Rutkay Aziz: İktidar, bir korku imparatorluğu yaratmaya kalktı

Rutkay Aziz: İktidar, bir korku imparatorluğu yaratmaya kalktı

Geçen haftalarda Nazım Hikmet’in eseri olan ‘Memleketimden insan manzaraları’ oyununun prömiyerini yapan Rutkay Aziz, SÖZCÜ’nün sorularını yanıtladı. Usta tiyatrocu, “İktidar, bir korku imparatorluğu yaratmaya kalktı. Bunun da etkisini her alanda bir biçimde görüyoruz. Mesela bir Osman Kavala’ya bakıyorsunuz, neredeyse 5’inci yılına girdi. Buna benzer örnekler çok ve bu günlerin de geçeceğine inanıyoruz” dedi.

Rutkay Aziz: İktidar, bir korku imparatorluğu yaratmaya kalktı

Tiyatrocu, oyuncu, yönetmen ve sanat yönetmeni olan Rutkay Aziz (74), henüz lise eğitimi aldığı dönemde tiyatroya başlamış ve sanat dünyasına ilk adımını Peter Weiss’ın ‘Marat-Sade’ oyunundaki ‘Marat’ rolüyle atmıştı. O günden bu güne sanat camiasında kendisine yer edinen usta tiyatrocu, unutulmaz eserleri seyirciyle buluşturmaya devam ediyor.

En son 12 Kasım Cuma akşamı, Caddebostan Kültür Merkezi’nde, Nazım Hikmet’in unutulmaz eseri, ‘Memleketimden insan manzaraları’ oyununu oynayan usta tiyatrocu, SÖZCÜ’nün sorularını yanıtladı.

Geçmişten günümüze tiyatro izleyicisinde nasıl bir değişim var? Bunun tiyatro sanatçıları üzerindeki etkisi nasıl oldu?

70’li yıllara baktığımızda tiyatroya ilgi çok daha yüksek gidiyordu. Ama 12 Mart’la bir çöküş, bir durağanlık yaşandı. Sonra tekrar bir çıkış oldu ama derken 12 Eylül geldi. Yani demokrasi, özgürlükler sıkıntıya uğradığında, tiyatro da hem sahnede hem seyirci açısından kayıplara uğramıştır. Bu son yıllarda pandemi öncesi-sonrası diye ayıracağız herhalde bakacağız. Seyircide başta bir ürkeklik vardı ama giderek bu ürkekliği attığını ve tekrar tiyatrosuyla buluştuğunu görüyorum, bu da sevindirici.

Pandemi süreci devam ediyor. Tiyatro sanatçıları bu süreçten nasıl etkilendi? Devlet bu konuda destek sağladı mı, sağladıysa yeterli oldu mu?

Hiç öyle bir destek sağlamadı. Tabi çok çekti tiyatro. Özel tiyatrolar özellikle. Ama sabırla, inatla bu günlerin de geçeceğini düşünerek. Kendimizi pandemi sonrasına hazırladık. Bugün de zaten bunun sonuçlarını görüyoruz. Arkadaşlarıma onu dedim, yani kendimizi o günlere hazırlayalım. Provaları yapalım, Kasım’a oyunu çıkartırız. Hazır olalım. Silahlarla donatalım kendimizi dedik. Galiba da doğru yaptık.

‘Sanatçı toplumun aynasıdır’ sözünden yola çıkarsak, Türkiye’nin toplumsal anlamda geldiği noktayı nasıl değerlendirirsiniz? Toplumsal ve ekonomik değişimlerin sanat dünyasına yansımaları nasıl oldu?

Pek olumlu oldu diyemem. Ama bu Shaksper’in, ‘Tiyatro toplumun aynasıdır’ lafı, iyi düşünmek lazım. Kimileri bunu yorumsuz kurarak yorumluyor. Yani tarafsızdır. Aynaya bakış, bireyi taraflı yapar. Yani en azından aynaya baktığınızda kendinizi bir değişime sokarsınız. Tiyatro da kanımca böyledir. Yani muhakkak, ‘Tevrat’ta söz varmış ama önemli olan son sözdür’ der. O son sözü söylemelidir tiyatro. Bir mitinge, vaaz yerine dönüşmeden, sanatın estetiklerini bünyesinde toplayarak, o anlamdaki gücünden ödün vermeyerek, tiyatro olarak sunmalıdır o son sözleri. Biz hep buna çalıştık.

Sosyal medyada düşüncelerini ifade eden bazı sanatçılara ve vatandaşlara davalar açılıyor. Bu konu hakkındaki düşünceleriniz neler?

İktidar, bir korku imparatorluğu yaratmaya kalktı. Bunun da etkisini her alanda bir biçimde görüyoruz. Ama bu konu da yine de ilkeli, onurlu insanlarımız da var. Yaşamın her alandan var ve bunlar da direniyorlar. Mesela bir Osman Kavala’ya bakıyorsunuz, neredeyse 5’inci yılına girdi. Suçunun ne olduğunu bilmiyor. Buna benzer örnekler çok ve bu günlerin de geçeceğine inanıyoruz. İnanmadan da yaşayamazsınız.

Bu yoğun tempoda ailenize ve kendinize vakit ayırabiliyor musunuz? Ailenizle ilişkileriniz nasıl?

Geçmişte, oyun çıkacağı zaman bir 10 gün kala, kızım Doğa ile annesini İstanbul’a gönderiyordum, ‘beni rahat bırakın’ diye. Yani son böyle finale doğru insan yalnız kalmak istiyor açıkçası. Bu aileye karşı sevgisizlik değil, saygısızlıkta değil, aile de bu konuda anlayış gösteriyorlar sağ olsunlar.

Gündelik yaşantınızda neler yapıyorsunuz? Hobileriniz var mı?

Ne olabilir ki hobi Allah aşkına. İçinde bulunduğumuz koşullar insana hobi şansı tanımıyor.

Ömrünüzün büyük bir bölümünü sanata adadınız, size getirileri veya götürüleri neler oldu?

Bütün sıkıntılara, olumsuz koşullara rağmen, ben yine de kendimi şanslı saydım. Halkı sevdim, halkta beni sevdi. Onun için en ufak bir pişmanlık yaşamadım, asla. İyi ki tiyatro var. İyi ki o seyirci var, iyi ki onların alkışları var. Zaten tiyatrocu öylesine bir bireydir ki, oyun bittiğinde de, perde kapandığında sadece kulakları kalır sahne üstünde. Alkışı dinler. Ne kadar içten, ne kadar uzun, ne kadar samimi böyle.

Pandemi nedeniyle sahnelerden uzun süre uzak kaldınız, bu zamanı nasıl değerlendirdiniz? Usta bir sanatçı olarak geçirdiğiniz yıllarınıza dair anılarınızı kitaplaştırmayı düşünüyor musunuz?

Sahnelerden uzak kaldığım dönemde, yarınlara dönük umudumu diri tuttum. Kitap yazmayı düşünmüyorum çünkü anılarınızı yazdığınız zaman gerçeği yazmak zorundasınız. Anılarımı yazdım diye yalan yazamazsınız. Gerçekleri yazmaya kalkarsam hem kendimi hem arkadaşlarımı üzebilirim. Onun için o kitap konusuna asla girmem.

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjinin yüksek olduğu bir gün. Yeniliklere açık olmak, risk alman için fırsatlar sunuyor. İletişim becerilerin ön plana çıkacak, çevrendekilerle güçlü etkileşimler kurabilirsin. Duygusal açıdan tutkulu ve heyecanlı hissedeceksin, bu da ilişkilerinde samimi anların yaşanmasını sağlayacak. Sağlığın için dikkatli olman gereken bir dönemdesin; spor yaparak enerjini dengelemen faydalı olacaktır. Kariyerinle ilgili alanda yaratıcı projelere yönelmek, önündeki fırsatları değerlendirme açısından önemli bir zaman dilimindesin. Unutma, cesaretin her şeyin anahtarı olabilir.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, içsel huzur ve dinginlik arayışında olabilirsin. Sabit ve kararlı doğan, güven arayışını ön plana çıkararak, sevdiklerinle olan ilişkilerini güçlendirebilirsin. Finansal konulara odaklanman gereken bir dönemdesin; bütçeni dikkatlice planlanman, geleceğine umutla bakmanı sağlayacak. Sevdiğin bir kişiye karşı duyduğun duygular yoğunlaşabilir, bu nedenle iletişimde açık olman önemli. Fiziksel sağlığına da özen göstermek, bedenine iyi bakmak, enerjini artıracaktır. Doğanın tadını çıkarmak için dışarı çıkmayı unutma; doğa, ruhunu besleyecek bir ferahlama sunabilir. Kendi iç sesine kulak vererek, huzur bulman mümkün.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün zihninizin parlayan enerjisi, iletişim kurma yeteneğinizi en üst düzeye çıkaracak. Sosyal çevrenizle etkileşimde bulunduğunuzda, beklenmedik ve ilginç sohbet konuları ortaya çıkabilir. Yaratıcı düşünceler, yeni fikirler ve projeler üzerinde size ilham verecek. Ayrıntılara dikkat ederek, etrafınızdaki insanlarla olan bağlarınızı güçlendirmek için harika bir fırsat sunuluyor.Tanışacağınız biri, iş ya da özel yaşamınıza yeni bir perspektif getirebilir. Esnek düşünme yeteneğiniz, karşınıza çıkan zorlukları kolayca aşmanıza yardımcı olacak. Ancak, dağınık düşüncelerinizi düzene koymayı da ihmal etmeyin; bu, işleri daha verimli bir hale getirecektir. Duygusal olarak, bazı içsel sorgulamalar yapma ihtiyacı hissedebilirsiniz. Kendinizi ifade etmekte zorlanıyorsanız, yazılı bir iletişim yöntemi, hislerinizi anlamlandırmanıza yardım edebilir. Sevdiklerinizle geçireceğiniz zaman, ruh halinizi yükseltirken, derin sohbetlerle aranızdaki bağı kuvvetlendirebilir. Aceleci davranmamaya ve her durumu analiz etmeye çalışın; bugün, dikkatinizi toplama yeteneğinizle pek çok kapıyı açabilirsiniz.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin su yüzüne çıkacağı bir gün. Kalbinin sesine kulak vermek, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacak. Sevdiklerinle olan bağlarını kuvvetlendirmek için güzel bir fırsat var. Hassasiyetinle, çevrendekiler üzerinde derin bir etki yaratabilirsin. Biraz yalnız kalmak, düşüncelerinle yüzleşmek ve içsel dengeyi sağlamak adına iyi gelebilir. İş yerindeki anlaşmazlıklara dikkat et, diplomatik yaklaşımın sana kazandırabilir. Nezaketinle sorunları kolayca aşabileceksin. Geçmişten gelen bir hatıra gününü renklendirebilir; nostalji rüzgarına kapılabilirsin. Kendine karşı nazik olmayı unutma, ihtiyaçlarını öncelikle düşünmen gerekiyor. Kendini yeniden ortaya koymak için ilham verecek anlar seni bekliyor.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün içsel bir enerji patlaması hissedebilir, bu da sizin liderlik vasıflarınızı ön plana çıkaracaktır. Zorluklar karşısında cesur ve kararlı bir duruş sergilemek, çevrenizdeki insanları da etkileyecektir. Sosyal ortamlar, yenilikçi fikirlerinizi paylaşmak için mükemmel fırsatlar sunabilir. Aşk hayatında tutkulu anlar yaşayacak, sevdiğinizle olan bağınızı derinleştirecek paylaşımlara yönelme isteği duyacaksınız. İş veya yaratıcı projelerde ise, özgün ve dikkat çekici yaklaşımlarınızla dikkatleri üzerinize çekebilirsiniz. Ancak, tüm bu dinamik ortamlarda, hayal gücünüzün yanı sıra, gerçekçilikten de kopmamaya özen gösterin. Bugün edineceğiniz deneyimler, gelecekteki kararlarınızı şekillendirmede önemli bir rol oynayabilir.

BAŞAK BURCU YORUMU

Analitik düşünce ve detaylara olan bağlılık bu dönemde ön planda. Günlük işlerde düzen sağlama isteği, başkalarının da dikkatini çekecek. İçsel huzuru da sağlamanın yollarını ararken, çevrendeki insanlarla olan iletişimlerinde uyum arayışı belirgin hale gelecek. Bakış açını genişletmen, ilişkilerde anlaşılmayı getirirken, başkalarının fikirlerine açık olman gelişim sağlayacak. Sağlık konularına özel bir ilgi gösterebilir, ruhsal ve bedensel dengeyi sağlamaya yönelik alışkanlıklar edinmeyi isteyebilirsin. Yaratıcı projelerin, özellikle de estetik ve sanatsal alanlarda, ilham verici etkiler taşıyor. Kendi iç yolculuğunda küçük adımlar, büyük farklar yaratabilir.

TERAZİ BURCU YORUMU

Bugün sosyal çevrenle olan ilişkilerin ön plana çıkıyor. İnsanlarla olan bağların, hayal gücünü besleyecek şekilde gelişebilir. Dikkatini çekmek isteyen insanlara açık olmalısın; yeni tanışmalar hayatına ilginç renkler katabilir. Karşıt fikirlere karşı anlayışlı olman, derin bir bağlantı hissetmeni sağlar. Sanat ve estetik duygularının yoğunlaşacağı bir dönemdesin; belki bir sergi gezebilir ya da yaratıcılığını ortaya koyacak bir şeyi keşfedebilirsin. Duygusal denge ve huzur arayışında olduğun bu günlerde, kendine zaman ayırmayı unutma. Romantik ilişkilerde ise, beklentilerini net bir şekilde ifade etmek önemli. Açık iletişim, uyumu pekiştirebilir. Arkadaşlarınla yapacağın bir sohbet, yeni bakış açıları kazanmanı sağlayabilir. Kendine güven ve içsel denge, bugün senin en büyük müttefikin.

AKREP BURCU YORUMU

Bugün içsel gücün ve sezgilerin ön planda. Duygusal derinliklere inmek ve yüzleşmekten korkma; bu süreç, sana önemli farkındalıklar kazandırabilir. İlişkilerde daha samimi bir iletişim kurma arzusu içindesin; duygularını açıkça ifade etmek, bağlarını güçlendirebilir. Yaşadığın dönüşüm sürecinin getirdiği zorlukları kabullenmek, seni daha güçlü bireyler yapacak. İş veya projelerde de yenilikçi fikirlerle öne çıkabilirsin. Kendine zaman ayırarak ruhsal dengeyi koruma çabası, önünü açacak. Kendine güven; arzularına ulaşmak için gereken cesareti göstermekten çekinme. Unutma ki, karanlık anların bile bir anlamı vardır ve onları aydınlatacak potansiyele sahipsin.

YAY BURCU YORUMU

Keşif ve macera arayışında bir gün. İçsel bir özgürlük hissi ile yeni deneyimlere aç olacaksın. Farklı kültürler ve bakış açıları seni etkileyecek, bu süreçte yeni arkadaşlıklar kurabilirsin. Eğiticilerle veya mentörlerle tanışmak, bilgi dağarcığını genişletmek için harika bir fırsat. Aynı zamanda, ruhsal ve zihinsel bir yoğunluk içinde kendini bulabilirsin; meditasyon veya doğa yürüyüşleri ile içsel huzuru yakalamaya çalış. Esnek ol, hayat yaşanacak anlarla dolu; anıların tadını çıkar. Yaratıcılığını ifade etmek için uygun bir zaman. Sanatsal bir aktivite, ruhunu besleyebilir. Kendine güven ve cesur adımlar at, ufuk açıcı fırsatlar kapını çalabilir. İyi şans!

OĞLAK BURCU YORUMU

Hedef odaklı yaklaşımın bugün daha da belirginleşecek. Planlarını uygulamak için gerekli kararlılığı gösterebilirsin. İş yerinde yeni sorumluluklar üstlenmek isteyebilir, sıradışı projelere yönelmekten çekinmemelisin. Duygusal ilişkilerde ise sabırlı olmalı, sevdiklerinle kurduğun diyaloglarda açık ve anlayışlı bir tutum sergilemek faydalı olacak. Kendine güvenin artacak, bu durum çevrendekiler üzerinde olumlu bir etki bırakacak. Günün sonunda, planlarını gözden geçirerek ilerlemeye devam etmek için yeni yollar keşfetme şansın doğabilir. Sağlığına dikkat etmeyi unutma; zihin ve beden dengeni koruyarak daha verimli olabilirsin. Eğlenceli aktiviteler için zaman ayırmayı da tercih etmelisin; bu, stres yönetiminde sana yardımcı olacaktır.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün Uranüs’ün etkisiyle yenilikçi düşüncelerle dolup taşabilirsin. İleri görüşlü projelere yönelmek, sıradışı fikirlerini hayata geçirmek için harika bir zaman. Sosyal çevrenle etkileşimlerinde beklenmedik gelişmeler yaşanabilir; bu durum seni daha önce düşünmediğin insanlarla bir araya getirebilir. İletişim becerilerin ön plana çıkarken, başkalarına ilham verme kabiliyetinle dikkat çekebilirsin. Kendi fikirlerini savunurken karşındaki insanlara karşı anlayışlı olmayı unutma; bu, işbirliklerine zemin hazırlayabilir. Bugün duygusal dünyanda da bir devinim söz konusu; içsel olarak kendini daha özgür hissedebilir, geçmiş yüklerinden uzaklaşabilirsin. Yeni başlangıçlar yapmak ve hayal ettiğin geleceğe bir adım atmak için cesaret bulabilirsin. Özellikle sanatsal yönlerini ortaya çıkarman faydalı olabilir. Kendin ol ve hayatını renklendirmekten çekinme.

BALIK BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerinize inmeye hazır bir gün. İçsel sezgileriniz güçlü olacak ve çevrenizle olan bağlarınızı derinleştirmek isteyeceksiniz. İleriye dönük adımlar atarken, duygularınıza kulak vermek sizin için çok önemli. Yaratıcılığınız, yeni fikirlerle parlayacak. Bu ruh hali, sanatsal projeler veya hobiler için mükemmel bir zemin oluşturuyor. Sosyal ilişkilerde ise empatinizi ön planda tutmanız faydalı olacak. Karşılıklı anlayış, ilişkilerinizi güçlendirebilir. Kendinizi ifade etmek için doğru anı yakaladığınızda, başkalarını etkileme gücünüz oldukça yüksek. İlerleyen saatlerde, ruhsal bir arınma veya meditasyon gibi aktivitelerle kendinizi dengeleyebilirsiniz. Yeniliklere açık olun; hayatınızdaki küçük değişiklikler, büyük mutluluklar getiriyor.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM