1
“Ölüyorum tanrım, bu da oldu işte.
Her ölüm erken ölümdür, biliyorum tanrım.
Ama, ayrıca, aldığın şu hayat, fena değildir…
Üstü kalsın…”
Şiirin yanı sıra deneme, çocuk kitabı, günce, derleme ve tenkit yazıları kaleme alan, şiir ve tercümeler yapan edebiyatçının gerçek adı Cemalettin Seber.
1931 yılında Erzincan’da doğan Cemal Süreya, annesi Gülbeyaz ve babası Hüseyin ile birlikte çocukluk dönemini burada geçirdikten sonra, 1938 yılında çıkan Dersim İsyanı ile ailesi Bilecik’e sürgün edildi.
Sürgünden kısa bir süre sonra henüz 23 yaşında olan annesini kaybetti. Bu dönemde babası, öğrenimini büyük kentte yapması için İstanbul’a halasının yanına gönderdi.
Babası Hüseyin Bey, bir yıl sonra annesiyle iki kızını da İstanbul’a gönderdi, üçüncü yıl da kendisi çocuklarının yanına giderek İstanbul’da çalışmaya başladı. Ancak bir süre sonra yeniden sürgün yurtları olan Bilecik’e geri dönmek durumunda kaldılar.
Süreya’nın edebiyatla ilgisi çok küçük yaşlarda başladı. Küçük yaşlarda annesinden dinlediği halk hikayeleri “şairlik duygusunun” ortaya çıkmasına yardımcı oldu.
Ortaokul yıllarında okuduğu Dostoyevski ise ona adeta yeni bir dünyanın kapısını araladı.
Bu yıllarda şair olma arzusunun ilk nüvelerini hisseden Cemal Süreya, ilk aşkı olan (sonradan ilk eşi) Seniha’ya şiirler yazmış ve bu yüzden kendisine “Şair”, Âşık” gibi adlar verildi.
1944’te Bilecik Ortaokulu’na başlayan Cemal Süreya, üvey anne Esma’nın gelişiyle evden kurtulmak için babasından gizli sınava girip “parasız yatılı” okumaya hak kazandı. Okul yıllarında Türkçe ve edebiyat derslerindeki başarısı ile öğretmenlerinin dikkatini çekti.
Okuldan arta kalan vakitlerini Bakırcılar Çarşısı’ndaki Halkevi Kitaplığı’nda geçiren Cemal Süreya, bu dönemde kendi ifadesiyle “kötü romanlar” okudu.
1947’de yine parasız yatılı olarak Haydarpaşa Lisesi’ne girdi. Lise yıllarında edebiyata ilgisi oldukça derinleşmiş, kendi kendine eski yazıyı öğrendi ve özellikle eski edebiyata araştırmacı bir gözle bakmaya başladı.
Liseyi bitirdikten sonra 1950’de Mülkiye’nin Maliye bölümünü kazanınca hayatına Ankara’ya devam etti. Ankara’daki dört yıl, dünya görüşünün, kişiliğinin ve sanatının oluşumunda önemli bir rol oynadı.
1953’te henüz daha üniversite öğrencisiyken Seniha Hanım ile evledi.
Şiire çocuk yaşlarda ilgi duyan Süreya’nın ilk şiiri “Şarkısı Beyaz”, 1953’te “Mülkiye” adlı okul dergisinde çıktı. Cemal Süreya, “İkinci Yeni” şiir hareketinin öncülerinden biri kabul edildi.
Şiirlerindeki ironiyi ortaya koyan “Gül” şiiri, Yeditepe dergisinde yayınlandığında 23 yaşında olan Süreya, Sezai Karakoç, Muzaffer Erdost, Nihat Kemal Eren ve Hasan Basri ile yakın arkadaş oldu.
1954 yılında Mülkiye’den mezun oldu ve aynı yıl Eskişehir Vergi Dairesi’nde stajyer olarak göreve başladı. 1955’te Ayçe adlı bir kızları oldu ve aynı yıl Maliye Müfettiş Muavini olarak İstanbul’a atandı.
Usta şair, hem şiirleri hem de yazılarının yayımlanmasının ardından dergi çıkarma düşüncesi içine girdi. Süreya, “Papirüs” dergisinin ilk sayısını yayımladı, ikinci sayıdan sonra 8 ay ara veren şair, üç sayı sonra dergiyi kapattı.
1959’da askere giden Süreya, askerliğini yaparken bir taraftan da Hukuk fakültesini bitirdi.
1961’de “Maliye denetim usulleri ve iktisadi devlet teşekkülleri”ni incelemesi için Paris’e gönderildi. Paris’te bir yıl kaldıktan sonra teftiş göreviyle 1963’te Kars ve Ağrı, 1965’te Çanakkale ve Tekirdağ’a gitti.
1965’te, arkadaşları Sezai Karakoç ve Doğan Yel ile Maliye Teftiş Kurulundan istifa ederek, edebiyata ağırlık verdi.
1 Haziran 1966’da 3. kez “Papirüs”ü okuyucuyla buluşturdu ve1970’e kadar dergiyi her ay düzenli yayımladı.
Maliye Bakanlığındaki memuriyetine 1971’de geri döndü. İstanbul Hocapaşa Vergi Dairesi, Maliye Tetkik Kurulu, İstanbul Darphane ve Damga Matbaası Müdürlüğünde görev aldı.
Başyazılarını yazdığı “Oluşum” dergisinde ve kurucularından olduğu “Türkiye Yazıları” dergisinde yöneticilik de yapan Süreya, 1977’de “Politika” gazetesinin sanat sayfasında haftada bir yazdığı “Günübirlik” yazılarıyla gazete yazarlığına başladı.
Kültür Bakanlığı Kültür Yayınları Danışma Kurulu üyeliği yaptı. “Papirüs”ü son olarak 15 Mart 1981’de çıkardı.
“Yeni Ulus” ve “Aydınlık” gazetelerinde de yazan Süreya, çeşitli devlet kademelerinde görev aldıktan sonra 1982’de emekli oldu.
Cemal Süreya, eserlerini, Osman Mazlum, Adil Fırat, Ali Fakir, Ali Hakir, Ahmet Gürsu, Hüseyin Karayazı, Birsen Sağanak, Dr. Suat Hüseyin gibi farklı mahlaslarla kaleme aldı.
Şiirin yanı sıra deneme, çocuk kitabı, günce, tenkit yazısı, şiir ve düz yazı tercümesi ve derleme de yazan Süreya, ilk kitabı “Üvercinka” ile 1958’de Yeditepe Şiir Ödülünü, Arif Damar’la paylaştı.
Süreya, ikinci kitabı “Göçebe”yle 1966’da Türk Dil Kurumu Edebiyat Ödülüne, “Sıcak Nal” ve “Güz Bitiği” kitaplarıyla 1988’de Behçet Necatigil Şiir Ödülüne değer görüldü.
Usta şair, girdiği şeker koması sonucu 9 Ocak 1990’da hayatını kaybetti ve Kulaksız Mezarlığı’na defnedildi.
1990 yılında ölen Cemal Süreya’nın anısına 1991’den yılından beri “Cemal Süreya Şiir Ödülü” veriliyor. 2003 yılında Cemal Süreya Kültür ve Sanat Derneği kuruldu.
Cemal Süreya ile ilgili pek çok dergi özel sayı hazırlamış ve armağan kitaplar yayımlandı. 2001’de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, Doğan Hızlan editörlüğünde Cemal Süreya armağan kitabı çıkarıldı.
Miras bıraktığı eserlerinden bazıları şöyle:
“Şapkam Dolu Çiçekle, Göçebe, Günler, Güz Bitiği, Sevda Sözleri, Üvercinka, Uzaktan Seviyorum Seni, Günübirlik, Uzat Saçlarını Frigya, Aydınlık Yazıları / Paçal, Papirüs’ten Başyazılar, Onüç Günün Mektupları, Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi, Güvercin Curnatası, Mülkiyeli Şairler, Oluşum’da Cemal Süreya ve Yüz Aşk Şiiri.”
