

Büyükada’da (1925) doğan ressam Tiraje Dikmen’i 1 Eylül 2014’te kaybettik. O günden bu yana İstanbul Üniversitesi’ne bıraktığı mirasına ne yazık ki sahip çıkılmaması, hatta Büyükada’daki koruma altında olan art deco Dikmen Köşkü’nün içindeki sanat eserlerine bile sahip çıkılmadan kiralanıp otel yapılmak istenmesi, onun mirasının erimesi, yağmalanması Tiraje’nin ikinci kez ölümü gibi. Tereke Hâkimliği, adadaki istismarcılarla birlikte akıl almaz kararlar alıyor. Tiraje Dikmen, bu köşk yüzünden Paris’te kendisine Leopold Levy’den kalan muhteşem atölyede bile istediği gibi çalışamadı. Beni asıl onun sanatsal mirasının kaybolması üzüyor, sanatçıya sergi bile yapılmıyor.
Çizgiler, renklerle kurguladığı imgeleriyle pek az görsel sanatçının göze alabildiği patikalarda yürüyen sanatçı “farklı bir dünya” kurguladı. Çalışmalarını, yaşam tarzını korumak amacıyla yalnızlığı tercih eden sanatçı ikisi Paris’te olmak üzere sadece sekiz kişisel sergi açtı.
Veteriner Cafer Dikmen’in küçük kızı olan sanatçı, tıpkı ablası Şükriye gibi sanata çok küçük yaşta gönül vermişti. Işık Lisesi’nin ardından İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’ne yazılmasınsa rağmen İstanbul Akademisi’nde Léopold Lévy (1882-1966) ile resim çalışmaya başladı. Lévy, Tiraje’nin hayatında önce hocası, sonra da yoldaşı olarak çok önemli bir rol oynamıştı. 1949’da Fransız hükümeti bursuyla Paris’e giden genç sanatçı burada kendisini resmin aktöresine adamıştı.
Tiraje, 1956’da ünlü Galerie Edouard Loeb’da desenleriyle ilk kişisel sergini açtığında Max Ernst iki çalışmasını satın almıştı. Bu yıllarda Man Ray, George Braque, André Breton, Yves Tanguy, George Herold, Victor Brauner başta olmak “Gerçeküstücü” çevrelere yakın olmasına rağmen çalışmalarında sürrealist denemelere girmemiştir. İnsan figürünü anlatıcı olmayan öğelerle yorumlayan sanatçı, çalışmalarında “bireyin dramını” derinlemesine irdeleyen etkileyici bir tarz geliştirmeyi başardı.
1960 yılında bu kez yağlıboyalarıyla Galerie Edouard Loeb’da ikinci kişisel sergisini açan sanatçı destekleyici eleştiriler almıştı. Lévy 1966’da vefat ettiğinde atölyesini ve resimlerini Tiraje’nin sorumluluğuna bıraktı. 1968’de Paris’teki öğrenci protestolarına tanıklık etmesi onun sanatını derinden etkiledi. Ailevi sorunlar nedeniyle 1970’lerin ortasından itibaren daha sık İstanbul’a gelen sanatçı, 1990’lara dek göç etmek zorunda bırakılanlar üzerine çalıştı. Bazen küçük bir leke, bazen belli belirsiz bir çizgiyle göçmenlerin dramını, yaşam zorluklarını imgeleştiren sanatçı, Patrick Waldberg’in kendisi için kaleme aldığı bir yazıda belirttiği gibi “Zamanın Hafızası”nı görselleştirdi. Adalar’ın sit alanı ilan edilerek korunması için bir avuç gönüllüyle birlikte uğraşan Tiraje, doğanın, tarihsel dokunun, belleğin korunması için mücadele etti. Kültürel yozlaşmanın, lümpenleşmenin zirve yaptığı 2000’li yıllarda sanatçı kendisini evine, bahçesine kapatarak korumaya çalıştıysa da gözü gibi koruduğu köşkünü garip bir gelecek bekliyordu.
Sanatçı kapsamlı mal varlığını, resimlerini, arşivini İstanbul Üniversitesi’ne bırakmıştı. Ancak üniversitenin ilgisizliğine, vurdumduymazlığına Tereke Hâkimliği’ndeki gariplikler de eklenince filmlere konu olabilecek gelişmeler oldu. Güya koruma altındaki arşivden çalınan belgelerin müzayedelere düşmesiyle başlayan skandallara yenileri eklendi.
Son bilgiler utanç verici: Dikmen Köşkü, otel olmak üzere kiraya verilmiş! İstanbul Üniversitesi’nin itirazda bulunma zahmetini göstermediği bu karar dehşet! Mal varlığını bir tarafa bırakalım Dikmen Arşivi Türk Modern Sanatı’nın 1900-50 dönemine tanıklık eden eşsiz malzemelerle dolu bir hazineydi. Bu durumda susmak değil haykırmak gerekiyor. Ama Tiraje’nin hiç dilinden düşürmediği o zarif deyişiyle: Kimin için, kime, kim duyar ki?
Bugün enerji dolusunuz, içsel motivasyonunuz sizi güçlü hedeflere yönlendiriyor. Cesaretiniz ve atılganlığınız, zorlayıcı durumlarla başa çıkmada size büyük avantaj sağlayacak. İleri görüşlülüğünüz, çevrenizdeki insanlara ilham verebilir. Ancak, ani çıkışlardan kaçınmaya özen gösterin; sabırlı olmak, daha iyi sonuçlar elde etmenizi sağlayacak. İlişkilerde açık iletişim ön planda; duygularınızı paylaşmaktan çekinmeyin. Eğer yeni projelere adım atmayı düşünüyorsanız, doğru zamanlama olduğunu hissediyorsunuz. Günün sonunda, sadece başarmakla kalmayacak, aynı zamanda kendinizi de derin bir şekilde tetiklemiş hissedeceksiniz.
Bugün, sabah saatlerinde güne sakin bir başlangıç yapacaksın. Finansal konularda dikkatli adımlar atmanın önemi her zamankinden daha fazla hissedilecek. Yatırım yapmayı düşünüyorsan, aceleci davranmamalı, her ayrıntıyı gözden geçirmelisin. İlişkilerinde ise duygusal derinlikler keşfedebilirsin; sevdiklerinle yapacağın samimi bir sohbet, bağlarını güçlendirecek.Özellikle evde geçireceğin zaman, yaratıcılığını ortaya çıkarman için mükemmel bir fırsat sunacak. Sanatsal yönün ışıltı kazanacak. Küçük değişiklikler yapmak, ruh hâlini canlandıracak. Antikaları, doğayı veya doğu felsefesini keşfederek kendini yenileme sürecine girebilirsin. Bu dönemde kendi iç yolculuğuna çıkmak, düşüncelerini ve duygularını netleştirecek. Dış dünyayla olan iletişiminde ise dikkatli olmalısın; insanların duygularını anlamak, bazen senin için zorlu bir görev olabilir. Kendi sınırlarını koruyarak, başkalarına da alan tanımalısın. Bir şeylerin altını çizmek için harekete geçtiğinde, kararlılığı ile çevrendekileri etkileyebilirsin. Kendi potansiyelini keşfetme zamanı.
Bugün zihniniz son derece canlı ve merak uyandıran düşüncelerle dolup taşabilir. Sosyal ilişkilerdeki ani gelişmeler, çevrenizdeki insanlarla olan iletişiminizi canlandıracak. Arkadaşlarınızla yapacağınız sohbetler, hem eğlenceli hem de öğretici olabilir. Yaratıcı projeler konusunda içsel bir motivasyon hissedebilir, yeni fikirlere açık olabilirsiniz. Ama dikkat! Aşırı düşüncelere kapılmadan, anın tadını çıkarmaya çalışmalısınız. Duygusal olarak dalgalanmalar yaşanabilir, kendinizi ifade ederken dikkatli olmakta fayda var. Kendi hislerinize odaklanmak, başkalarının beklentilerine göre hareket etmenizi engelleyebilir. Bugün içsel yolculuğunuzda yeni yönler keşfedebilir, belirsizliklerin sizi sarmasına izin vermeyin.
Duygusal dalgalanmalar ve içsel huzur arayışında olabilirsin. Yengeçlerin doğal merhameti, çevrendekilere destek olma arzusunu tetikleyecek, ancak kendi ihtiyaçlarını da göz ardı etme. Aile bağlarının güçlendiği bir dönemdesin; sevdiklerinle yapacağın samimi sohbetler, derin bir bağ kurmanı sağlayabilir. Hislerin yoğunlaşacak, bir şeyleri içselleştirme ihtiyacı hissedebilirsin. Kendini ifade ederken dikkatli ol; bazı sözlerin yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Yaratıcılığını besleyen aktiviteler, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Eğer sabah saatlerinde kendine zaman ayırabilirsen, bu gün daha verimli geçecektir. Kendini koruma içgüdünle hareket ederken, risk almak da kaçınılmaz olacak. Unutma ki, duygusal güvenlik senin için çok önemli; sınırlarını korumaya özen göster. Gece saatlerinde ruhsal rahatlama sağlayan bir aktivite, zihnini dinlendirip yenilenmene yardımcı olabilir.
