir yolculuğa çıkabilirsin.

YAY BURCU YORUMU

Yeni fırsatlar kapıda. Hayatı daha geniş bir perspektiften görebilmek için zihinsel olarak kendini hazırlamalısın. Bireysel özgürlüğün sana ilham verecek, bu nedenle yeni projelere başlamak için cesaret bulabilirsin. Kendi inançların etrafında dönen bir iç yolculuğa çıkman, bu dönemde faydalı olacak. Ayrıca, sosyal bağlantıların güçlenecek; beraber zaman geçirdiğin insanlarla derin ve anlamlı tartışmalar yapabilirsin. Maceracı ruhun, seni farklı yerlere yönlendirebilir, belki de yeni bir seyahat planı yapmanın tam zamanı. Olumlu düşüncelerine odaklan, zira enerjin başkalarına da ilham verecek. Dikkatini çevrene çevirdiğinde, içsel huzuru bulmak için gereken dengeyi sağlamakta zorlanmayacaksın. Hayatta ne kadar çok şey öğrenmeye açık olursan, o kadar fazla zenginlikle karşılaşacaksın. İnan, senin için daha iyi günler yolda!

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün hedeflerine odaklanmak için güçlü bir enerjiye sahip olacaksın. İş ortamında sakin kalmalı ve kararlarını aceleye getirmemelisin. Kendi yeteneklerini ve güçlü yönlerini ortaya koyma fırsatları bulabilirsin. Uzun vadeli planlarını gözden geçirmek için mükemmel bir zaman; en güncel hedeflerinle ilgili stratejiler geliştirebilirsin. İçsel olarak kendini güçlü ve kararlı hissediyorsun, bu da seni çevrendekilere ilham verme konusunda etkili kılacak. Aşk hayatında iletişim önemli; duygularını açıkça ifade etmek, ilişkilerinde derinlik yaratabilir. Etrafındaki insanlarla güven inşa etmeye dikkat et, bu durum ilişkilerini daha sağlam temeller üzerine oturtmana yardımcı olacak. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; içsel huzurunu bulmak için birkaç anlık mola almayı düşünebilirsin.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün, özgürlük arayışın ön planda. İlginç fikirler ve yenilikçi projeler peşindesin. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, ilham verici sohbetler ve yeni bağlantılar kurma fırsatları getirebilir. İçsel motivasyonun artmış, bu da seni hedeflerine ulaşma konusunda kararlı kılıyor. Ancak, bazen bağımsızlığın nedeniyle başkalarının duygularını hesaba katmamaya dikkat etmelisin. Zaman zaman duygusal mesafeni koruma isteğin, ilişkilerde yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Yenilikçi düşüncelerini paylaşmaktan çekinme; böylece çevrendekilerle derin bir anlayış kurabilirsin. Ayrıca, içsel huzurunu bulmak için doğayla vakit geçirmeye özen göstermelisin. Bugün alacağın kararlar uzun vadede fayda sağlayabilir; bu nedenle iç sesine kulak ver.

BALIK BURCU YORUMU

Duygusal derinlikler ve sezgisel zenginliklerin bugün öne çıkacak. Entellektüel derinlik arayışında olduğun anlar, yaratıcılığını besleyebilir. Aşk hayatında, samimi ve içten bir iletişim kurarak bağlarını güçlendirme fırsatı bulabilirsin. Biraz hayal gücüne ve romantizme yer açmak sana iyi gelecek. İş yerindeki projelere yaklaşımında intuitif olman, aklındaki fikirlerin gerçeğe dönüşmesine yardımcı olabilir. Kendine güven, içsel sesine kulak ver, bu sayede karmaşık durumları daha kolay anlayabilirsin. Sosyal ortamlarda karşına çıkacak fırsatları değerlendirmekten çekinme, yeni arkadaşlıklar ve ilham verici insanlarla tanışma şansı seni bekliyor. Unutma, içsel huzurun ve yaratıcılığın birbirine bağlı, bu dengeyi gözetmek bugün için kritik önem taşıyor.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM