– Nedir Ortak Eylem Aygıtı?
İnci Eviner: Ortak Eylem Aygıtı, kendi sanatsal pratiğime başkalarını davet ederek kendi eğitimci ve sanatçı kimliğimi bir arada deneyimleyeceğim bir imkân olarak başladı. Bu, aynı zamanda, bir sanatçının sınırlarını genişlettiği ve sorguladığı ve öğrenmenin, akademi, sanat, politika ve hayat arasında geçen gerilimleri bir etkileşim ortamında yaratıcı süreçlere dönüştürmenin imkânı oldu. Katalizör olarak işleyen dinamik mekânlar yaratarak aslında sanatın birleştirici gücünü ortaya çıkarmayı amaçladım.
– Neden Hasköy?
İE: Kadir Has Üniversitesi Tasarım Yüksek Lisans Programı’nda verdiğim derslerde, öğrencilerle başlayan performatif araştırma metotlarıyla sanatsal araştırma sürecinde, COVID-19 pandemisi sırasında atölyemin penceresinden izlemek zorunda kaldığım Hasköy, bir araştırma alanı oldu. Niyetimiz, sanatsal atölye çalışmalarını farklı sosyal gruplarla bir araya geleceğimiz, deneyim ve bilgimizi paylaşabileceğimiz bir ortam yaratmaktı. Akademik araştırma yöntemlerinin ve sayısal yöntemlerin dışında kalanı, norm dışı olanı araştırmak bizim için önemliydi. Bu nedenle, sanatın araştırma yöntemlerini benimsedik.
– Öğrencilerle başlayıp semttekileri de kattığınız bir süreç mi oldu?
“Ortak Eylem Aygıtı: Hasköy” projesine başlarken detaylı bir arşiv bilgisi kadar bölgede yaşayanlarla kurulacak ilişkilerden öğrendiğimiz söylemleri ve yaşanmışlıkları ve kendi tecrübemizi sürece dahil etmek çok anlamlıydı. Başlangıçta, tüm bu görsel ve işitsel malzemenin performatif bir kartografya üzerinde yer almasını planlanladık. Sonra, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin “Beyoğlu Senin” çalışmaları kapsamında, üç gün boyunca performans ve atölye çalışmaları olarak, sahnede ve parkta canlı ve bedensel olarak katılımcılarla birlikte gerçekleşti.
– Şu aralar tartışılan bir konu bu, eğitimsizler ve eğitimlilerin ayrışması, birbirine düşman olması. Sanatla bunu aşabildiniz mi? Biz olabildiniz mi?
Türkiye’deki politik ayrışma hepimizi çok rahatsız ediyor. Acaba, siyasi söylemlerin dışında, sanatın olanaklarıyla geçici de olsa “biz” olmayı başarabilir miyiz? Bu soru, Ortak Eylem Aygıtı: Hasköy’ün temel prensipi oldu. Joseph Beuys’un sorduğu “Bir derslik sanat ortamına dönüşebilir mi” sorusunu da aklımızda tutarak sokağa çıktık. Sanatlar ve disiplinler arasındaki sınırları gevşeterek, günümüz sanatının farklı paylaşım formlarını canlandırarak özgürleştirici bir varoluş imkânı yaratmak istedik. Eğitim ve sergileme ve performans ve küratörlük pratiklerini bünyesine alan ve bu alanlar arasında sınırları genişleten kolektif ve katılımcı bir sanat formu yaratmak istedik. Dünyayı değiştirmek gibi büyük söylemlere bağlanmak yerine sanatın bize verdiği direnme gücünü neşe ile “biz” olmanın imkânları içinde deneyimledik. Elbette, bu fikirler kimine oldukça romantik ve gerçekdışı gelebilir. Nitekim, görünüşümüzü ve rahat davranışlarımızı tehlikeli bulanlar da oldu; ama bunu bile neşe içinde aşmayı öğrendik.
İnci Eviner
– Kimlerle çalıştınız?
Ortak Eylem Aygıtı: Hasköy ekibi, benimle birlikte Barış Arman, Bilge Bal, Doğan Öztayan, Eli Bensusan, Fırat Yusuf Yılmaz, Gizem Kozanoğlu, Gülsen Şenol, Ilgın Hancıoğlu ve Şafak Çatalbaş’tan oluşuyor. Sanatın yaratıcı formlarını bünyemize katarak önerilerimizi giderek somutlaştırdık.
– Atölye çalışmaları ve performanslardan kısa örnekler verir misiniz?
Augusto Boal’in imge ve forum tiyatrosuna dayanan, ritme ve söze dayalı deneysel ve deneyimsel bir koro, Arzu ve Şikâyetler Korosu; Hasköy’de bir araya gelen geçici topluluğun geçici mitlerini drama yöntemleriyle uyandırmayı isteyen Hikâye Çemberi; John Cage’in “Lecture on Nothing” metnini sanatsal bir yöntem olarak benimseyen, bir haiku, bir tekerleme ve bir masal formunda Hasköy’e dair üç metin üreten ve bu metinleri sesler, sessizlikler ve herkesin kendisi olarak çoğul bir ritimle performatif bir okumaya dönüştüren Ses[siz l ik]!; Ece Ayhan Çağlar’ın “Mor Külhani” isimli şiirini katılımcıların ifade alanlarını açacak şekilde yeniden yazan kolektif bir performans, Yeşil Külhani; Hasköy deneyimini bir şiire dönüştüren Eksik Şiir; birçokları tarafından bilinen filozofların suretlerini maskeye dönüştüren ve kimlik değişimini neşeli bir imkân olarak sunan Filozoflar Zirvesi; Hasköy’ün kurgusal, söylemsel, gerçek (ve üstü) haberlerini üreten ve kolektif bir velveleye dönüştüren Yaşayan Gazete: Velvele; feminist bir metot olan dikişi kullanarak, yerel anlatıları, anıları, mitleri, efsaneleri, fantazileri, düşleri ve söylenleri yerden toplayarak kumaştan bir günümüz Hasköy haritasına katılımcılarla birlikte işleyen ve bu geçici topluluğu görünür hale getiren Hasköy Anlatı Atlası; ses, ritim ve hareketi kullanarak hukuk metinlerini bedenselleştirmeyi araştıran, rap müziğin sağladığı ritimle Orman Mevzuatı’nı kullanarak anlık kanunları söyleyen Hakhakhakhak Evrensessel Ritmo-Dans Mevzuatı: Bolbol Arazi!; ritim atölyesi ve Fungistanbul’un performansı.
13. İstanbul Bienali’nde Galata Rum Okulu mezanininde gerçekleştirdiğim Ortak Eylem Aygıtı: Bir Etüt’ten (2013) sonra BAK tarafından davet edildiğimiz Utrecht’te, MaHKU Görsel Sanatlar ve Tasarımda Disiplinlerarası Çalışmalar Yüksek Lisans programından katılımcı öğrencilerle Ortak Eylem Aygıtı’nın ikinci edisyonunu yaptık: Gülesim Geliyor (2017). Aygıt, sonrasında bünyesine yeni konular alarak yoluna devam etti ve Hasköy de bu kolektif çalışmanın konusu oldu. 1, 2 ve 3 Temmuz 2022’de, Hasköy Parkı’nda katımcılarla beraber neşe içinde biz olmayı aygıt içinde deneyimledik.
Merhaba! Bugün, Koç burcundaki insanlar için ilişkilerinde daha anlayışlı ve sabırlı olmaları gerekebilir. Enerjileri yüksek olacak ve hareketli bir gün geçirebilirler. Özellikle iş hayatında hızlı kararlar almaları gerekebilir. Ancak, duygusal anlamda da dengeli ve nazik olmaya özen göstermeleri faydalı olacaktır. Bugün, kendilerine zaman ayırmaları ve içsel dengeyi korumaları da önemli olacaktır. Umarım bu bilgiler işinize yarar. Her şey gönlünüzce olsun!
Merhaba! Bugün, Boğa burcu için sevdiklerinizle zaman geçirmek ve ilişkilerinizi güçlendirmek için harika bir gün olabilir. Duygusal olarak tatmin olacağınız etkileşimler yaşayabilirsiniz. İş hayatınızda sabırlı ve kararlı bir tutum sergilemek başarıyı getirebilir. Bugün, kendinize zaman ayırarak dinlenmeyi ve stresi azaltmayı unutmayın. Enerjinizi doğru yönlendirdiğiniz takdirde güzel gelişmeler yaşayabilirsiniz. Umarım keyifli bir gün geçirirsiniz!
Merhaba! Bugün, duygusal açıdan hassas olabilirsiniz ve küçük detaylar sizi fazla etkileyebilir. Kendinizi ifade etmekte zorlanabilir, duygularınızı paylaşmaktan kaçınabilirsiniz. Ancak önemli olan sakin kalmak ve içsel dengeyi sağlamak olacaktır. İletişimde açık olmaya gayret edin ve duygularınızı paylaşmaktan çekinmeyin. Keyifli bir gün geçirmenizi dilerim.
Bugün iş hayatınızda önemli gelişmeler yaşayabilirsiniz. Projelerinizde ilerleme kaydedebilir, yeteneklerinizi konuşturabilirsiniz. Maddi konularda dikkatli olmanızda fayda var, harcamalarınıza özen göstermelisiniz. Aşk hayatınızda ise romantik ve duygusal bir gün geçirebilirsiniz. Partnerinizle derin ve anlamlı sohbetler içinde olabilirsiniz. Enerjinizi pozitif ve yapıcı yönde kullanarak keyifli bir gün geçirebilirsiniz.
Bugün, detaycı ve titiz doğanızla ön plana çıkabilirsiniz. Mantıklı ve pratik kararlar almak için içgüdülerinize güvenebilirsiniz. Aynı zamanda, detaylara fazla takılmadan büyük resmi de göz önünde bulundurmanız faydalı olabilir. İletişim konularında açık olmaya özen göstermelisiniz. Sevdiklerinizle yaşadığınız iletişim sorunlarını çözmek için sabırlı ve anlayışlı olmalısınız. Enerjinizi doğru yönlendirerek verimli bir gün geçirebilirsiniz.
Bugün ilişkilerinizde daha dengeli ve sağlam adımlar atabilirsiniz. Kararlarınızı daha objektif bir şekilde almak ve partnerinizle iletişiminizi güçlendirmek için uygun bir gün olabilir. Duygusal konularda denge sağlamak önemli olacak. Kendinize zaman ayırarak içsel dengeyi bulmaya çalışın. Keyifli bir gün geçirmeniz dileğiyle!
Bugün duygusal olarak oldukça derin ve yoğun hisler içinde olabilirsin. İçsel düşüncelerin seni daha da derinleştirebilir ve kendine odaklanmana neden olabilir. Ancak dikkat et, olumsuz düşüncelere kapılmamaya çalış ve pozitif enerjini korumaya özen göster. Ayrıca, bugün iletişimde dikkatli olman gerekebilir, doğru ifadeleri bulmak ve anlaşılmak önem taşıyabilir. Özel hayatında ise romantik ve duygusal anlar sizi bekliyor olabilir. Keyifli bir gün geçirmen dileğiyle!
Arkadaşlarınıza ve aile üyelerinize ne planladığınızı ve nereye gittiğinizi bildirin, ardından onları geziye katılmaya davet edin. Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, diğer insanları planlarınıza dahil ederek bazı ciddi liyakat puanları kazanabileceğiniz anlamına gelir.
Merhaba! Bugün, Oğlak burcundaki insanlar için finansal konularda dikkatli olmanız gereken bir gün olabilir. Sabırlı ve disiplinli bir şekilde hareket etmelisiniz. İş hayatında ise hedeflerinize odaklanmak ve planlarınızı uygulamak için iyi bir gün olabilir. Kişisel ilişkilerinizde ise iletişim konusuna dikkat etmeniz gerekebilir. Sevdiklerinizle anlayışlı ve sabırlı bir iletişim içinde olmaya çalışın. İyi bir gün geçirmeniz dileğiyle!
Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, haritanızın en dinamik iki açısını kesiyor, bu nedenle yaratıcı bir çabada başarılı olmak istiyorsanız, şimdi ona en iyi şansı vermenin tam zamanı. İnsanların fikirlerinize ne kadar açık olduklarına şaşırabilirsiniz.
Bugün duygusal olarak daha hassas olabilirsiniz. İnsanlarla iletişimdeki inceliğiniz sayesinde yanınızdakilere destek olabilir, onları rahatlatabilirsiniz. Ancak, kendi duygusal ihtiyaçlarınızı da göz ardı etmemelisiniz. İçsel dengeye odaklanmak ve kendinize zaman ayırmak için fırsatlar yaratın. Enerjinizi doğru yönlendirmek, hobilerinize zaman ayırmak veya rahatlama teknikleri kullanmak size iyi gelecektir. Kendinizi yeniden motive etmek için yapıcı düşüncelere odaklanın ve geleceğe umutla bakın.