Enerjin yüksek ve kararlılığın zirveye ulaşmış durumda. Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda cesur adımlar atabilirsin. Yeni projelere başlamak, yaratıcı fikirlerini hayata geçirmek için mükemmel bir zaman. Çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin son derece dinamik olacak; bu, iletişiminde ve sosyal ilişkilerinde olumlu bir dönüşüm yaratabilir. Ancak, sabırsızlık ve acelecilikten uzak durmalısın. İçsel sezgilerini dinle ve kararlarını hızlı vermek yerine düşünerek al. Aşk ilişkilerinde ise dürüstlük ve açık iletişim büyük önem taşıyor. Sahip olduğun tutku ve çekicilik, karşındaki insanlar üzerinde güçlü bir etki bırakacak. Kendine güven ve içindeki lideri gün yüzüne çıkar!
Bugün, kararlılığın ve sabrının ödüllerini toplayabileceğin bir gün. Duygusal olarak kendini güvence altında hissetme ihtiyacı baskın. İçsel huzuru sağlamak adına ev ortamında düzenlemeler yapabilir, sevdiklerinle kaliteli vakit geçirebilirsin. Maddi konularla ilgili yeni fırsatlar kapıda. Yatırım yapmayı düşündüğün alanlarda dikkatli olmalı ve sezgilerine güvenmelisin. İletişim becerilerin güçlü, kendini ifade etmekte zorlanmayacaksın. Duygusal ilişkilerde samimiyet ve dürüstlük ön planda; bu, bağlarını güçlendirebilir. Sağlığını ihmal etmemek, yaşam alanında minimalizme yönelmek belki de içsel dinginlik arayışının anahtarı olacak. Kendini sanatsal bir ifade ile dışa vurmak, ruhunu besleyecek. Unutma, bu süreçte en önemli şey, kendinle olan ilişkin.
Bugün merak duygun ön planda olacak. İlgi alanlarını keşfetmek, yeni bilgiler edinmek için harika bir zaman. Sosyal çevrenle iletişim kurmak, dostlarınla keyifli sohbetler yapmak ruhunu besleyecek. Fikirlerini açıkça ifade etme isteğin, çevrendekilerle olan etkileşimlerini güçlendirebilir. Ancak, dikkatli olman gereken bir nokta var; düşüncelerini aktarırken, başkalarının görüşlerine de saygı gösterme unutmamalısın. Aşk hayatında ise sürpriz gelişmeler söz konusu olabilir, yeni birisiyle tanışman mümkün. Kendini ifade etmekten çekinme, samimtliğinle karşındakiler üzerinde olumlu bir etki bırakabilirsin. Bunlara ek olarak, günlük rutininde küçük değişiklikler yaparak kendine yeni ilham kaynakları yaratabilirsin. Yeniliklere açık ol, çünkü fırsatlar kapını çalıyor!
Bugün içsel duyguların ön planda olacağı bir dönemdesin. Ailevi ilişkilerde ve ev ortamında huzur arayışı içinde olabilirsin. Geçmiş anıların aklının bir köşesinde yer alacak, duygusal hatıralar seni sarabilir. Kendine yeni hedefler koymak isteyebilirsin; ancak bu adımları atmadan önce duygusal durumunu değerlendirmek önem taşıyor. Sevgi ve güven arayışını doğru şekilde ifade edebilmek, ilişkilerini güçlendirecektir. Kendini ifade ederken samimiyetinden ödün verme. Duygusal derinliğin, başkalarıyla kuracağın bağlarda seni daha etkili kılabilir. Yaratıcılığını ortaya koymak için ideal bir gün; hayal gücünün sesini dinle. Kendi içsel huzurunu sağlamak için, kendine zaman ayırmayı unutma. Arkadaş çevrenle olan ilişkilerin ise sana motivasyon verecek. Gökyüzündeki dalgalanmalar, senin öz benliğinle barışman için bir fırsat oluşturacak. Duygusal derinliğinle başkalarına ilham verebilir, içsel gücünü keşfederek kendini dönüştürme yolunda ilerleyebilirsin.
Güne enerjik bir başlangıç yapıyorsun. Kendine olan güvenin artışı, çevrendeki insanları etkileyerek liderlik özelliklerini ortaya çıkaracak. Bu dönemde sosyal ilişkilerinde sıcaklık ve samimiyet ön planda. Yeni bağlantılar ve arkadaşlıklar kurma fırsatları karşına çıkabilir. Bugün yaratıcılığını konuşturmak için harika bir zaman. Sanatsal projelere yönelmek ya da hobilerine zaman ayırmak ruhuna iyi gelecek.Ayrıca, tembellikten uzak durmalı ve hedeflerine odaklanmalısın. İçsel motivasyonunu yüksek tutarak, zorlukların üstesinden gelebilecek cesarete sahipsin. Kendini ifade etme biçimin, çevrendekiler üzerinde kalıcı bir etki bırakabilir. Ancak, bazı durumlarda abartıya kaçmaktan sakınmalısın; baskın tavırların, insanları uzaklaştırabilir.Aşk hayatında romantizm rüzgarları estikçe hislerin derinleşecek, yeni bir heyecan kapını çalabilir. Duygularını açıkça ifade etmekten çekinmemelisin. Ailevi ilişkilerde de ortak paydaların ön plana çıktığı bir iletişim ortamı yaratabilirsin. Bugün, içsel dengeyi sağlamak ve sevgi dolu anlar biriktirmek için güzel bir fırsat. Unutma, kendine olan sevgin, başkalarını etkileme gücünün anahtarıdır.
Bugün, titizlikle planladığınız işleri başlatmak için harika bir gün. Detaylara olan düşkünlüğünüz, projelerinizi başarıya ulaştıracak. İçsel huzur arayışınızda, ortamınızdaki düzenin sizin için ne kadar önemli olduğunu bir kez daha fark edeceksiniz. İletişimde dikkatli olun, çünkü bazı sözcükler yanlış anlaşılmalara sebep olabilir. Kendinizi ifade ederken daha açık ve net olmaya özen gösterin. Sağlık konularında kendinize dikkat etme zamanıdır; egzersiz yapmayı ve sağlıklı beslenmeyi ihmal etmeyin. Sosyal çevrenizle olan ilişkilerinizde daha empatik olmaya çalışın, bu sizlere hem ruhsal hem de duygusal bir denge sağlayacak. Bugün kendiniz için zaman ayırmayı unutmayın; küçük bir kaçamak, zihinsel olarak sizi ferahlatabilir.
Harmoni ve denge arayışın bugün daha belirgin olacak. İletişimdeki nezaketin ve zarafetin, çevrendeki insanlarla uyumlu ilişkiler kurmana yardımcı olur. Sanat ve estetik konularına yönelik ilgin artabilir; yaratıcı projelere yönelmek için harika bir zaman. İçsel huzuru bulmak adına sosyal aktivitelere katılmak, ruhunu besleyen deneyimlere açık olmanı sağlayacak.Aşk ve ilişkilerde, ortaklıkların güçlenebilir; duygu dolu anlar paylaşarak derin bağlar kurabilirsin. Kendini ifade etme biçiminin, sevilenlerin üzerinde olumlu bir etki bırakması muhtemel. Duygusal dengeyi sağlamak adına kendine zaman ayırmayı unutmamalısın. Güneş ışığı gibi parlayan kişiliğin, etrafındaki insanları da aydınlatacak.Finansal konularda dikkatli olmayı gerektiren durumlar ortaya çıkabilir. Harcamalarına dikkat et, gereksiz riskler almaktan kaçın. Gün içerisinde kendini ruhsal ve fiziksel olarak yenileyecek etkinlikler bulmak, enerjini artırabilir. Kısa yürüyüşlere ya da meditasyona yönelmek, zihnindeki karmaşayı gidermene yardımcı olur. Her şeyden önce içsel dengeyi bulman, hayatında pozitif değişiklikler yapmanı sağlayacak.
Derin duygular ve içsel dönüşüm zamanları seni bekliyor. Gizli kalmış düşünceler yüzeye çıkabilir; bu durum, kendini keşfetme yolculuğunda önemli bir adım olabilir. Duygu durumundaki dalgalanmalar, ilişkilerdeki yapısal değişikliklere yol açabilir. İletişimde dikkatli olmalı, samimiyetini kaybetmemek için içindeki sesi dinlemelisin. Baskılarla başa çıkmak için güçlü bir sezgiye sahip olman sana yol gösterebilir. İçsel huzuru bulmak adına, kendi sınırlarını belirlemekten çekinme. Kendine güveninle birlikte, senin için önemli olan bağlantıları derinlemesine sorgulamak, ilerleyen günlerde farkındalığını artıracak. Olumsuz hislerden arınmak ve yenilenmek için uygun bir zaman. Dünyevi ve spiritüel dengeyi sağlamak için kendini doğaya vererek dinginleşebilirsin.
Bugün özgür ruhunun çekiciliğiyle etrafındakileri etkileyebilirsin. Macera arayışın artmışken, yeni deneyimlere kapı aralayabilirsin. Beklenmedik fırsatlar, planlarının dışına çıkarak seni heyecanlandıracak. Sosyal ortamlarda parlayacak, güçlü bağlantılar kurabileceksin. Ancak dikkatli ol; heyecanına kapılarak düşünmeden hareket etme eğiliminde olabilirsin. İletişimde samimiyet ve içtenlik, ilişkilerini güçlendirecek. Yeni bilgileri arayışın, zihnini açacak ve ufkunu genişletecek. Kendi içsel huzurunu bulmak için doğayla daha fazla vakit geçirmeyi düşünebilirsin. Bu, sana ilham verecek ve ruh halini yükseltecek. Günün sonunda, yaşadıklarından dersler çıkararak, kendini daha olgun bir birey olarak hissedeceksin.
Bugün hedeflerine ulaşma adına kararlı adımlar atabilirsin. Çalışkan ve disiplinli yapın, başkalarıyla iş birliği yapma yeteneğinle birleştiğinde başarılı sonuçlar doğuracaktır. Kendine güven, zorluklarla başa çıkmakta temel bir unsur haline geliyor. Duygusal derinliklere dalmaktan çekinme; bu, içsel huzurunu sağlamanın yanı sıra ilişkilerine de olumlu yansıyacak. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını sorgulayarak ilerlemek akıllıca olacaktır. Kısa vadeli hedefler koymak ve bunlara odaklanmak, uzun vadeli planların için de faydalı olabilir. Hayatın getirdiği yeniliklere açık ol, sürprizler kapını çalabilir.
Bugün içsel olarak yenilik arayışında olacaksın. Düşüncelerin, bir alev gibi parlayacak ve sıradanlıktan uzaklaşma isteği hissedeceksin. Sosyal ilişkilerin, ilginç sohbetler ve yaratıcı fikirlerle dolu olacak; bu, arkadaşlarınla daha derin bağlantılar kurmanı sağlayabilir. Beklenmedik olaylar, esnek olmanı zorunlu kılacak ve bu da cesaretinle yüzleşmek için harika bir fırsat olacak. Kendini ifade ederken özgünlüğünü yansıtmak, başkaları üzerinde güçlü bir etki bırakmana olanak tanıyacak. Özellikle teknik veya bilimsel konulara yönelmek, zihinsel enerjini olumlu bir yöne yönlendirebilir. Duygusal ilişkilerde ise bağımsızlık ihtiyacın, partnerinle olan iletişimini zenginleştirebilir; ancak ifade biçiminde dikkatli olmalısın. Kendini ifade ederken, kalabalıklardan uzak durmak isteyebilir, bu da içsel dinginliğini bulmanı sağlayabilir. Bugünün, kendini keşif yolculuğunda yeni ufuklar açma fırsatı sunacak.
Duyguların derinleşeceği bir gün. İçsel düşünceler, yaratıcı enerjin ile birleşerek önemli yeniliklere kapı aralayabilir. İlişkilerde daha empatik ve anlayışlı davranışlar sergilemek, bağlarını güçlendirebilir. Hislerinle hareket etmekten çekinme; sezgilerin seni doğru yola yönlendirecek. Ancak dış dünyadan gelen beklentilere karşı dikkatli olmalı, kendi ihtiyaçlarını önceliklendirmelisin. İçsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğada zaman geçirmek iyi bir seçenek olabilir. Hayal gücünü kullanarak, gelecekteki hedeflerin için yeni planlar yapabilirsin. Anlık zevkler yanında uzun vadeli hedeflerini de göz önünde bulundurman gerekebilir. Kendine güven ve içsel sesi dinlemeyi unutma.