Bugün enerjiniz etrafınızdaki insanları etkileyebilir. Sosyal ortamlarda parlayabilir, dikkatleri üzerinize çekebilirsiniz. Yaratıcılığınızın ön planda olduğu bu dönemde, hobilerinize ya da sanatsal faaliyetlere yönelmek keyifli olacaktır. İletişim becerilerinizi kullanarak, arkadaşlarınızla veya iş partnerlerinizle yapacağınız konuşmalar önemli fırsatlar doğurabilir. Kendinizi ifade etme konusunda cesur olun; düşünceleriniz başkaları için ilham verici olabilir.Özel ilişkilerde, yaşadığınız duygular daha yoğun hale gelebilir. Partnerinize karşı samimi ve açık olmak, aranızdaki bağı güçlendirebilir. Kalp konuşmaları yapmaya ve birbirinizi anlamaya odaklanabilirsiniz. Ancak sabırsızlıktan kaçınmakta fayda var; her şeyin kendi doğal seyri içerisinde gelişmesine izin verin. Ayrıca, sağlığınıza dikkat etmelisiniz. Dinlenmek ve kendinize zaman ayırmak, hem bedensel hem de zihinsel sağlığınız için önem taşıyor. İçsel dinginliği bulmak, bu geçişken günde stresten uzak kalmanıza ve enerjinizi yenilemenize yardımcı olacaktır. Kendi sınırlarınızı belirlemekten çekinmemelisiniz, böylece daha güçlü ve öz güvenli hissedersiniz. Bu gün kendinize güvenin ve kararlılıkla ilerleyin!
Bugün detaylara olan dikkatin öne çıkacak. Küçük şeylerin bile ne kadar önemli olabileceğini keşfedeceksin. İş veya sağlıkla ilgili konularda titiz bir yaklaşım sergilemek, istediğin sonuçları elde etmende büyük bir rol oynayacak. Anlık kararlar yerine düşünerek ilerlemek, uzun vadeli faydalar sağlayabilir. İletişimde nazik fakat net bir tarz benimsemen, ilişkilerinde pozitif bir hava yaratacak. Kendini ifade etme becerin artarken, etrafındaki insanlarla uyumlu bir iletişim ortamı kurabileceksin. İçsel huzurunu sağlamak için kendine zaman ayırmayı unutma. Kendini yenilemek, yeni fikirler ve projeler için ilham kaynağı olabilir. Günün sonunda, elde ettiğin başarılar seni tatmin edecek ve hedeflerine olan inancını artıracak.
Bugün, ilişkilerde denge arayışın ön planda. Sosyal hayatında yeni insanlarla tanışmak ve var olan bağlantılarını güçlendirmek için güzel fırsatlar karşına çıkabilir. Gözlemci ruhun sayesinde çevrendeki enerjileri kolayca hissedebilirsin, bu da sana insanlarla daha derin bir bağ kurma fırsatı sunacak. Huzur ve adalet arayışın, etrafındaki insanlarla uyum içinde olmanı sağlayacak. Duygusal paylaşımlar, içsel huzurunu arttırabilir. Sanatsal yönlerin de ön plana çıkıyor; belki bir sergiye gitmek ya da yaratıcılığını sergileyecek bir proje üzerinde çalışmak sana ilham verebilir. Unutma, bugün karşına çıkan fırsatlar, gelecekteki ilişkilerine ışık tutabilir. Fakat, karar alırken mantığını da kullanmayı ihmal etme; duyguların seni yönlendirirken, aklını da devreye sokabilirsin. Bu dengeyi sağlamak, gün boyunca sana büyük fayda getirecek.
Duygusal derinlikler, bugün seni sararak, keşfedilmeyi bekleyen sırları gün yüzüne çıkarabilir. İçsel bir yolculuğa çıkmış gibi hissedebilirsin; sezgilerin oldukça kuvvetli ve etrafındaki enerjileri hissetme yeteneğin ön planda. Bugün, ilişkilerde bir dönüm noktası yaşanabilir. Sevgi veya dostluk bağları üzerinde güçlü bir etki yaratacak. Maddi konularda dikkatli olman faydalı. Harcamalarını gözden geçirip, plan yapmanın zamanı geldi. İş hayatında karşına çıkabilecek fırsatları geri çevirmemelisin; cesur adımlar atman, seni beklenmedik başarılarla buluşturabilir.Sosyalleşmek adına atacağın adımlar, yeni bağlantılar kurmanı sağlayabilir. Fakat, başkalarının duygularını anlamaya yönelik çabaların daha büyük bir etki yaratacak. Anlayışlı olmak, günlük yaşam üzerine olumlu bir etki yapabilir ve güvenilir partnerler edinmene yardımcı olur.Kendine ayıracağın zaman, ruhunu besleyecek. Yaratıcılığın ön plana çıkabilir, hobilerine yönelmek için uygun bir gün. Sakin bir ortamda derin düşüncelere dalmak, zihni dinlendirmenin ve yeni fikirler üretmenin kapılarını aralayacak. Kendine güven ve kalbinin sesini dinle; bugünün sunduğu olanaklar ardında, beklenmedik güzellikler bulacaksın.
Bu dönemde maceracı ruhun daha belirgin hale gelecek. Yeni deneyimler ve keşif arzusu, seni alıştığın alanların dışına çıkmaya teşvik edecek. Kendini farklı kültürlerle etkileşimde bulabilirsin. Sosyal ilişkilerinin güçlendiği bir zaman dilimindesin, bu yüzden arkadaşlarınla yapacağın etkinlikler, enerjini yükseltecek. Duygusal açıdan da neşeli ve iyimser bir ruh hali içinde olacaksın. Ancak dikkat etmen gereken nokta, aceleci davranarak kararlar almamak. Fırsatları değerlendirmek için düşünme sürecine zaman tanımalısın. Eğitim veya kişisel gelişimle ilgili yatırımlar yapmak için ideal bir zaman dilimi, kendini geliştirme isteği içindesin. İçsel huzurunu sağlamak için doğayla vakit geçirmenin gerekliliği bilincinde ol. Ekonomik konularda ise ani harcamalar yapmaktan kaçın, bütçeni planlamakta fayda var. Yıldızlar, cesur adımlar atman için destekliyor; keyifli ve uyanık kalmalısın.
Bugün hedeflerine odaklanma ve kararlılıkla ilerleme zamanı. Karşılaşabileceğin zorluklar, içsel gücünü ve azmini test edecektir. Geçmişte öğrendiğin dersler, bu süreçte rehberin olacak. Şu anki sorumluluklarını yerine getirirken, kendine de zaman ayırmayı unutma; içsel dengeyi sağlamak, daha verimli çalışmanı sağlayacak. İş hayatında güvenilir ilişkiler geliştirmeye yönelik adımlar atabilirsin. Maddi konularda temkinli olman, ilerleyen günlerde fayda sağlayacak. Ailevi konular da ön planda; sevdiklerinle yapacağın samimi bir sohbet, duygusal bağlarınızı güçlendirecek. Kendine güven, kararlılığın seni hedeflerine daha da yaklaştıracak.
Bugün sıradışı düşünceler ve yaratıcı fikirler ön planda. Sosyal çevrende ilerici bir tutum sergileyebilir, insanlara ilham verebilirsin. Aklındaki projeleri hayata geçirmek için doğru zaman. Teknolojiye olan ilgin, yeni bağlantılar kurmanı sağlayabilir. Analitik zihniyetin, karmaşık durumlara çözüm bulmana yardımcı olacak. Kendi kendine yetme arzun, ilişkilerdeki bağımsızlık isteğinle denge kurmanda fayda sağlayacak. Duygusal yönden biraz mesafeli olabilirsin, bu yüzden kalbindeki hislere de dikkat et. Arkadaşlarınla paylaşımlar yapmayı unutma; güçlü iletişimler kurmak, ruh halini iyileştirecek. Kendine güven, sıradışı yönünü sergile.
Duygusal derinliklerin ve sezgilerin öne çıkacağı bir gün. İçsel huzur arayışında olabilirsin, bu da seni spiritüel konulara yönlendirebilir. Sanatsal ifadeye duyulacak istek, yaratıcı projelerin için ilham kaynağı olabilir. İlişkilerde empati ve anlayışın arttığı bir dönemdesin. Sevdiklerinle bağ kurmak, duygusal paylaşımlarda bulunmak için uygun bir zaman. Kendini ifade etmenin yollarını ararken, başkalarını anlama yeteneğinle birleşince güçlü etkileşimler ortaya çıkabilir. İçsel sesine kulak ver, sezgilerin seni doğru yolda yönlendirecek. Unutma, bazen en derin hisler, en önemli kılavuzlardır.